Een eenvoudig boek voor taalleerders lenen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 言語を学んでいる人向けの本をおすすめしてもらえますか。

   Kunt u een boek voor taalleerders aanbevelen?

   言語

   taal

   学んでいる

   aan het leren zijn

   人

   persoon; iemand

   向けの

   voor; bestemd voor

   本

   boek

   おすすめしてもらえますか

   kunt u aanbevelen?

   Uitgebreide uitleg

   言語 betekent hier “taal”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 言語を markeert を dat taal het object is van de handeling. Bijvoorbeeld: 言語を学ぶ = “een taal leren”. 学んでいる komt van het werkwoord 学ぶ (“leren, bestuderen”). De vorm 学んでいる bestaat uit de te-vorm 学んで plus いる en geeft hier een handeling aan die momenteel bezig is: “aan het leren zijn”. Het is dus niet alleen een algemene eigenschap, maar beschrijft de lerende persoon in deze context. 人 betekent “persoon” of “iemand”. In 学んでいる人 vormt het samen met de voorafgaande beschrijving “iemand die aan het leren is”. Het zelfstandig naamwoord staat hier na de beschrijving die het nader bepaalt. 向けの maakt van het voorafgaande type persoon de bestemming of doelgroep: “voor” of “bestemd voor”. 人向けの betekent letterlijk ongeveer “voor mensen bestemd”. Het patroon [doelgroep]向けの + zelfstandig naamwoord is herbruikbaar, bijvoorbeeld 子ども向けの本 = “een boek voor kinderen”. 本 betekent “boek”. In 本を is het boek het object van de aanbeveling; を markeert die objectfunctie. Een voorbeeld is 本を読む = “een boek lezen”. おすすめしてもらえますか is een beleefde vraag om een aanbeveling te krijgen. おすすめする betekent “aanbevelen”; して is de te-vorm van する in dit samengestelde werkwoord. 〜てもらえますか betekent dat de spreker vraagt of iemand iets voor de spreker wil doen: [handeling]てもらえますか = “zou u die handeling voor mij kunnen verrichten?” Samen vormen 言語を学んでいる人向けの本 en をおすすめしてもらえますか de betekenis: “Kunt u een boek aanbevelen dat bestemd is voor mensen die een taal leren?” De vaste Nederlandse vertaling geeft dit beknopter weer als “Kunt u een boek voor taalleerders aanbevelen?”

2. 簡単な物語を探していますか、それとも短い記事を探していますか。

   Zoekt u makkelijke verhalen of korte artikelen?

   簡単な

   eenvoudig

   物語

   verhaal; verhalen

   探していますか

   zoekt u?

   それとも

   of anders

   短い

   kort

   記事

   artikel; artikelen

   Uitgebreide uitleg

   簡単な betekent hier “eenvoudig” en staat vóór 物語 om dat zelfstandig naamwoord te beschrijven. Dit is de attributieve vorm van het な-bijvoeglijk naamwoord 簡単だ; vóór een zelfstandig naamwoord verschijnt な. De vorm verandert hier niet voor enkelvoud/meervoud of grammaticaal geslacht. Bijvoorbeeld: 簡単な問題です。 — “Het is een eenvoudige vraag.” 物語 betekent “verhaal”. Japanse zelfstandige naamwoorden markeren op zichzelf geen enkelvoud of meervoud; de context bepaalt of het om één verhaal of meerdere verhalen gaat. In deze zin volgt de meervoudige vertaling uit de bedoelde betekenis, niet uit een zichtbare meervoudsuitgang. 探していますか betekent hier “zoekt u?” of “bent u op zoek naar?”. Het werkwoord 探す betekent “zoeken”. De vorm 探している geeft de lopende activiteit “aan het zoeken zijn”; de beleefde vorm daarvan is 探しています, en か maakt er een vraag van. Het onderwerp wordt in het Japans weggelaten; de vaste vertaling maakt hier van de aangesprokene beleefd “u”. Bijvoorbeeld: 本を探しています。 — “Ik ben een boek aan het zoeken.” それとも verbindt in een vraag alternatieven en betekent “of anders”. Het kondigt hier de tweede keuze aan na de eerste vraagoptie. Een bruikbaar patroon is Aですか、それともBですか。 — “Is het A, of is het B?” 短い betekent “kort” en beschrijft hier 記事. Het is een zogenoemd い-bijvoeglijk naamwoord: vóór een zelfstandig naamwoord staat het rechtstreeks, zonder な. De woordenboekvorm is ook 短い; een relevante tegenstelling is 長い (“lang”). Bijvoorbeeld: 短い文を読みます。 — “Ik lees een korte zin.” 記事 betekent “artikel”, bijvoorbeeld een geschreven artikel. Net als 物語 heeft dit zelfstandig naamwoord hier geen zichtbare enkelvouds- of meervoudsmarkering; “artikelen” is de passende hoeveelheid in de vaste vertaling en wordt door de context gedragen. Samen vormen 簡単な物語 en 短い記事 de twee inhoudelijke opties: “eenvoudige verhalen” en “korte artikelen”. In beide gevallen staat de beschrijving vóór het zelfstandig naamwoord. 探していますか maakt van de eerste optie een beleefde vraag naar wat de aangesprokene zoekt, en それとも schakelt over naar de alternatieve tweede optie. Het geheel betekent daarom: “Zoekt u makkelijke verhalen of korte artikelen?”

3. 私は簡単な言葉を使った短い物語がほしいです。

   Ik wil korte verhalen met eenvoudige woorden.

   私は

   ik; wat mij betreft

   簡単な

   eenvoudig

   言葉

   woorden; taalgebruik

   使った

   gebruikte

   短い

   kort

   物語

   verhaal; verhalen

   ほしいです

   wil graag

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 (“ik”) en は, dat het gespreksthema markeert. Hier wordt de spreker als degene met de wens geïntroduceerd. は is geen zelfstandig woord voor “ik”; het markeert de rol van 私 als thema. 簡単な betekent hier “eenvoudig” of “makkelijk”. 簡単 is een な-bijvoeglijke naamwoordachtige vorm: vóór een zelfstandig naamwoord krijgt het な, dus 簡単な言葉. Een voorbeeld is 簡単な説明 — “een eenvoudige uitleg”. 言葉 betekent “woorden” of “taalgebruik”. Het kan afzonderlijke woorden aanduiden, maar ook de gekozen bewoording. In deze zin verwijst het naar het taalgebruik waarmee het verhaal is geschreven. 使った is de verleden vorm van 使う (“gebruiken”). Samen met 簡単な言葉を staat deze vorm vóór 短い物語 en bepaalt hij welke verhalen bedoeld zijn: verhalen waarvoor eenvoudige woorden zijn gebruikt. Het onderwerp van het gebruik wordt hier niet afzonderlijk genoemd. De verleden vorm maakt hier een bepalende bijzin; ze hoeft niet te betekenen dat het gebruik als losse gebeurtenis vóór de hoofdzin plaatsvond. Een herbruikbaar voorbeeld is 先生が使った言葉 — “de woorden die de docent gebruikte”. 短い betekent “kort”. Dit is de vorm van het i-bijvoeglijk naamwoord 短い die vóór een zelfstandig naamwoord wordt gebruikt; daar blijft de vorm 短い, zoals in 短い記事 — “een kort artikel”. De tegenstelling is 長い — “lang”. 短い beschrijft hier 物語, niet 言葉. 物語 betekent “verhaal”. Het Japans markeert hier geen verplicht enkelvoud of meervoud, zodat de vorm met één verhaal of met meerdere verhalen verenigbaar is. In de vaste vertaling is de bedoelde betekenis “verhalen”. ほしいです drukt beleefd uit dat de spreker iets graag wil hebben of wenst. Het basiswoord is ほしい; です maakt de formulering beleefd. Bij ほしい wordt het gewenste ding typisch met が gemarkeerd. In deze zin staat die markering er wel: 物語が; de voorafgaande naamwoordgroep 簡単な言葉を使った短い物語 is dus het gewenste ding. Dit verschilt van een werkwoord voor iemand iets willen laten doen; ほしい beschrijft hier de wens om iets te hebben. Samen vormt 簡単な言葉を使った een bepalende bijzin bij 短い物語: “verhalen waarvoor eenvoudige woorden zijn gebruikt”, natuurlijk weergegeven als “verhalen met eenvoudige woorden”. 短い物語 betekent “korte verhalen”. 私は maakt de spreker tot het gespreksthema en ほしいです geeft diens wens beleefd weer: “Ik wil korte verhalen met eenvoudige woorden.”

4. この本には、わかりやすい話と役に立つ絵があります。

   Dit boek heeft makkelijk te begrijpen verhalen en handige plaatjes.

   この

   dit/deze

   本

   boek

   には

   in/voor wat betreft

   わかりやすい

   makkelijk te begrijpen

   話

   verhalen

   と

   en

   役に立つ

   nuttig zijn

   絵

   plaatjes

   あります

   er zijn

   Uitgebreide uitleg

   この verwijst naar iets bij de spreker of in de actuele context en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt. In この本 betekent het daarom “dit boek”. Het vormt een paar met onder andere その (“dat bij de gesprekspartner/in de context”) en あの (“dat daar”). Voorbeeld: この絵 = “dit plaatje”. 本 betekent hier “boek”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud wordt in deze zin niet door een aparte vorm aangegeven. De combinatie この本 betekent letterlijk “dit boek”. には bestaat hier uit に en は. に markeert de plaats of het kader waarin iets bestaat, terwijl は dat kader als onderwerp van de mededeling naar voren brengt. In この本には is de betekenis dus ongeveer “in dit boek / wat dit boek betreft”. には kan ook in andere zinnen een contrastief effect hebben, maar hier is vooral het kader “dit boek” relevant. わかりやすい betekent hier “makkelijk te begrijpen” of “duidelijk”. Het is een Japanse i-bijvoeglijke vorm: de vorm eindigt op い en kan rechtstreeks vóór een zelfstandig naamwoord staan, zoals in わかりやすい話 (“een makkelijk te begrijpen verhaal”). De uitdrukking gebruikt het patroon werkwoordstam + やすい voor iets dat gemakkelijk te doen is; 読みやすい betekent bijvoorbeeld “makkelijk te lezen”. 話 betekent in deze context “verhaal”. Hetzelfde woord kan afhankelijk van de context ook “praatje” of “onderwerp/verhaal” aanduiden; de vaste vertaling maakt hier de betekenis “verhalen” duidelijk. Voorbeeld: 短い話 = “een kort verhaal”. De Japanse vorm zelf markeert hier niet afzonderlijk of het om één of meerdere verhalen gaat. と verbindt hier twee gelijkwaardige zelfstandignaamwoordgroepen: わかりやすい話 en 役に立つ絵. In deze coördinerende functie betekent het “en”. Het is dus niet nodig om と als onderdeel van een van de twee inhoudswoorden te leren. 役に立つ is een vaste uitdrukking met de betekenis “nuttig zijn” of “van nut zijn”. In de zin bepaalt deze uitdrukking 絵: 役に立つ絵 betekent “nuttige plaatjes”. Het werkwoord is 立つ; in deze uitdrukking krijgt het geheel echter de gespecialiseerde betekenis “nuttig zijn”, niet de gewone betekenis “staan”. Voorbeeld: この本は役に立つ = “Dit boek is nuttig.” 絵 betekent “plaatje” of “tekening”. Hier past de vertaling “plaatjes” bij de context. Het zelfstandig naamwoord heeft in deze vorm geen zichtbare meervoudsuitgang; enkelvoud of meervoud volgt uit de context. あります is de beleefde vorm van ある, het bestaanswerkwoord voor niet-levende dingen en zaken. Het betekent hier “er zijn” en staat aan het einde van de zin. De beleefde vorm あります contrasteert met de neutrale vorm ある; voor levende wezens wordt doorgaans います gebruikt. Voorbeeld: 机の上に本があります = “Er ligt een boek op het bureau.” De opbouw is この本には (“in dit boek”), gevolgd door わかりやすい話 (“makkelijk te begrijpen verhalen”), と (“en”), 役に立つ絵 (“nuttige plaatjes”) en ten slotte あります (“er zijn”). Samen betekent de volledige uiting: “Dit boek heeft makkelijk te begrijpen verhalen en handige plaatjes.” In natuurlijker structurele termen zegt het Japans dat zulke verhalen en plaatjes in dit boek aanwezig zijn; de Nederlandse vertaling geeft dat weer als “heeft”.

5. 今日はそれを家に持って帰ってもいいですか。

   Kan ik het vandaag mee naar huis nemen?

   今日

   vandaag

   それ

   het

   家

   huis

   持って帰って

   mee naar huis nemen

   てもいいですか

   mag …?

   Uitgebreide uitleg

   今日 betekent hier ‘vandaag’. De vorm is onveranderd; voor ‘gisteren’ en ‘morgen’ gebruik je respectievelijk 昨日 en 明日. In 今日 は maakt は van ‘vandaag’ het tijdsthema: ‘wat vandaag betreft’. Een kort voorbeeld is 今日、勉強します。— ‘Vandaag studeer ik.’ それ is een aanwijzend voornaamwoord voor iets dat in de situatie als ‘dat’ of ‘het’ wordt aangewezen. De precieze referent wordt in deze zin niet genoemd. Het staat vóór de objectmarkering を: それを betekent ‘dat/het’ als object. Een nuttig contrast is これ ‘dit’ tegenover それ ‘dat/het’. 家 betekent hier ‘huis’ of ‘thuis’. 家に gebruikt に om de bestemming aan te geven: ‘naar huis’. Het woord 家 zelf draagt niet de betekenis ‘naar’; die komt hier van に. Een voorbeeld is 家に帰ります。— ‘Ik ga naar huis.’ 持って帰って komt van het samengestelde werkwoord 持って帰る, ‘iets meenemen naar huis’. De vorm 持って is de te-vorm van 持つ ‘dragen/meenemen’; 帰って is de te-vorm van 帰る ‘teruggaan’. Samen vormt 持って帰る één bruikbaar werkwoord voor ‘mee naar huis nemen’. In deze zin eindigt het werkwoordelijke deel op de te-vorm, omdat daarna de toestemmingsconstructie volgt. てもいいですか is een beleefde vraag om toestemming: ‘mag ik …?’ of ‘is het goed als ik …?’ De vorm bestaat hier uit de te-vorm van het voorafgaande werkwoord, もいい ‘het is ook goed/toegestaan’, en ですか als beleefde vraagvorm. Het patroon is [te-vorm]てもいいですか。 Een voorbeeld is ここに座ってもいいですか。— ‘Mag ik hier zitten?’ De volledige opbouw is: 今日 は ‘vandaag’, それを ‘het/dat als object’, 家に ‘naar huis’, 持って帰って ‘mee naar huis nemen’ en もいいですか ‘mag ik …?’. Samen betekent 今日はそれを家に持って帰ってもいいですか。: ‘Kan ik het vandaag mee naar huis nemen?’ De formulering is beleefd en vraagt expliciet toestemming.

6. カウンターで図書館カードを見せてください。

   Laat uw bibliotheekpas bij de balie zien.

   カウンター

   balie

   図書館カード

   bibliotheekpas

   見せてください

   laat het zien, alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   カウンター betekent hier “balie”. Het is een leenwoord en een zelfstandig naamwoord. In カウンターで markeert で de plaats waar de handeling gebeurt: bij de balie. Een vergelijkbaar patroon is 駅で待ちます — “Ik wacht op het station.” 図書館カード betekent “bibliotheekpas”. Dit is een zelfstandig naamwoord: 図書館 is “bibliotheek” en カード is “kaart”, maar samen vormen ze de vaste benaming voor de pas. In 図書館カードを markeert を het directe voorwerp van de handeling. Het gaat dus om de pas die getoond moet worden. 見せてください betekent hier “laat het zien, alstublieft”. De relevante basisvorm is 見せる — “laten zien” of “tonen”. De vorm 見せて is de て-vorm; met ください vormt die een beleefd verzoek: Vてください = “doe V alstublieft”. Bijvoorbeeld: 名前を書いてください。 — “Schrijf uw naam op, alstublieft.” ください maakt van de voorafgaande て-vorm een verzoek aan de aangesprokene. De vorm drukt hier geen bevel in kale vorm uit, maar een beleefde vraag om de handeling uit te voeren. De Japanse zin specificeert niet met een apart bezittelijk woord wie de bibliotheekpas bezit; de Nederlandse vertaling gebruikt “uw” passend bij de situatie. Samen is de structuur: [plaats]で [voorwerp]を [werkwoord in て-vorm]ください Daarom betekent カウンターで図書館カードを見せてください。 als geheel: “Laat uw bibliotheekpas bij de balie zien.” De punt markeert het einde van de beleefde verzoekzin.

7. 私は今、それを借ります。

   Ik ga het nu lenen.

   私は

   ik

   今

   nu

   それ

   het

   借ります

   lenen

   Uitgebreide uitleg

   私は betekent hier “wat mij betreft: ik”. 私 (watashi) is de eerste-persoonsvorm “ik”; は is de topicmarkeerder, uitgesproken als wa. In deze zin is de spreker de uitvoerder van de handeling, maar は markeert strikt genomen het onderwerp van gesprek, niet automatisch een grammaticaal onderwerp. Het onderwerp kan in het Japans vaak worden weggelaten als het al duidelijk is. Een bruikbaar patroon is 私は + ... voor “ik ...” of “wat mij betreft ...”. 今 (ima) betekent “nu” en plaatst de handeling in het huidige moment. Het kan ook in andere zinnen eenvoudig als tijdsbepaling worden gebruikt, bijvoorbeeld 今、行きます。 — “Ik ga nu.” それ betekent hier “het” en verwijst naar een zaak die in de context al aan de orde is. それ is een zelfstandig aanwijzend voornaamwoord; het staat dus op zichzelf, anders dan een vorm die direct vóór een zelfstandig naamwoord staat. Het verwante patroon これ / それ / あれ onderscheidt grofweg “dit bij mij / dat bij jou of eerder genoemd / dat daar”, maar de precieze verwijzing hangt van de context af. 借ります betekent hier “lenen”. Dit is de beleefde niet-verleden vorm van 借りる (kariru), “lenen”. Die vorm kan naar het heden of een nabije toekomstige handeling verwijzen; in deze context past de vertaling “Ik ga het nu lenen.” De richting is belangrijk: 借りる is iets van iemand lenen, terwijl 貸す betekent dat je iets aan iemand uitleent. De uitgang ます maakt de formulering beleefd; op zichzelf betekent die uitgang niet “gaan”. Samen vormen 私は (ik als topic), 今 (nu), それを (het als object) en 借ります (leen/ga lenen) de betekenis: “Ik ga het nu lenen.” を is de objectmarkeerder na それ: het geleende voorwerp wordt als object van 借ります gemarkeerd. De hele zin is daardoor een beleefde mededeling over een handeling die de spreker nu gaat uitvoeren.

8. それを読み終わったら、別の本をおすすめしてもらいにまた来てください。

   Kom terug voor een andere aanbeveling als u het uit hebt.

   それを

   dat

   読み終わったら

   als u het uit hebt

   別の

   andere

   本

   boek

   おすすめしてもらいに

   om een aanbeveling te krijgen

   また来てください

   kom alstublieft weer

   Uitgebreide uitleg

   それを betekent hier “dat/het” als lijdend voorwerp. それ is een aanwijzend voornaamwoord; de vorm zelf geeft niet aan welk concreet ding bedoeld wordt. を markeert het lijdend voorwerp. In deze zin is het dus datgene wat gelezen wordt. 読み終わったら betekent “als u het uit hebt” of letterlijker “nadat u het lezen heeft voltooid”. 読み終わる is een samengestelde vorm: 読む (“lezen”) + 終わる (“eindigen”), dus “uitlezen”. In 読み終わったら staat het tweede werkwoord in de verleden vorm 終わった, gevolgd door たら; die combinatie geeft hier de voorwaarde of het tijdstip “als/nadat ...”. Voorbeeld: 仕事が終わったら、電話してください。 — “Bel alstublieft als u klaar bent met werken.” 別の betekent “een andere”. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt. 別 betekent “anders/onderscheiden”, en の verbindt dit woord met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Het is niet hetzelfde als もう一つの, dat nadrukkelijk “nog één” kan uitdrukken. 本 betekent hier “boek”. Het kan in andere contexten ook “boeken” betekenen, omdat Japans vaak geen verplichte meervoudsvorm aan een zelfstandig naamwoord toevoegt. Hier wordt het door 別の bepaald als “een ander boek”. Voorbeeld: 別の本を読みます。 — “Ik lees een ander boek.” おすすめしてもらいに drukt het doel uit: “om een aanbeveling te krijgen”. おすすめする betekent “aanbevelen”; して is de te-vorm van する. In おすすめしてもらう geeft もらう aan dat de spreker of de bedoelde persoon de aanbeveling als een ontvangen dienst krijgt. Het partikel に markeert vervolgens het doel van de beweging: iemand komt om dat te laten gebeuren of te ontvangen. Voorbeeld: 店員に本をおすすめしてもらいました。 — “Ik heb een boek door een winkelmedewerker laten aanbevelen.” また来てください betekent “kom alstublieft weer terug”. また betekent “weer/opnieuw”. 来る betekent “komen”, en 来てください is de te-vorm met ください, een beleefd verzoek: “kom alstublieft”. Voorbeeld: また来てください。 — “Komt u alstublieft nog eens.” Samen verloopt de zin als volgt: それを読み終わったら geeft het tijdstip aan, 別の本 is het andere boek, おすすめしてもらいに geeft het doel van het komen aan, en また来てください vormt het beleefde verzoek. De volledige betekenis is: “Kom alstublieft terug om een ander boek aanbevolen te krijgen nadat u het heeft uitgelezen.”