Even bellen tijdens de pauze | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 少し電話をかける必要があります。

   Ik moet even bellen.

   少し

   even; een beetje

   電話をかける

   bellen

   必要があります

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   少し betekent hier “even” of “kort”: het beperkt de duur van het bellen. Als bijwoord kan 少し ook “een beetje” betekenen; de precieze nuance komt uit het werkwoord en de context. 電話をかける betekent “bellen”. 電話 betekent hier “telefoongesprek” of “telefoontje”, を markeert 電話 als het object van かける, en かける is de woordenboekvorm van het werkwoord. In deze vaste combinatie krijgt かける de betekenis “bellen”; leer deze combinatie daarom als geheel. 必要があります maakt samen met de voorafgaande werkwoordgroep de patroonconstructie Vる必要があります: “moeten V-en” of “het is nodig om V te doen”. 必要 is een zelfstandig naamwoord met de betekenis “noodzaak” of “benodigdheid”, が markeert het onderwerp van あります, en あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, “er zijn” of “bestaan”. De vorm 電話をかける staat in de woordenboekvorm en beschrijft de handeling die noodzakelijk is. Letterlijker drukt de constructie uit dat er een noodzaak bestaat om te bellen. Samen geeft 少し + 電話をかける + 必要があります de betekenis: “Ik moet even bellen.” De formulering drukt deze noodzaak beleefd uit.

2. プライバシーが必要なら、廊下を使ってもいいです。

   Als je privacy nodig hebt, kun je de gang gebruiken.

   プライバシー

   privacy

   必要なら

   als ... nodig is

   廊下

   gang

   使ってもいいです

   mag gebruiken

   Uitgebreide uitleg

   プライバシー betekent hier “privacy” en is een zelfstandig naamwoord. Het wordt gevolgd door が, dat hier markeert wat nodig is: プライバシーが必要 = “privacy is nodig”. 必要なら betekent “als het nodig is”. 必要 beschrijft de noodzaak; なら maakt daarvan een voorwaarde: “als ... nodig is”. Het patroon Nが必要なら、... is bruikbaar voor “als je N nodig hebt, ...”. Voorbeeld: 助けが必要なら、呼んでください。 — “Als je hulp nodig hebt, roep me dan.” 廊下 betekent “gang” of “corridor”. Het is hier het object dat gebruikt kan worden; を markeert dat object bij het werkwoord 使う (“gebruiken”). 使ってもいいです betekent “mag gebruiken” of “kan gebruiken” in de betekenis van toestemming. 使って is de te-vorm van 使う; met もいいです vormt die het patroon Vて もいいです = “het is toegestaan om V te doen”. です maakt de uiting beleefd. Voorbeeld: ここに座ってもいいです。 — “Je mag hier zitten.” Samen vormt プライバシーが必要なら de voorwaarde “als je privacy nodig hebt”, en 廊下を使ってもいいです de toestemming “dan kun je de gang gebruiken”. De volledige betekenis is dus: “Als je privacy nodig hebt, kun je de gang gebruiken.”

3. みんなの邪魔をしたくありません。

   Ik wil niet iedereen storen.

   みんな

   iedereen

   邪魔

   hinder

   したくありません

   niet willen doen

   Uitgebreide uitleg

   みんな betekent hier “iedereen” of “alle mensen” in de relevante groep. Het woord kan zelfstandig als onderwerp of doelwit van een handeling staan. In みんなの邪魔 verbindt の dit woord met het volgende zelfstandig naamwoord: letterlijk gaat het om “de hinder van iedereen”, natuurlijker opgevat als “iedereen in de weg zitten”. 邪魔 betekent hier “hinder” of “in de weg”. In de vaste uitdrukking 邪魔をする wordt het zelfstandig naamwoord 邪魔 met する gecombineerd: “hinder veroorzaken”, dus “iemand storen/in de weg zitten”. を markeert 邪魔 als het directe object van する. Een bruikbaar voorbeeld is: 人の邪魔をしないでください。 — “Stoor mensen alstublieft niet.” したくありません is de beleefde negatieve vorm van したい, de vorm van する die “willen doen” uitdrukt. Het patroon werkwoordstam + たい betekent “willen ...”; de ontkenning たくない betekent “niet willen ...”, en たくありません is daarvan de beleefde variant. Hier staat de stam し- van する, waardoor したくありません “niet willen doen” betekent. Het onderwerp “ik” wordt in het Japans niet uitgesproken; de vaste Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat het hier om “ik wil niet” gaat. Vergelijk: 食べたくありません。 — “Ik wil niet eten.” Samen vormt みんなの邪魔をしたくありません de beleefde mededeling: “Ik wil niet iedereen storen.” De structuur is みんなの邪魔をする (“iedereen hinderen”) plus de negatieve wensvorm したくありません (“niet willen doen”).

4. 今、向こうは静かなはずです。

   Daar zou het nu rustig moeten zijn.

   今

   nu

   向こう

   daar

   静かな

   rustig

   はずです

   zou moeten

   Uitgebreide uitleg

   今 betekent hier “nu” en plaatst de verwachte toestand in het heden. Het is een tijdwoord en verandert niet naar persoon of aantal. Voorbeeld: 今、忙しいです。 — “Nu ben ik druk.” 向こう verwijst hier naar een plaats die als “daar” of “ginds” wordt aangewezen. Het is een zelfstandig naamwoord voor een plaats aan de andere kant of op enige afstand; de precieze locatie wordt in deze zin niet nader benoemd. Voorbeeld: 向こうに駅があります。 — “Daar is een station.” 静かな komt van het な-bijvoeglijk naamwoord 静かだ (“rustig, stil”). In deze zin staat de vorm 静かな vóór はず, omdat het bijvoeglijk naamwoord de verwachte toestand beschrijft: 静かなはず — “naar verwachting rustig”. De な hier hoort bij de verbinding met はず; het is niet een deel van een zelfstandig naamwoord. Een vergelijkbare vorm is 便利な場所 — “een handige plaats”. はずです drukt een verwachting of gevolgtrekking uit: volgens de beschikbare informatie hoort iets zo te zijn. Het betekent hier niet dat iemand een verplichting heeft om rustig te zijn. Na een な-bijvoeglijk naamwoord staat de verbindende vorm な: 静かなはずです. Vergelijk: 来るはずです — “Die persoon zou moeten komen / zal naar verwachting komen.” Samen vormen de delen 今、向こうは静かなはずです。 de betekenis: “Daar zou het nu rustig moeten zijn.” 今 geeft het tijdstip aan, 向こうは maakt die plaats het besproken onderwerp, en 静かなはずです zegt dat daar volgens de verwachting rust heerst. De beleefde vorm です maakt de uitspraak beleefd en neutraal.

5. 会議が始まる前に戻ります。

   Ik kom terug voordat de vergadering begint.

   会議

   vergadering

   始まる

   beginnen

   前に

   voordat; vóór

   戻ります

   terugkomen

   Uitgebreide uitleg

   会議 betekent hier “vergadering”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 会議が markeert が dit woord als het onderwerp van de bijzin: de vergadering is degene die begint. Een bruikbaar voorbeeld is 会議があります。 — “Er is een vergadering.” 始まる betekent hier “beginnen”. Dit is de woordenboekvorm; de vorm verandert niet alleen omdat het onderwerp een vergadering is. In 会議が始まる staat de vergadering als onderwerp van het gebeuren. Een belangrijk contrast is 会議を始める — “een vergadering beginnen”: 始まる beschrijft dat iets zelf begint, terwijl 始める betekent dat iemand iets begint. 前に betekent in deze zin “voordat”. Na een werkwoordsvorm zonder beleefdheidsuitgang, zoals 始まる, vormt het de tijdsconstructie [bijzin] 前に: 始まる前に betekent “voordat het begint”. 前 betekent letterlijk “voorkant” of “ervoor”, maar met に kan het ook een tijdsrelatie uitdrukken. Een voorbeeld is 寝る前に本を読みます。 — “Ik lees een boek voordat ik ga slapen.” 戻ります betekent hier “kom terug” of “ga terug”. Dit is de beleefde niet-verleden vorm van 戻る, “terugkomen/teruggaan”. De vorm 戻ります kan afhankelijk van de context zowel een toekomstige als een algemene niet-verleden betekenis hebben; in deze zin past “ik kom terug”. De uitvoerder wordt in het Japans niet uitgedrukt, maar de vaste Nederlandse vertaling identificeert die als “ik”. Een voorbeeld is すぐ戻ります。 — “Ik kom meteen terug.” Samen vormt 会議が始まる前に de tijdsbepaling “voordat de vergadering begint”. 戻ります geeft de hoofdhandeling “ik kom terug”. De volledige betekenis is dus: “Ik kom terug voordat de vergadering begint.” De beleefde vorm 戻ります maakt de uiting geschikt voor een neutrale, beleefde mededeling.

6. それで大丈夫です。まだ十分な時間があります。

   Dat is goed. We hebben nog genoeg tijd.

   それで

   daarmee / zo

   大丈夫

   in orde

   まだ

   nog

   十分な

   voldoende / genoeg

   時間

   tijd

   あります

   is er

   Uitgebreide uitleg

   それで betekent hier “daarmee” of “zo” en verwijst naar de eerder bedoelde situatie of oplossing; de precieze referent wordt in deze zin niet verder benoemd. Het is een bruikbaar patroon om iets als voldoende of aanvaardbaar te beoordelen: それで大丈夫です = “Zo is het in orde.” 大丈夫 betekent hier “in orde” of “geen probleem”. Het kan als een beschrijvend woord zelfstandig als predicaat worden gebruikt. In 大丈夫です maakt です de formulering beleefd; 大丈夫 zelf draagt de kernbetekenis. Voorbeeld: これで大丈夫です。 — “Hiermee is het in orde.” まだ betekent “nog” en geeft aan dat de genoemde toestand op dit moment voortduurt: er is nog tijd beschikbaar. Het staat hier vóór de woordgroep waarop het betrekking heeft. Voorbeeld: まだ時間があります。 — “Er is nog tijd.” 十分な betekent “voldoende” of “genoeg” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. 十分 is de basisvorm; met な wordt het hier attributief gebruikt: 十分な時間 = “voldoende tijd”. Dit is niet hetzelfde als たくさんの時間, dat eerder “veel tijd” benadrukt; 十分な benadrukt dat de hoeveelheid toereikend is. Voorbeeld: 十分な準備が必要です。 — “Voldoende voorbereiding is nodig.” 時間 betekent “tijd”. In 十分な時間 is het het zelfstandig naamwoord waarvan wordt gezegd dat de beschikbare hoeveelheid toereikend is. Voorbeeld: 時間があります。 — “Er is tijd.” あります is de beleefde vorm van ある, “er zijn” of “beschikbaar zijn”, voor levenloze zaken en abstracte zaken zoals tijd. De vorm あります drukt hier geen Nederlandse meervoudsvorm uit; de Japanse formulering zegt letterlijk dat tijd aanwezig of beschikbaar is. Voorbeeld: お金があります。 — “Er is geld” of, afhankelijk van de context, “Ik heb geld.” Samen vormt まだ十分な時間があります de betekenis “Er is nog voldoende tijd”. Het hele uitspreeksel verbindt dat met de beoordeling それで大丈夫です: “Dat is goed. We hebben nog genoeg tijd.” De formulering is beleefd en geschikt om gerust te stellen dat de huidige situatie of planning toereikend is.

7. 私が電話している間、私の席を取っておいてください。

   Wil je mijn plaats vrijhouden terwijl ik bel?

   私が

   ik

   電話している

   aan het bellen zijn

   間

   terwijl; gedurende

   私の

   mijn

   席

   plaats

   取っておいてください

   houd alstublieft vrij

   Uitgebreide uitleg

   私が betekent hier “ik”. 私 is een persoonlijke vorm voor “ik”; が markeert de persoon die de handeling uitvoert. In 私の hieronder krijgt dezelfde vorm met の een bezits- of relatiebetekenis: “mijn”. 電話している betekent hier “aan het bellen zijn”. Het werkwoord is 電話する (“bellen”); している bestaat uit de て-vorm van する plus いる en geeft hier een handeling aan die op dat moment bezig is. Een vergelijkbaar patroon is 読んでいる = “aan het lezen zijn”. 間 betekent “terwijl” of “gedurende” in de constructie 私が電話している間 = “terwijl ik bel”. Een voorafgaande bijzin kan dus met 〜間 de periode aangeven waarin de hoofdhandeling plaatsvindt. 私の betekent “mijn”. の verbindt 私 met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord en drukt hier de relatie “van mij” uit. Het patroon XのY betekent vaak “Y van X” of natuurlijker “Xs Y”. 席 betekent “plaats” of, in deze context, “zitplaats”. Het is een zelfstandig naamwoord; 私の席 is dus “mijn plaats”. 取っておいてください betekent hier “houd alstublieft vrij” of “reserveer alstublieft”. Het basiswerkwoord 取る betekent onder andere “nemen”; in 取っておく krijgt het de betekenis dat je iets vooraf doet of een bepaalde toestand bewaart. ください maakt daarvan een beleefd verzoek. Bijvoorbeeld: 席を取っておいてください。 = “Houd alstublieft een plaats vrij.” De hele zin bestaat uit de tijdsbepaling 私が電話している間 (“terwijl ik bel”) en het verzoek 私の席を取っておいてください (“houd mijn plaats vrij”). Samen betekent de zin: “Wil je mijn plaats vrijhouden terwijl ik bel?”

8. あなたのメモはここに置いておきます。

   Ik bewaar je aantekeningen hier.

   あなたの

   jouw

   メモ

   aantekeningen

   ここに

   hier

   置いておきます

   bewaren

   Uitgebreide uitleg

   あなたの betekent hier “jouw”. あなた is de aanspreekvorm “jij/u” en の verbindt dit met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: あなたのメモ betekent dus “jouw notities”. の drukt hier bezit of toebehoren uit; het zegt op zichzelf niets over het aantal notities. メモ betekent “notitie” of “aantekening”. Dit Japanse leenwoord heeft in deze vorm geen verplichte enkelvoud-meervoudsmarkering. De meervoudige vertaling “aantekeningen” komt dus uit de bedoelde context, niet uit een aparte meervoudsvorm in メモ. ここに betekent “hier”. ここ is “hier” als plaatsaanduiding, en に markeert de plaats waar iets wordt neergezet of gelaten. In een ander patroon kan に ook andere functies hebben, maar hier hoort het bij de plaats van het neerzetten. 置いておきます drukt hier uit dat de spreker de notities hier neerlegt en ze daar laat. De basisvorm van het hoofdwerkwoord is 置く (“neerzetten”, “plaatsen”); 置いて is daarvan de te-vorm. Daarna staat おく als aanvullend werkwoord in 置いておく: iets vooraf doen of ergens laten. おきます is de beleefde niet-verleden vorm van dat aanvullende おく. In deze vaste zin is de bedoelde betekenis volgens de vertaling “bewaren”, maar het Japanse patroon bevat ook het idee van plaatsen en daar laten. De Japanse werkwoordsvorm vermeldt de persoon niet afzonderlijk; dat de handelende persoon “ik” is, volgt hier uit de vaste vertaling. Samen is あなたのメモは “wat jouw notities betreft” of natuurlijker “jouw notities”, waarbij は het onderwerp als gespreksthema markeert. ここに geeft de plaats aan, en 置いておきます zegt dat de spreker ze daar neerlegt en laat. De volledige betekenis is daarom: “Ik bewaar je aantekeningen hier.”