Frisser weer aan het werk | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私は今、もっとすっきりしています。

   Ik voel me nu meer uitgerust.

   私は

   wat mij betreft; ik als onderwerpsthema

   今

   nu

   もっと

   meer; nog meer

   すっきりしています

   voel me opgefrist

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 (わたし, “ik”) en は, de topicmarkeerder. De spreker stelt “ik” als onderwerpsthema van de mededeling voorop; は is hier niet op zichzelf een contrastmarkeerder. De precieze nadruk hangt van de context af. 今 betekent “nu” en plaatst de beschreven toestand in het huidige moment. In 今は is は toegevoegd als topicmarkeerder, met de betekenis “wat nu betreft”; dat kan in een passende context ook een tegenstelling met een ander moment markeren. もっと betekent “meer” of “nog meer”. Hier verhoogt het de mate waarin de spreker zich すっきり voelt. Het is geen onderwerp of tijdsaanduiding. Een bruikbaar patroon is もっと + beschrijving: もっと静かです。 — “Het is stiller.” すっきりしています beschrijft hier de huidige toestand “zich opgefrist voelen”. De basisvorm is すっきりする, “opgefrist of helder worden/voelen”; すっきりしている beschrijft de daarmee samenhangende toestand, en すっきりしています is de beleefde vorm daarvan. Het werkwoord verandert hier niet naar persoon of getal: dezelfde vorm kan bijvoorbeeld bij “ik” of “zij” worden gebruikt. すっきりした geeft een eerdere verandering of toestand weer, terwijl すっきりしています de huidige toestand beleefd presenteert. Samen vormen de delen 私は (“ik” als onderwerpsthema) + 今 (“nu”) + もっと (“meer”) + すっきりしています (“voel me opgefrist”). De volledige betekenis is daarom: “Ik voel me nu meer uitgerust.”

2. いちばん大事な部分から始めましょう。

   Laten we beginnen met het belangrijkste deel.

   いちばん

   het meest

   大事な

   belangrijk

   部分

   deel

   から

   vanaf

   始めましょう

   laten we beginnen

   Uitgebreide uitleg

   いちばん betekent hier ‘het meest’ en maakt van 大事な de overtreffende trap: ‘het belangrijkste’. Het staat vóór de beschrijving waarop het betrekking heeft. Vergelijk bijvoorbeeld いちばん早い — ‘het vroegst/de snelste’. もっと betekent daarentegen ‘meer’ en vormt een vergrotende vergelijking. 大事な betekent ‘belangrijk’ en staat hier vóór het zelfstandig naamwoord 部分 om dat te beschrijven. 大事 is een な-bijvoeglijk woord: vóór een zelfstandig naamwoord verschijnt de vorm 大事な. In 大事です staat dezelfde beschrijving zelfstandig in een beleefde zin. Het woord betekent in andere contexten ook ‘waardevol’ of ‘zorgvuldig te behandelen’, maar hier gaat het om belangrijkheid. 部分 betekent ‘deel’ of ‘gedeelte’. Het is een zelfstandig naamwoord en kan bijvoorbeeld ook in この部分 voorkomen: ‘dit deel’. In deze zin verwijst het volgens de vaste vertaling naar het belangrijkste deel, zonder dat nader wordt gespecificeerd welk concreet deel dat is. から markeert hier het vertrekpunt: ‘vanaf’ of ‘vanuit’. De combinatie 部分から始める betekent letterlijk ‘vanaf een deel beginnen’. から kan in andere zinnen ook een oorzaak of een eindpunt in tijd aangeven; de betekenis ‘vanaf’ volgt hier uit de combinatie met 始める. 始めましょう is de beleefde aansporingsvorm van 始める, ‘beginnen’: 始める → 始めましょう. De vorm 〜ましょう stelt voor om iets samen te doen en wordt daarom natuurlijk vertaald als ‘laten we …’. Het is niet hetzelfde als een bevel. Bijvoorbeeld: 休みましょう betekent ‘laten we rusten’. Samen vormen いちばん大事な部分 en から de woordgroep ‘vanaf het belangrijkste deel’. Daarop volgt 始めましょう, ‘laten we beginnen’. De volledige betekenis is dus: ‘Laten we beginnen met het belangrijkste deel.’

3. グラフの部分から続けましょうか。

   Zullen we verdergaan met het gedeelte met de grafiek?

   グラフ

   grafiek

   部分

   gedeelte; deel

   から

   vanaf; vanuit

   続けましょうか

   zullen we doorgaan?

   Uitgebreide uitleg

   グラフ betekent hier “grafiek”. Het is een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: グラフを見ます。 — “Ik bekijk de grafiek.” 部分 betekent “gedeelte” of “deel”. In グラフの部分 verbindt の twee zelfstandige naamwoorden; hier gaat het om een gedeelte dat met de grafiek samenhangt. Voorbeeld: 大事な部分 — “een belangrijk deel”. から markeert hier het vertrek- of beginpunt: “vanaf” of “vanuit”. Na 部分 vormt het 部分から, “vanaf het gedeelte”. Het kan ook na een tijdsaanduiding staan, bijvoorbeeld 九時から — “vanaf negen uur”. 続けましょうか is een voorstel in vraagvorm: “zullen we doorgaan?” De basisvorm is 続ける, “doorgaan met” of “voortzetten”. ましょう drukt een voorstel uit, en か maakt daar een vraag van. Het voorwerp of de activiteit die men voortzet, kan in het Japans uit de context worden weggelaten. Voorbeeld: ここで続けましょうか。 — “Zullen we hier doorgaan?” Samen betekent グラフの部分から “vanaf het gedeelte met de grafiek”, en 続けましょうか vraagt of de gesprekspartners vanaf daar verder zullen gaan. De hele uiting betekent dus: “Zullen we verdergaan met het gedeelte met de grafiek?”

4. その部分にいちばん集中する必要があります。

   Dat deel vraagt de meeste aandacht.

   その

   dat / die

   部分

   gedeelte

   いちばん

   het meest

   集中する

   zich concentreren

   必要があります

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   その staat vóór 部分 en betekent hier “dat”. Het is een aanwijzend woord dat samen met een zelfstandig naamwoord een specifieke referent aanduidt; de precieze referent wordt in deze zin niet zelfstandig genoemd. Voorbeeld: その本を読みます。 — “Ik lees dat boek.” 部分 betekent “gedeelte” of “deel”. Het is hier het onderdeel waarop de aandacht wordt gericht. Voorbeeld: この部分は重要です。 — “Dit gedeelte is belangrijk.” この (“dit”) is een andere aanwijzende vorm dan その (“dat”). いちばん betekent “het meest” of “het aller-”. Het geeft binnen een relevante vergelijking de hoogste graad aan. Voorbeeld: ここがいちばん静かです。 — “Hier is het het rustigst.” In deze zin bepaalt het de mate van 集中する: op dat gedeelte moet de spreker zich het meest concentreren. 集中する is de woordenboekvorm van “zich concentreren” of “de aandacht richten”. In 部分に集中する markeert に het doel waarop de concentratie wordt gericht. De vorm 集中する specificeert geen persoon of aantal. Voorbeeld: 仕事に集中します。 — “Ik concentreer me op mijn werk.” 必要があります combineert 必要 (“noodzaak” of “nodig”) met あります, de beleefde niet-verleden vorm van ある. Na een werkwoord in de woordenboekvorm geeft V必要があります het patroon “het is nodig om V te doen” of “men moet V doen”. De minder beleefde variant is 必要がある. 集中する必要があります betekent dus “het is nodig om zich te concentreren” of “men moet zich concentreren”. De persoon die dat moet doen wordt niet expliciet genoemd; deze vorm specificeert die persoon niet. Samen vormen その部分に (“op dat gedeelte”), いちばん集中する (“zich het meest op dat gedeelte concentreren”) en 必要があります (“het is nodig”) de volledige betekenis: “Dat deel vraagt de meeste aandacht.” De beleefde vorm past bij een neutrale uitleg.

5. 私はファイルを開いて確認します。

   Ik open het bestand en controleer het.

   私は

   ik (als onderwerp)

   ファイル

   bestand

   開いて

   openen en

   確認します

   controleren

   Uitgebreide uitleg

   私は betekent hier “ik” als onderwerp/thema van de zin. は markeert waar de zin over gaat; het maakt van 私 niet automatisch een aparte grammaticale categorie zoals een expliciet contrast. 私 is de vorm voor “ik”; een veelgebruikte andere vorm is あなた voor “jij”, maar de keuze hangt af van de bedoelde persoon. ファイル is het zelfstandig naamwoord “bestand”. Het is een leenwoord en blijft hier als zelfstandig naamwoord onveranderd. Het partikel を na ファイル markeert het directe object: het bestand is wat geopend en gecontroleerd wordt. 開いて komt van het werkwoord 開く, “openen”. De vorm 開いて is de te-vorm. Hier verbindt die de handeling “openen” met de daaropvolgende handeling: 開いて確認します betekent “openen en controleren”. De te-vorm kan ook in andere patronen voorkomen, bijvoorbeeld ドアを開いてください — “Open alstublieft de deur.” 確認します betekent hier “controleren”. Het is de beleefde niet-verleden vorm van 確認する; する is het werkwoord “doen” in deze samenstelling. De vorm 確認します kan dus een handeling in het heden of een voorgenomen handeling uitdrukken, afhankelijk van de context. De beleefde verleden vorm is 確認しました — “heeft/gecontroleerd” of “controleerde”. Samen geeft 私はファイルを開いて確認します de betekenis: “Ik open het bestand en controleer het.” 私は introduceert de spreker als degene die handelt, ファイルを geeft het bestand als object aan, en 開いて verbindt het openen met 確認します, de tweede handeling. De beleefde vorm aan het einde maakt de uiting geschikt voor een neutrale, beleefde werksituatie.

6. あなたがグラフを確認している間、私はチームのコメントを読みます。

   Ik lees de opmerkingen van het team terwijl jij de grafiek controleert.

   あなたが

   jij (als onderwerp)

   グラフ

   grafiek

   確認している

   aan het controleren zijn

   間

   tijd; periode

   私は

   ik (als onderwerp)

   チーム

   team

   コメント

   opmerking

   読みます

   lees

   Uitgebreide uitleg

   あなたが betekent hier “jij” als onderwerp van de bijzin. が markeert het onderwerp; in een patroon als AがBを確認している is A degene die B controleert. Voorbeeld: 彼が来ます。 — “Hij komt.” グラフ is het leenwoord voor “grafiek”. Het is een zelfstandig naamwoord en krijgt hier de objectmarkering を in het volledige fragment グラフを確認している: de grafiek is wat gecontroleerd wordt. 確認している komt van 確認する (“controleren; bevestigen”). De vorm している bestaat uit de て-vorm van する plus いる en geeft hier een handeling aan die op dat moment bezig is: “aan het controleren zijn”. Voorbeeld: 彼は資料を確認しています。 — “Hij controleert het document.” 間 betekent “de tijd dat” of “terwijl”. Na een werkwoordsvorm zoals 確認している vormt het samen 確認している間: “terwijl [iemand] aan het controleren is”. Het beschrijft de periode waarin de andere handeling plaatsvindt. 私は betekent “ik” als gespreksonderwerp. は markeert het onderwerp of thema waarover de zin gaat; het is niet dezelfde markering als が in あなたが. In deze zin wordt de spreker tegenover de persoon in de bijzin geplaatst: de ander controleert, en de spreker leest. チーム betekent “team”. In チームのコメント verbindt の het team met het volgende zelfstandig naamwoord: de opmerkingen worden aan het team gekoppeld, dus “de opmerkingen van het team”. コメント betekent hier “opmerking” of, in het meervoud volgens de Nederlandse vertaling, “opmerkingen”. Het Japans markeert meervoud hier niet verplicht; de context bepaalt dat het om de bedoelde opmerkingen gaat. 読みます komt van 読む (“lezen”). 読みます is de beleefde niet-verleden vorm. Die kan, afhankelijk van de context, een huidige of toekomstige handeling uitdrukken; samen met 確認している間 krijgt hij hier de betekenis “lees” tijdens die periode. Voorbeeld: 私は本を読みます。 — “Ik lees een boek.” Samen vormen あなたがグラフを確認している間 en 私はチームのコメントを読みます de structuur “terwijl jij de grafiek controleert, lees ik de opmerkingen van het team”. De eerste deelzin geeft de periode aan; 私は maakt de spreker het onderwerp van de hoofdzin, en チームのコメントを読みます zegt wat de spreker in die periode doet. De volledige betekenis is dus: “Ik lees de opmerkingen van het team terwijl jij de grafiek controleert.”

7. 私は今、細かい点をもっとよく理解できます。

   Ik kan de details nu beter volgen.

   私は

   ik

   今

   nu

   細かい点

   details

   もっとよく

   beter

   理解できます

   kan begrijpen

   Uitgebreide uitleg

   私は betekent hier “ik” als onderwerp of gespreksthema. 私 is een neutrale eerste-persoonsvorm; は markeert het thema. De vaste vertaling identificeert dit als de spreker. In een andere context kan hetzelfde thema anders worden ingevuld. 今 betekent “nu” en plaatst de beschreven mogelijkheid in het heden. Het staat hier vóór de rest van de zin en werkt als tijdsbepaling. 細かい点 betekent hier “details” of “kleine punten”. 細かい is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “fijnmazig”, “klein” of “gedetailleerd”; 点 is het zelfstandig naamwoord “punt” of “aspect”. Samen duiden ze op afzonderlijke, kleine aspecten van een onderwerp. Een vergelijkbaar voorbeeld is 重要な点 (“belangrijk punt”): な verbindt daar een ander type bijvoeglijk naamwoord met het zelfstandig naamwoord. もっとよく geeft “beter” aan. もっと betekent “meer” en verhoogt de graad; よく is de bijwoordelijke vorm van よい en betekent hier “goed”. Samen ontstaat de vergelijkende betekenis “beter”. Een ander voorbeeld is もっとゆっくり — “langzamer”. 理解できます betekent “kan begrijpen”. 理解する is de basisvorm “begrijpen”. In de waargenomen vorm combineert 理解 met できる in zijn beleefde niet-verleden vorm できます; zo wordt mogelijkheid of vermogen uitgedrukt. Een voorbeeld is 日本語が理解できます。 — “Ik kan Japans begrijpen.” Samen vormt de zin: 私は (“ik”) + 今 (“nu”) + 細かい点 (“de details”) + もっとよく (“beter”) + 理解できます (“kan begrijpen”). De volledige betekenis is: “Ik kan de details nu beter begrijpen/volgen.” De beleefde vorm できます maakt dit een neutrale, beleefde mededeling.

8. 休憩で、仕事が楽に感じられます。

   Door de pauze voelt het werk lichter aan.

   休憩

   pauze

   で

   door; wegens

   仕事

   werk

   楽に

   lichter; gemakkelijker

   感じられます

   voelt aan

   Uitgebreide uitleg

   休憩 betekent hier “pauze”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar voorbeeld is 休憩を取ります。 — “Ik neem een pauze.” で verbindt 休憩 hier met de omstandigheid of aanleiding: door de pauze voelt iets anders zo aan. In 休憩で、仕事が… krijgt で dus een causale betekenis, niet de betekenis “op/in” een plaats. Bijvoorbeeld: 雨で、試合が中止になりました。 — “Door de regen is de wedstrijd afgelast.” 仕事 betekent hier “werk”. Het is een zelfstandig naamwoord; が markeert het als datgene wat de beschreven indruk oproept. Bijvoorbeeld: 仕事が多いです。 — “Er is veel werk.” 楽に is de bijwoordelijke vorm van het na-adjectivische woord 楽だ. In deze zin beschrijft het hoe het werk aanvoelt: lichter of gemakkelijker. Het betekent hier dus niet “leuk” in de zin van plezierig. De vormketen is 楽だ → 楽に; vergelijk 簡単だ → 簡単に (“eenvoudig” → “op eenvoudige wijze”). Bijvoorbeeld: この方法なら、仕事が楽になります。 — “Met deze methode wordt het werk gemakkelijker.” 感じられます komt van 感じる (“voelen; ervaren”) en is de beleefde vorm van 感じられる. In deze context drukt 感じられる uit dat iets als een bepaalde kwaliteit wordt ervaren: “voelt aan als” of “kan worden ervaren als”. De slotvorm ます maakt de formulering beleefd. Bijvoorbeeld: 春が感じられます。 — “De lente is voelbaar.” Samen betekent 休憩で “door de pauze”, 仕事が “het werk”, 楽に “lichter/gemakkelijker” en 感じられます “voelt aan”. De hele zin betekent daarom: “Door de pauze voelt het werk lichter aan.”