Een koffer voor de reis organiseren | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私のスーツケースの中が散らかっていて、私たちは明日出発します。

   Mijn koffer is rommelig en we vertrekken morgen.

   私の

   mijn

   スーツケース

   koffer

   中

   binnenkant; binnenin

   散らかっていて

   rommelig en

   私たちは

   wij

   明日

   morgen

   出発します

   vertrekken

   Uitgebreide uitleg

   私の betekent hier “mijn”. 私 is “ik” en の koppelt een bezitter aan wat erop volgt: 私のスーツケース = “mijn koffer”. Het patroon is [bezitter]の[zelfstandig naamwoord]; の verandert niet mee met enkelvoud of meervoud. スーツケース is het zelfstandig naamwoord voor “koffer”, hier een reiskoffer. Samen met 私の vormt het 私のスーツケース (“mijn koffer”). 中 betekent “binnenkant” of “binnenin”. In スーツケースの中 betekent het “de binnenkant van de koffer”. Het patroon [naamwoord]の中 kan ook andere binnenruimtes aanduiden, bijvoorbeeld 箱の中 = “in de doos”. 散らかっていて beschrijft hier een rommelige toestand en verbindt die met het volgende deel. De basisvorm is 散らかる (“rommelig raken”); 散らかっている geeft de toestand “rommelig zijn” weer. 散らかっていて is de verbindende vorm van die toestand. Voorbeeld: 部屋が散らかっている。 = “De kamer is rommelig.” 私たちは betekent hier “wij” als gespreksonderwerp van het volgende werkwoord. 私たち duidt een groep rond de spreker aan en wordt als “wij” vertaald; は markeert het onderwerp van gesprek, niet automatisch het grammaticale onderwerp van elke zin. Volgens de vaste vertaling gaat het hier om de groep die morgen vertrekt. 明日 betekent “morgen” en geeft het tijdstip van 出発します aan. Voorbeeld: 明日帰ります。 = “Morgen ga ik terug.” 出発します betekent hier “vertrekken”. De basisvorm is 出発する; 出発します is de beleefde niet-verleden vorm. Met 明日 verwijst die hier naar een toekomstige handeling. Voorbeeld: 八時に出発します。 = “Ik vertrek om acht uur” of “We vertrekken om acht uur.” Het onderwerp is in dit voorbeeld niet uitgedrukt, dus beide vertalingen zijn mogelijk. De eerste betekenisvolle verbinding is 私のスーツケースの中が: “de binnenkant van mijn koffer”. が markeert dit als datgene waarvan de toestand wordt beschreven. 散らかっていて zegt dat die binnenkant rommelig is en verbindt dit met 私たちは明日出発します, “wij vertrekken morgen”. Samen betekent de hele zin, in de vaste vertaling: “Mijn koffer is rommelig en we vertrekken morgen.” Letterlijker verwijst het eerste deel naar de rommelige binnenkant van de koffer.

2. まずシャツをたたんで、スペースを節約しましょう。

   Vouw eerst de shirts op om ruimte te besparen.

   まず

   eerst

   シャツ

   shirt(s)

   たたんで

   opvouwen en

   スペース

   ruimte

   節約しましょう

   laten we besparen

   Uitgebreide uitleg

   まず betekent hier “eerst” en markeert de eerste stap. Het staat vóór de handeling die eerst moet gebeuren. Een bruikbaar contrast is まず…、次に… — “eerst …, daarna …”. シャツ betekent “shirt” of “shirts”. Dit leenwoord verandert in deze vorm niet om enkelvoud of meervoud aan te geven; de context bepaalt het aantal. In deze zin geeft de vaste vertaling het meervoud “shirts” weer. たたんで is de te-vorm van het werkwoord たたむ, “opvouwen”. De te-vorm verbindt deze handeling met wat volgt. In deze zin wordt die verbinding, in overeenstemming met de vaste vertaling, begrepen als het middel- of doelverband: door de shirts op te vouwen kan men ruimte besparen. De te-vorm kan in andere zinnen ook eenvoudig opeenvolgende handelingen verbinden, bijvoorbeeld ドアを開けて、入ります — “Ik open de deur en ga naar binnen.” スペース betekent “ruimte” in de zin van beschikbare plaats. In スペースを節約しましょう markeert を het directe object van 節約する, “besparen”: de ruimte is datgene waarop 節約する betrekking heeft. 節約しましょう is de beleefde volitieve vorm van 節約する, “besparen”. ましょう drukt hier een voorstel of aansporing uit van het type “laten we …”. します is daarentegen de beleefde niet-verleden vorm van する; しましょう is niet simpelweg します met een extra uitgang, maar de bij する horende beleefde volitieve vorm. Bijvoorbeeld: 時間を節約しましょう — “Laten we tijd besparen.” Samen betekent まずシャツをたたんで、スペースを節約しましょう。: “Vouw eerst de shirts op om ruimte te besparen.” まず geeft de volgorde aan, シャツをたたんで beschrijft de eerste handeling, en スペースを節約しましょう formuleert het beleefde voorstel om ruimte te besparen.

3. 液体は服と分けたほうがいいですか。

   Moet ik vloeistoffen van de kleren apart houden?

   液体

   vloeistof; vloeistoffen

   服

   kleding; kleren

   分けたほうがいいですか

   is het beter om apart te houden?

   Uitgebreide uitleg

   液体 betekent hier “vloeistof” of, in deze context, “vloeistoffen”. Het is een zelfstandig naamwoord; de vorm verandert niet om enkelvoud of meervoud aan te geven. Voorbeeld: 液体を袋に入れます。 — “Ik doe de vloeistof in een zak.” 服 betekent “kleding” of “kleren”. Het is hier de categorie waarvan de vloeistoffen apart worden gehouden; het aantal kledingstukken wordt niet genoemd. 分けたほうがいいですか bevat 分ける, de basisvorm van het werkwoord “scheiden” of “apart houden”. 分けた is de た-vorm van 分ける. In ～たほうがいい heeft die vorm niet de gewone betekenis “deed” in het verleden: de constructie vraagt of het beter of verstandiger is iets te doen. ですか maakt hiervan een beleefde vraag. Voorbeeld: 早く出たほうがいいですか。 — “Kan ik beter vroeg vertrekken?” 分ける is overgankelijk: datgene wat je scheidt staat gewoonlijk met を, bijvoorbeeld 液体と服を分ける — “vloeistoffen en kleding van elkaar scheiden”. In de vaste zin is 液体 met は als gespreksonderwerp gemarkeerd, en 服と noemt de andere partij waarmee de vloeistoffen worden gescheiden. De handelende persoon wordt niet uitgesproken; volgens de vaste vertaling is dat “ik”. と verbindt hier dus de twee kanten van de scheiding, niet een handelend persoon. Samen betekent 液体は服と分けたほうがいいですか。: “Moet ik vloeistoffen van de kleren apart houden?” は maakt van 液体 het onderwerp van de vraag, 服と noemt waarmee de vloeistoffen gescheiden worden, en 分けたほうがいいですか vraagt of dat de betere keuze is.

4. 液体はスーツケースに入れる前に、ビニール袋に入れてください。

   Doe de vloeistoffen in een plastic zak voordat je ze inpakt.

   液体

   vloeistof(fen)

   スーツケース

   koffer

   入れる

   erin doen

   前に

   voordat

   ビニール袋

   plastic zak

   入れてください

   doe erin

   Uitgebreide uitleg

   液体 betekent hier “vloeistof(fen)”. Het Japanse zelfstandig naamwoord heeft in deze vorm geen verplichte enkelvouds- of meervoudsmarkering; de context en vertaling bepalen dat het om vloeistoffen gaat. 液体は maakt vloeistoffen tot het onderwerp van gesprek met は als topicmarkering. スーツケース betekent “koffer”. Het is een zelfstandig naamwoord; in スーツケースに markeert に de bestemming of plaats waarin iets wordt gedaan. 入れる is de woordenboekvorm van het werkwoord “erin doen” of “in iets plaatsen”. De vorm bevat hier nog geen beleefd verzoek. Een bruikbare tegenstelling is 入る “erin gaan / passen” voor wat zelf naar binnen gaat, tegenover 入れる voor iemand die iets ergens in doet. Voorbeeld: 本をかばんに入れる。 — “Ik doe het boek in de tas.” 前に betekent “voordat” of letterlijk “ervoor”. 前 betekent “voorkant” of “voorafgaande tijd”; met に vormt het een tijdsbepaling. De structuur [werkwoord in woordenboekvorm] 前に betekent “voordat je [iets] doet”: 寝る前に歯を磨きます。 — “Ik poets mijn tanden voordat ik ga slapen.” ビニール袋 betekent “plastic zak”. In ビニール袋に geeft に opnieuw aan waar iets in wordt gedaan. ビニール verwijst hier naar vinyl/plastic en 袋 naar een zak of tas; samen vormen ze één gebruikelijke woordgroep. 入れてください is een beleefd verzoek: de te-vorm 入れて van 入れる plus ください (“doe alstublieft”). De te-vorm is dus niet de woordenboekvorm; bij dit werkwoord verandert 入れる in 入れて. Het onderwerp van het verzoek wordt in het Japans vaak weggelaten en wordt hier door de vaste vertaling als “je” weergegeven. Samen is de opbouw: 液体は — “wat de vloeistoffen betreft” — ビニール袋に入れてください — “doe ze in een plastic zak” — en スーツケースに入れる前に — “voordat je ze in de koffer doet”. De hele zin betekent daarom: “Doe de vloeistoffen in een plastic zak voordat je ze in de koffer inpakt.”

5. スーツケースの重さが重量制限に近いようです。

   De koffer lijkt bijna aan de gewichtslimiet te zitten.

   スーツケース

   koffer

   重さ

   gewicht

   重量制限

   gewichtslimiet

   近い

   dichtbij; bijna

   ようです

   lijkt ... te zijn

   Uitgebreide uitleg

   スーツケース betekent hier “koffer”. Het is een zelfstandig naamwoord voor een koffer die je meeneemt op reis. Voorbeeld: スーツケースを開けます。 — “Ik open de koffer.” 重さ betekent “gewicht”, dus hoe zwaar iets is. Dit is een zelfstandig naamwoord; het is gevormd uit 重い (“zwaar”) met -さ, waarmee van een eigenschap een meetbare eigenschap wordt gemaakt: 重い → 重さ. Voorbeeld: この荷物の重さを測ります。 — “Ik meet het gewicht van deze bagage.” 重量制限 betekent “gewichtslimiet”. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: 重量 verwijst naar gewicht en 制限 naar een limiet of beperking. In deze zin is het de grens waarmee 重さ wordt vergeleken. Voorbeeld: 重量制限を確認してください。 — “Controleer de gewichtslimiet.” 近い betekent hier “dicht bij” of, bij een grens, “bijna”. Het is een bijvoeglijk woord van de Japanse i-vorm: 近い is de vorm die rechtstreeks voor een zelfstandig naamwoord kan staan, zoals in 近い駅 (“een dichtbijgelegen station”). Het tegenovergestelde is 遠い (“ver”). Voorbeeld: 駅はここから近いです。 — “Het station is vanaf hier dichtbij.” ようです drukt een indruk of beoordeling uit: iets lijkt zo te zijn op basis van beschikbare aanwijzingen. Hier volgt het op de gewone vorm 近い, waardoor 近いようです betekent “het lijkt dichtbij te zijn” of, in deze grenscontext, “het lijkt bijna [aan de limiet] te zitten”. Het patroon Aようです kan dus voorzichtigheid aangeven zonder een absolute vaststelling te doen. Voorbeeld: 彼は忙しいようです。 — “Hij lijkt het druk te hebben.” Samen vormt スーツケースの重さが重量制限に近いようです。 de structuur XのYがZに近いようです: “Het lijkt erop dat het gewicht van X dicht bij Z ligt.” の verbindt スーツケース met 重さ (“het gewicht van de koffer”), が markeert dat gewicht als datgene waarover de indruk wordt gegeven, en に近い geeft aan waarmee het wordt vergeleken. De volledige betekenis is daarom: “De koffer lijkt bijna aan de gewichtslimiet te zitten.”

6. では、重い本をリュックに移してください。

   Verplaats dan zware boeken naar je rugzak.

   では

   dan

   重い

   zwaar

   本

   boek / boeken

   リュック

   rugzak

   移してください

   verplaats alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   では betekent hier “dan” of “in dat geval” en markeert de overgang naar een voorgestelde actie. Het is hier niet zelf het werkwoord van de verplaatsing. 重い betekent hier “zwaar” en beschrijft 本. Dit is een i-adjectief: de vorm 重い staat vóór een zelfstandig naamwoord, zoals in 重い本 (“een zwaar boek” of, volgens de vaste vertaling, “zware boeken”). De Japanse vorm markeert op zichzelf geen enkelvoud of meervoud. De ontkenning is bijvoorbeeld 重くない (“niet zwaar”). 本 betekent “boek” en kan zonder aparte meervoudsvorm zowel naar één boek als naar meerdere boeken verwijzen. In deze zin wordt de meervoudige lezing door de vaste vertaling ondersteund. Het partikel を markeert 本 als het directe object van de handeling: 重い本を betekent hier “zware boeken” als datgene wat verplaatst wordt. リュック is een zelfstandig naamwoord voor “rugzak”. Met het partikel に vormt het リュックに, de bestemming waarnaar iets wordt verplaatst. Het patroon AをBに移す betekent “A naar B verplaatsen”. 移してください is een beleefde vraag of instructie: “verplaats alstublieft”. De relevante woordenboekvorm is het transitieve werkwoord 移す (“iets verplaatsen”). De vorm 移して is de て-vorm, gevolgd door ください; ～てください is een gebruikelijk patroon voor een beleefd verzoek. Dit verschilt van 移る, dat “verhuizen” of “verplaatst raken” betekent en geen direct object met を neemt. Samen vormt 重い本をリュックに移してください het patroon AをBに移してください: “Verplaats A alstublieft naar B.” Met では ervoor wordt de volledige bedoeling: “Verplaats dan zware boeken naar je rugzak.” De zin geeft een beleefde instructie om de zware boeken naar de rugzak te verplaatsen; de bestemming is expliciet gemarkeerd door に.

7. そうすると、スーツケースを閉めやすくなります。

   Daardoor is de koffer makkelijker te sluiten.

   そうすると

   daardoor

   スーツケース

   koffer

   閉めやすく

   makkelijk te sluiten

   なります

   wordt

   Uitgebreide uitleg

   そうすると betekent hier ‘daardoor’ of ‘als dat gebeurt, dan’. Het verwijst naar het resultaat van de voorafgaande handeling; het introduceert dus een gevolg. Voorbeeld: そうすると、時間ができます。— ‘Daardoor krijg je tijd.’ スーツケース betekent ‘koffer’ en is een zelfstandig naamwoord. Het woord verandert hier niet van vorm voor enkelvoud of meervoud; het Japanse zelfstandig naamwoord specificeert op zichzelf ook niet altijd het aantal. 閉めやすく is opgebouwd uit 閉める (‘sluiten’) en やすい (‘makkelijk om te ...’). 閉める is het werkwoord dat de handeling uitdrukt; 閉めやすい betekent ‘makkelijk te sluiten’. In deze zin staat やすい in de vorm やすく, omdat er daarna なる komt. Het patroon werkwoordstam + やすい beschrijft dat iets gemakkelijk te doen is. Voorbeeld: このペンは書きやすい。— ‘Met deze pen is het makkelijk schrijven.’ なります is de beleefde niet-verleden vorm van なる, ‘worden’ of ‘raken’. In combinatie met een bijvoeglijke vorm geeft 〜やすくなる een verandering aan: ‘makkelijker worden om ... te doen’. Het gaat hier dus niet alleen om de eigenschap ‘makkelijk te sluiten’, maar om het ontstaan van die toestand. Samen betekent そうすると、スーツケースを閉めやすくなります: ‘Daardoor wordt de koffer makkelijker te sluiten.’ De combinatie スーツケースを markeert de koffer als object van 閉める: de handeling is gericht op het sluiten van de koffer. 閉めやすくなります geeft vervolgens aan dat dit door de voorafgaande handeling gemakkelijker wordt.

8. スーツケースはこれで旅行の準備ができているはずです。

   De koffer zou nu klaar moeten zijn voor de reis.

   スーツケース

   koffer

   これで

   hiermee; zo

   旅行

   reis

   準備

   voorbereiding

   できている

   klaar zijn

   はずです

   zou moeten

   Uitgebreide uitleg

   スーツケース betekent hier “koffer”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud wordt in deze vorm niet apart gemarkeerd. Voorbeeld: スーツケースを開けます。 — “Ik open de koffer.” は markeert スーツケース als onderwerp van gesprek. De vorm wordt uitgesproken als wa, hoewel het teken は normaal ha heet. Het markeert hier geen tegenstelling; de zin zegt eenvoudig wat er met de koffer aan de hand is. これで bestaat uit これ (“dit”) en で, dat hier het middel of de toestand aanduidt: “hiermee” of “zo”. In deze context verwijst これ naar de voorafgaande handeling of huidige toestand, zodat de betekenis natuurlijk “zo, nu dit gedaan is” is. これ wordt gebruikt voor iets dat de spreker als dichtbij of als het huidige onderwerp beschouwt; een verder gelegen of eerder genoemd alternatief kan bijvoorbeeld それ zijn. 旅行 betekent “reis”. Als zelfstandig naamwoord kan het ook “reizen” aanduiden. In 旅行の準備 verbindt の dit woord met het volgende zelfstandig naamwoord: de voorbereiding voor de reis. Voorbeeld: 旅行に行きます。 — “Ik ga op reis.” 準備 betekent “voorbereiding”. In 旅行の準備 is het het voorbereidingsgedeelte van de woordgroep, en 旅行の specificeert waarvoor die voorbereiding dient. Voorbeeld: 準備をします。 — “Ik tref voorbereidingen.” できている betekent hier “klaar zijn” of “gereed zijn”. De vorm できている is de -ている-vorm van できる; in deze vaste combinatie beschrijft zij een bereikte en nog bestaande toestand: de voorbereiding is voltooid en is dus klaar. Dit is niet hetzelfde als しています, dat gewoon “doen” of “bezig zijn met” kan betekenen. Voorbeeld: 準備ができています。 — “De voorbereiding is klaar.” はずです drukt een verwachting of conclusie uit: “zou moeten” of “hoort volgens de verwachting”. はず is hier het zelfstandige naamwoord in de vaste patroonvorm …はずです; です maakt de formulering beleefd. Het gaat om verwachte juistheid, niet om een bevel of verplichting. Voor een verplichting gebruikt het Japans bijvoorbeeld べきです. Voorbeeld: 彼はもう来るはずです。 — “Hij zou al moeten komen.” Samen vormt de zin: スーツケースは — “wat de koffer betreft” — これで — “nu dit zo is” — 旅行の準備ができている — “is de voorbereiding voor de reis klaar” — はずです — “zou dat volgens de verwachting moeten zijn”. De volledige betekenis is daarom: “De koffer zou nu klaar moeten zijn voor de reis.”