Samen een rollenspel oefenen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. このロールプレイを一緒に練習できますか。

   Kunnen we dit rollenspel samen oefenen?

   この

   dit

   ロールプレイ

   rollenspel

   一緒に

   samen

   練習

   oefening; praktijk

   できますか

   kunnen ...?

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “dit” en staat vóór een zelfstandig naamwoord om naar iets specifieks te verwijzen. Het is een bepalend woord, geen zelfstandig gebruikt pronomen: het vormt samen met ロールプレイ de woordgroep “dit rollenspel”. Ter vergelijking: その verwijst doorgaans naar iets dat met de gesprekspartner of de eerdere context verbonden is, terwijl この iets als nabij de spreker presenteert. ロールプレイ is een leenwoord en betekent “rollenspel”. Japanse leenwoorden worden vaak in katakana geschreven. In deze zin is het het lijdend voorwerp van を: このロールプレイを = “dit rollenspel” als object. 一緒に is een bijwoordelijke uitdrukking die “samen” betekent. 一緒 verwijst naar samen-zijn of één geheel; に maakt hier de bijwoordelijke functie zichtbaar. Een bruikbaar patroon is Xと一緒に = “samen met X”, bijvoorbeeld 友だちと一緒に勉強します。 = “Ik studeer samen met een vriend.” 練習 is hier een zelfstandig naamwoord met de betekenis “oefening” of “praktijk”. Met する vormt het 練習する = “oefenen”. In 練習できますか wordt de mogelijkheid om te oefenen uitgedrukt, zodat de combinatie in deze zin betekent: “kunnen oefenen?” できますか bestaat uit de beleefde vorm できます van できる en de vraagpartikel か. できる betekent hier “kunnen” in de zin van iets kunnen doen of iets mogelijk vinden; できますか maakt daar een beleefde vraag van. Bij 練習できますか wordt die mogelijkheid aan 練習 gekoppeld. Het onderwerp wordt in het Japans vaak weggelaten wanneer de context het ondersteunt; de vaste vertaling maakt hier “we” de bedoelde uitvoerders. Een vergelijkbaar patroon is 参加できますか。 = “Kan ik/kunnen we deelnemen?”; het precieze onderwerp volgt uit de context. De onderdelen worden in de bronvolgorde samengevoegd als このロールプレイを (“dit rollenspel” als object), 一緒に (“samen”) en 練習できますか (“kunnen oefenen?”). Samen betekent de hele zin: “Kunnen we dit rollenspel samen oefenen?” De beleefde vraagvorm maakt de formulering geschikt om iemand op een neutrale, beleefde manier iets voor te stellen of te vragen.

2. もう一つの役は私がします。

   Ik kan de andere rol spelen.

   もう一つの

   een andere; nog een

   役

   rol

   私がします

   ik doe het; ik neem het op me

   Uitgebreide uitleg

   もう一つの betekent hier ‘een andere’ of ‘nog een’. もう一つ gebruikt 一つ als algemene telvorm voor één ding; の verbindt deze bepaling met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: もう一つの方法 = ‘een andere methode’. In deze zin bepaalt de uitdrukking welk soort rol bedoeld wordt. 役 betekent hier ‘rol’, bijvoorbeeld een rol in een rollenspel. De vorm is een zelfstandig naamwoord. In andere contexten kan 役 ook een taak of functie aanduiden. Een bruikbare combinatie is 役をする = ‘een rol spelen’ of ‘een rol vervullen’; 役を演じる is eveneens een gebruikelijke manier om ‘een rol spelen’ uit te drukken. In 私がします betekent 私 ‘ik’ en markeert が de persoon die de handeling uitvoert. します is de beleefde niet-verleden vorm van する (‘doen’): する → します. De vorm kan afhankelijk van de context naar een huidige of toekomstige handeling verwijzen. Voorbeeld: 私がします。 = ‘Ik doe het.’ De volledige zin gebruikt もう一つの役は als onderwerp van gesprek: は markeert ‘de andere rol’ als thema. Daarna geeft 私がします aan dat de spreker die rol op zich neemt; het object van ‘doen’ wordt uit het gethematiseerde 役 begrepen. Samen betekent もう一つの役は私がします。: ‘Wat betreft de andere rol: ik doe die’, natuurlijk weergegeven als ‘Ik kan de andere rol spelen.’

3. 質問のあとで、毎回少し止まってください。

   Pauzeer alstublieft na elke vraag.

   質問

   vraag

   のあとで

   na; nadat

   毎回

   elke keer

   少し

   een beetje

   止まってください

   pauzeer alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   質問 betekent hier “vraag”. Het is een zelfstandig naamwoord. Het kan bijvoorbeeld in 質問があります voorkomen: “Ik heb een vraag.” のあとで betekent “na” of “nadat”. あと is “erna/achteraf”; の verbindt het voorafgaande zelfstandig naamwoord ermee. Het patroon N のあとで betekent “na N”. Bijvoorbeeld: 授業のあとで話します — “Ik praat na de les.” 毎回 betekent “elke keer”. Het legt nadruk op iedere afzonderlijke herhaling, niet slechts op één keer. Bijvoorbeeld: 毎回名前を書きます — “Ik schrijf elke keer mijn naam.” 少し betekent “een beetje” of “kort”. Hier verzacht het de duur van de pauze: er wordt om een korte pauze gevraagd. Bijvoorbeeld: 少し待ってください — “Wacht u alstublieft even.” 止まってください is een beleefd verzoek. Het werkwoord is 止まる, “stoppen” of “stilstaan/pauzeren”; de vorm 止まって is de te-vorm, gevolgd door ください (“doe dit alstublieft”). 止まる is onovergankelijk: iets of iemand stopt zelf. Vergelijk 止める, dat overgankelijk is en betekent dat iemand iets stopt. Bijvoorbeeld: ここで止まってください — “Stop hier alstublieft.” Samen vormen de delen: 質問のあとで (“na elke vraag” in combinatie met 毎回), 毎回少し (“elke keer een beetje/kort”) en 止まってください (“pauzeer alstublieft”). De volledige betekenis is: “Pauzeer alstublieft na elke vraag.” De beleefde verzoeksvorm richt zich tot de aangesprokene.

4. そうすれば、自然に答える時間ができます。

   Dan krijg je tijd om natuurlijk te antwoorden.

   そうすれば

   als je dat doet; dan

   自然に

   natuurlijk

   答える

   antwoorden

   時間

   tijd

   できます

   beschikbaar komen; krijgen

   Uitgebreide uitleg

   そうすれば betekent hier “als je dat doet, dan”. Het verwijst in deze context naar de vooraf genoemde handeling: na een vraag even pauzeren. De vorm is gebaseerd op そうする (“dat doen”); すれば is de voorwaardelijke vorm van する. Het patroon Xすれば、Y geeft weer: “als/wanneer je X doet, gebeurt Y”. Voorbeeld: 練習すれば、上手になります。 — “Als je oefent, word je beter.” 自然に betekent hier “op natuurlijke wijze” en is de bijwoordelijke vorm die beschrijft hoe het antwoorden gebeurt. 自然 betekent “natuurlijk”; met に wordt het gebruikt om een werkwoord te bepalen. Voorbeeld: 自然に話せます。 — “Ik kan natuurlijk spreken.” 答える betekent “antwoorden”. Dit is de woordenboekvorm. In 答える時間 staat deze vorm vóór het zelfstandig naamwoord en beschrijft hij waarvoor de tijd dient: “tijd om te antwoorden”. Voorbeeld: 質問に答える。 — “(Iemand) antwoordt op een vraag.” 時間 betekent “tijd”. Hier gaat het niet om een bepaalde klokduur, maar om beschikbare gelegenheid om iets te doen. In combinatie met 答える vormt het 答える時間: “tijd om te antwoorden”. Voorbeeld: 読む時間があります。 — “Er is tijd om te lezen.” できます is de beleefde niet-verleden vorm van できる. In deze zin betekent het niet simpelweg “kunnen”, maar dat tijd beschikbaar komt of ontstaat: “je krijgt tijd”. De vorm is beleefd; de context bepaalt wie die tijd krijgt, en de Nederlandse vertaling richt zich hier tot “je”. Voorbeeld: 少し時間ができます。 — “Er komt wat tijd vrij.” Samen betekent そうすれば “als je dat doet, dan”, waarna 自然に答える時間 “tijd om natuurlijk te antwoorden” vormt. できます zegt dat die gelegenheid beschikbaar komt. De volledige betekenis is dus: “Dan krijg je tijd om natuurlijk te antwoorden.”

5. 私が間違えたら、そのセリフをもう一度言ってください。

   Als ik een fout maak, herhaal dan alstublieft de zin.

   私が

   ik (als onderwerp)

   間違えたら

   als ik een fout maak

   その

   die/dat

   セリフ

   zin of repliek

   もう一度

   nog een keer

   言ってください

   zeg het alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   私が betekent hier “ik” als onderwerp van de voorwaardelijke bijzin. が markeert vaak het onderwerp binnen zo’n bijzin. Het voornaamwoord 私 kan in andere contexten ook anders als spreker worden gebruikt, maar hier verwijst het volgens de vaste vertaling naar de spreker. 間違えたら komt van het werkwoord 間違える (“een fout maken” of “zich vergissen”). De vorm 間違えたら gebruikt de たら-voorwaarde: “als/wanneer ik een fout maak”. In deze vorm drukt het verleden uiterlijk niet noodzakelijk een eerdere fout uit; V-たら kan een voorwaarde voor een toekomstige situatie aangeven. Bijvoorbeeld: 分からなかったら、聞いてください。 — “Als je het niet begrijpt, vraag het dan.” その is een aanwijzend woord vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “die/dat”. Het bepaalt het volgende zelfstandig naamwoord, セリフ; de precieze verwijzing wordt door de zin zelf niet verder gespecificeerd. セリフ betekent hier “zin” in de betekenis van een uitgesproken regel of repliek. Het woord kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor een regel die iemand in een gesprek, toneelstuk of andere gesproken context zegt. 文 betekent eerder een zin als grammaticale of geschreven eenheid; dat is niet automatisch hetzelfde als セリフ. もう一度 is een bijwoordelijke uitdrukking voor “nog een keer” of “opnieuw”. 一度 betekent “één keer”, en もう voegt hier het idee van herhaling toe. Bijvoorbeeld: もう一度お願いします。 — “Nog een keer, alstublieft.” 言ってください is een beleefde vraag om iets te zeggen. Het komt van 言う (“zeggen”): 言う → 言って → 言ってください. De vorm てください wordt achter de て-vorm van een werkwoord geplaatst om een beleefd verzoek te vormen. Hier verwijst het weggelaten onderwerp van 言ってください naar de aangesproken persoon, terwijl そのセリフ aangeeft wat die persoon moet zeggen. Samen vormen 私が間違えたら en そのセリフをもう一度言ってください de structuur “Als ik een fout maak, zeg die zin dan nog een keer, alstublieft.” を markeert そのセリフ als datgene wat opnieuw gezegd moet worden. De vaste Nederlandse vertaling geeft dezelfde bedoeling weer als: “Als ik een fout maak, herhaal dan alstublieft de zin.”

6. ゆっくり言って、大事な訂正を一つ伝えます。

   Ik zal het langzaam zeggen en één belangrijke correctie aangeven.

   ゆっくり

   langzaam

   言って

   zeg

   大事な

   belangrijk(e)

   訂正

   correctie

   一つ

   één

   伝えます

   ik geef aan

   Uitgebreide uitleg

   ゆっくり betekent hier “langzaam” en beschrijft hoe iets gezegd wordt. Het is een bijwoord; vergelijk bijvoorbeeld ゆっくり話す — “langzaam praten”. 言って is de te-vorm van 言う (“zeggen”). In deze zin verbindt die vorm het langzaam zeggen met de mededeling die volgt: “zeg het langzaam en …”. In een andere context kan dezelfde te-vorm ook een verzoek vormen, zoals 言ってください — “zeg het alstublieft”. 大事な betekent “belangrijk” en staat vóór een zelfstandig naamwoord. 大事 is hier een na-adjectief: vóór een zelfstandig naamwoord krijgt het de vorm 大事な, zoals in 大事な話 — “een belangrijk verhaal/gesprek”. 訂正 is het zelfstandig naamwoord “correctie”: een verbetering van iets dat eerder niet juist was. In deze zin is het datgene wat de spreker zal overbrengen. 一つ betekent hier “één” en telt één zaak of item. Het is de combinatie van 一 (“één”) en de algemene teller つ; 一つの訂正 betekent “één correctie”. De vorm 一つ is niet hetzelfde als een persoonlijke telvorm voor mensen. 伝えます komt van 伝える (“overbrengen, meedelen”) en is de beleefde niet-verleden vorm. Hier betekent het “ik zal meedelen/overbrengen”; de eerste persoon en de toekomstige bedoeling volgen uit de vaste vertaling en de context, niet uit een afzonderlijk zichtbaar Japans voornaamwoord. De beleefde vorm contrasteert bijvoorbeeld met de gewone vorm 伝える. Samen vormen de delen: ゆっくり言って — “zeg het langzaam” — gevolgd door 大事な訂正を一つ伝えます — “ik zal één belangrijke correctie meedelen”. De volledige betekenis is dus: “Ik zal het langzaam zeggen en één belangrijke correctie aangeven.” De vorm て in 言って maakt hier de verbinding tussen de twee handelingen; 伝えます geeft de beleefde formulering van de tweede handeling.

7. そうすると、私はあまり緊張しません。

   Daardoor voel ik me minder zenuwachtig.

   そうすると

   daardoor; als dat gebeurt

   私は

   ik; wat mij betreft

   あまり

   niet erg; niet zo veel

   緊張しません

   word niet zenuwachtig

   Uitgebreide uitleg

   そうすると verbindt een voorafgaande handeling of situatie met het gevolg ervan: “dan”, “daardoor” of “als dat gebeurt”. In deze zin verwijst het naar de voorafgaande situatie en leidt het naar het gevolg dat de spreker beschrijft. Een bruikbaar patroon is: そうすると、〜 = “Daardoor/Als dat gebeurt, …”. 私は betekent hier “ik”, met は als topicmarkeerder. De spreker presenteert zichzelf als degene bij wie het volgende gevoel optreedt. 私 is de vorm voor “ik”; は markeert het gespreksonderwerp en is niet zelf een werkwoordsuitgang. あまり betekent bij een ontkennende vorm “niet erg” of “niet zo veel”. Het staat vóór het woord waarop de beperking betrekking heeft. Het patroon あまり〜ません betekent vaak “niet erg …” of “niet zo …”. Voorbeeld: あまり食べません。 — “Ik eet niet zo veel.” 緊張しません komt van 緊張する, “gespannen of zenuwachtig zijn/worden”. しません is de beleefde ontkennende niet-verleden/niet-voltooide vorm van する; in deze zin ontkent zij 緊張する: de spreker wordt of voelt zich niet erg zenuwachtig. De vorm 緊張します is de beleefde bevestigende vorm, en 緊張しません de bijbehorende ontkenning. Voorbeeld: 人前では緊張します。 — “Voor mensen word ik zenuwachtig.” Samen vormt そうすると、私はあまり緊張しません。 de betekenis: “Daardoor voel ik me minder zenuwachtig.” Eerst geeft そうすると een gevolgrelatie aan, daarna markeert 私は de spreker als topic, en あまり beperkt de ontkenning van 緊張しません tot “niet erg”. De Japanse formulering zegt dus dat de spreker door die voorafgaande situatie niet erg gespannen is.

8. この場面から始めてください。

   Begin met deze scène.

   この

   deze

   場面

   scène

   から

   vanaf; met als uitgangspunt

   始めてください

   begin alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “deze” en staat direct vóór een zelfstandig naamwoord: この + zelfstandig naamwoord. Het is een aanwijzend woord. In deze zin verandert この niet van vorm op basis van het zelfstandig naamwoord; de vaste vorm この wordt vóór het zelfstandig naamwoord gebruikt. 場面 betekent hier “scène”; afhankelijk van de context kan het ook “situatie” betekenen. Samen vormen この en 場面 この場面, “deze scène”. から markeert hier het beginpunt: “vanaf” of “met … als uitgangspunt”. In この場面から betekent het dus “vanaf deze scène”. De betekenis “omdat”, die から in andere zinnen ook kan hebben, past hier niet. 始めてください is een beleefd verzoek om iets te beginnen. De woordenboekvorm van het werkwoord is 始める (“iets beginnen”); 始めて is daarvan de て-vorm. Het patroon 〜てください wordt gebruikt om iemand beleefd te vragen iets te doen. Voorbeeld: 読んでください。 — “Lees alstublieft.” Samen vormen この場面から en 始めてください de betekenis “Begin met deze scène.” De scène wordt als uitgangspunt aangewezen, en de spreker vraagt de aangesprokene beleefd om daar te beginnen.

9. あなたのペースに合わせます。

   Ik zal jouw tempo volgen.

   あなたの

   jouw

   ペース

   tempo

   合わせます

   afstemmen; aanpassen

   Uitgebreide uitleg

   あなたの bestaat uit あなた (“jij/u”) en の, dat een bezitsrelatie uitdrukt. Hier betekent het samen “jouw”. Het geeft aan bij wie het genoemde tempo hoort; het zegt op zichzelf niets over het aantal personen. ペース is een leenwoord en betekent hier “tempo” of “ritme”. Het kan ook in andere contexten een werk- of voortgangstempo aanduiden. Een bruikbaar patroon is Xのペース — “het tempo van X”. 合わせます is de beleefde niet-verleden vorm van 合わせる, “afstemmen” of “aanpassen aan”. De vorm 合わせます kan, afhankelijk van de context, een huidige gewoonte of een voorgenomen/toekomstige handeling uitdrukken; in de vaste vertaling is het “zal volgen”. Het onderwerp staat in het Japans niet uitgedrukt, maar de vaste vertaling maakt hier “ik” expliciet. In de combinatie ペースに合わせます markeert に het tempo waarop de handeling wordt afgestemd. Samen betekent dit “het tempo volgen” of letterlijker “zich aan het tempo aanpassen”. De hele zin bouwt dus op als あなたの (“jouw”) + ペース (“tempo”) + に合わせます (“zal volgen/zal zich eraan aanpassen”): “Ik zal jouw tempo volgen.” De beleefde vorm ます maakt de formulering geschikt voor beleefd gesprek.