Een zwakke internetverbinding verbeteren | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. この部屋はインターネットの接続が弱いね。

   De internetverbinding is zwak in deze kamer.

   この

   deze

   部屋

   kamer

   インターネット

   internet

   接続

   verbinding

   弱い

   zwak

   ね

   hè

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “deze” en staat vóór een zelfstandig naamwoord: この部屋 = “deze kamer”. Het is een aanwijzend woord voor iets dat de spreker als nabij of direct relevant presenteert. Vergelijk in hetzelfde patroon その部屋 = “die kamer” en あの部屋 = “die kamer daar”. 部屋 betekent “kamer”. De combinatie この部屋 verwijst hier dus naar de kamer waarin de zwakke verbinding wordt vastgesteld. インターネット betekent “internet”. Het is een zelfstandig naamwoord en wordt hier verbonden met het volgende zelfstandig naamwoord via の. 接続 betekent “verbinding”. In インターネットの接続 geeft の de relatie aan: de verbinding die met het internet te maken heeft, dus “internetverbinding”. の kan ook bezit of een andere relatie tussen zelfstandige naamwoorden uitdrukken, bijvoorbeeld 学校の先生 = “de leraar van de school”. 弱い betekent hier “zwak”. Dit is de niet-verleden vorm van het i-adjectief 弱い; de vorm blijft bij deze betekenis niet afhankelijk van het grammaticale geslacht of meervoud van het beschrevene. De verleden vorm is 弱かった = “was zwak”, en de ontkenning is 弱くない = “is niet zwak”. Voorbeeld: 電波が弱い。 = “Het signaal is zwak.” ね staat aan het einde en maakt de mededeling bevestigend of gezamenlijk afgestemd, ongeveer “hè?” of “vind je ook niet?”. Het verandert niet de inhoudelijke bewering dat de verbinding zwak is. In de zin markeert は この部屋 als onderwerp van gesprek. Binnen インターネットの接続が弱い markeert が de verbinding als datgene waaraan de eigenschap 弱い wordt toegeschreven. Samen vormen de delen: この部屋は — “wat deze kamer betreft”, インターネットの接続が弱い — “de internetverbinding is zwak”, en ね — een uitnodiging tot gedeelde bevestiging. De volledige betekenis is: “De internetverbinding is zwak in deze kamer, hè?”

2. ルーターを一度再起動したほうがいいかも。

   De router moet misschien even opnieuw worden opgestart.

   ルーター

   router

   一度

   een keer

   再起動した

   opnieuw opgestart

   ほうがいいかも

   misschien beter

   Uitgebreide uitleg

   ルーターを is het zelfstandig naamwoord ルーター (“router”) met を, de markering voor het directe object. Het is dus de router die de handeling ondergaat. Voorbeeld: パソコンを再起動する。 — “Ik start de computer opnieuw op.” 一度 betekent hier “één keer” of natuurlijker in deze aanbeveling “een keer”. Het geeft aan dat de handeling eenmaal wordt uitgevoerd; het is geen markering van verleden tijd. Een verwante uitdrukking is もう一度 (“nog een keer”), zoals in もう一度試す。 — “Ik probeer het nog een keer.” 再起動した komt van het werkwoord 再起動する (“opnieuw opstarten”). 再起動した is de gewone verleden vorm van 再起動する; in deze constructie verwijst die vorm naar de voorgestelde handeling “opnieuw opstarten”, niet naar een afzonderlijke mededeling dat het al gebeurd is. De vorm 再起動して zou bijvoorbeeld de verbindende vorm zijn: 再起動してみる。 — “Ik probeer opnieuw op te starten.” ほうがいいかも vormt samen een voorzichtige aanbeveling. Na een werkwoord in de verleden vorm betekent V-たほうがいい ongeveer “het is beter om V te doen”; かも is de informele verkorting van かもしれない (“misschien”). Daardoor klinkt 再起動したほうがいいかも als “misschien is het beter om opnieuw op te starten”, minder stellig dan een rechtstreekse instructie. Het patroon is V-たほうがいいかも: 少し休んだほうがいいかも。 — “Misschien kun je beter even rusten.” Samen betekent ルーターを一度再起動したほうがいいかも。: “Misschien moet de router even opnieuw worden opgestart.” De structuur is: de router als object (ルーターを), één uitvoering (一度), de handeling “opnieuw opstarten” (再起動した), en vervolgens de voorzichtige aanbeveling (ほうがいいかも). De zin is informeel en voorzichtig geformuleerd.

3. 電源を切って、もう一度入れようか？

   Zal ik hem uitzetten en weer aanzetten?

   電源

   stroomvoorziening

   切って

   uitschakelen

   もう一度

   nog een keer

   入れようか？

   zal ik aanzetten?

   Uitgebreide uitleg

   電源 betekent hier “stroomvoorziening” en is een zelfstandig naamwoord. Met を markeert het de stroomvoorziening als voorwerp van 切る: 電源を = “de stroomvoorziening …”. In deze context gaat het om de stroom van het besproken apparaat, de router. 切って is de te-vorm van 切る. Bij 電源 betekent 切る “uitschakelen”; dezelfde vorm kan in een andere context ook “snijden” betekenen. De te-vorm verbindt deze handeling met de daaropvolgende handeling: 切って、… = “schakel uit en …”. もう一度 betekent “nog een keer” of “opnieuw”. Samen geven もう en 一度 hier herhaling aan. もう一回 kan in deze betekenis ook worden gebruikt; 一度 en 一回 drukken hier beide een enkele keer uit. 入れようか？ bestaat uit de volitiefvorm 入れよう van 入れる en het vraagpartikel か. In deze context betekent 入れる “inschakelen”, niet “iets ergens in doen”. De volitiefvorm met か vraagt of de spreker de handeling zal uitvoeren: “zal ik het aanzetten?” De vaste vertaling ondersteunt hier de spreker als “ik” en het apparaat als “hem”. Samen betekenen de delen 電源を切って、もう一度入れようか？: “Zal ik hem uitzetten en weer aanzetten?” Eerst wordt de stroom uitgeschakeld en daarna opnieuw ingeschakeld. Het onderwerp en het voorwerp van 入れようか zijn niet apart uitgedrukt; hun interpretatie volgt hier uit de vaste vertaling en de context. Het Japanse werkwoord verandert niet van vorm door het weggelaten voorwerp.

4. そうして、ステータスランプがまた点くまで待って。

   Doe dat en wacht tot het statuslampje weer aangaat.

   そうして

   doe dat en

   ステータスランプ

   statuslampje

   また

   weer

   点く

   aangaan

   まで

   tot

   待って

   wacht

   Uitgebreide uitleg

   そうして komt van そうする (“het zo doen”). De vorm して is de verbindingsvorm van する; hier sluit zij de aansporing aan op de volgende handeling: “Doe dat en …”. In de gegeven context verwijst そう naar de zojuist genoemde handeling, zonder dat de vorm zelf een nieuwe handeling specificeert. ステータスランプ is een zelfstandig naamwoord voor een statuslampje. Het is een leenwoord en blijft hier als één woordgroep staan. また betekent hier “weer”: dezelfde toestand of gebeurtenis wordt opnieuw verwacht. Voorbeeld: また点きました。 — “Het is weer aangegaan.” 点く wordt hier gelezen als つく: “aangaan” of “branden” van een lamp. Dit is een onovergankelijk werkwoord: de lamp gaat zelf aan. De basisvorm is 点く; een beleefde vorm is 点きます. Dit verschilt van 点ける, “iets aanzetten”, waarbij iemand het object aanzet. Voorbeeld: ランプが点きます。 — “Het lampje gaat aan.” まで markeert de grens tot wanneer iets duurt. In 点くまで betekent het letterlijk “tot het aangaat”; de volledige bijzin vóór まで bepaalt dus het moment waarop het wachten eindigt. Voorbeeld: 雨がやむまで待ちます。 — “Ik wacht tot de regen ophoudt.” 待って is de verbindingsvorm van 待つ (“wachten”). Aan het einde van deze informele zin functioneert de vorm als een verzoek of aansporing: “wacht”. De vorm 待って kan ook midden in een zin een verbinding maken, maar hier staat zij als afsluitend verzoek. Samen ontstaat de volgorde そうして、ステータスランプがまた点くまで待って: doe dat, en wacht vervolgens totdat het statuslampje weer aangaat. De handelende persoon van “wacht” wordt niet afzonderlijk genoemd; die wordt uit de gesprekssituatie begrepen. De zin is informeel en klinkt als een directe, alledaagse instructie.

5. ページの読み込みが今はよくなったね。

   De pagina laadt nu beter.

   ページ

   pagina

   読み込み

   laden; inladen

   今は

   nu

   よくなった

   is beter geworden

   ね

   hè; toch

   Uitgebreide uitleg

   ページ betekent hier “pagina”. Het is een leenwoord dat in samenstellingen en gewone zelfstandige naamwoordgroepen wordt gebruikt. Voorbeeld: ページを開く。 — “Een pagina openen.” 読み込み verwijst hier naar het laden of inladen van de pagina. Het is een zelfstandig naamwoord, gevormd bij 読み込む (“inlezen, laden”); het benoemt dus de laadhandeling, niet de pagina zelf. In ページの読み込み verbindt の de twee zelfstandige naamwoorden: letterlijk “het laden van de pagina”. 今は betekent “nu”, met は als onderwerp- of contrastmarkeerder: “wat nu betreft”. In deze zin geeft het aan dat de huidige toestand wordt beoordeeld. 今 betekent op zichzelf “nu”; は maakt er het gemarkeerde tijdsbereik van. よくなった betekent hier “beter is geworden”. よく is de bijwoordelijke vorm van よい/いい (“goed”), en なった is de verleden vorm van なる (“worden”). Het patroon よくなる betekent dus “beter worden”; de verleden vorm geeft aan dat die verbetering nu als bereikt wordt voorgesteld. Vergelijk 悪くなる — “slechter worden”; daarin is 悪く de bijwoordelijke vorm van 悪い (“slecht”). ね aan het einde vraagt om instemming of markeert dat de spreker een gedeelde observatie bevestigt. Het verandert de inhoudelijke mededeling niet in een vraag met een onbekend antwoord. Samen geeft ページの読み込みが今はよくなったね。 de betekenis: “Het laden van de pagina gaat nu beter, hè?” ページの読み込み is wat verbeterd is, 今は plaatst die beoordeling in het heden, en よくなった zegt dat er een overgang naar een betere toestand heeft plaatsgevonden. De slotpartikel ね maakt de formulering bevestigend en gesprekgericht.

6. 扉のない棚に置いたら、もっとよくなるかも。

   Als we hem op een open plank zetten, helpt dat misschien nog meer.

   扉

   deur

   のない

   zonder

   棚

   plank

   置いたら

   als (iets) neerzet

   もっと

   nog meer

   よくなる

   beter worden

   かも

   misschien

   Uitgebreide uitleg

   扉 betekent hier “deur” of “deurtje”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 扉のない bepaalt het welk soort plank wordt bedoeld. のない maakt een beschrijving met de betekenis “waar geen … aan/mee is” of “zonder …”. ない is de ontkennende vorm van ある (“aanwezig zijn” voor niet-levende zaken). In deze zin beschrijft 扉のない de 棚: een plank zonder deur, dus een open plank. Het patroon is N のない N, bijvoorbeeld 窓のない部屋 = “een kamer zonder raam”. 棚 betekent “plank” of “schap”. Het woord kan ook naar een rek verwijzen, afhankelijk van de concrete vorm. Hier gaat het volgens de vaste vertaling om een open plank. 置いたら komt van 置く (“neerzetten”, “plaatsen”). De vorm 置いたら bestaat uit de verleden vorm 置いた plus ら en geeft hier een voorwaarde: “als we het neerzetten”. Het onderwerp en het voorwerp worden in het Japans niet uitgesproken; de vaste vertaling maakt hier duidelijk dat het om het neerzetten van het bedoelde voorwerp door “we” gaat. Het patroon Vたら is breed bruikbaar voor “als/wanneer …”. Voorbeeld: 家に着いたら、電話します。 — “Als ik thuis aankom, bel ik.” もっと betekent “meer” of “nog meer”. Het versterkt hier de verbetering in もっとよくなる: “nog beter worden”. よくなる bestaat uit よく, de bijwoordelijke vorm van いい (“goed”), en なる (“worden”). Samen betekent het “beter worden” of “verbeteren”. いい verandert vóór なる in よく: よくなる. Dit is geen vorm van het zelfstandig naamwoord 棚; de verandering hoort bij いい. Voorbeeld: 天気がよくなる。 — “Het weer wordt beter.” かも is een informele verkorting van かもしれない en drukt mogelijkheid uit: “misschien”. Aan het einde verzacht het de voorspelling: het wordt mogelijk beter, maar dat staat niet vast. Samen betekent 扉のない棚に “op een plank zonder deur” — in de Japanse volgorde staat de plaatsbepaling vóór de handeling. 置いたら voegt de voorwaarde “als we het neerzetten” toe. もっとよくなるかも betekent “wordt het misschien nog beter”. De volledige betekenis is dus: “Als we het op een open plank zetten, helpt dat misschien nog meer.”

7. 出入り口の近くに移そうか？

   Zullen we hem bij de deuropening zetten?

   出入り口

   deuropening

   近くに

   in de buurt van

   移そうか

   zullen we verplaatsen?

   Uitgebreide uitleg

   出入り口 betekent hier “deuropening” of “ingang/uitgang”. Het is een zelfstandig naamwoord: 出入り verwijst naar in- en uitgaan en 口 naar een opening of doorgang. In 出入り口の verbindt の dit zelfstandig naamwoord met wat erop volgt: 出入り口の近く betekent “de buurt van de deuropening”. 近くに betekent “in de buurt van”. 近く is hier het zelfstandig gebruikte woord voor “de buurt” en に markeert de plaats waarnaar iets wordt verplaatst. Vergelijk: 駅の近くに住む — “in de buurt van het station wonen”. Het is dus niet 近い (“dichtbij” als beschrijving van iets), maar de constructie Xの近く (“de buurt van X”). 移そうか komt van het werkwoord 移す, “iets verplaatsen” of “iets overbrengen”. De vorm 移そう is de wils- of voorstelvorm van dat werkwoord; か maakt er hier een voorstelvraag van: “zullen we …?” Het object staat in deze zin niet expliciet genoemd. Volgens de vaste vertaling gaat het om “hem”, en de voorafgaande context ondersteunt dat het om iets gaat dat op een plank geplaatst kan worden. 移す is transitief, dus het verwijst naar het verplaatsen van iets; 移る is de afzonderlijke intransitieve vorm “verplaatsen/verhuizen” of “overgaan”, waarbij het onderwerp zelf van plaats verandert. Samen vormen 出入り口の近くに de bestemmingsplaats “naar/in de buurt van de deuropening”. Daarop volgt 移そうか, “zullen we [hem] verplaatsen?”. De volledige betekenis is daarom: “Zullen we hem bij de deuropening zetten?” De Japanse zin laat zowel het onderwerp “wij” als het object “hem” weg, omdat ze uit de context of de gesprekssituatie kunnen worden begrepen. De vorm is een gewone, informele manier om samen een handeling voor te stellen.

8. そうすれば、この部屋まで電波が届くかもね。

   Dat kan helpen om het signaal tot in deze kamer te laten komen.

   そうすれば

   als dat zo is; dan

   この

   deze

   部屋

   kamer

   まで

   tot aan; tot in

   電波

   signaal; radiogolf

   届く

   aankomen; bereiken

   かもね

   misschien, hè

   Uitgebreide uitleg

   そうすれば bouwt voort op een eerder genoemde handeling: そうする betekent “het zo doen”, en de voorwaardelijke vorm すれば betekent “als men dat doet”. In de gegeven context verwijst そう naar het voorgestelde verplaatsen; samen geeft de vorm hier ongeveer “als dat lukt / als je dat doet, dan”. Het is dus geen zelfstandig feit over welke persoon de handeling uitvoert. この staat direct vóór een zelfstandig naamwoord en betekent “deze”. Het wijst hier samen met 部屋 naar de bedoelde kamer; この is zelf geen zelfstandig naamwoord en krijgt zijn betekenis door het volgende woord. 部屋 betekent “kamer”. De vaste combinatie この部屋 is “deze kamer”. まで markeert het eindpunt of de uiterste grens. Bij een werkwoord als 届く betekent この部屋まで dat iets tot aan of tot in deze kamer reikt. Het markeert hier dus niet een tijdstip, maar een ruimtelijk bereik. 電波 betekent “signaal” of letterlijk “radiogolven”. In deze zin is het datgene wat een bepaalde ruimte kan bereiken. Het woord kan in andere contexten specifieker naar radio- of communicatiesignalen verwijzen; de vertaling “signaal” past hier bij de vaste Nederlandse vertaling. 届く is de onovergankelijke werkwoordsvorm “aankomen” of “bereiken”: iets komt ergens aan of reikt ergens tot. Het onderwerp is hier 電波, dus het signaal bereikt de kamer. Het bijbehorende overgankelijke werkwoord 届ける betekent “iets bezorgen of ergens brengen”; dat zou een handelende bezorger of zender als onderwerp benadrukken. Voorbeeld: 手紙が届く。 — “De brief komt aan.” かもね maakt de hele voorafgaande bewering onzeker: “misschien” of “het zou kunnen, hè”. かも is de korte spreektaalvorm van かもしれない, “misschien / mogelijk”; ね voegt een lichte uitnodiging tot gedeelde instemming toe. Het gaat hier dus niet om een zekere voorspelling dat het signaal de kamer bereikt. Samen betekent そうすれば “als dat zo wordt gedaan”, waarna この部屋まで het ruimtelijke eindpunt aangeeft, 電波 het signaal als onderwerp noemt en 届く beschrijft dat het daar aankomt. Met かもね wordt die mogelijkheid voorzichtig geformuleerd: “Als dat lukt, komt het signaal misschien tot in deze kamer.”