De bibliotheekprinter gebruiken | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 図書館のプリンターはどう使いますか。

   Hoe gebruik ik de printer in de bibliotheek?

   図書館

   bibliotheek

   プリンター

   printer

   どう使いますか

   hoe gebruik ik het?

   Uitgebreide uitleg

   図書館 betekent hier “bibliotheek”. Het is een zelfstandig naamwoord. In het patroon XのY verbindt の twee zelfstandige naamwoorden en geeft het een relatie zoals “Y in/van X” aan. 図書館のプリンター betekent hier dus “de printer in de bibliotheek”. Voorbeeld: 学校の先生 — “de leraar van/op school”. プリンター betekent “printer”. Dit zelfstandig naamwoord verandert hier niet van vorm voor enkelvoud of meervoud. De vaste vertaling identificeert deze printer als het object waarnaar de vraag verwijst. どう使いますか betekent hier “hoe gebruik ik het?”. どう is het vraagwoord “hoe”. 使います is de beleefde niet-verleden vorm van 使う, “gebruiken”: 使う → 使います. か aan het einde markeert een beleefde vraag. Het onderwerp en het object kunnen in het Japans worden weggelaten wanneer ze uit de context blijken. In deze zin maakt de vaste vertaling duidelijk dat de spreker vraagt hoe die de printer kan gebruiken. Voorbeeld: どう行きますか。 — “Hoe ga ik erheen?” は markeert in 図書館のプリンターは het onderwerp van gesprek, het zogenaamde topic; het is niet zelf het werkwoordelijke onderwerp. De combinatie introduceert dus de printer in de bibliotheek als datgene waarover de vraag gaat. Samen met どう使いますか ontstaat de volledige betekenis: “Hoe gebruik ik de printer in de bibliotheek?” De vorm op ます met afsluitend か is een beleefde manier om deze vraag te stellen.

2. まず、この画面でプリンターを選んでください。

   Kies eerst de printer op dit scherm.

   まず

   eerst

   この

   deze

   画面

   scherm

   プリンター

   printer

   選んでください

   selecteer alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   まず betekent hier “eerst” en geeft de eerste stap aan. Het is een bijwoord en verandert niet naar persoon of aantal. Voorbeeld: まず名前を書いてください。 — “Schrijf eerst uw naam op.” この betekent “deze” en staat vóór een zelfstandig naamwoord: この画面 betekent “dit scherm”. De vorm この zelf draagt geen tijd- of persoonsuitgang; het wijst in deze context naar het scherm dat bij de handeling hoort. Voorbeeld: このボタンを押してください。 — “Druk op deze knop.” 画面 betekent “scherm”. In 画面で markeert で de plaats waar de handeling wordt uitgevoerd: “op dit scherm”. で kan in andere zinnen ook een middel of manier markeren, maar hier gaat het om de plaats van de selectie. プリンター betekent “printer”. De uitgang を markeert dit woord als het directe object van de handeling: het is de printer die geselecteerd moet worden. Voorbeeld: プリンターを使います。 — “Ik gebruik de printer.” 選んでください is een beleefde vraag of instructie met de betekenis “selecteer alstublieft”. Het werkwoord is 選ぶ (“kiezen, selecteren”). De vorm 選んで is de te-vorm van 選ぶ; gevolgd door ください vormt die een beleefd verzoek: V-てください = “doe V alstublieft”. ください staat hier dus in een verzoekconstructie en betekent niet zelfstandig dat er iets gegeven moet worden. Voorbeeld: ここに名前を書いてください。 — “Schrijf hier alstublieft uw naam.” Samen bouwen de delen de instructie op: まず geeft de eerste stap aan, この画面で bepaalt waar die stap gebeurt, プリンターを noemt wat geselecteerd wordt, en 選んでください formuleert het beleefde verzoek. De volledige betekenis is: “Kies eerst de printer op dit scherm.”

3. 両面印刷を選べますか。

   Kan ik dubbelzijdig afdrukken?

   両面印刷

   dubbelzijdig afdrukken

   選べますか

   kan ik kiezen?

   Uitgebreide uitleg

   両面印刷 betekent hier “dubbelzijdig afdrukken” en benoemt de afdrukoptie waarbij beide kanten van het papier worden gebruikt. Het is een samenstelling van 両面 (“beide kanten”) en 印刷 (“afdrukken” of “drukwerk”). Als menuoptie kan het bijvoorbeeld voorkomen in 両面印刷を選びます。 — “Ik kies dubbelzijdig afdrukken.” Dit is een gelabeld oefenvoorbeeld, niet een extra feit uit de conversatie. 選べますか komt van 選ぶ (“kiezen”). De mogelijke vorm 選べる betekent “kunnen kiezen”; 選べます is de beleefde vorm daarvan. Het slotpartikel か maakt de uiting tot een vraag. Volgens de vaste vertaling is de niet-uitgesproken handelende persoon hier de spreker: “kan ik kiezen?”. Een herbruikbaar voorbeeld is この設定を選べますか。 — “Kan ik deze instelling kiezen?” Dit is een gelabeld oefenvoorbeeld. In 両面印刷を選べますか。 markeert を 両面印刷 als datgene wat gekozen kan worden. Samen vormt dit een beleefde vraag naar de mogelijkheid om de optie voor dubbelzijdig afdrukken te selecteren: “Kan ik dubbelzijdig afdrukken?” De Japanse vorm noemt de spreker niet uitdrukkelijk; die lezing volgt hier uit de vaste Nederlandse vertaling, niet uit een expliciet Japans onderwerp.

4. 印刷する前に設定を変えてください。

   Verander de instelling voordat je afdrukt.

   印刷する

   afdrukken

   前に

   voordat; vóór iets

   設定

   instelling

   変えてください

   verander alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   印刷する betekent hier “afdrukken”. De vorm eindigt op する en is de woordenboekvorm van het werkwoord; in deze zin staat hij vóór 前に om de handeling “afdrukken” als tijdsreferentie te gebruiken. Voorbeelden: 文書を印刷する。 = “Ik druk een document af.” 印刷します is de beleefde vorm van hetzelfde werkwoord. 前に betekent “voordat” of “vóór”. Na een werkwoord in de woordenboekvorm vormt het een tijdspatroon: V前に = “voordat je V doet”. Voorbeeld: 出かける前に、窓を閉めます。 = “Voordat ik wegga, sluit ik het raam.” Hier verwijst 前に naar het afdrukken dat daarna als voorwaarde in de tijd wordt geplaatst. 設定 betekent “instelling” en is een zelfstandig naamwoord. Het kan bijvoorbeeld naar een apparaat- of afdrukinstelling verwijzen; de precieze instelling wordt in deze zin niet nader benoemd. Met を is het de handeling waarop 変えてください gericht is. 変えてください betekent “verander alstublieft”. 変える is de woordenboekvorm van “veranderen”; 変えて is de te-vorm, en ください maakt daarvan een beleefd verzoek. Het is dus niet alleen een bevelsvorm zonder beleefdheid. Voorbeeld: 音量を変えてください。 = “Verander alstublieft het volume.” Samen vormen de delen de structuur 印刷する前に 設定を 変えてください: “Verander de instelling voordat je afdrukt.” De tijdsbepaling staat voorop; daarna volgt het beleefde verzoek om de instelling te veranderen. De zin zegt niet welke specifieke instelling moet worden aangepast.

5. 短い文書を印刷するだけです。

   Ik hoef alleen een kort document af te drukken.

   短い

   kort

   文書

   document

   印刷する

   afdrukken

   だけです

   alleen …; slechts …

   Uitgebreide uitleg

   短い betekent hier “kort” en staat vóór 文書 om dat zelfstandig naamwoord te beschrijven. Het is de basisvorm van het i-adjectief; als predicaat kan het bijvoorbeeld 文書は短いです zijn: “Het document is kort.” Het tegenovergestelde is 長い (“lang”). 文書 betekent “document”. In 文書を markeert を het document als datgene waarop de handeling gericht is. Het woord zelf verandert niet voor enkelvoud of meervoud; het aantal blijkt uit de context. 印刷する betekent “afdrukken”. Dit is de niet-verleden/basisvorm van het werkwoord 印刷する; する maakt van 印刷 (“afdrukken/druk”) een werkwoord. In 文書を印刷する is “een document afdrukken” de volledige handeling. Voorbeeld: 写真を印刷する betekent “een foto afdrukken”. だけです beperkt wat eraan voorafgaat tot “alleen …” of “slechts …”. Het patroon werkwoord in de basisvorm + だけです kan dus een beperkte handeling uitdrukken, zoals 読むだけです: “Ik hoef alleen maar te lezen.” です maakt de uitdrukking beleefd; だけ zelf drukt de beperking uit. Samen vormt 短い文書を印刷するだけです de betekenis: “Ik hoef alleen een kort document af te drukken.” Letterlijk wordt gezegd dat alleen de handeling “een kort document afdrukken” aan de orde is; het Japanse fragment noemt geen expliciet onderwerp. De vaste vertaling geeft hier de bedoelde eerste-persoonslezing en de betekenis “hoef alleen maar”.

6. それなら、始める前にプレビューを確認してください。

   Controleer dan het voorbeeld voordat je begint.

   それなら

   dan; in dat geval

   始める

   beginnen

   前に

   voordat; ervoor

   プレビュー

   voorbeeldweergave

   確認してください

   controleer alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   それなら betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verwijst naar de voorafgaande situatie of informatie en leidt de volgende instructie in. Het is een herbruikbare manier om “als dat zo is, dan …” aan te geven. 始める betekent “beginnen”. Dit is de woordenboekvorm van het werkwoord. In 始める前に staat deze vorm vóór 前に om het moment “voordat je begint” uit te drukken. Voorbeeld: 仕事を始める — “werk beginnen”. 前に betekent na een werkwoordsvorm “voordat”. Het patroon werkwoord + 前に geeft aan dat de handeling na dit tijdspunt plaatsvindt. Voorbeeld: 寝る前に歯を磨きます。 — “Ik poets mijn tanden voordat ik ga slapen.” Hier betekent 始める前に dus “voordat je begint”. プレビュー is een leenwoord voor een voorbeeldweergave of voorvertoning. In deze zin is het datgene wat gecontroleerd moet worden. 確認してください betekent “controleer alstublieft”. De kern is 確認する, “controleren” of “bevestigen”. In 確認してください wordt 確認する omgezet in de verzoeksconstructie 確認して + ください; ください maakt het verzoek beleefd. Voorbeeld: 名前を確認してください。 — “Controleer alstublieft de naam.” Samen betekent それなら、始める前にプレビューを確認してください。: “Controleer dan het voorbeeld voordat je begint.” それなら koppelt de instructie aan de voorafgaande situatie, 始める前に bepaalt wanneer de handeling moet gebeuren, en プレビューを確認してください zegt wat gecontroleerd moet worden en formuleert dat als een beleefd verzoek.

7. 印刷したページはどこから出てきますか。

   Waar komen de afgedrukte pagina's uit?

   印刷した

   afgedrukt

   ページ

   pagina('s)

   どこから

   waarvandaan

   出てきますか

   komen eruit?

   Uitgebreide uitleg

   印刷した betekent hier “afgedrukt”. Het komt van 印刷する (“afdrukken/printen”); した is de verleden vorm van する. Voor een zelfstandig naamwoord geeft de vorm 印刷した + zelfstandig naamwoord aan dat het zelfstandig naamwoord afgedrukt is. Voorbeeld: 印刷した写真 — “een afgedrukte foto”. ページ is het leenwoord voor “pagina”. Het verandert hier niet van vorm voor enkelvoud of meervoud; de context bepaalt of het om één of meerdere pagina’s gaat. In deze zin wordt het door 印刷した nader omschreven. どこから betekent “waarvandaan/uit welke plaats”. どこ is “waar” en から markeert het vertrekpunt of de bron. Vergelijk どこで (“waar, op welke plaats gebeurt iets?”) met どこから (“waarvandaan komt iets?”). Voorbeeld: どこから来ましたか。 — “Waar komt u vandaan?” 出てきますか is een beleefde vraag met de betekenis “komt eruit?” of “komt tevoorschijn?”. De vorm is gebaseerd op 出てくる: 出て is de te-vorm van 出る (“eruitgaan/naar buiten komen”) en くる betekent “komen”; きます is de beleefde niet-verleden vorm van くる. Het samengestelde werkwoord beschrijft dat iets naar buiten komt, vaak uit een apparaat of ruimte. Voorbeeld: 水が出てきます。 — “Er komt water uit.” は staat in de vaste zin na ページ en markeert 印刷したページ als onderwerp van gesprek. De combinatie 印刷したページは betekent dus “wat de afgedrukte pagina’s betreft”. Daarna vraagt どこから naar de bron, en 出てきますか vraagt beleefd waar ze vandaan naar buiten komen. Samen ontstaat de betekenis: “Waar komen de afgedrukte pagina’s uit?”

8. 下のトレイから出てきます。

   Ze komen uit de lade eronder.

   下の

   eronder gelegen

   トレイ

   lade

   から

   uit

   出てきます

   komen eruit

   Uitgebreide uitleg

   下の betekent hier “onderste” of “die eronder ligt” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. 下 is “onder/beneden”; met の vormt het een bepaling, zoals in 下の箱 (“de doos eronder”). In deze zin gaat het dus om de tray die zich eronder bevindt. トレイ is een leenwoord voor “tray” of “lade”. Het is hier het zelfstandig naamwoord waar 下の bij hoort: samen betekenen ze “de lade eronder”. から markeert het vertrekpunt of de bron. Na een plaatsnaamwoord betekent het “uit” of “vanaf”: 箱から出ます betekent bijvoorbeeld “uit de doos komen”. Hier geeft から aan dat de beweging haar bron in de lade heeft. 出てきます is de beleefde niet-verleden vorm van 出てくる: 出る betekent “eruit gaan/komen” en くる betekent “komen”. De combinatie benadrukt dat iets naar buiten komt, met de beweging gericht naar het relevante gezichtspunt. De vorm 出てきます kan in een context als deze zowel “komt eruit” als, afhankelijk van het onderwerp, “komen eruit” betekenen; het Japans markeert hier niet zelfstandig of het onderwerp enkelvoud of meervoud is. In de voorafgaande vraag zijn de afgedrukte pagina’s het besproken onderwerp, en de vertaling maakt daarom “ze komen eruit” passend. Samen vormen 下のトレイから (“uit de lade eronder”) en 出てきます (“komen eruit”) de volledige betekenis: de afgedrukte pagina’s komen uit de lade eronder.