Een verloren portemonnee melden | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 財布を置き忘れたと思います。

   Ik denk dat ik mijn portemonnee heb laten liggen.

   財布

   portemonnee

   置き忘れた

   per ongeluk laten liggen / vergeten mee te nemen

   と思います

   ik denk dat ...

   Uitgebreide uitleg

   財布 betekent hier “portemonnee”. Het is een zelfstandig naamwoord; in het Japans verandert deze vorm niet voor enkelvoud of meervoud. Een bruikbaar voorbeeld is 財布を探します。 — “Ik zoek mijn portemonnee.” 置き忘れた betekent hier “per ongeluk laten liggen / vergeten mee te nemen”. De vorm is het verleden van 置き忘れる, een samengesteld werkwoord van 置く (“plaatsen, neerleggen”) en 忘れる (“vergeten”). Het beschrijft dat iemand iets ergens heeft achtergelaten doordat die persoon het vergat mee te nemen. 置き忘れる is dus niet hetzelfde als alleen 置く: 財布を置きました。 betekent “Ik heb mijn portemonnee neergelegd”, zonder de betekenis dat dit vergeten was. De uitgang -た maakt de handeling hier tot een voltooide handeling: 置き忘れた. と思います betekent “ik denk dat ...”. Het patroon ...と思います zet de voorafgaande inhoud neer als de gedachte of inschatting van de spreker. と markeert die inhoud als wat gedacht wordt; 思います is de beleefde, niet-verleden vorm van 思う (“denken”). In deze zin wordt het onderwerp van 思います niet apart uitgesproken; de vaste vertaling maakt duidelijk dat de spreker “ik” bedoelt. Een voorbeeld is 明日だと思います。 — “Ik denk dat het morgen is.” Samen vormen 財布を置き忘れた en と思います de zin 財布を置き忘れたと思います。 Het partikel を markeert 財布 als datgene waarop 置き忘れた betrekking heeft. De betekenis is: “Ik denk dat ik mijn portemonnee heb laten liggen.”

2. 受付に戻って、届け出ましょう。

   Laten we teruggaan naar de balie en het melden.

   受付

   balie; receptie

   戻って

   teruggaand; teruggaan

   届け出ましょう

   laten we melden

   Uitgebreide uitleg

   受付 betekent hier ‘balie’ of ‘receptie’: de plaats waar men iets kan melden. Het zelfstandig naamwoord 受付 kan in andere contexten ook naar de ontvangst- of registratiehandeling verwijzen. In 受付に markeert に de bestemming: naar de balie. 戻って is de te-vorm van 戻る, ‘teruggaan’ of ‘terugkeren’. Deze vorm verbindt de handeling met wat volgt, zodat 戻って、届け出ましょう betekent: ‘teruggaan en laten we melden’. Voor een beleefde mededeling gebruik je bijvoorbeeld 戻ります: ‘ik ga terug’ of ‘ik keer terug’. Japanse werkwoorden veranderen hier niet naar persoon. 届け出ましょう is de beleefde aansporingsvorm van het werkwoord 届け出る, ‘officieel melden’ of ‘aangifte doen’. De vorm 届け出る → 届け出ましょう drukt hier ‘laten we melden’ uit; ましょう is dus niet het hoofdwerkwoord maar de beleefde aansporing om iets samen te doen. Het onderwerp en het object zijn niet uitgeschreven. In deze context verwijst ‘het’ volgens de vertaling en de voorafgaande zin naar de portemonnee. Een vergelijkbaar voorbeeld is 係員に届け出ましょう。— ‘Laten we het bij een medewerker melden.’ Samen vormen de delen 受付に戻って (‘teruggaan naar de balie en …’) en 届け出ましょう (‘laten we melden’) de betekenis: ‘Laten we teruggaan naar de balie en het melden.’

3. 茶色で、小さな銀色のボタンが付いています。

   Hij is bruin en heeft een klein zilverkleurig knoopje.

   茶色

   bruin

   小さな

   klein

   銀色

   zilverkleur

   ボタン

   knoop

   付いています

   eraan zitten

   Uitgebreide uitleg

   茶色 betekent hier “bruin” en benoemt een kleur. Het woord kan zelfstandig als kleurbenaming worden gebruikt; in deze zin krijgt het met で een verbindende functie. Bij 茶色で verbindt で deze kleurmededeling met de volgende eigenschap: “bruin en …”. Het is hier dus niet de plaatsmarkerende で van bijvoorbeeld een handeling op een locatie. 小さな betekent “klein” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. Dit is de attributieve vorm die je in 小さなボタン ziet. Een veelvoorkomende verwante vorm is 小さい, bijvoorbeeld in ボタンは小さい — “De knop is klein.” Gebruik voor dit soort beschrijving vóór een zelfstandig naamwoord de vorm die in de vaste uitdrukking past: 小さなボタン — “een klein knoopje”. 銀色 betekent “zilverkleur” of “zilverkleurig”. In 銀色のボタン verbindt の de kleurbenaming met het volgende zelfstandig naamwoord: letterlijk “een knop van zilverkleur”, natuurlijk vertaald als “een zilverkleurige knop”. の heeft hier dus een beschrijvende verbindingsfunctie. ボタン is het leenwoord voor “knoop” of “knop”. In deze zin gaat het, volgens de vaste vertaling, om een knoopje aan het beschreven voorwerp. Voorbeeld: ボタンを押します。 — “Ik druk op de knop.” De precieze Nederlandse vertaling van ボタン hangt dus van het soort voorwerp af. 付いています komt van het intransitieve werkwoord 付く, “vastzitten” of “eraan zitten”. De vorm 付いて is de te-vorm; samen met います beschrijft zij hier een bestaande toestand: de knop zit eraan vast. De beleefde vorm is 付いています; in minder beleefde stijl kan dezelfde toestand als 付いている verschijnen. Dit is niet hetzelfde als het causatieve idee “iemand maakt iets vast”, waarvoor een ander werkwoord nodig is. Als geheel bestaat de zin uit twee eigenschappen van hetzelfde, niet uitgesproken onderwerp: 茶色で (“het is bruin”) en 小さな銀色のボタンが付いています (“er zit een klein zilverkleurig knoopje aan”). が markeert binnen het tweede deel het knoopje als datgene wat eraan zit. De vertaling maakt het onderwerp als “hij” kenbaar, maar de Japanse zin zelf noemt geen zelfstandig naamwoordelijk antecedent. De volledige betekenis is daarom: “Hij is bruin en heeft een klein zilverkleurig knoopje.”

4. その特徴があれば、係の人が遺失物を確認しやすくなります。

   Dat detail helpt hen om de gevonden voorwerpen te controleren.

   その

   dat

   特徴

   kenmerk

   があれば

   als er ... is

   係の人

   de verantwoordelijke medewerker

   遺失物

   gevonden voorwerpen

   確認し

   controleren

   やすくなります

   wordt gemakkelijker

   Uitgebreide uitleg

   その staat vóór 特徴 en betekent hier ‘dat’. Het verwijst naar een eerder genoemd of voor de gesprekspartners bekend kenmerk; de vorm zelf specificeert niet welk detail het is. 特徴 betekent ‘kenmerk’ of ‘eigenschap’. Het gaat om een onderscheidende eigenschap, niet alleen om een willekeurig gegeven. Een bruikbaar contrast is 特徴 voor een kenmerk en 色 voor kleur. があれば bestaat uit が, dat hier het bestaande kenmerk markeert, en あれば, de voorwaardelijke vorm van ある voor niet-levende zaken. Nがあれば betekent ‘als er N is’ of ‘als N aanwezig is’. In deze zin gaat het dus om de aanwezigheid van het relevante kenmerk, niet om een afzonderlijke bezitsbetekenis. 係の人 betekent ‘de verantwoordelijke persoon’ of ‘de medewerker die hiervoor is aangewezen’. 人 betekent ‘persoon’; 係 verwijst naar een taak of verantwoordelijkheid. Deze persoon is in de zin degene die 遺失物 controleert. 遺失物 betekent ‘verloren voorwerp’ en wordt in deze context natuurlijk weergegeven als ‘gevonden voorwerpen’: voorwerpen die als verloren zaken door een dienst worden behandeld. Het is hier het object van de controle. 確認し is de verbindende vorm van 確認する, ‘controleren’, ‘nagaan’ of ‘bevestigen’. De basisvorm is 確認する; 確認し is hier geen verleden tijd, maar verbindt het werkwoord met やすくなります. やすくなります bevat やすい (‘gemakkelijk’) en なる (‘worden’), waarbij なります de beleefde vorm is. Na een werkwoordstam geeft -やすい aan dat een handeling gemakkelijk is: 読みやすい betekent bijvoorbeeld ‘gemakkelijk te lezen’. -やすくなる betekent ‘gemakkelijker worden’. Samen vormt 確認しやすくなります het productieve patroon werkwoordstam + やすくなる: het wordt gemakkelijker om de handeling uit te voeren. Het volledige patroon is その特徴があれば、係の人が遺失物を確認しやすくなります: ‘Als dat kenmerk aanwezig is, wordt het voor de medewerker gemakkelijker om de gevonden voorwerpen te controleren.’ De voorwaarde staat vóór het gevolg; de zin zegt dat het kenmerk de controle vergemakkelijkt, niet dat de controle al is uitgevoerd.

5. 詳しく聞かれたら、何と言えばいいですか。

   Wat moet ik zeggen als ze naar details vragen?

   詳しく

   in detail

   聞かれたら

   als ernaar gevraagd wordt

   何と言えばいいですか

   Wat moet ik zeggen?

   Uitgebreide uitleg

   詳しく betekent hier “in detail” en beschrijft hoe er gevraagd wordt. Het is de bijwoordelijke vorm van 詳しい (“gedetailleerd; uitvoerig”): 詳しい説明 = “een gedetailleerde uitleg”, terwijl 詳しく説明する = “iets gedetailleerd uitleggen”. 聞かれたら betekent hier “als ernaar gevraagd wordt”. De vorm 聞かれる is de passieve vorm van 聞く (“vragen; informeren”): de persoon die de vraag ontvangt, wordt als onderwerp van de passieve formulering voorgesteld. 聞かれたら bestaat uit de verleden vorm 聞かれた plus ら, dat hier een voorwaarde of tijdstip uitdrukt: “als/wanneer er gevraagd wordt”. Het is dus niet de actieve vorm “als iemand vraagt”, maar “als iemand het aan mij vraagt” vanuit het perspectief van degene aan wie gevraagd wordt. 何と言えばいいですか betekent “Wat moet ik zeggen?” of letterlijker “Wat is het goed om te zeggen?” 何 is “wat”, en と言う betekent “zeggen/noemen”; と markeert wat gezegd wordt. In 言えばいい staat 言う in de voorwaardelijke vorm 言えば, gevolgd door いい (“goed”). Samen vormt dit een veelgebruikt patroon voor advies of de juiste handelwijze: [werkwoord in -えば] + いいですか = “wat is het goed om te doen?” / “wat moet ik doen?” De beleefde vorm ですか maakt er een vraag van. Een vergelijkbaar voorbeeld is どうすればいいですか。 — “Wat moet ik doen?” Samen vormt de zin: 詳しく (“in detail”) + 聞かれたら (“als ernaar gevraagd wordt”) + 何と言えばいいですか (“wat moet ik zeggen?”). De volledige betekenis is daarom: “Wat moet ik zeggen als ze naar details vragen?” De vraag zoekt naar de juiste formulering voor dat moment; ze stelt niet zelf vast welke details uiteindelijk gegeven zullen worden.

6. 財布の特徴を説明してください。ただし、個人情報は伝えないでください。

   Beschrijf de portemonnee, maar geef geen persoonlijke informatie door.

   財布

   portemonnee

   特徴

   kenmerk

   説明してください

   beschrijf alstublieft

   ただし

   maar; echter

   個人情報

   persoonlijke informatie

   伝えないでください

   geef niet door, alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   財布 betekent hier “portemonnee”. Het is een zelfstandig naamwoord; de rol ervan wordt mede door partikels aangegeven. In 財布の特徴 verbindt の het met het volgende zelfstandig naamwoord: “de kenmerken van de portemonnee”. 特徴 betekent “kenmerk” of “onderscheidende eigenschap”. In 特徴を説明する is het met を gemarkeerd als datgene wat wordt beschreven of uitgelegd. Voorbeeld: 商品の特徴を説明します。 — “Ik leg de kenmerken van het product uit.” 説明してください komt van 説明する, “uitleggen” of “beschrijven”. 説明して is de te-vorm, en ください maakt daarvan een beleefd verzoek: “leg alstublieft uit” of “beschrijf alstublieft”. Dit is geen gewone mededeling zoals 説明します (“ik leg uit”), maar een verzoek aan de aangesprokene. Voorbeeld: 使い方を説明してください。 — “Leg alstublieft uit hoe je het gebruikt.” ただし markeert een beperking of uitzondering bij wat eraan voorafgaat. Hier betekent het “maar” of “echter”: na het verzoek om de portemonnee te beschrijven volgt een beperking over persoonlijke informatie. Het is geen onderdeel van het werkwoord in de eerste zin. 個人情報 betekent “persoonlijke informatie”. 個人 betekent “persoon” of “individu” en 情報 betekent “informatie”; samen vormen ze de vaste uitdrukking “persoonlijke informatie”. In 個人情報は伝えないでください markeert は dit als het besproken onderwerp of thema. Semantisch is 個人情報 tegelijk datgene wat niet mag worden doorgegeven; は vervangt hier dus niet de objectrol door een onderwerpmarker zoals を. 伝えないでください komt van 伝える, “meedelen”, “doorgeven” of “overbrengen”. 伝えない is de negatieve vorm: “niet meedelen/doorgeven”. ないでください vormt een beleefd verzoek of verbod om iets niet te doen: “geef het alstublieft niet door”. De ontkenning hoort bij 伝える, niet bij 個人情報. Voorbeeld: 名前を伝えてください。 — “Geef de naam alstublieft door.” Samen betekent 財布の特徴を説明してください “Beschrijf de kenmerken van de portemonnee, alstublieft”: 財布の特徴 is “de kenmerken van de portemonnee”, を markeert wat beschreven wordt, en 説明してください is het beleefde verzoek. ただし voegt daarna de beperking toe: 個人情報は伝えないでください betekent “geef geen persoonlijke informatie door”. Het geheel is dus: “Beschrijf de portemonnee, maar geef geen persoonlijke informatie door.”

7. 係の人のために短いメモを書けます。

   Ik kan een kort briefje voor hen schrijven.

   係の人

   de persoon die hiervoor verantwoordelijk is

   のために

   voor

   短い

   kort

   メモ

   briefje

   書けます

   kan schrijven

   Uitgebreide uitleg

   係の人 betekent hier “de persoon die hiervoor verantwoordelijk is”. 係 verwijst naar een taak of verantwoordelijkheidsgebied, en 人 betekent “persoon”. Samen duidt de uitdrukking de persoon aan die deze taak behandelt; op zichzelf zegt ze niet of het om één of meerdere personen gaat en ook niet specifiek dat het om een medewerker gaat. Voorbeeld: 係の人に聞きます。 — “Ik vraag het aan de persoon die hiervoor verantwoordelijk is.” のために geeft hier de begunstigde aan: “voor”. Het patroon AのためにB kan aangeven dat B ten goede komt aan A. In deze zin is het briefje bestemd voor de verantwoordelijke persoon of personen die in de vertaling met “hen” worden aangeduid. Voorbeeld: 家族のために料理します。 — “Ik kook voor mijn gezin.” 短い betekent hier “kort” en beschrijft メモ. Dit is een zogenoemd i-adjectief: de vorm eindigt in い en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. De basisvorm is 短い; een relevante tegenstelling is 長い (“lang”). Voorbeeld: 短い文を書きます。 — “Ik schrijf een korte zin.” メモ is een zelfstandig naamwoord voor een kort briefje of memo. Het is in het Japans een ingeburgerd leenwoord en wordt met katakana geschreven. Het kan bijvoorbeeld een korte geschreven herinnering of mededeling aanduiden. Voorbeeld: メモを読みます。 — “Ik lees het briefje.” 書けます betekent hier “kan schrijven”. De vorm komt van 書く (“schrijven”) en is de beleefde vorm van de potentiaalvorm 書ける (“kunnen schrijven”). De vorm drukt hier mogelijkheid of bekwaamheid uit. Voorbeeld: 漢字が書けます。 — “Ik kan kanji schrijven.” Samen vormen 係の人のために en 短いメモ de betekenis “een kort briefje voor de persoon of personen die hiervoor verantwoordelijk zijn”, waarna 書けます toevoegt dat de spreker dit kan schrijven. De volledige vaste betekenis is: “Ik kan een kort briefje voor hen schrijven.”

8. それで、届け出の内容がはっきりします。

   Dat maakt de melding duidelijk.

   それで

   daardoor; daarmee

   届け出

   melding; aangifte

   内容

   inhoud

   はっきりします

   wordt duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   それで verbindt deze zin met wat eraan voorafgaat en betekent hier ongeveer “daardoor” of “daarmee”: het voorafgaande leidt tot het volgende resultaat. Als zelfstandig vraagwoord kan それで ook “en toen?” betekenen, maar dat is hier niet de functie. 届け出 is een zelfstandig naamwoord voor een formele melding of aangifte die bij een instantie wordt ingediend. Het kan ook als onderdeel van een samenstelling voorkomen, bijvoorbeeld 届け出書 “meldingsformulier”. In deze zin gaat het om de melding zelf, niet om het schrijven ervan. 内容 betekent “inhoud”: datgene wat in een document, bericht of melding staat. De combinatie 届け出の内容 gebruikt の om een relatie tussen twee zelfstandige naamwoorden te maken: “de inhoud van de melding”. 内容 is hier dus het kernwoord van die naamwoordgroep. はっきりします betekent hier dat iets duidelijk wordt. De vorm is de beleefde niet-verleden vorm van はっきりする; はっきり geeft de toestand “duidelijk” aan en する vormt hier het werkwoord “duidelijk worden”. Het is niet hetzelfde als het causatieve “iets duidelijk maken”, waarvoor een andere constructie nodig kan zijn. Voorbeeld: 説明がはっきりします。 — “De uitleg wordt duidelijk.” Samen vormen de delen: それで (“daardoor”) + 届け出の内容 (“de inhoud van de melding”) + はっきりします (“wordt duidelijk”). De volledige betekenis is daarom: “Daardoor wordt de inhoud van de melding duidelijk.”