Een geleend boek verlengen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 借りた本の貸し出し期間を延長したいです。

   Ik wil graag een boek dat ik heb geleend verlengen.

   借りた

   geleend

   本

   boek

   貸し出し期間

   uitleentermijn

   延長したいです

   wil graag verlengen

   Uitgebreide uitleg

   借りた betekent hier “geleend”. Het is de verleden vorm van 借りる (“lenen”): 借りる → 借りた. Voor een zelfstandig naamwoord krijgt deze vorm een bepalende functie: 借りた本 betekent “het boek dat ik heb geleend”. Het Japans markeert in deze vorm niet zelfstandig de persoon, maar de vaste Nederlandse vertaling maakt hier duidelijk dat de spreker de lener is. 本 betekent hier “boek”. In deze zin gaat het om het boek dat door 借りた wordt bepaald. Voorbeeld: 本を読む。 — “Ik lees een boek.” 貸し出し期間 betekent “uitleentermijn”. Dit is een nominale combinatie: 貸し出し verwijst naar het uitlenen en 期間 naar de periode of duur. Samen benoemen ze de periode waarin het boek uitgeleend mag blijven. De combinatie staat vóór を, dat het object markeert waarop de verlenging betrekking heeft. 延長したいです betekent “wil graag verlengen”. 延長する is de basisvorm “verlengen”. De wensvorm ontstaat met de werkwoordstam 延長し plus たい: 延長したい betekent “willen verlengen”. です maakt de uiting beleefd. Het onderwerp van deze wens wordt in het Japans niet uitgedrukt; de vaste vertaling maakt het hier expliciet als “ik”. Voorbeeld: 期間を延長したいです。 — “Ik wil de periode verlengen.” De structuur is 借りた本 (“het boek dat ik heb geleend”) + の (relatie: “van”) + 貸し出し期間 (“uitleentermijn”) + を (het object van de verlenging) + 延長したいです (“wil graag verlengen”). Samen betekent de zin: “Ik wil graag de uitleentermijn van een boek dat ik heb geleend verlengen.” De volgende context bevestigt dat het om een uitleentermijn gaat die via een online account kan worden verlengd.

2. オンラインアカウントから、その本の貸し出し期間を延長できます。

   Je kunt het via je online account verlengen.

   オンラインアカウント

   onlineaccount

   その

   die/dat genoemde

   本

   boek

   貸し出し期間

   uitleenperiode

   延長できます

   kunnen verlengen

   Uitgebreide uitleg

   オンラインアカウント betekent hier “onlineaccount”. Het is een samenstelling van オンライン (“online”) en アカウント (“account”); zulke leenwoorden worden in het Japans vaak als één woordgroep gebruikt. その staat vóór het zelfstandig naamwoord en verwijst naar het bedoelde, eerder genoemde boek: “dat genoemde”. Deze vorm markeert geen geslacht of meervoud. In その本 bepaalt その dus welk boek bedoeld wordt, terwijl 本 zelf “boek” betekent. Voor een niet eerder geïdentificeerd of nabij boek kan bijvoorbeeld この本 (“dit boek”) worden gebruikt. 本 betekent “boek”. In deze zin is het de kern van その本の貸し出し期間: de periode heeft betrekking op dat boek. Voorbeeld: 本を読みます。 — “Ik lees een boek.” 本を markeert daar het boek als object van 読みます. 貸し出し期間 betekent “uitleenperiode” of “leenperiode”. 期間 betekent “periode” en 貸し出し verwijst hier naar het uitlenen of beschikbaar stellen van een boek. De verbinding 本の貸し出し期間 gebruikt の om de relatie “de uitleenperiode van het boek” aan te geven. Dit is een zelfstandig naamwoord; het is niet hetzelfde als alleen 期間, dat algemener “periode” betekent. 延長できます betekent hier “kan verlengen”. 延長 is een zelfstandig naamwoord dat in combinatie met する het werkwoord “verlengen” vormt: 延長する. In de vorm 延長できる wordt uitgedrukt dat verlengen mogelijk is; 延長できます is daarvan de beleefde niet-verleden vorm. できます is dus niet zelf de betekenis “verlengen”: 延長 draagt de handeling, en できます geeft de mogelijkheid aan. Voorbeeld: 予約を変更できます。 — “Je kunt de reservering wijzigen.” オンラインアカウントから geeft de bron of het middel aan: “via/vanuit het onlineaccount”. その本の貸し出し期間を markeert de uitleenperiode als datgene wat verlengd wordt; を markeert het object van de handeling. Samen levert オンラインアカウントから、その本の貸し出し期間を延長できます。 de betekenis op: “Je kunt via je onlineaccount de uitleenperiode van dat boek verlengen.” De beleefde vorm できます maakt de mededeling geschikt voor een neutrale, beleefde gebruikssituatie.

3. 今日はアカウントに入れません。

   Vandaag kan ik niet in mijn account komen.

   今日

   vandaag

   アカウント

   account

   入れません

   kan niet binnenkomen

   Uitgebreide uitleg

   今日 betekent hier “vandaag”. Het is een zelfstandig naamwoord dat ook als tijdsbepaling kan staan. In 今日は markeert は “vandaag” als het onderwerp/thema: “wat vandaag betreft”. Voorbeeld: 今日は休みです。 — “Vandaag is het een vrije dag.” アカウント is een leenwoord voor “account”. De vorm verandert niet voor enkelvoud of meervoud. Met に vormt het hier het doel of de plaats van toegang: アカウントに入る betekent “een account binnengaan / toegang krijgen tot een account”. 入れません betekent in deze zin “kan niet binnengaan” of “kan niet toegang krijgen”. Het is de beleefde negatieve vorm van de mogelijkheid: 入れる = “kunnen binnengaan”, 入れません = “niet kunnen binnengaan”. Dit moet hier niet worden opgevat als de gewone transitieve betekenis van 入れる, “iets ergens in doen”; de vertaling maakt duidelijk dat het om toegang tot het account gaat. De beleefde niet-verledenuitgang 〜ません maakt de ontkenning beleefd. Voorbeeld: 部屋に入れません。 — “Ik kan de kamer niet binnengaan.” Samen betekent 今日はアカウントに入れません。: “Vandaag kan ik niet in mijn account komen.” Het onderwerp “ik” staat in het Japans niet expliciet in de zin, maar wordt door de vaste vertaling als de spreker begrepen. 今日は geeft het tijdskader, アカウントに het doel van de toegang, en 入れません drukt de onmogelijkheid beleefd uit.

4. カウンターでお手伝いできます。

   Bij de balie kunnen we je helpen.

   カウンターで

   bij de balie

   お手伝い

   hulp; assistentie

   できます

   kunnen; mogelijk zijn

   Uitgebreide uitleg

   カウンターで geeft de plaats aan waar de handeling plaatsvindt: “bij de balie”. で markeert hier de plaats van een activiteit of gebeurtenis; voor het bestaan of aanwezig zijn van iets wordt in andere patronen vaak に gebruikt. Voorbeeld: 図書館で勉強します。 — “Ik studeer in de bibliotheek.” お手伝い betekent hier “hulp” of “assistentie”. Het is de beleefde vorm met お- van 手伝い, de nominale vorm die bij 手伝う (“helpen”) hoort. In de constructie お手伝いできます krijgt het de betekenis “kunnen helpen”. できます is de beleefde vorm van できる en drukt hier mogelijkheid of bekwaamheid uit: “kunnen”. Samen met お手伝い vormt het het herbruikbare patroon お手伝いできる / お手伝いできます: “kunnen helpen”. できます vermeldt op zichzelf niet wie kan helpen; volgens de vaste vertaling is de bedoelde uitvoerder hier “we”. Samen betekent カウンターでお手伝いできます。: “Bij de balie kunnen we je helpen.” De formulering is geschikt voor een beleefde dienstverlening- of baliecontext.

5. 図書館カードが必要ですか。

   Heb ik mijn bibliotheekpas nodig?

   図書館カード

   bibliotheekpas

   必要

   nodig

   ですか

   is het ...?

   Uitgebreide uitleg

   図書館カード betekent hier “bibliotheekpas”. Het is een samenstelling: 図書館 is “bibliotheek” en カード is “kaart/pas”. In het Nederlands wordt de bezitsrelatie in de vaste vertaling weergegeven als “mijn bibliotheekpas”, maar in deze Japanse zin staat geen afzonderlijk woord voor “mijn”. 必要 drukt uit dat iets nodig of noodzakelijk is. De vorm blijft hier hetzelfde; 必要です betekent beleefd “nodig zijn”. Een bruikbaar patroon is Xが必要です — “X is nodig”. Bijvoorbeeld: 予約が必要です。 — “Een reservering is nodig.” ですか maakt de voorafgaande mededeling tot een beleefde ja-neevraag. In deze zin vraagt het dus of de bibliotheekpas nodig is. か is het vraagdeeltje; です is de beleefde vorm die de zin afrondt. Bijvoorbeeld: 予約が必要ですか。 — “Is een reservering nodig?” Samen vormen 図書館カードが必要ですか。 en de partikelvolgorde de vraag “Heb ik mijn bibliotheekpas nodig?”; letterlijker is de structuur: “Is een bibliotheekpas nodig?” De context maakt duidelijk dat het om de pas voor de bibliotheek gaat. De Japanse zin noemt de bezitter niet afzonderlijk, terwijl de Nederlandse vertaling die als “mijn” weergeeft.

6. カードを持ってきてください。そうすれば、貸出記録を確認できます。

   Neem je kaart mee, zodat we je uitleengegevens kunnen opzoeken.

   カード

   kaart

   持ってきてください

   breng het alstublieft mee

   そうすれば

   dan / als dat zo is

   貸出記録

   uitleengegevens

   確認できます

   kunnen controleren

   Uitgebreide uitleg

   カード is een zelfstandig naamwoord voor “kaart”. In deze bibliotheekcontext past het bij de kaart die je moet meenemen; het Japanse woord zelf zegt niet dat het specifiek om een bibliotheekkaart gaat. 持ってきてください is een beleefd verzoek: “breng het mee” of “breng het hierheen”. Het is opgebouwd uit 持ってくる (“meebrengen, naar hier brengen”), in de te-vorm 持ってきて, plus ください (“alstublieft”). De richting naar de plaats van de spreker of gesprekssituatie zit in くる; dat verschilt van 持っていく (“meenemen, daarheen brengen”). Voorbeeld: 本を持ってきてください。 — “Breng het boek alstublieft mee.” そうすれば betekent “als je dat doet, dan” of “dan, als gevolg daarvan”. そう verwijst hier naar de voorafgaande handeling, dus naar het meebrengen van de kaart. Het legt de voorwaarde en het daaropvolgende resultaat met elkaar in verband. 貸出記録 betekent “uitleengegevens” of “uitleenregistratie”. Het is een samenstelling van 貸出 (“uitlening/uitleen”) en 記録 (“registratie, record”). Zulke samenstellingen maken vaak een compact zelfstandig naamwoord; 貸出記録 verwijst hier naar de gegevens van het uitlenen van materiaal. 確認できます betekent hier “kunnen controleren” of “kunnen opzoeken”. 確認する is de basisvorm voor “controleren/verifiëren”; de vorm 確認できる drukt uit dat iets mogelijk is of dat iemand het kan doen, en 確認できます is daarvan de beleefde vorm. De persoonsvorm markeert in het Japans hier geen persoon of meervoud; volgens de vaste vertaling is de bedoelde uitvoerder “we”. Voorbeeld: 予約を確認できます。 — “We kunnen de reservering controleren.” Samen betekent de zin: “Neem je kaart mee; als je dat doet, kunnen we je uitleengegevens controleren/opzoeken.” Het onderwerp van “kunnen” en het bezittelijke verband bij 貸出記録 worden in het Japans niet afzonderlijk uitgesproken; de vaste vertaling geeft hier de bedoelde lezing. De formulering is beleefd en geschikt voor een dienstverleningssituatie.

7. そのあと、今日、本の貸し出し期間を延長できますか。

   Kan ik het boek daarna vandaag verlengen?

   そのあと

   daarna

   今日

   vandaag

   本

   boek

   貸し出し期間

   uitleenperiode

   延長できますか

   kan ik verlengen?

   Uitgebreide uitleg

   そのあと betekent hier ‘daarna’ of ‘na dat’. Het verwijst naar een eerder genoemd moment of handeling; het zegt zelf niet welke handeling dat precies is. Het is een bruikbare tijdsbepaling: そのあと、… = ‘Daarna …’. 今日 betekent ‘vandaag’. Het is een tijdsbepaling en kan vooraan staan om het moment van de handeling aan te geven. Bijvoorbeeld: 今日、行きます。 = ‘Ik ga vandaag.’ 本 betekent hier ‘boek’. Met の vormt het de relatie 本の貸し出し期間: de uitleenperiode van het boek. 本 kan in andere contexten ook naar boeken als soort verwijzen, maar hier gaat het volgens de vertaling om het betreffende boek. 貸し出し期間 betekent ‘uitleenperiode’. Dit is een samengestelde uitdrukking: 貸し出し verwijst naar het uitlenen en 期間 naar een periode. Het geheel benoemt dus de periode waarvoor iets geleend mag worden. In 本の貸し出し期間 staat 本の ervoor en specificeert het waarvan die periode is. 延長できますか is de beleefde vraag ‘kan ik verlengen?’ of ‘is verlengen mogelijk?’. 延長する is de basisvorm voor ‘verlengen’; 延長 is het deel dat de verlenging benoemt. できます is de beleefde vorm van できる, ‘kunnen’ of ‘mogelijk zijn’. Samen geeft 延長できますか de mogelijkheid tot verlengen weer, en か maakt er een vraag van. Bijvoorbeeld: 期間を延長できますか。 = ‘Kan ik de periode verlengen?’ Samen betekent de zin: ‘Kan ik daarna vandaag de uitleenperiode van het boek verlengen?’ そのあと plaatst de handeling daarna in de tijd, 今日 specificeert dat het vandaag gebeurt, 本の貸し出し期間 is wat verlengd wordt, en 延長できますか vraagt beleefd of de spreker dat kan doen.

8. ほかの人がその本を予約していなければ、延長できます。

   Dat kan, tenzij iemand anders het heeft aangevraagd.

   ほかの

   andere

   人

   persoon

   その

   dat / de betreffende

   本

   boek

   予約していなければ

   als ... niet gereserveerd heeft

   延長

   verlenging

   できます

   kan / is mogelijk

   Uitgebreide uitleg

   ほかの betekent hier “andere” en staat vóór 人: ほかの人 = “een andere persoon / iemand anders”. ほか kan ook “elders” of “iets anders” betekenen, maar in deze combinatie bepaalt 人 dat het om een andere persoon gaat. Voorbeeld: ほかの店 = “een andere winkel”. その is een aanwijzend woord bij 本: その本 betekent “dat boek” of “het betreffende boek”. De precieze referentie wordt hier door de context ondersteund: het gaat om het boek waarover de gesprekspartners spreken. その staat vóór het zelfstandig naamwoord en verandert niet naar gelang van getal of grammaticaal geslacht. 本 betekent “boek”. In その本 is het het zelfstandig naamwoord dat door その wordt bepaald. Voorbeeld: 本を読みます。 = “Ik lees een boek / het boek.” 予約していなければ betekent hier “als iemand anders het niet heeft gereserveerd”. De basisvorm is 予約する (“reserveren” of, afhankelijk van de context, aanvragen). In 予約していない drukt 〜ている met de ontkenning 〜ていない de toestand uit dat de reservering niet is gemaakt; 〜なければ maakt daarvan een voorwaarde: “als … niet …”. De voorwaardelijke vorm verwijst niet op zichzelf naar een bepaald aantal personen; ほかの人が geeft hier de andere persoon als handelende partij aan. Een eenvoudiger voorbeeld is 雨が降っていなければ、行きます。 = “Als het niet regent, ga ik.” 延長 is hier een zelfstandig naamwoord met de betekenis “verlenging”. Samen met する vormt het 延長する, “verlengen”; in 延長できます wordt het gebruikt als handeling die mogelijk is. In deze context gaat het om het verlengen van de uitleenperiode van het boek, zoals in de vorige vraag. Voorbeeld: 期間を延長します。 = “Ik verleng de periode.” できます is de beleefde vorm van できる: “kunnen” of “mogelijk zijn”. Na 延長 vormt het 延長できます, letterlijk een mogelijkheid om te verlengen: “kan verlengen”. できる verandert hier niet omdat het onderwerp mannelijk of vrouwelijk zou zijn; de beleefdheid zit in できます. Voorbeeld: ここで予約できます。 = “Hier kun je reserveren.” Samen vormen ほかの人がその本を予約していなければ en 延長できます de structuur voorwaarde + mogelijkheid: “Als iemand anders dat boek niet heeft gereserveerd, kan [men] verlengen.” Met de vaste Nederlandse vertaling is de bedoelde betekenis: “Dat kan, tenzij iemand anders het heeft aangevraagd.” De zin geeft dus aan dat verlengen mogelijk is wanneer de genoemde voorwaarde vervuld is; 。 sluit de mededeling af. Deze formulering is beleefd en geschikt voor een gesprek over de uitleentermijn van een boek.