Pauze tijdens het studeren | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私は長い間勉強しています。

   Ik studeer al een lange tijd.

   私

   ik

   は

   topicmarkering

   長い

   lang

   間

   tijd; periode

   勉強しています

   studeer

   Uitgebreide uitleg

   私 betekent hier “ik”. Het is een voornaamwoord voor de eerste persoon; in deze zin verwijst het volgens de vertaling naar de spreker. 私 draagt zelf geen zichtbare verbuiging voor geslacht of getal. は markeert het thema van de zin. Na 私 maakt het de combinatie ongeveer: “wat mij betreft” of eenvoudigweg “ik” als gespreksthema. Dit partikel wordt hier als wa uitgesproken, hoewel het teken は buiten deze functie vaak ha wordt gelezen. 長い betekent hier “lang” met betrekking tot duur. De basisvorm is 長い; die staat vóór het zelfstandig naamwoord dat hij beschrijft. Het bruikbare contrast is 短い (“kort”): 長い時間 betekent “een lange tijd” en 短い時間 “een korte tijd”. 間 betekent hier een tijdsduur of periode. Samen met 長い vormt het 長い間, “lange tijd”. In andere contexten kan 間 ook een interval of periode aanduiden; hier gaat het om de duur van het studeren. 勉強しています betekent hier “studeer” of “ben aan het studeren”. Het lexicale werkwoord is 勉強する (“studeren”). In 勉強しています staat de て-vorm van 勉強する vóór います, de beleefde vorm van いる. Deze constructie beschrijft hier een activiteit die voortduurt. Bijvoorbeeld: 働いています。 betekent “Ik werk” of “Ik ben aan het werk.” Samen vormen 私は het thema “ik”, 長い間 de tijdsaanduiding “lange tijd” en 勉強しています de voortgaande activiteit “studeer”. De volledige zin betekent daarom: “Ik studeer al een lange tijd.” De combinatie van 〜ている met een tijdsduur kan aangeven dat de activiteit eerder begon en nog steeds voortduurt.

2. 勉強はひとまず置いてください。

   Leg je werk even opzij.

   勉強

   studie; studeren

   ひとまず

   voorlopig; voor nu

   置いてください

   leg alstublieft opzij

   Uitgebreide uitleg

   勉強 betekent hier “studie” of “studeren”. Het is een zelfstandig naamwoord dat ook in 勉強する voorkomt: 勉強しています betekent “ik ben aan het studeren”. In deze zin is 勉強 het onderwerp van het gesprek; は markeert het onderwerp of thema als topic, niet noodzakelijk als grammaticaal onderwerp. ひとまず betekent “voorlopig” of “voor nu”. Het geeft aan dat iets tijdelijk wordt gedaan, zonder te zeggen wat er later gebeurt. Voorbeeld: ひとまず休みましょう。 — “Laten we voorlopig rusten.” 置いてください bestaat uit de て-vorm 置いて van 置く (“leggen” of “plaatsen”) en ください, dat na een て-vorm een beleefd verzoek vormt. Met 勉強 als topic krijgt 置く hier de betekenis “opzijzetten” of “laten rusten”. Het herbruikbare patroon is werkwoord in て-vorm + ください: 見てください。 — “Kijk alstublieft.” 勉強は maakt studie of studeren tot het thema van het verzoek. ひとまず beperkt het verzoek tot nu of voorlopig. Samen met 置いてください betekent 勉強はひとまず置いてください。: “Leg je werk of studie voorlopig even opzij.” De vorm met ください maakt dit een beleefd verzoek.

3. 少し休んでください。

   Rust even uit.

   少し

   even; een beetje

   休んでください

   rust alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   少し betekent hier “even” of “een beetje”. Het is een bijwoordelijke uitdrukking die de mate of duur verzacht; het betekent in deze zin niet dat er een exact aantal wordt genoemd. Het kan ook bij andere werkwoorden staan, bijvoorbeeld 少し待ってください。 — “Wacht u even.” 休んでください betekent hier “rust alstublieft” of natuurlijker “rust even uit”. De basisvorm is 休む (“rusten; een pauze nemen”). 休んで is de te-vorm van dit werkwoord. Met ください vormt die te-vorm een beleefd verzoek: V-てください = “doe alstublieft V”. ください staat dus niet op zichzelf voor “rusten”; de betekenis komt uit de combinatie met 休んで. Samen geeft 少し休んでください。 de beleefde aansporing “Rust even uit.” 少し verzacht het verzoek, terwijl 休んでください de gevraagde handeling en de beleefde verzoeksvorm levert.

4. 今は集中するのが難しいです。

   Het is nu moeilijk om me te concentreren.

   今は

   nu

   集中する

   zich concentreren

   のが

   het ...-en

   難しい

   moeilijk

   です

   beleefde afsluiting

   Uitgebreide uitleg

   今は betekent hier “nu”. 今 is het zelfstandige woord voor “nu”; は markeert dit als het tijdskader waarover de zin gaat. Een vergelijkbaar patroon is 今日は = “wat vandaag betreft” of gewoon “vandaag” in een zin. 集中する betekent “zich concentreren”. De vorm する is hier de woordenboekvorm, die onder andere in de constructie V-るのが難しい staat. In een andere tijd kan bijvoorbeeld 集中した “zich geconcentreerd hebben” of “concentreerde zich” betekenen; dat is niet de vorm die hier staat. のが maakt van de voorafgaande handeling een geheel dat als onderwerp van 難しい kan functioneren. In 集中するのが難しい is de betekenis letterlijk ongeveer “het concentreren is moeilijk”, natuurlijk vertaald als “het is moeilijk om zich te concentreren”. の nominaliseert hier de handeling, en が markeert dat geheel als datgene waarop “moeilijk” betrekking heeft. Een bruikbaar patroon is V-るのが好きです = “het leuk vinden om te V’en”. 難しい betekent “moeilijk”. Dit is een i-adjectief; de vorm eindigt hier op -い en staat vóór です. De ontkenning is 難しくない = “niet moeilijk”, terwijl 難しかった = “was moeilijk” de verleden tijd is. In deze zin beschrijft het adjectief de moeilijkheid van 集中するの. です maakt de uitspraak beleefd. Bij een i-adjectief zoals 難しい staat het erachter als beleefde predicaatafsluiting; het voegt hier niet zelfstandig een apart inhoudelijk werkwoord “zijn” toe. De combinatie 難しいです is dus de beleefde manier om “moeilijk” als mededeling te formuleren. Samen vormen de delen 今は + 集中するのが + 難しいです: “Wat nu betreft, het is moeilijk om me te concentreren.” De vaste vertaling maakt duidelijk dat de spreker zichzelf bedoelt als degene die zich probeert te concentreren. De zin is beleefd en beschrijft de huidige toestand.

5. それはたいてい、脳が休みを必要としているという意味です。

   Dat betekent meestal dat je hersenen een pauze nodig hebben.

   それは

   dat

   たいてい

   meestal

   脳

   hersenen

   休み

   pauze; rust

   必要としている

   nodig hebben

   という意味です

   betekent dat

   Uitgebreide uitleg

   それは verwijst hier naar de vooraf besproken toestand of observatie en zet die als onderwerp van de uitleg neer: “wat dat betreft” of “dat”. それ is een aanwijzend voornaamwoord; de vorm zelf geeft geen meervoud aan. たいてい betekent hier “meestal” en beperkt de bewering: het is doorgaans zo, niet zonder uitzondering. Het is een bijwoord en verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. 脳 betekent “hersenen” of “brein”. In het Japans kan dit woord naar het brein als lichaamsorgaan verwijzen; het krijgt hier geen aparte meervoudsvorm. Voorbeeld: 脳を休める betekent “de hersenen rust geven”. 休み betekent hier “pauze” of “rust”. Het is een zelfstandig naamwoord. Het hangt samen met 休む (“rusten; vrij nemen”), maar 休み is in deze zin de naam voor de rust of pauze, niet de handeling zelf. 必要としている betekent “nodig hebben”. 必要 betekent “nodig” of “noodzakelijk”, en 必要とする is de constructie “iets nodig hebben”. している bestaat hier uit de vorm する (“doen”) met いる; samen geeft dit een toestand of lopende situatie weer. De bedoelde structuur is X は Y を必要としている: “X heeft Y nodig”. In deze zin is 脳が degene die de behoefte heeft en 休みを datgene wat nodig is. Voorbeeld: 体が休みを必要としている。 — “Mijn lichaam heeft rust nodig.” という意味です betekent “het betekent dat …”. という markeert de voorafgaande inhoud als wat wordt gezegd of bedoeld, en 意味です betekent letterlijk “is de betekenis”. De constructie …という意味です is een bruikbare manier om een interpretatie of betekenis uit te leggen. Samen vormt de zin: それは (“dat”) + たいてい (“meestal”) + 脳が休みを必要としている (“de hersenen rust nodig hebben”) + という意味です (“betekent dat”). De volledige betekenis is daarom: “Dat betekent meestal dat je hersenen een pauze nodig hebben.”

6. 後で単語を復習したほうがいいですか。

   Zal ik later de woordenschat herhalen?

   後で

   later

   単語

   woord; woordenschat

   復習した

   herhalen; opnieuw doornemen

   ほうがいいですか

   is het beter om …?

   Uitgebreide uitleg

   後で betekent hier “later”. Het is een tijdsbepaling en kan vooraan staan om aan te geven wanneer iets gebeurt. Voorbeeld: 後で話します。 — “Ik praat later.” 単語 betekent hier “woorden” of “woordenschat”: afzonderlijke woorden die je leert. Het is een zelfstandig naamwoord; を markeert het als het directe object van de handeling. Voorbeeld: 単語を覚えます。 — “Ik leer de woorden uit mijn hoofd.” 復習した komt van 復習する, “herhalen” of “opnieuw doornemen”. した is de verleden vorm van する; in deze vaste constructie staat die vorm vóór ほうがいい, waardoor het geheel “het is beter om te …” betekent. Het gaat hier dus om later opnieuw doornemen, niet om een afzonderlijke bewering dat het herhalen al gebeurd is. ほうがいいですか vormt met de voorafgaande werkwoordsvorm een beleefde vraag naar advies: “is het beter om …?” Het patroon is werkwoord in de verleden vorm + ほうがいい voor “je kunt beter …”; met ですか wordt het een vraag. Voorbeeld: 早く寝たほうがいいです。 — “Je kunt beter vroeg gaan slapen.” Samen betekent 後で + 単語を + 復習したほうがいいですか。: “Zal ik later de woordenschat herhalen?” De spreker vraagt beleefd of dat een goede keuze is.

7. 戻ってきたら、もっと簡単な単語から始めてください。

   Begin met de makkelijkere woorden als je terugkomt.

   戻ってきたら

   als je terugkomt

   もっと簡単な

   makkelijker

   単語

   woord

   始めてください

   begin alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   戻ってきたら betekent hier: als je terugkomt. 戻る betekent “teruggaan” en 戻ってくる “terugkomen”; くる voegt het idee toe dat de beweging naar het relevante punt toe komt. De vorm 戻ってきたら bestaat uit de te-vorm, de verleden vorm た en ら, dat hier een voorwaarde of tijdstip (“als/wanneer”) uitdrukt. De Japanse zin laat het onderwerp weg; de vaste vertaling maakt hier duidelijk dat het om “je” gaat. もっと簡単な beschrijft 単語. 簡単だ is een zogenoemd na-bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “eenvoudig” of “makkelijk”. Voor een zelfstandig naamwoord krijgt het de attributieve vorm 簡単な: 簡単な単語 = “eenvoudige/makkelijke woorden”. もっと maakt de vergelijking sterker: “makkelijker” of “nog eenvoudiger”. Het is dus 簡単 dat de eigenschap uitdrukt, niet 単語. 単語 betekent “woord” of, afhankelijk van de context, “woordenschatitem”. Het meervoud wordt in het Japans vaak niet apart gemarkeerd; de Nederlandse vertaling gebruikt hier “woorden” omdat het over woorden als leerstof gaat. Met een ander zelfstandig naamwoord kan hetzelfde patroon worden gebruikt, bijvoorbeeld 簡単な文 — “een eenvoudige zin”. 始めてください is een beleefde vraag of instructie: “begin alstublieft”. Het hoofdwerkwoord is 始める, “beginnen” of “starten”. De te-vorm 始めて gevolgd door ください maakt een verzoek. Vergelijk 読んでください — “lees alstublieft”; daar komt 読む in de te-vorm 読んで voor. In deze zin staat 始めてください na 単語から: から markeert het beginpunt, dus “begin bij/met de woorden”. Samen betekent de zin: “Begin met de makkelijkere woorden als je terugkomt.” Eerst geeft 戻ってきたら het moment of de voorwaarde aan. Daarna geeft もっと簡単な単語から aan welke woorden als uitgangspunt moeten dienen, en 始めてください formuleert het beleefde verzoek om daarmee te beginnen.

8. 休んでいる間、ノートを閉じておきます。

   Ik doe mijn notitieboek dicht terwijl ik rust.

   休んでいる

   rusten

   間

   terwijl; tijdens

   ノート

   notitieboek

   閉じておきます

   doet dicht en laat het zo

   Uitgebreide uitleg

   休んでいる betekent hier “rusten” en bestaat uit 休む (“rusten”) in de te-vorm 休んで plus いる. Deze combinatie geeft een handeling of toestand aan die op dat moment voortduurt. De bruikbare tijdsconstructie is Vている間 = “terwijl iemand V-t”. Voorbeeld: 働いている間 — “terwijl ik werk”. 間 betekent letterlijk een tijdsduur of interval. In 休んでいる間 maakt het van de voorafgaande uitdrukking de tijdsbepaling “terwijl ik rust” of “tijdens het rusten”. Het verwijst hier niet naar een afzonderlijk concreet voorwerp. ノート is het leenwoord voor “notitieboek” of “schrift”. Het is een zelfstandig naamwoord en blijft in deze vorm onveranderd voor dit soort grammaticale functies. Voorbeeld: ノートを開きます。 — “Ik open mijn notitieboek.” 閉じておきます bestaat uit 閉じる (“sluiten”), de te-vorm 閉じて, en おく in de beleefde vorm おきます. Vておく betekent dat je iets vooraf doet of een toestand bewust laat voortduren met het oog op wat daarna komt. Hier gaat het om het notitieboek sluiten en gesloten laten. おきます is dus niet simpelweg een tweede inhoudelijk werkwoord als “zetten”; samen met 閉じて vormt het de constructie 閉じておく. De beleefde vorm おきます kan naar een toekomstige of algemene handeling verwijzen, afhankelijk van de context. In de hele zin markeert 休んでいる間 het moment waarop de handeling plaatsvindt: “terwijl ik rust”. ノートを markeert ノート als het directe object met het partikel を. Daarna zegt 閉じておきます dat de spreker het notitieboek dichtdoet en zo laat. Samen betekent de zin: “Ik doe mijn notitieboek dicht terwijl ik rust.”

9. そうすれば、もっと落ち着いて続けられます。

   Dan kunnen we rustiger doorgaan.

   そうすれば

   dan; als dat zo gebeurt

   もっと

   meer; nog meer

   落ち着いて

   rustig; kalm

   続けられます

   kunnen doorgaan

   Uitgebreide uitleg

   そうすれば betekent hier “als dat gebeurt / dan”. Het verwijst naar de voorwaarde of handeling die in de voorafgaande context is genoemd; そう betekent “zo”, en -ば vormt hier een voorwaardelijke verbinding. Een bruikbaar patroon is そうすれば、… = “als dat zo gebeurt, dan …”. もっと betekent “meer” of “nog meer” en versterkt hier 落ち着いて: de manier van doorgaan wordt rustiger dan zonder die versterking. Vergelijk もっとゆっくり = “langzamer / nog rustiger”. 落ち着いて is de te-vorm van het werkwoord 落ち着く (“tot rust komen; rustig worden”). In deze zin verbindt de te-vorm het werkwoord met het daaropvolgende werkwoord en beschrijft hij hoe het doorgaan gebeurt: “rustig”. De te-vorm kan dus ook een manier of toestand aangeven, niet alleen een opeenvolging van handelingen. Bijvoorbeeld: 落ち着いて話してください。 = “Praat alstublieft rustig.” 続けられます betekent hier “kunnen doorgaan”. De basisvorm is 続ける (“voortzetten; doorgaan met iets”); 続けられる is de mogelijke vorm, die uitdrukt dat iemand kan doorgaan, en 続けられます is daarvan de beleefde niet-verleden vorm. Het onderwerp staat in het Japans niet in deze zin, maar de vaste Nederlandse vertaling maakt hier “we” de bedoelde handelende persoon. Vergelijk 続けます = “we gaan door / zetten voort” met 続けられます = “we kunnen doorgaan”. Samen betekent そうすれば、もっと落ち着いて続けられます。: “Als dat zo gebeurt, kunnen we rustiger doorgaan.” そうすれば geeft de voorwaarde, もっと maakt de rustiger manier sterker, 落ち着いて beschrijft de manier van handelen en 続けられます geeft de mogelijkheid om door te gaan. De beleefde vorm maakt de zin geschikt voor een neutrale, beleefde mededeling.