Voorbereiden op een korte toets | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. もうすぐ小テストがありますね。

   We hebben binnenkort een korte toets, toch?

   もうすぐ

   binnenkort

   小テスト

   korte toets

   がありますね

   is er, hè?

   Uitgebreide uitleg

   もうすぐ betekent hier dat iets op korte termijn zal gebeuren: binnenkort of bijna. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon of aantal. Voorbeeld: もうすぐ試験があります。 — Er is binnenkort een examen. 小テスト is een zelfstandig naamwoord voor een korte, kleine toets of quiz. 小 betekent in deze samenstelling “klein” en geeft hier het beperkte formaat of de beperkte omvang van de toets aan; het is geen uitspraak over het aantal toetsen. Voorbeeld: 小テストがあります。 — Er is een korte toets. In がありますね markeert が wat er is, namelijk 小テスト. あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, “er zijn” of “aanwezig zijn”, voor niet-levende zaken en gebeurtenissen. De gebeurtenis wordt hier door もうすぐ als aanstaand geïnterpreteerd. ね aan het einde nodigt de gesprekspartner uit om de mededeling te bevestigen; in deze context past “toch?” of “hè?”. Voor levende wezens gebruikt het Japans doorgaans いる in plaats van ある: 先生がいます。 — De docent is er. Samen betekent もうすぐ + 小テスト + がありますね: “We hebben binnenkort een korte toets, toch?” De Japanse zin noemt de toets als iets dat binnenkort plaatsvindt; de Nederlandse vertaling maakt de betrokken groep expliciet met “we hebben”.

2. このユニットの主な部分がテストに出ます。

   De toets gaat over de belangrijkste onderdelen van deze unit.

   この

   deze

   ユニット

   unit

   主な

   belangrijkste

   部分

   deel; onderdeel

   テスト

   toets

   出ます

   komt voor; verschijnt

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier ‘deze’ en staat vóór een zelfstandig naamwoord: このユニット = ‘deze unit’. Het is een aanwijzend woord; de vorm verandert niet op basis van het aantal van het volgende zelfstandig naamwoord. ユニット is een leenwoord voor ‘unit’. Met の wordt de relatie met het volgende woord aangegeven: このユニットの部分 betekent ‘de onderdelen van deze unit’. の kan in zulke patronen onder meer bezit, onderdeel-zijn of een andere nauwe relatie uitdrukken. 主な betekent hier ‘belangrijkste’ of ‘voornaamste’ en staat vóór 部分 om dat zelfstandig naamwoord te beschrijven. 主な is de attributieve vorm die vóór een zelfstandig naamwoord wordt gebruikt; de vorm verandert niet volgens grammaticaal geslacht of getal. Een verwante, formelere mogelijkheid is 主要な, met de betekenis ‘belangrijk’ of ‘voornaam’. 部分 betekent ‘deel’ of ‘onderdeel’. In deze zin gaat het volgens de vaste vertaling om de belangrijkste onderdelen van de unit. Japanse zelfstandige naamwoorden krijgen hier geen verplichte meervoudsuitgang; de context en vertaling maken de meervoudige lezing duidelijk. が markeert 主な部分 als het onderwerp van de gebeurtenis. Hier zijn de belangrijkste onderdelen dus datgene wat op de toets voorkomt. Dat verschilt van を, dat vaak een direct object markeert. テスト betekent ‘toets’ of ‘test’. In テストに出る gaat het om iets dat in de toets voorkomt. に staat hier in het patroon テストに出る: het markeert de toets waarin iets voorkomt. Leer dit patroon als Xがテストに出る = ‘X komt op de toets voor’. 出ます is de beleefde niet-verleden vorm van 出る, dat in de basisbetekenis onder meer ‘naar buiten komen’ of ‘verschijnen’ betekent. In deze context betekent het ‘op de toets voorkomen’. Door de context van de komende toets verwijst de niet-verleden vorm hier naar wat op de toets zal voorkomen. Voorbeeld: 漢字がテストに出ます。 — ‘De kanji komen op de toets voor.’ Samen betekent このユニットの主な部分がテストに出ます。: ‘De belangrijkste onderdelen van deze unit komen op de toets voor.’ De opbouw is このユニットの (‘van deze unit’) + 主な部分が (‘de belangrijkste onderdelen’ als onderwerp) + テストに出ます (‘komen op de toets voor’).

3. どの部分を先に復習すればいいですか。

   Welk onderdeel moet ik als eerste doornemen?

   どの

   welk(e)

   部分

   onderdeel

   先に

   als eerste

   復習すればいいですか

   moet ik doornemen?

   Uitgebreide uitleg

   どの betekent hier ‘welk(e)’ en staat vóór een zelfstandig naamwoord: どの部分 ‘welk onderdeel’. Het vraagt om een keuze uit relevante mogelijkheden. Vergelijk どの本 ‘welk boek’ met 何 ‘wat’; 何 kan wel in andere patronen vóór een zelfstandig naamwoord of een telwoord staan, dus het verschil zit niet simpelweg in de positie. 部分 is een zelfstandig naamwoord voor een onderdeel of deel. In deze zin gaat het om een onderdeel van de leerstof; de vorm verandert hier niet voor enkelvoud of meervoud. Een bruikbaar patroon is Xの部分 ‘het onderdeel/deel van X’, bijvoorbeeld この文の部分 ‘een onderdeel van deze zin’. 先に is een bijwoord en betekent ‘eerder’ of, in deze zin, ‘als eerste’. Het geeft de volgorde aan en hoort bij de handeling van herhalen: eerst een bepaald onderdeel doornemen. Het is niet hetzelfde als 前に, dat vaak ‘ervoor’ of ‘eerder’ in tijd of plaats betekent. 復習すればいいですか combineert 復習する ‘herhalen, doornemen’ met de voorwaardelijke vorm すれば van する en いいですか ‘is het goed?/wat is geschikt?’. De constructie V-ばいいですか vraagt welke handeling passend of wenselijk is: ‘wat moet ik doen?’ of ‘wat kan ik het beste doen?’. Hier is 復習すればいいですか dus een beleefde vraag naar de aanbevolen handeling, niet een bewering dat de spreker al heeft herhaald. Voorbeeld: 何を読めばいいですか。— ‘Wat moet ik lezen?’ Samen vormen de delen: どの部分 ‘welk onderdeel’ + 先に ‘als eerste’ + 復習すればいいですか ‘moet ik doornemen?’. De volledige betekenis is: ‘Welk onderdeel moet ik als eerste doornemen?’ De vraag laat open welk onderdeel gekozen zal worden; de spreker vraagt om advies over de volgorde.

4. リスニングから始めてください。ふつう点数に影響しますから。

   Begin met luisteren, want dat heeft meestal invloed op je score.

   リスニングから

   met luisteren als beginpunt

   始めてください

   begin alstublieft

   ふつう

   meestal

   点数

   score

   影響します

   invloed hebben

   から

   want

   Uitgebreide uitleg

   リスニングから geeft hier het beginpunt aan: “met luisteren als start”. から staat na een plaats, tijdstip of activiteit en kan “vanaf” of “vanuit” betekenen. In deze zin wordt luisteren dus als eerste onderdeel gekozen. Een ander gebruik van から komt later in dezelfde zin voor; daar drukt het een reden uit. 始めてください is een beleefde aansporing: “begin alstublieft”. De vorm komt van 始める “beginnen” via 始めて + ください. Dit patroon, werkwoord in de て-vorm + ください, wordt gebruikt voor een beleefd verzoek. Bijvoorbeeld: 見てください — “kijk alstublieft”. Samen vormen リスニングから始めてください een herbruikbaar patroon: Xから始めてください — “begin alstublieft met X” of “begin alstublieft vanaf X”. Hier is X リスニング, dus de instructie begint met luisteren. ふつう betekent hier “meestal” en geeft aan dat de volgende bewering doorgaans geldt, niet zonder uitzondering. Het staat vóór de bewering waarop het betrekking heeft. 点数 betekent “score” of “puntenaantal”, vooral een behaalde score in een toets of beoordeling. 点 kan “punt” betekenen en 数 verwijst naar een aantal, maar 点数 functioneert hier als één zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 点数が高い — “de score is hoog”. 影響します betekent hier “heeft invloed”. Dit is de beleefde niet-verleden vorm van 影響する “invloed hebben op”. Het onderwerp of de precieze relatie wordt in de vaste vertaling weergegeven als het feit dat luisteren invloed heeft op de score; de vorm zelf markeert geen verleden tijd. Bijvoorbeeld: 睡眠は集中力に影響します — “slaap heeft invloed op het concentratievermogen”. Het slotteken から heeft nu een andere functie dan het eerste から: het betekent “want” of “omdat” en geeft de reden voor het voorafgaande verzoek. De volledige opbouw is daarom: リスニングから始めてください (“begin met luisteren”) + ふつう点数に影響しますから (“want dat heeft meestal invloed op je score”). Samen betekent de uiting: “Begin met luisteren, want dat heeft meestal invloed op je score.”

5. 一緒に練習問題をいくつかやってみてもいいですか。

   Kunnen we samen een paar oefenvragen maken?

   一緒に

   samen

   練習問題

   oefenvragen

   いくつか

   enkele; een paar

   やってみてもいいですか

   mag ... proberen?

   Uitgebreide uitleg

   一緒に betekent hier “samen”. Het bijwoord geeft aan dat de handeling gezamenlijk gebeurt. Voorbeeld: 一緒に勉強します。 — “We studeren samen.” Het Japanse onderwerp staat hier niet uitgedrukt; de vaste Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat het om “we” gaat. 練習問題 betekent “oefenvragen” of “oefenopgaven”. Het is een zelfstandig naamwoord: 練習 is “oefening” en 問題 is “vraag/opgave”, maar samen vormen ze de vaste combinatie “oefenopgave”. 問題 alleen kan ook een algemene vraag, opgave of probleem betekenen. いくつか betekent “enkele” of “een paar”: een niet-precies aantal. Het stelt dus geen exact aantal vast. Voorbeeld: 質問がいくつかあります。 — “Ik heb enkele vragen.” やってみてもいいですか is een beleefde vraag om toestemming voor “proberen te doen”. De vormketen is: やる → “doen”; やってみる → “proberen te doen”; やってみてもいい → “het is toegestaan om te proberen”; やってみてもいいですか → “mag ik/ mogen we het proberen?” やって is de て-vorm van やる, hier nodig vóór みる. In やってみる betekent みる niet letterlijk “zien”; na een werkwoord in de て-vorm geeft het aan dat iemand iets uitprobeert. てもいい maakt daar een toestemmingsvraag van. Het Japanse onderwerp blijft onuitgedrukt, terwijl de vaste vertaling de bedoelde groep als “we” weergeeft. Samen ontstaat de betekenis: “Mogen we samen een paar oefenvragen proberen/maken?” 一緒に beschrijft hoe de handeling gebeurt, 練習問題を is het object, いくつか geeft het onbepaalde aantal aan, en やってみてもいいですか vraagt beleefd toestemming om ze te maken. De natuurlijke Nederlandse vertaling is daarom: “Kunnen we samen een paar oefenvragen maken?”

6. 短い問題をいくつか使って、答えを一つずつ確認できます。

   We kunnen een paar korte vragen gebruiken en elk antwoord controleren.

   短い

   kort

   問題

   oefenvraag

   いくつか

   enkele

   使って

   gebruiken

   答え

   antwoord

   一つずつ

   één voor één

   確認できます

   kunnen controleren

   Uitgebreide uitleg

   短い betekent hier “kort” en beschrijft 問題. Dit is de i-adjectiefvorm van 短い (kort); vóór een zelfstandig naamwoord blijft die vorm 短い, bijvoorbeeld 短い文 = “een korte zin”. Het tegenovergestelde is 長い (lang). 問題 betekent hier “oefenvraag”. Het woord kan in andere contexten ook “probleem” betekenen, maar 答え maakt hier de betekenis van een vraag met een antwoord passend. Een bruikbaar patroon is 問題を解く = “een vraag of oefening oplossen”. いくつか betekent “een paar” of “enkele”: een kleine, niet nader bepaalde hoeveelheid. Het geeft hier niet aan hoeveel vragen het precies zijn. いくつ alleen kan ook “hoeveel?” betekenen, maar いくつか betekent “enkele”. 使って is de te-vorm van 使う (gebruiken). In deze zin verbindt de te-vorm het gebruik van de vragen met de rest van de zin: “door/met behulp van enkele korte vragen”. De te-vorm van andere werkwoorden kan vergelijkbare verbindingen maken, bijvoorbeeld 見て、確認します = “ik kijk en controleer”. 答え betekent “antwoord”. Het zelfstandig naamwoord staat hier met を als datgene waarop 確認できます betrekking heeft. 答え kan zowel een antwoord op een vraag als een oplossing betekenen; hier gaat het om het antwoord bij een 問題. 一つずつ betekent “één voor één”. 一つ is een algemene telvorm voor één ding, en ずつ verdeelt een handeling gelijkmatig over de genoemde eenheden. Het patroon Nを一つずつ確認する betekent “de N één voor één controleren”. 確認できます betekent hier “kunnen controleren” of “kunnen nagaan”. 確認する is de basisvorm voor “controleren/bevestigen”; できます is de beleefde vorm van できる en drukt hier mogelijkheid of uitvoerbaarheid uit. De combinatie 確認できます zegt dus dat controleren mogelijk is, niet dat het al zeker uitgevoerd is. Bijvoorbeeld: 答えを確認できます = “Je kunt het antwoord controleren.” Samen ontstaat de betekenis: met behulp van enkele korte vragen kunnen we de antwoorden één voor één controleren. 短い beschrijft 問題, いくつか geeft een onbepaald klein aantal aan, 使って verbindt het middel met de hoofdzin, en 一つずつ geeft aan dat elk antwoord afzonderlijk wordt gecontroleerd.

7. 一問終わるごとに、自分の間違いを見直します。

   Na elke vraag kijk ik mijn fouten na.

   一問

   één vraag

   終わる

   af zijn; eindigen

   ごとに

   na elke; telkens per

   自分

   zelf; eigen persoon

   間違い

   fout

   見直します

   nakijken; herzien

   Uitgebreide uitleg

   一問 betekent hier “één vraag”. 一問 gebruikt de telvorm 問 voor vragen of opgaven; de vorm maakt hier duidelijk dat het om één afzonderlijke vraag gaat. Voorbeeld: 一問解きます。 = “Ik los één vraag op.” 終わる betekent hier “klaar zijn” of “eindigen”. Het is de woordenboekvorm van 終わります. In 一問終わる is de betekenis dat één vraag klaar is; de persoon die de vraag maakt, wordt niet apart genoemd. Voorbeeld: 授業が終わる。 = “De les eindigt.” ごとに geeft na een gebeurtenis of tijdsdeel een herhaling aan: “elke keer dat” of “na elke”. Het patroon ...ごとに kan dus worden gebruikt voor iets wat telkens opnieuw gebeurt. Hier vormt 一問終わるごとに samen: “na elke vraag die klaar is”. Voorbeeld: 一ページ読むごとに休みます。 = “Na elke gelezen pagina neem ik pauze.” 自分 betekent “zelf” of “de eigen persoon”. In 自分の staat の erbij om bezit of verbondenheid uit te drukken: “van jezelf/eigen”. De vaste vertaling maakt hier duidelijk dat het om de fouten van de spreker zelf gaat: “mijn eigen fouten”. Welke persoon 自分 precies aanduidt, hangt in andere zinnen van de context af. Voorbeeld: 自分の名前を書きます。 = “Ik schrijf mijn eigen naam.” 間違い is een zelfstandig naamwoord voor een fout of vergissing. In 自分の間違い betekent het “de eigen fouten”; het meervoud blijkt hier uit de vertaling en context, niet uit een aparte Japanse meervoudsuitgang. Voorbeeld: 間違いを直します。 = “Ik verbeter de fout(en).” 見直します is de beleefde vorm van 見直す, “nakijken” of “opnieuw beoordelen”. De vorm ます drukt hier geen enkel toekomstmoment uit: in deze zin beschrijft de niet-verleden vorm een vaste of voorgenomen werkwijze. 見直す bestaat uit 見る (“kijken”) en 直す (“herstellen”), maar als geheel betekent het in deze context “iets opnieuw doornemen om fouten te controleren”. Voorbeeld: 答えを見直します。 = “Ik kijk het antwoord na.” Samen betekent 一問終わるごとに “na elke vraag die klaar is”, 自分の間違いを “mijn eigen fouten” en 見直します “kijk ik na”. Het onderwerp van 見直します is in het Japans weggelaten; de vaste vertaling identificeert de spreker als degene die nakijkt. De volledige betekenis is daarom: “Na elke vraag kijk ik mijn eigen fouten na.”

8. それは準備に役立つはずです。

   Dat zou je moeten helpen om je voor te bereiden.

   それは

   dat

   準備

   voorbereiding

   に役立つ

   helpen bij; nuttig zijn voor

   はずです

   naar verwachting; zou moeten

   Uitgebreide uitleg

   それは betekent hier “dat” als onderwerp van de zin. それ is een aanwijzend voornaamwoord voor iets dat in de context aanwezig is; de Nederlandse vertaling bevestigt hier de lezing “dat”, zonder zelf het precieze antecedent te benoemen. は markeert dat onderwerp als gespreksthema. Een vergelijkbaar patroon is これは本です。 — “Dit is een boek.” 準備 is een zelfstandig naamwoord met de betekenis “voorbereiding”. Het kan ook in patronen staan zoals 準備する — “zich voorbereiden” of “voorbereiden”. In de vaste zin gaat het om voorbereiding als doelgebied van het helpen, niet om een expliciete handeling van de spreker. In に役立つ geeft に aan waarvoor iets nuttig is of waarbij iets helpt. 役立つ is het werkwoord “nuttig zijn” of “helpen”; de vorm is hier niet vervoegd voor verleden tijd, maar staat in de niet-verleden vorm. Het patroon N に役立つ betekent “nuttig zijn voor N” of “helpen bij N”. Bijvoorbeeld: この本は勉強に役立ちます。 — “Dit boek helpt bij het studeren.” はずです drukt een verwachting of gevolgtrekking uit: “zou moeten” of “naar verwachting”. はず is een zelfstandig naamwoord dat in dit patroon een verwachte uitkomst aanduidt, en です maakt de uitdrukking beleefd. Het gaat hier dus niet om een bevel. Bijvoorbeeld: 彼は来るはずです。 — “Hij zou moeten komen” of “Naar verwachting komt hij.” Samen vormen de delen: それは (“dat”, als onderwerp) + 準備に役立つ (“nuttig zijn voor de voorbereiding”) + はずです (“naar verwachting / zou moeten”). De volledige betekenis is: “Dat zou je moeten helpen om je voor te bereiden.”