Duidelijke taxiroute naar een kliniek | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私たちを診療所の入り口の近くで降ろしていただけますか。

   Kunt u ons alstublieft bij de ingang van de kliniek afzetten?

   私たちを

   ons

   診療所

   kliniek

   入り口

   ingang

   近くで

   in de buurt

   降ろして

   afzetten

   いただけますか

   zou u dat kunnen doen?

   Uitgebreide uitleg

   私たちを betekent hier “ons”: 私たち is de eerste-persoonsvorm voor “wij/ons”, en を markeert het directe object. De vorm verandert niet omdat “ons” in het Nederlands object is; de Japanse vorm blijft 私たち, terwijl de partikel de rol in de zin aangeeft. Voor één persoon kan bijvoorbeeld 私を (“mij”) staan. 診療所 betekent “kliniek” of “spreekkamer/medische praktijk”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 診療所の入り口 verbindt の dit woord met het volgende zelfstandig naamwoord: “de ingang van de kliniek”. 入り口 betekent “ingang”. In deze zin is het de ingang waarnaar de locatie wordt bepaald. Een bruikbaar patroon is Xの入り口 = “de ingang van X”; zo betekent 駅の入り口 bijvoorbeeld “de ingang van het station”. 近くで betekent “in de buurt”. 近く is het zelfstandig gebruikte woord voor “de buurt/nabijheid”; で markeert hier de plaats waar de handeling plaatsvindt. Samen met het voorafgaande 診療所の入り口 ontstaat 診療所の入り口の近くで: “in de buurt van de ingang van de kliniek”. 降ろして komt van het werkwoord 降ろす, “iemand laten uitstappen” of “iemand afzetten”. 降ろして is de te-vorm, die hier de volgende beleefde verzoekconstructie met het werkwoord verbindt. Dit is niet hetzelfde als 降りる, “zelf uitstappen”: 降ろす heeft iemand als object, hier 私たちを. いただけますか vormt met de te-vorm een beleefd verzoek: Vていただけますか betekent ongeveer “zou u V alstublieft kunnen doen?” De vorm drukt uit dat de spreker de handeling als een gunst van de aangesprokene vraagt. In deze zin hoort de constructie bij 降ろして: de gevraagde handeling is ons afzetten. De delen bouwen de zin zo op: 私たちを (“ons”) + 診療所の入り口の近くで (“in de buurt van de ingang van de kliniek”) + 降ろしていただけますか (“zou u [ons] kunnen afzetten?”). Als geheel betekent de vaste uiting: “Kunt u ons alstublieft bij de ingang van de kliniek afzetten?”

2. それは大きな交差点を少し過ぎたところですか。

   Is dat net voorbij het belangrijkste kruispunt?

   それは

   dat …

   大きな

   groot; belangrijk

   交差点

   kruispunt

   少し

   een beetje; net iets

   過ぎたところ

   net voorbij zijn

   ですか

   is het …?

   Uitgebreide uitleg

   それは betekent hier “dat” en zet dat aangewezen onderwerp als gesprekspunt neer. それ is een aanwijzend voornaamwoord; de vorm specificeert niet op zichzelf waarnaar wordt verwezen. In deze zin wordt dus gevraagd of dat bedoelde punt de beschreven locatie is. 大きな betekent hier “groot” en kan bij een plaatsaanduiding ook “belangrijk/groot van betekenis of omvang” weergeven. Het is de vorm 大きな zelf die het zelfstandig naamwoord 交差点 beschrijft; 交差点 is niet de basisvorm van het bijvoeglijke woord. Vergelijkbaar is 大きい, de gewone vorm: 大きい交差点 betekent eveneens “een groot kruispunt”. 大きな staat rechtstreeks vóór een zelfstandig naamwoord en klinkt vaak beschrijvend. 交差点 betekent “kruispunt” of “kruising”. Het is een zelfstandig naamwoord en vormt hier het oriëntatiepunt van de plaatsbepaling. Een bruikbaar voorbeeld is 交差点を渡ります。 — “Ik steek het kruispunt over.” 少し betekent “een beetje” of “iets”. Hier beperkt het de afstand: het bedoelde punt ligt iets voorbij het kruispunt. Het zegt niet precies hoeveel afstand dat is. Bijvoorbeeld: 少し待ってください。 — “Wacht alstublieft even.” 過ぎたところ drukt hier “een punt net voorbij …” uit. 過ぎる is de basisvorm met de betekenis “voorbijgaan” of “passeren”; 過ぎた is de verleden vorm. In de combinatie Xを過ぎたところ wordt ところ letterlijk “plaats/punt” gebruikt om een locatie aan te duiden nadat men X is gepasseerd. In deze zin staat 少し ervoor, zodat het om een punt iets voorbij het kruispunt gaat. Een voorbeeld is 駅を過ぎたところです。 — “Het is net voorbij het station.” ですか maakt van de voorafgaande beschrijving een beleefde ja-neevraag. です is de beleefde copulaire vorm, en か markeert de vraag. De combinatie betekent hier niet zelfstandig “is het?” zonder de voorafgaande locatiebeschrijving; samen vraagt zij of de genoemde plek inderdaad zo ligt. Samen ontstaat de structuur それは [plaats] ですか: “Is dat [plaats]?” De plaatsbeschrijving is 大きな交差点を少し過ぎたところ, letterlijk een punt iets voorbij een groot of belangrijk kruispunt. De volledige vraag betekent daarom: “Is dat net voorbij het grote/belangrijke kruispunt?”

3. 銀行を過ぎたら、左に曲がってください。

   Sla na de bank linksaf.

   銀行

   bank

   過ぎたら

   na het passeren; zodra je voorbij bent

   左

   links

   曲がってください

   sla alstublieft af

   Uitgebreide uitleg

   銀行 betekent hier “bank” en is een zelfstandig naamwoord. Het wordt met を verbonden in 銀行を: dat markeert hier de bank als herkenningspunt dat je passeert. Bijvoorbeeld: 駅を過ぎる betekent “het station voorbijgaan”. 過ぎたら komt van 過ぎる (“voorbijgaan; passeren”). De vorm 過ぎた is de verleden vorm, en ら maakt er een voorwaardelijke/tijdelijke vorm van: “als/wanneer … voorbij is” of natuurlijker “nadat je … bent gepasseerd”. In deze zin geeft dat het moment aan waarop de volgende handeling moet gebeuren. Het is dus niet alleen een verleden tijd; -たら kan ook een toekomstige volgorde aangeven. Bijvoorbeeld: 家に着いたら、電話してください。 — “Bel me wanneer je thuis bent aangekomen.” 左 betekent “links”. In 左に geeft に de richting of het doel van de beweging aan: “naar links”. Bijvoorbeeld: 右に曲がる — “rechtsaf slaan”; 右 is daar het tegenovergestelde van 左. 曲がってください is gebaseerd op het werkwoord 曲がる, “afslaan” of “een bocht nemen”. 曲がって is de て-vorm, gevolgd door ください; samen vormt dat een beleefd verzoek: “sla alstublieft af”. De vorm ください staat hier niet op zichzelf voor “geven”, maar maakt van de voorafgaande handeling een verzoek. Bijvoorbeeld: ここで止まってください。 — “Stop hier alstublieft.” Samen vormen 銀行を過ぎたら en 左に曲がってください de instructie: “Sla linksaf nadat je de bank bent gepasseerd.” Het onderwerp is in het Japans niet uitgedrukt; de zin geeft rechtstreeks een beleefde route-instructie aan de aangesprokene.

4. それから、薬局のほうへ道を進んでください。

   Volg daarna de weg richting de apotheek.

   それから

   daarna

   薬局

   apotheek

   のほうへ

   in de richting van

   道

   weg

   進んでください

   ga verder, alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   それから betekent hier “daarna” en zet deze instructie in volgorde met de voorafgaande stap. Het is een tijdsaanduiding voor wat vervolgens moet gebeuren; het zegt op zichzelf niet hoeveel tijd ertussen zit. 薬局 betekent “apotheek”. Dit zelfstandig naamwoord kan zelfstandig als bestemming of herkenningspunt optreden. In deze zin wordt het verbonden met のほうへ, zodat de richting ten opzichte van de apotheek wordt aangegeven. のほうへ betekent “in de richting van”. ほう betekent letterlijk een kant of richting; met の vormt het hier een patroon als Xのほうへ: “naar de kant/richting van X”. へ is een richtingspartikel en wordt uitgesproken als “e”. Deze uitdrukking hoeft niet te betekenen dat men precies bij X aankomt. 道 betekent “weg” of “route”. In 道を進む markeert を de weg als het traject waarlangs men verdergaat. Dat is een gebruik van を bij een werkwoord van bewegen; het is hier niet nodig om 道 als een rechtstreeks bewerkt voorwerp van “volgen” te analyseren. 進んでください betekent hier “ga verder” of beleefd “volg de weg verder”. De basisvorm is 進む (“vooruitgaan”, “verdergaan”). De vorm 進んで is deて-vorm; てください maakt van een werkwoordsvorm een beleefd verzoek: Vてください = “doe V alstublieft”. Bijvoorbeeld: まっすぐ進んでください。 — “Ga rechtdoor, alstublieft.” Samen ontstaat de instructie: “Volg daarna de weg richting de apotheek.” Eerst wordt de volgorde aangegeven met それから; 薬局のほうへ geeft de richting aan; en 道を進んでください vraagt om verder te gaan langs de weg. De zin is een beleefde routeaanwijzing.

5. 曲がった後も、まっすぐ進み続ければいいですか。

   Moet ik na de afslag rechtdoor blijven rijden?

   曲がった

   afgeslagen

   後も

   ook daarna; ook na dat moment

   まっすぐ

   rechtdoor; rechtuit

   進み続ければいいですか

   moet ik blijven doorgaan?

   Uitgebreide uitleg

   曲がった betekent hier “afgeslagen” of “een bocht genomen”. Het is de verleden vorm van 曲がる (“afslaan; een bocht nemen”). Voor 後 beschrijft die vorm de handeling die eerst voltooid is: 曲がった後 betekent “na het afslaan”. Voorbeeld: 右に曲がった後、止まります。 — “Na rechtsaf te zijn geslagen, stop ik.” 後も betekent “ook daarna” of “ook na dat moment”. 後 verwijst hier samen met 曲がった naar de tijd na het afslaan; も geeft aan dat de daaropvolgende handeling ook in die fase blijft gelden. De volledige combinatie 曲がった後も betekent dus “ook na het afslaan”. まっすぐ betekent hier “rechtdoor” of “rechtuit” en geeft de richting van het verdergaan aan. Deze vorm verandert niet mee met persoon of aantal. Voorbeeld: まっすぐ行ってください。 — “Ga rechtdoor, alstublieft.” 進み続ければいいですか vraagt of de spreker op die manier moet doorgaan. 進む betekent “vooruitgaan; verdergaan”; 続ける betekent “voortzetten; doorgaan”. Samen vormen ze 進み続ける, “blijven doorgaan”. In 進み続ければ staat dit samengestelde werkwoord in de voorwaardelijke -ば-vorm. Het patroon ～ばいいですか vraagt welke handeling de juiste is, vaak weergegeven als “Moet ik …?” of “Is het goed als ik …?” Het onderwerp is niet expliciet in het Japans; de vaste Nederlandse vertaling maakt hier duidelijk dat het om “ik” gaat. Samen betekent 曲がった後も、まっすぐ進み続ければいいですか。: “Moet ik na de afslag rechtdoor blijven rijden?” In deze routecontext wordt 進む natuurlijk vertaald als “verder rijden”; de vorm zelf betekent algemener “vooruitgaan” of “verdergaan”.

6. 薬局が右手に見えるまで、まっすぐ進んでください。

   Blijf rechtdoor rijden tot de apotheek aan uw rechterkant is.

   薬局

   apotheek

   右手

   rechterkant; rechterhand

   見える

   zichtbaar zijn; te zien zijn

   まで

   tot; totdat

   まっすぐ

   rechtdoor

   進んでください

   ga alstublieft verder

   Uitgebreide uitleg

   薬局 betekent hier “apotheek”. Het is een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 薬局を探します。 — “Ik zoek een apotheek.” 右手 betekent in deze aanwijzing “aan de rechterkant”. 右 is “rechts” en 手 is letterlijk “hand”, maar samen kan 右手に een plaats aan de rechterzijde aanduiden. Het gaat hier dus niet noodzakelijk om een fysieke rechterhand. 見える betekent hier “zichtbaar zijn” of “te zien zijn”. De basisvorm is 見える; die verschilt van 見る (“kijken naar; zien” als handeling). 薬局が見える beschrijft dat de apotheek zichtbaar wordt of zichtbaar is, met 薬局 als datgene wat zichtbaar is. In 右手に見える geeft 右手に aan waar zij zichtbaar is. まで markeert een eindpunt in tijd of plaats. Na een volledige bepaling, zoals 薬局が右手に見えるまで, betekent het “totdat de apotheek aan de rechterkant zichtbaar is”. Het daaropvolgende handelen duurt tot dat herkenningspunt. まっすぐ betekent “rechtdoor” of “rechtuit”. Het beschrijft hier de richting van het voortgaan. Bijvoorbeeld: まっすぐ行ってください。 — “Ga rechtdoor, alstublieft.” 進んでください is een beleefd verzoek: “ga alstublieft verder” of, in deze routecontext, “rijd alstublieft verder”. De vorm bestaat uit 進む (“vooruitgaan; verdergaan”) in de て-vorm 進んで, plus ください (“doe alstublieft ...”). 進んでください zegt niet op zichzelf welk vervoermiddel wordt gebruikt; de vaste vertaling maakt hier rijden passend. Samen vormen 薬局が右手に見えるまで en まっすぐ進んでください de instructie: ga rechtdoor totdat de apotheek aan de rechterkant zichtbaar is. De Japanse zin geeft de aangesprokene een beleefd verzoek om verder te gaan; de bijzin met まで bepaalt wanneer dat doorgaan eindigt.

7. どこで停車しましょうか。

   Waar wilt u dat ik stop?

   どこで

   waar

   停車しましょうか

   zal ik stoppen?

   Uitgebreide uitleg

   どこで betekent hier “waar”, met で voor de plaats waar de handeling plaatsvindt. Het is een vraag naar de stopplaats: どこで kan ook in andere zinnen een plaats van een activiteit aanduiden, bijvoorbeeld どこで食べますか。 — “Waar eet u?” 停車しましょうか bevat 停車する, “een voertuig laten stoppen” of “stoppen”, en de beleefde vorm 停車しましょうか. Het deel しましょうか is de vraagvorm van een voorstel of aanbod: “zal ik …?” of, afhankelijk van de context, “zullen we …?”. Hier maakt de vaste Nederlandse vertaling duidelijk dat de spreker aanbiedt om zelf te stoppen en de gewenste plaats aan de ander vraagt. 停車 verwijst specifiek naar het stoppen van een voertuig; het is dus niet zomaar het algemene “ophouden”. Samen vormen どこで en 停車しましょうか de vraag “Waar wilt u dat ik stop?”. Het onderwerp “ik” en de persoon die de gewenste plaats bepaalt, worden in het Japans niet afzonderlijk uitgesproken; hun rollen blijken hier uit de vaste vertaling en de rijsituatie. De vraag gaat over de locatie van het stoppen, niet over de vraag óf er gestopt moet worden.

8. 正面玄関の近くなら、どこでも大丈夫です。

   Ergens bij de voordeur is prima.

   正面玄関

   voordeur

   近く

   in de buurt

   なら

   als het om ... gaat

   どこでも

   waar dan ook

   大丈夫です

   is prima

   Uitgebreide uitleg

   正面玄関 betekent hier “voordeur” of “hoofdingang”. Het is een Japanse samenstelling: 正面 betekent “voorkant” en 玄関 “ingang”. In deze zin verwijst het geheel naar de voordeur als plaatsaanduiding. 近く betekent “in de buurt”. Het is de zelfstandige plaatsaanduiding “de omgeving nabij …” en staat hier na 正面玄関の: 正面玄関の近く = “in de buurt van de voordeur”. Een vergelijkbaar patroon is 駅の近く = “in de buurt van het station”. なら maakt van het voorafgaande deel een voorwaarde of kader: “als het om … gaat” of natuurlijker in deze zin “wat … betreft”. Het koppelt 正面玄関の近く aan de beoordeling die volgt. Het is dus niet zelf het woord voor “in de buurt”; die betekenis komt uit 近く. どこでも betekent “waar dan ook” of “op om het even welke plek”. どこ is “waar” en でも geeft hier een onbeperkte keuze aan: elke plek voldoet binnen het genoemde kader. Een bruikbaar contrast is どこか = “ergens”, terwijl どこでも = “waar dan ook” betekent. 大丈夫です betekent hier “is prima” of “is in orde”. 大丈夫 is een beschrijvend woord met de betekenis “in orde/geen probleem”, en です maakt de formulering beleefd. In deze context beoordeelt het de voorgestelde plek als acceptabel; het betekent hier niet letterlijk dat iemand lichamelijk ongedeerd is. Samen vormt 正面玄関の近くなら het kader “als het bij de voordeur is”. Daarna zegt どこでも大丈夫です dat elke plek daar geschikt is. De volledige betekenis is daarom: “Ergens bij de voordeur is prima.”

9. 入り口を少し過ぎたところで、車を寄せて止められます。

   Ik kan net voorbij de ingang aan de kant gaan staan.

   入り口

   ingang

   少し

   een beetje; een klein stukje

   過ぎた

   voorbijgegaan; voorbij

   ところで

   op de plek waar; hier: net voorbij

   車

   auto

   寄せて

   naar de kant brengen

   止められます

   kan stoppen of parkeren

   Uitgebreide uitleg

   入り口 betekent hier “ingang”. Het is een zelfstandig naamwoord. Met 正面玄関 in de vorige zin ontstaat de praktische betekenis “de ingang/voordeur”; de zin zelf specificeert niet verder welke ingang. 少し is een bijwoord: “een beetje” of “een klein stukje”. Hier maakt het de afstand voorbij de ingang klein. Het kan ook hoeveelheden of graden beperken, bijvoorbeeld in 少し待つ (“een beetje wachten”). 過ぎた komt van het werkwoord 過ぎる (“voorbijgaan; voorbij zijn”). De vorm 過ぎた is de verleden vorm en staat vóór ところ, zodat de hele bepaling 入り口を少し過ぎたところ betekent: “een plek die een klein stukje voorbij de ingang ligt”. In 入り口を過ぎる markeert を de route of het punt dat je passeert; het is hier niet het directe voorwerp van een handeling zoals “de ingang veranderen”. ところで bestaat hier uit ところ (“plek”) en het plaatsaanduidende partikel で. In deze context betekent het “op de plek waar …” of natuurlijker “daar, net voorbij …”. Dit is niet het vaste overgangswoord ところで met de betekenis “trouwens”. De constructie [bepaling]ところで kan een plaats aangeven waar iets gebeurt. 車 betekent “auto” en is het zelfstandig naamwoord dat het object is van 寄せて en 止められます. In een andere context kan 車 ook algemener “voertuig” betekenen, maar hier past “auto” bij de vertaling. 寄せて komt van het transitieve werkwoord 寄せる (“naar zich toe of naar een kant brengen”). De vorm 寄せて is de て-vorm; zij verbindt deze handeling met de volgende handeling. 車を寄せる betekent dus “de auto naar de kant brengen” of “de auto aan de kant zetten”. Een bruikbaar voorbeeld is 車を左に寄せる。 — “Ik zet de auto naar links aan de kant.” 止められます is hier de mogelijkheidvorm van 止める (“doen stoppen; parkeren”) in beleefde niet-verleden vorm: “kan doen stoppen” of natuurlijk “kan stoppen/parkeren”. De vertaling maakt duidelijk dat de spreker zegt dat hij of zij dit kan doen. Hetzelfde werkwoord verschijnt in 車を止める (“de auto stoppen/parkeren”); 車が止まる gebruikt daarentegen het intransitieve 止まる, waarbij de auto zelf tot stilstand komt. In deze zin worden 寄せて en 止められます verbonden: eerst wordt de auto naar de kant gebracht, daarna kan hij daar worden stilgezet. Samen vormt 入り口を少し過ぎたところで de plaatsbepaling “op een plek net voorbij de ingang”. 車を寄せて beschrijft het naar de kant brengen van de auto, en 止められます geeft de mogelijkheid van de spreker aan om daar te stoppen of te parkeren. De volledige betekenis is daarom: “Ik kan net voorbij de ingang de auto aan de kant zetten en stoppen.”