すみません
「すみません」 betekent hier ‘pardon’ of ‘neemt u me niet kwalijk’ en wordt gebruikt om beleefd de aandacht van iemand te trekken. Je gebruikt deze uitdrukking bijvoorbeeld bij een onbekende aan een halte, loket of in de openbare ruimte.
バス
「バス」 betekent hier ‘bus’, het vervoermiddel waarover de twee mensen praten. Het woord kan direct voor een partikel staan, zoals in 「バスは」, wanneer de bus het gespreksonderwerp is.
は
In 「バスは遅れていますか?」 markeert 「は」 de bus als onderwerp van de vraag. Het staat na het onderwerp en leidt de informatie in die daarover wordt gevraagd; hier gaat het om een vraag over de busvertraging.
遅れています
「遅れています」 betekent hier dat de bus vertraagd is en die toestand op dit moment geldt. De vorm past bij een vraag naar de actuele toestand van iets, zoals een bus, trein of afspraak.
か
In 「バスは遅れていますか?」 maakt 「か」 van de voorafgaande zin een beleefde vraag. Het staat aan het einde van de vraag en wordt gebruikt wanneer je informatie van de gesprekspartner wilt krijgen.
近く
「近く」 betekent hier ‘in de buurt’ en verwijst naar een plaats dichtbij de bushalte. Het kan vóór een plaatsaanduiding staan, zoals in 「近くで」, om een gebeurtenis in de omgeving te beschrijven.
で
In 「近くで」 geeft 「で」 de plaats aan waar de verkeersopstopping zich voordoet. Je gebruikt dit partikel na een plaats wanneer daar een gebeurtenis of handeling plaatsvindt.
ひどい
「ひどい」 betekent hier ‘ernstig’ of ‘zwaar’ en beschrijft de mate van de verkeersopstopping. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord 「渋滞」 en kan zo de ernst van een situatie aangeven.
渋滞
「渋滞」 betekent hier ‘verkeersopstopping’ of ‘file’. In 「渋滞があります」 wordt het gebruikt als de situatie die aanwezig is; dit past bij gesprekken over verkeer en vertraging.
が
In 「渋滞があります」 markeert 「が」 de verkeersopstopping als datgene wat aanwezig is. Het staat hier vóór 「あります」 en wordt gebruikt om het bestaan van een situatie of zaak aan te geven.
あります
「あります」 betekent hier dat er iets aanwezig of aan de hand is, namelijk een verkeersopstopping. Deze beleefde vorm wordt gebruikt voor zaken en situaties zoals 「渋滞」; je kunt haar gebruiken wanneer je het bestaan van iets meldt.
いつ
「いつ」 betekent ‘wanneer’ en vraagt naar het tijdstip van aankomst. In 「いつ着くか知っていますか?」 staat het binnen de vraag naar het moment waarop de bus aankomt.
着く
「着く」 betekent hier ‘aankomen’ of een bestemming bereiken, in dit geval aankomen bij de halte. In 「いつ着くか」 wordt het gebruikt om te vragen wanneer die aankomst plaatsvindt.
知っています
「知っています」 betekent hier ‘weten’ of informatie hebben over de aankomsttijd. In 「いつ着くか知っていますか?」 volgt het op de ingebedde vraag en wordt het beleefd gebruikt om te vragen of iemand die informatie kent.
まだ
「まだ」 betekent hier ‘nog’ en geeft aan dat de bus op dit moment nog onderweg is. Het staat vóór 「向かっています」 en is bruikbaar wanneer een toestand of handeling nog voortduurt.
向かっています
「向かっています」 betekent hier dat de bus onderweg is naar de halte of daarheen rijdt. Samen met 「まだ」 beschrijft het een beweging die nog niet voltooid is; je gebruikt het om de huidige richting of voortgang van iemand of iets te melden.
ですから
「ですから」 betekent hier ‘daarom’ of ‘dus’ en verbindt de verkeerssituatie met de conclusie dat het wachten langer kan duren. Binnen deze uitdrukking draagt 「です」 bij aan de beleefde formulering en geeft 「から」 de reden- of gevolgrelatie aan; je gebruikt de hele uitdrukking om een gevolg in een gesprek in te leiden.
待ち時間
「待ち時間」 betekent hier ‘wachttijd’, dus de tijd die iemand op de bus moet wachten. Het woord wordt gebruikt als onderwerp in 「待ち時間は長くなるかもしれません」 en past bij situaties waarin je de duur van het wachten bespreekt.
長くなる
「長くなる」 betekent hier ‘langer worden’ en beschrijft een verandering in de duur van de wachttijd. Het kan na een onderwerp zoals 「待ち時間」 staan wanneer je voorspelt dat een periode meer tijd zal innemen.
かもしれません
「かもしれません」 drukt hier een mogelijkheid uit: de wachttijd kan langer worden, maar dat is niet zeker. In deze uitdrukking geeft 「かも」 de mogelijkheid aan en maakt 「しれません」 de beleefde volledige formulering; je gebruikt het wanneer je voorzichtig over een onzekere uitkomst spreekt.
同じ
「同じ」 betekent hier ‘dezelfde’ en geeft aan dat de andere bus dezelfde route heeft. Het staat vóór 「路線」 en kan zo een persoon of zaak vergelijken met iets dat al bekend is.
路線
「路線」 betekent hier ‘route’ of ‘lijn’ van het openbaar vervoer. In 「同じ路線」 verwijst het specifiek naar de busroute; je gebruikt het wanneer je vervoerslijnen of hun trajecten bespreekt.
の
In 「同じ路線の別のバス」 verbindt 「の」 de route met de bus en geeft het een bepalende relatie aan: een andere bus van die route. Het staat tussen twee zelfstandige naamwoorden wanneer het eerste het tweede nader beschrijft.
別
「別」 betekent hier ‘ander’ en maakt duidelijk dat het om een andere bus gaat dan de bus waarop men wacht. In 「別のバス」 staat het vóór 「の」 en wordt het gebruikt om een alternatief aan te wijzen.
その
「その」 verwijst hier naar de bus die zojuist als alternatief is genoemd. In 「そのバス」 staat het direct vóór het zelfstandig naamwoord en helpt het om naar een al besproken optie te verwijzen.
ほう
In 「そのバスのほうが時間がかかります」 verwijst 「ほう」 naar de kant of optie die in de vergelijking wordt benadrukt. De constructie 「そのバスのほうが」 betekent hier dat juist die bus meer tijd kost; je gebruikt dit patroon om één optie tegenover een andere te beoordelen.
時間
「時間」 betekent hier ‘tijd’ en verwijst in 「時間がかかります」 naar de benodigde duur. Het wordt vaak gebruikt om te zeggen hoeveel tijd een reis, handeling of proces inneemt.
かかります
In 「時間がかかります」 betekent 「かかります」 dat iets een bepaalde hoeveelheid tijd kost. Het wordt hier samen met 「時間」 gebruikt en is bruikbaar om de duur van een reis of handeling te beschrijven.
この
「この」 betekent hier ‘deze’ en verwijst naar de bus die de spreker op dit moment bedoelt. Het staat direct vóór 「バス」 en wordt gebruikt om een concreet, nabij of actueel genoemd object aan te wijzen.
を
In 「このバスをここで待ちます」 markeert 「を」 de bus als het object van de handeling ‘wachten’. Het staat na datgene waarop de handeling gericht is; hier wacht de spreker op deze bus.
ここ
「ここ」 betekent hier ‘hier’ en verwijst naar de plaats waar de spreker zich bevindt, namelijk de bushalte. In 「ここで」 wordt het met 「で」 gecombineerd om aan te geven waar de handeling plaatsvindt.
待ちます
「待ちます」 betekent hier ‘wachten’ en beschrijft wat de spreker van plan is te doen. In 「このバスをここで待ちます」 staat de bus als object vóór het werkwoord; je gebruikt deze beleefde vorm wanneer je zegt dat je op iemand of iets wacht.
待てる
「待てる」 betekent hier ‘kunnen wachten’ en drukt uit dat de gesprekspartner de mogelijkheid heeft om te wachten. In 「待てるなら」 wordt het gebruikt vóór de voorwaarde; dit past wanneer een advies afhangt van wat iemand kan doen.
なら
In 「待てるなら」 geeft 「なら」 de voorwaarde aan: als de ander kan wachten. Het volgt op de voorwaardelijke informatie en leidt daarna het advies in dat die keuze het beste is.
それ
「それ」 betekent hier ‘dat’ en verwijst naar de zojuist besproken keuze om op deze bus te blijven wachten. In 「それが一番よい」 wordt die keuze als onderwerp van de beoordeling aangewezen; je gebruikt het om naar een eerder genoemde zaak of optie terug te verwijzen.
一番
「一番」 betekent hier ‘het meest’ of ‘het beste’ en versterkt de beoordeling 「一番よい」. Het wordt gebruikt wanneer je één keuze als de beste van de besproken mogelijkheden aanwijst.
よい
「よい」 betekent hier ‘goed’ of ‘het meest geschikt’ en beschrijft de keuze om op deze bus te wachten. Samen met 「一番」 vormt het de beoordeling dat deze optie het beste is; je kunt het gebruiken om een keuze of oplossing positief te beoordelen.
と
In 「一番よいと思います」 markeert 「と」 de inhoud van de gedachte of beoordeling. Het staat vóór 「思います」 en wordt gebruikt wanneer je beleefd zegt wat je denkt of vindt.
思います
「思います」 betekent hier ‘ik denk’ of ‘ik vind’ en maakt van de beoordeling een voorzichtige, beleefde mening. In 「一番よいと思います」 volgt het op de inhoud van die mening; je gebruikt deze vorm om een advies of oordeel minder stellig te formuleren.