Een plek kiezen om te zitten | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. どこに座りましょうか。

   Waar zullen we zitten?

   どこに

   waarheen / waar

   座りましょうか

   zullen we zitten?

   Uitgebreide uitleg

   どこに betekent hier “waar” in de vraag naar de plaats waar men gaat zitten. どこ is het vraagwoord voor een plaats; に markeert hier de plaats waar de handeling op gericht is. Vergelijk: どこに行きますか。 — “Waar gaat u heen?” 座りましょうか bevat het werkwoord 座る (“zitten” of “gaan zitten”). De vorm 座りましょう is de beleefde wils- of voorstelvorm van 座る: de spreker stelt een gezamenlijke handeling voor. De slotpartikel か maakt er een vraag van. Zo kan 〜ましょうか als herbruikbaar patroon “zullen we …?” betekenen, bijvoorbeeld: 始めましょうか。 — “Zullen we beginnen?” Samen vormen de delen どこに + 座りましょうか de vraag “Waar zullen we zitten?” De vraag vraagt dus om een plaats en stelt tegelijk voor om samen daar te gaan zitten.

2. 隅のテーブルは静かな場所にあります。

   De tafel in de hoek staat op een rustige plek.

   隅

   hoek

   テーブル

   tafel

   静かな

   rustig

   場所

   plek

   あります

   zich bevinden

   Uitgebreide uitleg

   隅 betekent hier “hoek”. In 隅のテーブル verbindt の twee zelfstandige naamwoorden: het eerste bepaalt het tweede. Het patroon AのB kan vaak worden weergegeven als “B van/in A”; hier is dat “de tafel in de hoek”. 隅 is dus niet de tafel zelf, maar geeft aan welke tafel bedoeld wordt. テーブル betekent “tafel”. Dit is een leenwoord dat als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. Samen met 隅の vormt het 隅のテーブル: “de tafel in de hoek”. は markeert 隅のテーブル als gespreksonderwerp. Het zegt waarover de zin informatie geeft; het betekent hier niet zelfstandig “is” of “staat”. 静かな betekent hier “rustige”. Dit is de vorm van het な-bijvoeglijk naamwoord 静か vóór een zelfstandig naamwoord: 静かな場所 = “een rustige plek”. Als het bijvoeglijk woord zelfstandig als predicaat wordt gebruikt, staat bijvoorbeeld 場所は静かです (“de plek is rustig”). De uitgang な hoort dus bij de attributieve verbinding met 場所. 場所 betekent “plek” of “plaats”. In 静かな場所 is het de plaats die als rustig wordt beschreven. Een bruikbaar patroon is Aな場所 voor “een plek die A is”, wanneer A een な-bijvoeglijk naamwoord is. に markeert hier de plaats waar iets zich bevindt. In combinatie met あります vormt het 場所にあります: “zich op/in een plek bevinden” of, natuurlijker bij een voorwerp, “op een plek staan”. あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, gebruikt voor het bestaan of de locatie van iets niet-levends, zoals een tafel. De beleefde verleden vorm is ありました (“bevond zich/heeft gestaan”). Voor een levend wezen gebruikt het Japans doorgaans います in plaats van あります. De hele structuur is: 隅のテーブルは (“wat betreft de tafel in de hoek”) + 静かな場所に (“op een rustige plek”) + あります (“staat/zich bevindt”). Daarom betekent de volledige zin: “De tafel in de hoek staat op een rustige plek.”

3. このテーブルは明るくていいです。

   Deze tafel heeft ook goed licht.

   この

   deze

   テーブル

   tafel

   明るくて

   helder/licht en daardoor

   いい

   goed; prettig

   です

   beleefde afsluiting

   Uitgebreide uitleg

   この betekent deze en staat vóór een zelfstandig naamwoord. Samen met テーブル vormt het このテーブル — deze tafel. De vorm この verandert niet voor grammaticaal geslacht of meervoud. Voorbeeld: この本 — dit boek. テーブル betekent hier tafel en functioneert in het Japans als één zelfstandig naamwoord. In このテーブル volgt het op het aanwijzende woord この. 明るくて komt van het i-adjectief 明るい, helder of licht. Bij verbinding met een volgend deel verandert -い in -くて: 明るい → 明るくて. Voorbeeld: 部屋が明るくて広いです。 — De kamer is licht en ruim. In deze zin beschrijft het de tafel als helder of goed verlicht. いい betekent hier dat dit goed of prettig is. Na een adjectief in de -くて-vorm kan het ook een positieve beoordeling van de voorafgaande eigenschap geven: 明るくていいです betekent hier natuurlijk het is goed/prettig dat deze tafel licht is, oftewel deze tafel heeft goed licht. Belangrijke vormen zijn いい (positief), よくない (niet goed) en よかった (was goed). いい drukt zelf geen expliciet ook uit. です staat hier na de predicatieve uitdrukking en maakt de zin beleefd. Samen is このテーブルは het onderwerp of gespreksonderwerp deze tafel, waarna 明るくていいです een positieve beoordeling geeft van de helderheid ervan. De volledige uiting betekent in de gegeven vertaling: Deze tafel heeft ook goed licht.

4. このテーブルのほうが読書にいいです。

   Deze tafel zou beter zijn om te lezen.

   この

   deze

   テーブル

   tafel

   のほうが

   de betere optie

   読書

   lezen

   いいです

   goed

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “deze”; het wijst naar een voor de spreker relevante tafel. Het woord zelf draagt niet de betekenis “tafel”. Een herbruikbaar patroon is この + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld この本 = “dit boek”. テーブル is het leenwoord voor “tafel”. Het is een zelfstandig naamwoord; in このテーブル vormt het samen met この de woordgroep “deze tafel”. のほうが markeert in een vergelijking de optie die meer geschikt of beter is dan een andere, vaak niet genoemde optie. ほう betekent in dit soort patroon ongeveer “kant” of “optie”; の verbindt die optie met wat eraan voorafgaat. Het patroon Aのほうがいいです betekent “A is beter” of “A is de betere keuze”. Hier wordt dus deze tafel als geschikter gekozen, niet simpelweg alleen als “goed” beschreven. 読書 is een zelfstandig naamwoord voor “lezen”, vooral lezen als activiteit. In 読書に staat に niet in de geselecteerde frase, maar het maakt van 読書 het doel of gebruik waarvoor iets geschikt is: “voor het lezen”. Een bruikbaar voorbeeld is 音楽鑑賞にいいです = “Het is goed voor het luisteren naar muziek.” いいです bestaat hier uit いい “goed” en de beleefde vorm です. いい is een beschrijvend woord; de vorm voor het verleden is よかった, bijvoorbeeld この本はよかったです = “Dit boek was goed.” In deze zin betekent いい door de vergelijking met のほうが niet alleen “goed”, maar “beter geschikt”. Samen geeft このテーブル de gekozen tafel aan, のほうが maakt daarvan de betere optie, en 読書にいいです zegt waarvoor die optie geschikt is. De volledige betekenis is daarom: “Deze tafel zou beter zijn om te lezen.”

5. この椅子は座りやすいですか。

   Zijn deze stoelen comfortabel?

   この

   deze

   椅子

   stoel

   座りやすい

   comfortabel om op te zitten

   ですか

   beleefde vraag

   Uitgebreide uitleg

   この verwijst naar iets dat zich bij de spreker bevindt of in de huidige situatie als dichtbij wordt aangewezen. Het legt op zichzelf niet vast of het om één of meerdere dingen gaat; het Japanse zelfstandig naamwoord en de context bepalen dat. In deze vaste vertaling is de bedoelde lezing “deze stoelen”. 椅子 betekent “stoel”. Japanse zelfstandige naamwoorden markeren meestal niet afzonderlijk enkelvoud en meervoud. Daarom kan 椅子 afhankelijk van de context “stoel” of “stoelen” betekenen. Samen met この verwijst het naar de aangewezen stoel(en), niet naar stoelen in het algemeen. 座りやすい betekent hier “comfortabel om op te zitten” of letterlijk “gemakkelijk om op te zitten”. De vorm is opgebouwd uit 座る (“zitten”) en やすい, dat aan de stam 座り wordt toegevoegd om aan te geven dat iets gemakkelijk is om te doen: 座る → 座りやすい. Dit beschrijft dus het gemak of comfort van het zitten op de stoel(en), niet noodzakelijk algemeen comfort in elke betekenis. Een bruikbaar patroon is werkwoordstam + やすい, bijvoorbeeld 読みやすい = “gemakkelijk om te lezen”. ですか maakt de uiting beleefd en vragend. です geeft een beleefde stijl, terwijl か aan het einde een vraag markeert. Het is hier geen afzonderlijk woord voor “comfortabel”; de inhoud van de vraag komt uit 座りやすい. Samen vormen de delen: この椅子は (“wat deze stoel(en) betreft”) + 座りやすい (“comfortabel om op te zitten”) + ですか (beleefde vraag). De volledige betekenis is: “Zijn deze stoelen comfortabel?”

6. 私は座りやすいと思います。

   Voor mij zitten ze prima.

   私は

   voor mij

   座りやすい

   comfortabel om op te zitten

   と思います

   ik denk dat …

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 en de topicmarkeerder は. 私 betekent hier de eerste persoon: de spreker. は markeert het onderwerp of, in deze context, het gezichtspunt. Daarom wordt het natuurlijk weergegeven als “voor mij”; het zegt niet op zichzelf dat de spreker degene is die zit. Voorbeeld: 私は学生です。 — “Ik ben student.” 座りやすい is de vorm die hier zegt dat de stoelen prettig of gemakkelijk zijn om op te zitten. Het werkwoord is 座る (“zitten”); vóór やすい krijgt het de stam 座り. Het patroon werkwoordstam + やすい betekent dat iets gemakkelijk of prettig is om die handeling mee te doen. Voorbeeld: この椅子は座りやすいです。 — “Deze stoel zit comfortabel.” De vorm 座りやすい zelf markeert geen grammaticaal meervoud of geslacht. Dat de vertaling naar “ze” verwijst, wordt hier door de vaste vertaling en de context met stoelen ondersteund. In と思います markeert と de voorafgaande inhoud als datgene wat wordt gedacht, en 思います is de beleefde niet-verleden vorm van 思う (“denken”). Het patroon [gewone zin] + と思います betekent “ik denk dat …”. Hier staat vóór と de gewone vorm 座りやすい, niet de beleefde vorm met です. Voorbeeld: 明日雨だと思います。 — “Ik denk dat het morgen regent.” Samen geeft 私は het perspectief van de spreker aan, 座りやすい beschrijft de stoelen als prettig om op te zitten, en と思います maakt daarvan een persoonlijke inschatting. Zo ontstaat de bedoelde betekenis: “Voor mij zitten ze prima.”

7. このテーブルに座りましょう。

   Laten we aan deze tafel gaan zitten.

   この

   deze

   テーブル

   tafel

   座りましょう

   laten we gaan zitten

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier ‘deze’: het wijst naar een tafel die in de situatie als nabij of relevant wordt aangewezen. Het is de attributieve vorm van het aanwijzende woord; op zichzelf is het geen volledige zelfstandige naamwoordgroep. Een zelfstandig gebruikt alternatief is bijvoorbeeld これ (‘dit’), maar dat wordt niet vóór een zelfstandig naamwoord geplaatst. テーブル betekent hier ‘tafel’. Het is een leenwoord dat in het Japans met katakana wordt geschreven. In このテーブル vormt het samen met この de woordgroep ‘deze tafel’. 座りましょう komt van het werkwoord 座る (‘zitten’). De vorm 〜ましょう is een beleefde aansporing of uitnodiging met de betekenis ‘laten we …’. Hier is 座る dus niet alleen ‘zitten’, maar in deze vorm ‘laten we gaan zitten’. Vergelijk: 行きましょう = ‘laten we gaan’; het werkwoord verandert daar naar 行き vóór ましょう. Samen vormen このテーブルに en 座りましょう de betekenis ‘laten we aan deze tafel gaan zitten’. Het partikel に markeert hier de plaats waar men gaat zitten. De hele zin is daarmee een beleefde uitnodiging aan de gesprekspartner om samen aan deze tafel plaats te nemen.

8. このテーブルの下に私たちのバッグを置きます。

   Ik leg onze tassen eronder.

   この

   deze

   テーブル

   tafel

   下

   onderkant; eronder

   私たち

   wij; ons

   バッグ

   tas; tassen

   置きます

   neerzetten; plaatsen

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “deze”, dus het wijst naar de tafel als een nabij aangeduid object. Het verandert niet naar getal of geslacht; het patroon is この + zelfstandig naamwoord. In de vorige zin staat eveneens このテーブル, met de betekenis “deze tafel”. テーブル betekent “tafel”. Het is een zelfstandig naamwoord dat in het Japans geen meervoudsvorm nodig heeft; de context bepaalt of één of meer tafels bedoeld zijn. Hier gaat het volgens de vertaling om de tafel waarnaar met この wordt verwezen. 下 betekent hier “onderkant” of, in de ruimtelijke relatie Xの下, “onder X”. の verbindt テーブル met 下: テーブルの下 betekent letterlijk “de onderkant van de tafel” en functioneert hier als “onder de tafel”. Het woord 下 kan ook andere posities aanduiden, zoals “beneden”, maar hier is de ruimtelijke betekenis “onder”. 私たち betekent “wij” en verwijst naar de spreker plus ten minste één andere persoon. In 私たちのバッグ krijgt het met の de bezitsfunctie: “onze tassen”. の is hier dus niet het onderwerp, maar verbindt de bezitter met wat erbij hoort. バッグ betekent “tas”. Japanse zelfstandige naamwoorden hebben doorgaans geen verplichte meervoudsvorm; バッグ kan daarom “tas” of “tassen” betekenen. De vaste Nederlandse vertaling kiest hier voor “tassen”, maar de vorm zelf toont geen meervoud aan. 置きます is de beleefde niet-verleden vorm van 置く, “neerzetten” of “plaatsen”. De vorm 置きます kan in een passende context een huidige gewoonte of een toekomstige handeling uitdrukken; hier geeft de vertaling de handeling weer als “ik leg”. Het onderwerp “ik” staat niet afzonderlijk in het Japans, maar wordt door de context van de vertaling ondersteund. Bij 置く gaat het om iets op een bepaalde plaats neerzetten; een nabije verwante vorm is de negatieve vorm 置きません, “zet niet neer”. Samen vormen このテーブルの下に en de plaatsmarkeerder に de bestemming: “onder deze tafel”. 私たちのバッグを markeert “onze tassen” als datgene wat wordt neergezet. 置きます voltooit de beleefde mededeling. De hele zin betekent daarom: “Ik leg onze tassen onder deze tafel.”