Een tas inpakken voor een uitstapje | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私はお出かけのためにバッグに荷物を詰めています。

   Ik pak mijn tas in voor het uitstapje.

   私は

   ik, als gespreksonderwerp

   お出かけ

   uitstapje

   のために

   voor; met als doel

   バッグ

   tas

   荷物

   bagage

   詰めています

   ben aan het inpakken

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 ("ik") en は, dat het gespreksonderwerp markeert. 私 is de vorm voor de spreker; は betekent hier ongeveer "wat mij betreft" of "ik als onderwerp". Een voorbeeld: 私は学生です。 — "Ik ben student." お出かけ betekent hier "uitstapje" of "op stap gaan". Het is een zelfstandig gebruikt woord rond 出かける ("weggaan; eropuit gaan") met het beleefdheidsvoorvoegsel お. In deze zin wordt het als doel of gelegenheid genoemd, niet als een werkwoordsvorm die zelf de handeling "inpakken" uitvoert. のために maakt van het voorafgaande deel een doel: "voor het uitstapje" of "met het oog op het uitstapje". Het patroon [doel] のために is bruikbaar voor handelingen die ten bate van of met het oog op dat doel gebeuren. Bijvoorbeeld: 旅行のために貯金します。 — "Ik spaar voor de reis." バッグ is het leenwoord voor "tas". De combinatie バッグに gebruikt に om de plaats of bestemming van het inpakken aan te geven: de spullen worden in de tas gedaan. Dit is een andere functie van に dan het doel in のために. 荷物 betekent hier "bagage" of "spullen die meegenomen worden". Het partikel を na dit woord markeert het directe object van de handeling. 荷物を betekent dus dat de bagage/spullen worden ingepakt; het zegt op zichzelf niet hoeveel spullen het zijn. 詰めています komt van het werkwoord 詰める, "inpakken; vullen door iets erin te doen". De vorm 詰めています bestaat uit de て-vorm 詰めて, gevolgd door います. In deze context geeft 〜ています een handeling aan die nu bezig is: "ben aan het inpakken". De beleefde tegenhanger zonder dit voortgaande aspect is bijvoorbeeld 詰めます, "pak in" of "zal inpakken". Voor een concreet afgerond resultaat kan men, afhankelijk van de context, 詰めました gebruiken: "heeft ingepakt". De delen worden zo gecombineerd: 私は maakt de spreker tot onderwerp; お出かけのために geeft het doel aan; バッグに geeft aan waarin de handeling plaatsvindt; 荷物を is wat wordt ingepakt; en 詰めています zegt dat de spreker daar nu mee bezig is. Samen betekent de zin: "Ik ben mijn tas aan het inpakken voor het uitstapje."

2. まだ何を持っていく必要がありますか。

   Wat moet je nog meenemen?

   まだ

   nog

   何

   wat

   持っていく

   meenemen

   必要がありますか

   nodig zijn?

   Uitgebreide uitleg

   まだ betekent hier “nog”: het geeft aan dat de vraag gaat over wat op dit moment nog meegenomen moet worden. Het kan in andere zinnen ook “nog steeds” betekenen; de precieze betekenis komt uit de combinatie met de rest van de zin. 何 betekent “wat” en vraagt naar een onbekend ding. In 何を staat を achter het vraagwoord om aan te geven dat “wat” het object is van de handeling. Een bruikbaar patroon is 何を + werkwoord — “wat + werkwoord?”. 持っていく betekent hier “meenemen”. Dit is een vaste combinatie van 持つ (“vasthouden, hebben/dragen”) en いく (“gaan”): samen beschrijft ze iets meenemen naar een andere plaats. De vorm 持っていく is de gewone niet-verleden vorm; beleefdheid wordt in deze zin niet door dit werkwoord zelf uitgedrukt, maar door het latere ありますか. 必要がありますか vormt met een voorafgaand zelfstandig naamwoord of een genominaliseerde handeling de vraag “is het nodig?”. In 持っていく必要がありますか betekent het dus letterlijk ongeveer “is het nodig om mee te nemen?”. 必要 betekent “nodig/noodzaak”; ありますか is de beleefde vraagvorm van ある (“er zijn/aanwezig zijn”). Het patroon Vる必要がありますか kan opnieuw gebruikt worden voor “is het nodig om te V’en?”. Samen betekent 何を持っていく必要がありますか “wat is het nodig om mee te nemen?”; natuurlijk Nederlands is “wat moet je meenemen?”. Met まだ ervoor wordt dat “Wat moet je nog meenemen?”, zonder dat de zin zelf een specifiek aantal voorwerpen noemt. De hele vraag is beleefd geformuleerd en vraagt welke zaken nog meegenomen moeten worden.

3. 充電器と軽食とレインコートを持っています。

   Ik heb een oplader, een snack en een regenjas.

   充電器

   oplader

   と

   en (in een opsomming)

   軽食

   snack

   レインコート

   regenjas

   持っています

   heb bij me

   Uitgebreide uitleg

   充電器 betekent hier “oplader”. Het is een zelfstandig naamwoord; 充電 verwijst naar opladen en 器 naar een apparaat of voorwerp. Een bruikbaar patroon is 充電器を持っています — “ik heb een oplader bij me”. と verbindt zelfstandige naamwoorden in een opsomming. Hier staat het tussen de opgesomde voorwerpen: 充電器と軽食とレインコート. De laatste と verbindt dus ook het laatste item met de opsomming. In andere contexten kan と andere functies hebben, maar hier markeert het een opsomming. 軽食 betekent “snack” of “lichte maaltijd”. Het is een zelfstandig naamwoord en verwijst hier naar iets kleins om te eten. In 軽食を持っています is 軽食 het voorwerp van 持っています; を markeert dat voorwerp. レインコート betekent “regenjas”. Het is een zelfstandig naamwoord, geschreven in katakana als leenwoord. In deze zin is het het derde opgesomde voorwerp. 持っています betekent hier “bij zich hebben” of “bij zich dragen”. De basisvorm is 持つ, dat onder andere “dragen”, “vasthouden” en “bij zich hebben” kan betekenen. De vorm bestaat uit de て-vorm 持って plus います, de beleefde vorm van いる. Met een werkwoord kan 〜ている een voortgezette toestand uitdrukken; bij 持つ betekent dat hier dat de spreker de genoemde dingen bij zich heeft. ます maakt de formulering beleefd. Het onderwerp staat niet uitgedrukt in het Japans, maar de vaste Nederlandse vertaling geeft hier “ik” als spreker aan. Samen vormt 充電器と軽食とレインコートを de opsomming van wat de spreker bij zich heeft; を markeert die hele opsomming als object bij 持っています. De volledige betekenis is daarom: “Ik heb een oplader, een snack en een regenjas bij me.”

4. それがあれば、天気が変わっても大丈夫です。

   Daarmee zit je goed als het weer verandert.

   それがあれば

   als je dat hebt; daarmee

   天気

   het weer

   変わっても

   ook als het verandert

   大丈夫です

   het is in orde

   Uitgebreide uitleg

   それがあれば betekent hier: als je dat hebt of als dat beschikbaar is, dan zit je daarmee goed. それ is een aanwijzend voornaamwoord voor iets dat al uit de context bekend is; de precieze zaak wordt in deze zin niet grammaticaal benoemd. が markeert dit als datgene wat aanwezig is. あれば is de voorwaardelijke vorm van ある (“er zijn; aanwezig zijn”): ある → あれば. Het patroon Xがあれば is herbruikbaar voor “als X er is” of, afhankelijk van het soort X, “als je X hebt”. 天気 betekent “het weer”. Het is hier het onderwerp van de volgende handeling. Een eenvoudig voorbeeld: 天気がいいです。 — “Het weer is goed.” 変わっても betekent “ook als het verandert”. De basisvorm is 変わる (“veranderen”); 変わって is de verbindingsvorm en も maakt daar de concessieve voorwaarde van: “zelfs als …”. In deze zin verandert het weer, niet een expliciet genoemde persoon. Het patroon Xが変わっても betekent “ook als X verandert”. Voorbeeld: 予定が変わっても大丈夫です。 — “Ook als het plan verandert, is het in orde.” 大丈夫です betekent hier “het is in orde” of natuurlijker in de vaste vertaling: “dan zit je goed”. 大丈夫 is een woord voor een toestand van geen probleem of voldoende zijn; です maakt de formulering beleefd. Het zegt hier niet zelfstandig wie precies veilig is, maar vormt samen met de voorafgaande voorwaarden de beoordeling van de situatie. Samen is de structuur: それがあれば (“als je dat hebt”) + 天気が変わっても (“ook als het weer verandert”) + 大丈夫です (“zit je goed”). De volledige betekenis is: “Daarmee zit je goed, ook als het weer verandert.”

5. 水をもう1本持っていくべきですか。

   Zal ik nog een fles water meenemen?

   水

   water

   もう

   nog

   1本

   één fles

   持っていく

   meenemen

   べきですか

   zou ... moeten?

   Uitgebreide uitleg

   水 betekent hier “water”. Het zelfstandig naamwoord kan zonder lidwoord worden gebruikt. In deze zin wordt het gecombineerd met 1本, waardoor de vertaling “één fles water” aangeeft. もう betekent hier “nog” en voegt een extra exemplaar of hoeveelheid toe. Samen met 1本 vormt het もう1本: “nog één fles”. In andere contexten kan もう bijvoorbeeld “al” betekenen, maar die betekenis past hier niet. 1本 bestaat uit het getal 1 en de teller 本, hier uitgesproken als いっぽん. 本 wordt gebruikt voor lange, smalle voorwerpen, waaronder flessen. De teller specificeert hier één fles; hij verandert de betekenis van 水 als stofnaam niet. 持っていく betekent “meenemen”: iets bij zich hebben en het naar een andere plaats brengen. Het is opgebouwd uit 持つ (“vasthouden; hebben”) en いく (“gaan”). 持って is de te-vorm van 持つ; de kleine っ hoort bij die vorm en is geen zelfstandig woord. Een herbruikbaar patroon is Nを持っていく = “N meenemen”. べきですか maakt van de voorafgaande handeling een vraag naar wat verstandig, vereist of aanbevolen is: “zou ik ... moeten?” べき drukt de norm of aanbeveling uit, です maakt de formulering beleefd en か markeert de vraag. Na een werkwoord staat het patroon werkwoord in de woordenboekvorm + べきですか; daarom staat 持っていく ervoor. Samen vormen 水を (“water als meegenomen object”), もう1本 (“nog één fles”), 持っていく (“meenemen”) en べきですか (“zou ik moeten?”) de betekenis: “Zal ik nog een fles water meenemen?” De vraag laat open wat de spreker uiteindelijk doet en vraagt om advies of bevestiging.

6. 散歩が思ったより長くなったときのために、1本持っていってください。

   Neem er een mee, voor het geval de wandeling langer duurt dan verwacht.

   散歩

   wandeling

   思ったより

   dan verwacht

   長くなった

   langer geworden

   とき

   tijdstip of moment

   のために

   voor / ten behoeve van

   1本

   één exemplaar

   持っていってください

   neem mee, alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   散歩 betekent hier “wandeling”. Het is een zelfstandig naamwoord; in combinaties zoals 散歩をする betekent het “een wandeling maken”. 思ったより betekent “dan verwacht”. 思った is de verleden vorm van 思う (“denken” of “vinden”), gevolgd door より, dat een vergelijking inleidt: Aは思ったより長い = “A is langer dan verwacht”. Het onderwerp van “verwachten” hoeft daarbij niet apart genoemd te worden. 長くなった betekent hier “langer is geworden”. Dit is de verleden vorm van de constructie 長くなる: het bijvoeglijk naamwoord 長い krijgt vóór なる de vorm 長く, waarna なる “worden” betekent. Vergelijk 短くなる = “korter worden”. In deze zin beschrijft 長くなった de wandeling, niet het voorwerp dat meegenomen moet worden. とき betekent “wanneer” of “het moment waarop”. Na een gewone vorm kan het een tijdsvoorwaarde aangeven, bijvoorbeeld 雨が降るとき = “wanneer het regent”. Hier volgt het op de bijzin 散歩が思ったより長くなった, dus: “wanneer de wandeling langer wordt dan verwacht”. のために betekent hier “voor” of “met het oog op”. In de combinatie [situatie]ときのために wordt iets voorbereid voor het geval die situatie zich voordoet. Het is dus niet simpelweg een doel als “om te ...”; het markeert hier de voorzorg. 1本 betekent “één exemplaar”, met 本 als telwoord voor onder andere lange, cilindervormige voorwerpen. In de gegeven context sluit dit aan bij één fles water uit de voorafgaande zin. 1本 specificeert hier het aantal van het meegenomen voorwerp; het Japanse telwoord zelf zegt niet dat het voorwerp per se een fles is. 持っていってください is een beleefd verzoek: “neem het mee, alstublieft”. De basisvorm is 持っていく, letterlijk “meenemen” vanuit de huidige plaats; 持って is de te-vorm van 持つ (“vasthouden” of “hebben”) en いく geeft de beweging van hier weg aan. 〜てください maakt van zo’n te-vorm een beleefd verzoek, bijvoorbeeld 見てください = “kijk alstublieft”. Samen betekent 散歩が思ったより長くなったときのために “voor het geval de wandeling langer wordt dan verwacht”. 1本持っていってください betekent “neem er één mee, alstublieft”. De hele uiting is dus: “Neem er één mee, voor het geval de wandeling langer duurt dan verwacht.”

7. 私のバッグはいっぱいです。

   Mijn tas zit vol.

   私の

   mijn

   バッグ

   tas

   いっぱいです

   zit vol

   Uitgebreide uitleg

   私の betekent hier “mijn”. 私 is een eerste-persoonsvorm (“ik”), en の verbindt die persoon met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 私のバッグ = “mijn tas”. Deze bezitsconstructie verandert niet naar het geslacht of meervoud van het bezit; het verband wordt door de context bepaald. Voorbeeld: 私の本 — “mijn boek”. バッグ is het zelfstandige naamwoord voor “tas”, ontleend aan het Engelse woord “bag”. Het is hier het onderwerp waarover de toestand wordt beschreven. Het woord zelf krijgt in deze zin geen zichtbare meervoudsmarkering; of er één of meer tassen bedoeld zijn, moet uit de context blijken. いっぱいです geeft hier “zit vol” of “is vol”. いっぱい beschrijft de toestand dat er geen of nauwelijks ruimte meer over is, en です maakt de uitspraak beleefd. In バッグはいっぱいです markeert は de tas als gespreksonderwerp; in het vaste fragment staat は binnen hetzelfde gequoteerde deel. いっぱい kan in andere contexten ook “veel” betekenen, maar met een tas als onderwerp en deze vertaling is de bedoelde betekenis “vol”. Voorbeeld: 箱はいっぱいです。 — “De doos zit vol.” Samen betekent 私のバッグはいっぱいです。: “Mijn tas zit vol.” Eerst wordt met 私のバッグ aangegeven over welke tas het gaat; はいっぱいです beschrijft vervolgens de toestand ervan op beleefde wijze.

8. バッグは重すぎません。

   De tas is niet te zwaar.

   バッグ

   tas

   重すぎません

   is niet te zwaar

   Uitgebreide uitleg

   バッグ betekent hier “tas”. Het is een zelfstandig naamwoord in katakana, ontleend aan het Engelse “bag”. In バッグは markeert は de tas als onderwerp van bespreking; は is dus niet onderdeel van het woord バッグ. 重すぎません betekent hier “is niet te zwaar”. De basisvorm is het i-adjectief 重い (“zwaar”). Voor “te zwaar” wordt de vorm 重すぎる gebruikt: bij een i-adjectief valt de slot-い weg vóór すぎる, zodat 重い → 重すぎる. Het negatieve beleefde einde ません maakt daarvan 重すぎません (“is niet te zwaar”). Vergelijk: 重いです = “is zwaar”, 重すぎます = “is te zwaar”. De volledige opbouw is バッグは (“wat de tas betreft”) + 重すぎません (“is niet te zwaar”). Samen betekent de zin: “De tas is niet te zwaar.”

9. それなら、もう出かける準備ができています。

   Dan ben je klaar om te vertrekken.

   それなら

   in dat geval

   もう

   al

   出かける

   vertrekken

   準備

   voorbereiding

   できています

   klaar zijn

   Uitgebreide uitleg

   それなら betekent hier “dan, in dat geval”. Het verwijst naar de voorafgaande voorwaarde of informatie: バッグは重すぎません。 (“De tas is niet te zwaar.”). なら maakt van die informatie het uitgangspunt voor wat volgt; het zegt op zichzelf niet wie de handelende persoon is. もう betekent hier “al” en geeft aan dat de bedoelde toestand inmiddels bereikt is. Het verandert niet de betekenis van 出かける; samen met de rest zegt het dat de gereedheid er nu al is. 出かける is de woordenboekvorm en betekent “vertrekken” of “eropuit gaan”. Voor een zelfstandig naamwoord kan deze vorm een doel of soort aanduiden: 出かける準備 = “voorbereiding om te vertrekken”. De vorm 出かける is hier dus geen bevel en niet de vervoegde hoofdhandeling; hij bepaalt welk soort voorbereiding wordt bedoeld. 準備 is het zelfstandig naamwoord “voorbereiding”. In de vaste combinatie 準備ができる betekent het niet alleen dat er voorbereiding bestaat, maar dat de voorbereiding klaar is of dat iemand klaar is voor de activiteit. Het partikel が markeert hier wat gereed is binnen deze constructie. できています is de beleefde vorm van できている. できる betekent onder andere “kunnen” of “klaar zijn”; in 準備ができている beschrijft het een bestaande toestand: de voorbereiding is voltooid en de gereedheid geldt nu. ます maakt de uitdrukking beleefd. Het patroon Vている kan een voortdurende handeling uitdrukken, maar bij 準備ができている gaat het om de huidige toestand die uit een voltooide voorbereiding voortkomt. Samen vormen 出かける準備ができています en もう de betekenis “je bent al klaar om te vertrekken”. Het Japanse onderwerp wordt niet uitgesproken; de vaste Nederlandse vertaling maakt hier duidelijk dat de aangesprokene (“je”) degene is die klaar is. Met それなら wordt het geheel: “Dan ben je al klaar om te vertrekken.” De zin is beleefd door de vorm できています.