Een gedeeld kantoor gebruiken | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. このシェアオフィスで仕事をしてもいいですか？

   Kan ik in dit gedeelde kantoor werken?

   この

   dit

   シェアオフィス

   gedeeld kantoor

   仕事

   werk

   してもいいですか？

   mag ik het doen?

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “dit” en staat vóór シェアオフィス om het aangewezen gedeelde kantoor te bepalen. Het is een aanwijzend woord; その verwijst doorgaans naar iets bij de gesprekspartner en あの naar iets dat verder van beide gesprekspartners af staat. In het Japans verandert この niet naar getal of grammaticaal geslacht. シェアオフィス is een leenwoord en betekent een kantoorruimte die door meerdere mensen wordt gedeeld. Het zelfstandig naamwoord kan bijvoorbeeld ook in シェアオフィスを使う (“een gedeeld kantoor gebruiken”) voorkomen. 仕事 betekent hier “werk”. Het is een zelfstandig naamwoord. Met をする vormt het de veelgebruikte uitdrukking 仕事をする, letterlijk “werk doen” en natuurlijk vertaald als “werken”. を markeert hier wat met する wordt gedaan. Bijvoorbeeld: 毎日仕事をします。 — “Ik werk elke dag.” In してもいいですか？ is して de te-vorm van する (“doen”). De combinatie V-てもいいですか vraagt of de handeling V toegestaan is: “mag ik V?” of “is het goed als ik V?” もいい drukt in deze constructie uit dat iets toegestaan of aanvaardbaar is, en ですか maakt er een beleefde vraag van. Het onderwerp staat niet expliciet in de Japanse zin; de vaste Nederlandse vertaling maakt hier duidelijk dat de spreker vraagt of die zelf mag werken. Bijvoorbeeld: ここに座ってもいいですか？ — “Mag ik hier zitten?” Samen bestaat de zin uit このシェアオフィスで (“in dit gedeelde kantoor”), 仕事をして (“werken”) en もいいですか？ (“mag dat?”). で markeert de plaats waar de handeling plaatsvindt. De volledige betekenis is dus: “Kan ik in dit gedeelde kantoor werken?”

2. 空いている机を選んでください。

   Kies een vrije werkplek.

   空いている

   vrij; beschikbaar

   机

   bureau; werkplek

   選んでください

   kies alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   空いている betekent hier “vrij” of “beschikbaar”: een bureau dat niet bezet is. De vorm komt van 空く (あく, “vrij/leeg raken”) met 〜ている, dat hier een bestaande toestand beschrijft. Bijvoorbeeld: 席が空いている。 — “Er is een plaats vrij.” 机 betekent “bureau” of “tafel”. In deze context gaat het, zoals de vertaling aangeeft, om een werkplek. Het woord zelf draagt niet de betekenis “vrij”; die betekenis komt uit 空いている. 選んでください betekent “kies alstublieft”. Het werkwoord is 選ぶ (“kiezen”); 選んで is de て-vorm. 〜てください maakt daarvan een beleefd verzoek: 見てください。 — “Kijkt u alstublieft.” Het onderwerp van het kiezen wordt in het Japans niet uitgesproken; de zin richt zich hier tot de aangesprokene. Samen vormen 空いている机 en 選んでください de structuur [beschrijvende bepaling] + zelfstandig naamwoord + verzoek: “Kies een bureau dat vrij is.” In de gegeven situatie wordt dat natuurlijk vertaald als “Kies een vrije werkplek.”

3. ドアの近くの机を使えます。

   Ik kan de werkplek bij de deur gebruiken.

   ドア

   deur

   ドアの近く

   bij de deur

   机

   bureau; werktafel

   使えます

   kan gebruiken

   Uitgebreide uitleg

   ドア betekent hier “deur”. Het is een zelfstandig naamwoord; in samenstellingen kan het met の aan een volgend zelfstandig naamwoord of een plaatsaanduiding worden gekoppeld. ドアの近く betekent letterlijk “de nabijheid van de deur” en wordt natuurlijk weergegeven als “bij de deur”. の verbindt ドア met 近く: Aの近く = “bij/in de buurt van A”. Bijvoorbeeld: 駅の近く betekent “bij het station”. 机 betekent hier “bureau” of “werktafel”. Het is het voorwerp dat gebruikt kan worden. In ドアの近くの机 koppelt het tweede の de plaatsaanduiding aan het zelfstandig naamwoord: “het bureau dat bij de deur staat”. Dit beschrijft de plaats van het bureau; het betekent niet dat de deur zelf wordt gebruikt. 使えます is de beleefde vorm van 使える, “kunnen gebruiken”. De basisvorm van het werkwoord is 使う (“gebruiken”); 使える is de mogelijke vorm en geeft mogelijkheid of toestemming weer, afhankelijk van de context. De vorm ます maakt de uiting beleefd. Bijvoorbeeld: この机を使えます。 = “Ik kan dit bureau gebruiken.” Het onderwerp “ik” staat in het Japans niet uitgedrukt; de Nederlandse vertaling maakt dat hier expliciet. Samen vormen de delen ドアの近くの机を使えます: ドアの近くの机 is “het bureau bij de deur”, を markeert dat bureau als het object van 使えます, en 使えます zegt dat het gebruikt kan worden. De volledige betekenis is daarom: “Ik kan het bureau bij de deur gebruiken.”

4. 終わったら、机をきれいにしておいてください。

   Laat het bureau schoon achter als je klaar bent.

   終わったら

   als je klaar bent

   机

   bureau

   きれいに

   schoon/netjes

   しておいてください

   doe het en laat het zo

   Uitgebreide uitleg

   終わったら betekent hier “als je klaar bent”. De vorm komt van 終わる (“eindigen, klaar zijn”): 終わった is de voltooide vorm, gevolgd door ら voor een voorwaarde of tijdsmoment. In deze zin wordt de niet-uitgesproken persoon volgens de vertaling als “je” begrepen. Bijvoorbeeld: 仕事が終わったら、帰ります。 — “Als het werk klaar is, ga ik naar huis.” 机 betekent hier “bureau”. Het is het zelfstandig naamwoord dat het object van de handeling vormt. Het partikel を na 机 markeert dat object: het bureau is wat schoongemaakt moet worden. きれいに betekent hier “schoon/netjes”. きれい is een zogenoemd na-bijvoeglijk naamwoord; vóór een zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld きれいな机 (“een schoon/netjes bureau”), terwijl きれいに een handeling beschrijft: “schoon/netjes maken”. In deze zin verwijst het resultaat naar het bureau. しておいてください is een beleefde verzoeksvorm. する betekent “doen”; in combinatie met きれいに betekent het “schoonmaken”. ておく voegt toe dat de handeling nu wordt uitgevoerd met het resultaat behouden voor later: “doe het en laat het zo”. ください maakt hiervan een beleefd verzoek. Bijvoorbeeld: ドアを閉めておいてください。 — “Doe de deur dicht en laat hem dicht.” Samen betekent 終わったら、机をきれいにしておいてください。: “Laat het bureau schoon achter als je klaar bent.” Eerst wordt het tijdsmoment aangegeven (終わったら), daarna het object (机を), en vervolgens het verzoek om het in een schone toestand achter te laten (きれいにしておいてください).

5. 静かな場所が必要です。

   Ik heb een rustige plek nodig.

   静かな

   rustige

   場所

   plek

   が必要です

   is nodig

   Uitgebreide uitleg

   静かな betekent hier “rustige” en staat direct vóór 場所 om dat zelfstandig naamwoord te beschrijven. 静か is de basisvorm van het な-bijvoeglijk naamwoord “rustig/stil”; vóór een zelfstandig naamwoord krijgt het de vorm 静かな. Bijvoorbeeld: 静かな部屋 — “een rustige kamer”. De vorm 静かな draagt zelf geen getalsmarkering. 場所 betekent “plek” of “plaats”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan met verschillende bepalingen worden gecombineerd, bijvoorbeeld 壁の近くの場所 — “een plek bij de muur”. In deze zin verwijst het naar de plek die nodig is; de zin specificeert niet welke concrete plek dat is. が必要です drukt uit dat iets nodig is. が markeert hier wat nodig is: 場所が必要です — “een plek is nodig” of natuurlijker “ik heb een plek nodig”. 必要 is een zelfstandig naamwoord/な-bijvoeglijke uitdrukking met de betekenis “nodig” of “noodzakelijk”; です maakt de formulering beleefd. Een voorbeeld is 時間が必要です — “Ik heb tijd nodig.” Samen vormen 静かな場所 en が必要です de betekenis: “Ik heb een rustige plek nodig.” Letterlijker is de opbouw “een rustige plek is nodig”; het Japans laat de persoon die deze behoefte heeft hier onuitgesproken, terwijl de vaste Nederlandse vertaling die persoon als “ik” weergeeft. De beleefde vorm です past bij een neutrale, beleefde mededeling.

6. 壁の近くの机を使ってみてください。

   Probeer het bureau bij de muur.

   壁

   muur

   近く

   nabijheid

   机

   bureau

   使って

   gebruiken

   みてください

   probeer het

   Uitgebreide uitleg

   壁 betekent hier “muur”. Het is een zelfstandig naamwoord. In een eenvoudige combinatie staat het bijvoorbeeld in 壁がある — “er is een muur”. 近く betekent “de omgeving” of “de nabijheid”. In 壁の近く betekent het samen “bij de muur”: の verbindt 壁 met 近く en geeft de relatie “de nabijheid van de muur” aan. In 壁の近くの机 verbindt de tweede の deze hele plaatsbepaling met 机, dus: “het bureau dat bij de muur staat”. 机 betekent “bureau” of “tafel om aan te werken”. Het is hier het voorwerp van de handeling. Het partikel を markeert dit directe voorwerp: 机を使う betekent “een bureau gebruiken”. 使って is de te-vorm van 使う, “gebruiken”. De te-vorm sluit hier aan op een volgende constructie; ze drukt op zichzelf niet de verleden tijd uit. Een eenvoudig voorbeeld is このペンを使ってください。 — “Gebruik deze pen alstublieft.” みてください bevat みる (“zien”, “kijken”), maar na een te-vorm werkt het hier als de hulpconstructie -てみる: “proberen iets te doen”. 使ってみてください betekent daarom “probeer het te gebruiken”, niet “probeer het te zien”. ください maakt daarvan een beleefd verzoek. De constructie is bruikbaar met andere werkwoorden, bijvoorbeeld 読んでみてください。 — “Probeer het te lezen.” Samen vormt 壁の近くの机を使ってみてください。 de volgorde “bij-de-muur bureau + als voorwerp + probeer te gebruiken + beleefd verzoek”. De volledige betekenis is: “Probeer het bureau bij de muur.”

7. 出る前に、私の物を片づけます。

   Ik ruim mijn spullen op voordat ik wegga.

   出る

   weggaan

   前に

   voordat; voor

   私の物

   mijn spullen

   片づけます

   ruim op

   Uitgebreide uitleg

   出る betekent hier “weggaan” of “vertrekken”. De vorm is de woordenboekvorm; die wordt vóór 前に gebruikt in de patroonvorm werkwoord + 前に = “voordat …”. Bijvoorbeeld: 寝る前に、歯をみがきます。 — “Voordat ik ga slapen, poets ik mijn tanden.” 前に betekent in deze constructie “voordat”. 前 betekent letterlijk “ervoor/ervoor gelegen”, en に markeert hier de tijdsrelatie. Het deel vóór 前に noemt dus de handeling die later plaatsvindt: eerst ruimt de spreker op, daarna gaat die weg. 私の物 betekent “mijn spullen” of “mijn bezittingen”. 私の drukt bezit uit: 私 is “ik/mij” en の verbindt de bezitter met wat erbij hoort. 物 betekent hier “dingen/spullen”, niet noodzakelijk één specifiek voorwerp. Een vergelijkbaar patroon is 彼の本 — “zijn boek”. 片づけます betekent hier “ruim op”. Het werkwoord is 片づける, “opruimen” of “ordenen”; 片づけます is de beleefde niet-verleden vorm. In deze zin beschrijft die vorm de handeling die de spreker uitvoert vóór het weggaan. Bijvoorbeeld: 部屋を片づけます。 — “Ik ruim de kamer op.” Samen vormt 出る前に de tijdsbepaling “voordat ik wegga”. Daarna geeft 私の物を aan wat de spreker opruimt, waarbij を het directe object markeert. 片づけます is de hoofdhandeling. De volledige betekenis is daarom: “Ik ruim mijn spullen op voordat ik wegga.”

8. そうすれば、次の人がその机を使えます。

   Zo kan de volgende persoon het bureau gebruiken.

   そうすれば

   als dat zo gebeurt; dan

   次の

   volgende

   人

   persoon

   その

   die/dat; betreffende

   机

   bureau

   使えます

   kan gebruiken

   Uitgebreide uitleg

   そうすれば verwijst hier naar de vooraf genoemde handeling en betekent ongeveer: “als dat zo gebeurt, dan…”. Het is een vaste verbindingsvorm: そう (“zo; op die manier”) + すれば, de voorwaardelijke vorm van する (“doen”). De voorwaarde wordt niet opnieuw uitgewerkt; de vorm verbindt haar met het gevolg dat volgt. In deze context moet je de handelende persoon niet invullen als een nieuwe “je”; de vorige zin noemt de spreker als degene die zijn spullen opruimt. 次の betekent hier “volgende” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. 次 verwijst naar wat daarna komt; 次の人 betekent dus “de volgende persoon”. Een vergelijkbaar patroon is 次の駅 (“het volgende station”). 次の is geen vervoegde vorm van 人, maar een bepaling bij dat woord. 人 betekent “persoon; mens”. In 次の人 verwijst het naar de persoon die daarna komt. Het woord zelf specificeert geen geslacht, en de concrete persoon wordt hier niet nader geïdentificeerd. その is een aanwijzend woord vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “dat/de betreffende”. In その机 bepaalt het welk bureau bedoeld wordt. Het is in deze zin geen zelfstandig voornaamwoord: het staat direct vóór 机. 机 betekent “bureau; schrijftafel”. Het kan bijvoorbeeld in 机の上 (“op het bureau”) voorkomen. Hier is het het voorwerp dat gebruikt kan worden. 使えます betekent hier “kan gebruiken”. De basisvorm is 使う (“gebruiken”). 使える is de potentiaalvorm en drukt mogelijkheid uit; 使えます is daarvan de beleefde vorm. Vergelijk 使います (“gebruikt; zal gebruiken”), zonder de betekenis “kan”. Samen betekent 次の人が “de volgende persoon” als handelende deelnemer, その机を “dat bureau” als voorwerp, en 使えます “kan gebruiken”. そうすれば verbindt dit gevolg met de vooraf bedoelde handeling: “Als dat zo gebeurt, kan de volgende persoon dat bureau gebruiken.” In natuurlijk Nederlands: “Zo kan de volgende persoon het bureau gebruiken.”