Een online hulpmiddel voor luisteroefeningen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 言語の練習に役立つオンライン教材を知っていますか。

   Ken je een handig online hulpmiddel voor taaloefeningen?

   言語

   taal

   練習

   oefening

   役立つ

   nuttig zijn

   オンライン教材

   online leermateriaal

   知っていますか

   weet je het?

   Uitgebreide uitleg

   言語 betekent hier “taal”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan in samenstellingen voorkomen, zoals 言語学習 (“taalleren”). In 言語の練習 verbindt の dit woord met 練習: letterlijk “oefening van/in taal”. 練習 betekent “oefening” of “het oefenen”. Het kan als zelfstandig naamwoord worden gebruikt, maar ook in de vaste combinatie 練習する (“oefenen”). Hier wordt het nader bepaald door 言語の. 役立つ betekent “nuttig zijn” of “helpen”. De vorm is hier de gewone tegenwoordige vorm; de woordenboekvorm is ook 役立つ. Het patroon Xに役立つ betekent “nuttig zijn voor X”. Daarom betekent 言語の練習に役立つ “nuttig zijn voor taaloefeningen”. 役立つ is een onovergankelijk werkwoord: het nuttige hulpmiddel krijgt niet を als rechtstreeks object in dit patroon. オンライン教材 betekent “online leermateriaal” of, in deze context, een online hulpmiddel voor leren. Het is een samenstelling van オンライン (“online”) en 教材 (“les- of leermateriaal”). Het zelfstandig naamwoord 教材 kan ook in andere samenstellingen voorkomen, bijvoorbeeld 英語教材 (“Engels leermateriaal”). を markeert hier オンライン教材 als het object van 知っていますか. 知っていますか betekent hier “weet je [ervan]?” of natuurlijker “ken je [het]?” De woordenboekvorm is 知る (“te weten komen; kennen”), maar 知っています drukt in deze context de toestand “weten/kennen” uit. か maakt van de beleefde vorm een vraag. De zin vraagt dus of de aangesprokene zo’n online hulpmiddel kent; hij stelt niet dat de aangesprokene het hulpmiddel al heeft gebruikt. Samen opgebouwd: 言語の練習 is “taaloefeningen”, 言語の練習に役立つ is “nuttig voor taaloefeningen”, en dat geheel beschrijft オンライン教材: “online leermateriaal dat nuttig is voor taaloefeningen”. Met オンライン教材を知っていますか wordt het geheel een beleefde vraag: “Ken je een handig online hulpmiddel voor taaloefeningen?”

2. このサイトには短いリスニング練習があります。

   Op deze site staan korte luisteroefeningen.

   この

   deze

   サイト

   site

   には

   op/in (een plaats)

   短い

   kort

   リスニング練習

   luisteroefening

   あります

   er zijn / staan

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “deze” en staat vóór サイト om naar een site te verwijzen: このサイト = “deze site”. Het is een aanwijzend woord in attributieve positie; het staat dus direct bij het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. サイト is het leenwoord voor “site” of “website”. In このサイト vormt het samen met この de plaats waarover de zin informatie geeft. には bestaat hier uit に en de toevoeging は. に markeert de plaats waar iets aanwezig is; は maakt die plaats tot het gespreksonderwerp of kader van de mededeling, niet noodzakelijk tot het grammaticale onderwerp. Het patroon plaatsには ... あります kan worden hergebruikt voor “op/in plaats ... is/zijn ...”. 短い betekent hier “kort” en beschrijft リスニング練習. De vorm 短い is de basisvorm van dit i-adjectief en kan vóór een zelfstandig naamwoord staan: 短い練習 = “een korte oefening”. Als predicaat kan dezelfde vorm bijvoorbeeld voorkomen in この練習は短い = “Deze oefening is kort.” リスニング練習 is een samenstelling van “luisteren” in de betekenis van luistervaardigheid en 練習 (“oefening” of “training”): “luisteroefening”. Samenstellingen worden in het Japans vaak zonder spatie geschreven. Het Japans specificeert in deze vorm op zichzelf niet of het om één oefening of meerdere oefeningen gaat. あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, gebruikt voor het bestaan of aanwezig zijn van iets niet-levends, zoals een oefening of materiaal. ある is de gewone vorm en あります de beleefde vorm. Bijvoorbeeld: ここに教材があります。 = “Hier is lesmateriaal.” Samen geeft このサイトには het kader “op deze site”, en 短いリスニング練習があります zegt dat daar korte luisteroefeningen aanwezig zijn. De volledige betekenis is daarom: “Op deze site staan korte luisteroefeningen.”

3. そこで音声を聞けますか。

   Kan ik daar naar de audio luisteren?

   そこで

   daar

   音声

   audio

   聞けますか

   kan ik luisteren?

   Uitgebreide uitleg

   そこで betekent hier “daar”, met そこ (“daar”) en で, dat de plaats van een handeling markeert. Het verwijst in deze context naar een plaats of omgeving die door de situatie wordt aangewezen; で maakt duidelijk dat het luisteren daar plaatsvindt. Vergelijk: ここで聞きます。 = “Ik luister hier.” 音声 betekent hier “audio” of “geluidsopname”. Het is een zelfstandig naamwoord voor gesproken of ander opgenomen geluid. In deze context gaat het om de audio bij een oefening, niet om de handeling “luisteren”. 聞けますか is de beleefde vraag “kan ik luisteren?” De vorm 聞ける is de potentiële vorm van 聞く (“luisteren” of, afhankelijk van de context, “horen”): 聞く → 聞ける, dus “luisteren” → “kunnen luisteren”. ますか maakt daarvan een beleefde vraag. Dit verschilt van 聞きますか (“luister je?” / “ga je luisteren?”), waarin niet het kunnen maar de handeling zelf wordt gevraagd. Samen vormen de delen: そこで (“daar”) + 音声 (“de audio”) + 聞けますか (“kan ik luisteren?”). De hele zin betekent daarom: “Kan ik daar naar de audio luisteren?”

4. ページでそれぞれの練習の音声を再生できます。

   Je kunt op de pagina de audio van elke oefening afspelen.

   ページで

   op de pagina

   それぞれの

   elke, ieder afzonderlijk

   練習

   oefening

   音声

   audio, geluidsopname

   再生できます

   kan afspelen

   Uitgebreide uitleg

   ページで betekent hier dat de handeling op de pagina plaatsvindt. ページ betekent “pagina”; で markeert hier de plaats waar een handeling gebeurt. Voorbeeld: 学校で勉強します。 — Ik studeer op school. それぞれの betekent hier “elke” of “ieder afzonderlijk”. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord waarop het betrekking heeft: それぞれの練習 betekent “elke oefening”. それぞれ kan ook zelfstandig worden gebruikt; met の krijgt het hier een bepalende functie. 練習 betekent hier “oefening”. Afhankelijk van de context kan het ook “training” of “praktijk” betekenen. Hier gaat het om een afzonderlijke leeroefening. Een bruikbaar patroon is Nの練習, bijvoorbeeld 発音の練習 — een oefening in uitspraak. 音声 betekent hier “audio” of “geluidsopname”. Het verwijst naar het hoorbare materiaal bij een oefening. 音 betekent algemener “geluid”, terwijl 音声 vaak gesproken of opgenomen audio aanduidt. 再生できます betekent “kan afspelen”. 再生する is de gewone werkwoordsvorm voor “afspelen”; 再生できる is de vorm voor “kunnen afspelen”, en 再生できます is daarvan de beleefde vorm. 再生 is hier een werkwoordelijk zelfstandig naamwoord dat met する een werkwoord vormt. Het object van die handeling is 音声, gemarkeerd door を: 音声を再生できます — “audio kunnen afspelen”. Dit is dus niet simpelweg een patroon waarin できます zelf een zelfstandig naamwoord als object neemt. Voorbeeld: このファイルを再生できます。 — Je kunt dit bestand afspelen. Samen geeft ページで de plaats aan, それぞれの練習 de afzonderlijke oefeningen, en 音声を het object. 再生できます zegt dat het afspelen mogelijk is. De hele uiting betekent: “Op de pagina kun je de audio van elke oefening afspelen.”

5. どのレベルを選べばいいですか。

   Hoe kies ik het juiste niveau?

   どの

   welk(e)

   レベル

   niveau

   選べばいいですか。

   moet ik kiezen?

   Uitgebreide uitleg

   どの betekent hier “welk(e)” en staat vóór een zelfstandig naamwoord: どの + zelfstandig naamwoord. Het vraagt om een keuze uit meerdere mogelijkheden. Als het zelfstandig naamwoord niet wordt genoemd, gebruikt het Japans doorgaans どれ (“welke/ welk exemplaar”) in plaats van どの. レベル is het zelfstandig naamwoord “niveau”. Het is een leenwoord en kan bijvoorbeeld een moeilijkheids- of vaardigheidsniveau aanduiden. In deze zin wordt niet beweerd welk concreet niveau bedoeld wordt; どのレベル vraagt juist om dat niveau te selecteren. 選べばいいですか。 bevat de vorm 選べば van 選ぶ (“kiezen”) plus いい (“goed”) en de beleefde vraaguitgang ですか. Letterlijk drukt dit de constructie werkwoord in -ば-vorm + いいですか uit: “is het goed als ik ...?” of natuurlijker “welke moet ik ...?” / “wat kan ik het beste ...?”. De -ば-vorm van 選ぶ is 選べば; de vorm verandert hier dus op basis van het werkwoord 選ぶ, niet op basis van レベル. Voorbeeld: どの本を選べばいいですか。 — “Welk boek moet ik kiezen?” Het patroon どの + zelfstandig naamwoord + を + 選べばいいですか is rechtstreeks herbruikbaar voor andere keuzes. Samen vormen どのレベルを (“welk niveau”, als object van de keuze) en 選べばいいですか (“moet/kan ik kiezen?”) de beleefde vraag: “Hoe kies ik het juiste niveau?” Natuurlijker naar de Japanse keuzevraag vertaald: “Welk niveau moet ik kiezen?”

6. ほとんどの文が分かりやすいレベルを選んでください。

   Kies een niveau waarop de meeste zinnen duidelijk zijn.

   ほとんどの

   de meeste

   文

   zin

   分かりやすい

   gemakkelijk te begrijpen

   レベル

   niveau

   選んでください

   kies alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   ほとんどの geeft hier aan dat het om het grootste deel van een geheel gaat: “de meeste”. ほとんど betekent “bijna allemaal” of “het grootste deel”, en の verbindt dit met het zelfstandig naamwoord dat volgt. Voorbeeld: ほとんどの学生が来ました。 — “De meeste studenten zijn gekomen.” 文 betekent hier “zin” in de betekenis van een grammaticale of geschreven zin. Het meervoud wordt in het Japans vaak niet apart gemarkeerd; de context of een bepaling zoals ほとんどの maakt hier de meervoudige betekenis duidelijk. Voorbeeld: この文は短いです。 — “Deze zin is kort.” 分かりやすい betekent hier “gemakkelijk te begrijpen” en beschrijft de zinnen. Het is gevormd uit de stam 分かり van 分かる (“begrijpen”) plus やすい, een patroon voor iets dat gemakkelijk kan gebeuren of uitgevoerd kan worden. De vorm 分かりにくい betekent daarentegen “moeilijk te begrijpen”. Voorbeeld: この説明は分かりやすいです。 — “Deze uitleg is gemakkelijk te begrijpen.” レベル is het leenwoord voor “niveau”. De voorafgaande bepaling ほとんどの文が分かりやすい staat vóór レベル en specificeert dus welk niveau bedoeld wordt: een niveau waarop de meeste zinnen gemakkelijk te begrijpen zijn. In het Japans kunnen zulke bepalingen vóór een zelfstandig naamwoord staan zonder een afzonderlijk betrekkelijk voornaamwoord. 選んでください betekent “kies alstublieft”. 選んで is de te-vorm van 選ぶ (“kiezen”); samen met ください vormt die een beleefd verzoek. 選んでください is dus geen mededeling dat iemand al gekozen heeft, maar een verzoek aan de aangesprokene. Voorbeeld: 一つ選んでください。 — “Kies er alstublieft één.” Samen vormt ほとんどの文が分かりやすいレベル de nominale bepaling “een niveau waarop de meeste zinnen gemakkelijk te begrijpen zijn”. Daarop volgt het beleefde verzoek 選んでください: “Kies alstublieft een niveau waarop de meeste zinnen duidelijk zijn.”

7. 難しい練習より、ストレスが少なそうです。

   Dat klinkt minder stressvol dan moeilijkere oefeningen.

   難しい

   moeilijk

   練習

   oefening; training

   より

   dan; vergeleken met

   ストレス

   stress

   少なそうです

   lijkt weinig te zijn

   Uitgebreide uitleg

   難しい betekent hier “moeilijk” en is een i-adjectief. De basisvorm is 難しい; met een ontkenning wordt dat bijvoorbeeld 難しくない (“niet moeilijk”). Voor een zelfstandig naamwoord staat het adjectief er rechtstreeks voor: 難しい練習 = “moeilijke oefening/training”. 練習 is een zelfstandig naamwoord voor oefenen, oefening of training. Het kan ook in 練習する staan: “oefenen”. In deze zin vormt het samen met 難しい de vergelijkingsmaatstaf: “moeilijke oefeningen”. より markeert datgene waarmee iets wordt vergeleken. Het volgt hier 難しい練習, dus 難しい練習より betekent “vergeleken met moeilijke oefeningen” of natuurlijker in het Nederlands: “dan moeilijkere oefeningen”. Een herbruikbaar patroon is AよりB = “B vergeleken met A” wanneer B daarna komt. ストレス is een leenwoord voor “stress”. Het is hier het onderwerp waarover de hoeveelheid wordt beoordeeld; het zegt niet op zichzelf wie stress heeft. 少なそうです bestaat uit 少ない (“weinig; gering”) en そうです. Bij een i-adjectief valt voor deze betekenis de slot-い weg: 少ない → 少なそう. Deze vorm drukt een indruk of verwachting uit op basis van wat men waarneemt: “lijkt gering te zijn” of “lijkt minder te zijn”. です maakt de uiting beleefd. Vergelijk bijvoorbeeld 楽しそうです = “lijkt leuk”; dit is de vorm “lijkt …”, niet de gewone mededeling dat iets zeker zo is. Samen betekent ストレスが少なそうです “het lijkt minder stressvol te zijn”: が markeert hier wat als gering wordt beoordeeld. De volledige structuur is 難しい練習より、ストレスが少なそうです: vergeleken met moeilijke oefeningen lijkt [het bedoelde alternatief] minder stressvol. In het Japans is ストレス het expliciet genoemde grammaticale onderwerp van 少なそうです; het alternatief dat in de Nederlandse vertaling als “dat” verschijnt, wordt in deze context niet uitdrukkelijk genoemd. De vaste vertaling maakt de bedoelde vergelijking duidelijk.

8. 自信をつけるのに役立つはずです。

   Het zou je moeten helpen om meer zelfvertrouwen te krijgen.

   自信

   zelfvertrouwen

   自信をつける

   zelfvertrouwen opbouwen

   のに

   om ... te

   役立つ

   nuttig zijn; helpen

   はずです

   zou moeten

   Uitgebreide uitleg

   自信 betekent hier “zelfvertrouwen”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar contrast is 自信がある (“zelfvertrouwen hebben”) tegenover 自信がない (“geen zelfvertrouwen hebben”). 自信をつける betekent “zelfvertrouwen opbouwen of krijgen”. Het werkwoord つける staat hier in de woordenboekvorm; in deze combinatie geeft het aan dat iemand een gewenste eigenschap of toestand opbouwt. Een ander voorbeeld is 力をつける, “kracht of vaardigheid opbouwen”. のに maakt van de voorafgaande werkwoordelijke uitdrukking een doel of gebruikssituatie: “om … te” of “voor het …”. Hier betekent 自信をつけるのに dus “om zelfvertrouwen op te bouwen”. Deze vorm is iets anders dan のに in de betekenis “hoewel”; de betekenis wordt door de omliggende constructie bepaald. 役立つ betekent “nuttig zijn” of “helpen”. Het is een intransitief werkwoord: de nuttige zaak wordt doorgaans gemarkeerd met が, zoals in これは勉強に役立つ (“dit is nuttig voor het studeren”). In de vaste zin volgt 役立つ op 自信をつけるのに, waardoor duidelijk wordt waarvoor het nuttig is. はずです drukt een verwachting uit die de spreker als goed onderbouwd beschouwt: “zou moeten”, “naar verwachting” of “het hoort zo te zijn”. はず is een zelfstandig naamwoord dat “verwachting” of “veronderstelling” uitdrukt; です maakt de uitdrukking beleefd. Het gaat hier om de verwachting dat iets helpt, niet om een bevel aan de luisteraar. Samen vormt 自信をつけるのに役立つ de betekenis “nuttig zijn om zelfvertrouwen op te bouwen”. Met はずです wordt dat “zou nuttig moeten zijn” of natuurlijker in deze context: “zou je moeten helpen om meer zelfvertrouwen te krijgen”. De hele uiting zegt dus dat iets naar verwachting helpt bij het opbouwen van zelfvertrouwen.