Een telefoon opladen voor een dringend telefoontje | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 携帯電話のバッテリーがもうすぐ切れます。

   De batterij van mijn telefoon is bijna leeg.

   携帯電話

   mobiele telefoon

   バッテリー

   batterij

   もうすぐ

   bijna; binnenkort

   切れます

   raakt leeg

   Uitgebreide uitleg

   携帯電話 betekent hier “mobiele telefoon”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan als geheel worden gebruikt; 携帯 alleen kan in andere contexten ook “mobiel” of “draagbaar” betekenen, maar die verkorte vorm is niet de volledige uitdrukking in deze zin. バッテリー is het leenwoord voor “batterij”. In deze zin gaat het om de batterij van de telefoon. Het patroon AのB verbindt twee zelfstandige naamwoorden: A geeft aan bij welk geheel of welke bron B hoort. Hier is dat 携帯電話のバッテリー: “de batterij van de mobiele telefoon”. Het Nederlands van de vaste vertaling zegt “mijn telefoon”; het Japans zelf drukt “mijn” hier niet afzonderlijk uit. もうすぐ betekent “bijna” of “binnenkort” en geeft aan dat iets op korte termijn zal gebeuren. Het staat vóór de gebeurtenis die eraan komt. Voorbeeld: もうすぐ始まります。 — “Het begint bijna.” 切れます is hier de beleefde niet-verleden vorm van 切れる, in de specifieke betekenis “opraken” of “uitvallen” wanneer een batterij geen stroom meer heeft. De vorm 切れます kan ook andere betekenissen van 切れる hebben afhankelijk van het onderwerp en de context; hier bepaalt バッテリー de betekenis. De uitgang ます maakt de formulering beleefd. Voorbeeld: 電池が切れます。 — “De batterij valt uit.” が markeert バッテリー als het onderwerp van de toestand of gebeurtenis. Samen vormen 携帯電話のバッテリーが en 切れます de kern: “de batterij van de mobiele telefoon raakt leeg”. Met もうすぐ wordt dat “raakt bijna leeg”. De volledige zin betekent dus: “De batterij van mijn telefoon is bijna leeg.”

2. 充電器かモバイルバッテリーを持っていますか。

   Heb je een oplader of een powerbank bij je?

   充電器

   oplader

   か

   of

   モバイルバッテリー

   powerbank

   持っていますか

   bij je hebben?

   Uitgebreide uitleg

   充電器 betekent hier “oplader”. Het is een zelfstandig naamwoord; de vorm verandert niet om enkelvoud of meervoud aan te geven. Voor een mobiele telefoon kun je bijvoorbeeld ook zeggen: 携帯電話の充電器 — “oplader van een mobiele telefoon”. か verbindt hier twee mogelijkheden: AかB betekent “A of B”. Het is dus geen vraagwoord op zichzelf in deze positie. In een keuzevraag kan か ook na de volledige zin staan, maar hier staat het tussen de twee aangeboden voorwerpen. モバイルバッテリー betekent “powerbank”. Dit is een zelfstandig naamwoord en blijft in deze vorm staan. Het voorafgaande モバイル specificeert het soort batterij; samen vormen de woorden de gebruikelijke benaming voor een draagbare oplader. 持っていますか betekent hier “bij je hebben?” of “heb je bij je?”. De basisvorm van het werkwoord is 持つ (“vasthouden, meenemen, hebben”). 持っています is de beleefde vorm van 持っている; in deze context beschrijft die een huidige toestand: iets bij zich hebben. Het slot-か maakt de uiting tot een beleefde vraag. Voorbeelden: 傘を持っています。 — “Ik heb een paraplu bij me.” 持っていますか。 — “Heb je die bij je?” In de volledige structuur markeert を het voorwerp van 持っています: 充電器かモバイルバッテリーを betekent “een oplader of een powerbank”. Daarna volgt 持っていますか, “heb je bij je?”. Samen betekent de zin: “Heb je een oplader of een powerbank bij je?”

3. どちらも家に置いてきました。

   Ik heb ze allebei thuis gelaten.

   どちらも

   allebei

   家

   huis; hier: thuis

   置いてきました

   heb achtergelaten

   Uitgebreide uitleg

   どちらも betekent hier “allebei”: het verwijst naar de twee eerder genoemde mogelijkheden, de oplader en de powerbank. どちら kan in andere zinnen ook “welke van de twee” betekenen; met も krijgt het hier de betekenis “beide”. 家 betekent “huis”. In deze zin staat het met に: 家に betekent “thuis” of “naar het huis”, afhankelijk van het werkwoord. Hier geeft に de plaats aan waar de spullen zijn achtergelaten. 置いてきました komt van 置く (“neerzetten”, “achterlaten”). De vorm 置いて is de て-vorm van 置く; met くる vormt die de constructie 置いてくる, letterlijk “achterlaten en komen”. Daardoor wordt duidelijk dat de spreker de spullen daar heeft achtergelaten en daarna is weggegaan. きました is de beleefde verleden vorm van くる, dus 置いてきました betekent hier “heb achtergelaten”. Samen vormt どちらも家に置いてきました。 de betekenis: “Ik heb ze allebei thuis gelaten.” Het onderwerp “ik” en het voorwerp “ze” staan in het Japans niet expliciet in deze zin; de vaste vertaling en de voorafgaande zin maken duidelijk dat “ze” naar de oplader en de powerbank verwijst. De beleefde vorm op ました maakt de mededeling passend in neutrale beleefde conversatie.

4. 急ぎの電話をかけなければなりません。

   Ik moet dringend bellen.

   急ぎの

   dringend

   電話

   telefoontje; telefoon

   かけなければなりません

   moet bellen

   Uitgebreide uitleg

   急ぎの komt van 急ぎ (“haast; dringendheid”) met の, dat hier een zelfstandig naamwoord aan het volgende zelfstandig naamwoord koppelt. In 急ぎの電話 betekent het dus “een dringend telefoontje” of “een dringende telefoon”. Het gaat hier om de urgentie van het telefoontje, niet om een werkwoordsvorm. Voorbeeld: 急ぎの仕事があります。 — “Ik heb dringend werk.” 電話 betekent hier “telefoontje” of “telefoonoproep”. Het is een zelfstandig naamwoord; in de volledige zin staat het met を als object van de handeling: 電話をかける = “bellen; een telefoontje plegen”. Voorbeeld: 友だちに電話をかけます。 — “Ik bel een vriend.” かけなければなりません drukt verplichting uit: “moet bellen”. De vorm is gebaseerd op かける (“bellen; een oproep plaatsen”): かけない is de ontkenning, en かけなければなりません is de beleefde verplichtingsconstructie “moet [bellen]”. Hoewel なければ op zichzelf een voorwaardelijke vorm is, betekent de volledige constructie hier niet “als men niet belt”, maar “moeten bellen”. De beleefde variant zonder ます is かけなければならない. Het onderwerp wordt in het Japans weggelaten; de vaste vertaling maakt hier duidelijk dat de spreker “ik” bedoelt. Voorbeeld: 今、行かなければなりません。 — “Ik moet nu gaan.” Samen vormen 急ぎの電話を (“een dringend telefoontje” als object) en かけなければなりません (“moet bellen”) de betekenis: “Ik moet dringend bellen.” De Japanse zin zegt dat de spreker verplicht is een dringend telefoontje te plegen.

5. 窓のそばにコンセントがあります。

   Er is een stopcontact naast het raam.

   窓

   raam

   のそば

   naast; in de buurt van

   コンセント

   stopcontact

   に … あります

   er is ...; ... bevindt zich

   Uitgebreide uitleg

   窓 betekent hier “raam”. Het is een zelfstandig naamwoord. In een eenvoudige beschrijving kun je het combineren met een locatie-uitdrukking, bijvoorbeeld: 窓のそばです。 — “Het is naast het raam.” のそば betekent “naast” of “in de buurt van”. の verbindt hier het zelfstandig naamwoord 窓 met de plaatsaanduiding そば: 窓のそば is letterlijk “de omgeving van het raam”. Het patroon Xのそば is herbruikbaar voor “naast/in de buurt van X”. Voorbeeld: 駅のそば — “naast het station”. コンセント betekent “stopcontact”. Dit is een zelfstandig naamwoord en staat hier als datgene wat zich op een bepaalde plaats bevindt. Voorbeeld: コンセントを使います。 — “Ik gebruik het stopcontact.” に markeert hier de plaats waar iets bestaat of zich bevindt. In combinatie met あります staat de plaats doorgaans vóór het bestaande ding: 窓のそばにコンセントがあります — “Naast het raam is er een stopcontact.” あります is de beleefde vorm van ある, gebruikt voor het bestaan of de aanwezigheid van niet-levende dingen. De vorm ある is de gewone vorm; あります is de beleefde tegenwoordige vorm. Voor levende wezens wordt gewoonlijk います gebruikt in plaats van あります. Voorbeeld: 机の上に本があります。 — “Er ligt een boek op het bureau.” Samen vormen de delen: 窓のそばに (“naast het raam”) + コンセントが (“een stopcontact”) + あります (“is er/bevindt zich”). De hele zin betekent dus: “Er is een stopcontact naast het raam.”

6. あなたのケーブルを数分間使ってもいいですか。

   Mag ik je kabel een paar minuten gebruiken?

   あなたの

   jouw

   ケーブル

   kabel

   数分間

   enkele minuten lang

   使って

   gebruiken

   もいいですか

   mag dat?

   Uitgebreide uitleg

   あなたの betekent hier “jouw”. あなた is een persoonlijk voornaamwoord voor “jij/u”, en の markeert de bezitsrelatie: あなたのケーブル = “jouw kabel”. In deze zin wordt de aangesprokene dus als bezitter van de kabel aangewezen. ケーブル is het zelfstandig naamwoord “kabel”. Japanse leenwoorden worden vaak in katakana geschreven; dit woord verwijst hier naar de kabel die de spreker wil gebruiken. 数分間 betekent “enkele minuten lang”. 数分 betekent “enkele minuten”, en 間 maakt duidelijk dat het om een tijdsduur gaat. Een vergelijkbaar patroon is 三日間 (“drie dagen lang”): het telwoordgedeelte en 間 beschrijven samen de duur. 使って is de te-vorm van het werkwoord 使う (“gebruiken”). De te-vorm verbindt 使う hier met een volgende uitdrukking. De vorm 使って betekent op zichzelf dus niet “mag gebruiken”; de toestemming ontstaat door de combinatie met もいいですか. もいいですか vormt, na een te-vorm, een beleefde vraag om toestemming: [te-vorm] + もいいですか = “mag ik …?” of “is het goed als …?”. いい betekent hier dat iets toegestaan of in orde is; ですか maakt de uitdrukking beleefd en vragend. Bijvoorbeeld: ここに座ってもいいですか。 betekent “Mag ik hier zitten?” Samen ontstaat de betekenis: あなたのケーブル (“jouw kabel”) is het object van 使う (“gebruiken”), 数分間 geeft de duur aan, en 使ってもいいですか vraagt beleefd of dat toegestaan is. De volledige uiting betekent daarom: “Mag ik jouw kabel enkele minuten gebruiken?”

7. 電話をかけるのに十分な時間、そのケーブルを使ってもいいです。

   Je kunt hem lang genoeg gebruiken om te bellen.

   電話をかける

   bellen

   十分な

   voldoende

   時間

   tijd

   その

   die

   ケーブル

   kabel

   使ってもいいです

   mag gebruiken

   Uitgebreide uitleg

   電話をかける betekent hier “bellen”. かける is de woordenboekvorm van het werkwoord; in deze vaste combinatie betekent het “bellen” of “iemand opbellen”. De beleefde niet-verleden vorm is 電話をかけます. Voorbeeld: 母に電話をかけます。 — Ik bel mijn moeder. 十分な betekent hier “voldoende” en bepaalt het zelfstandig naamwoord 時間. 十分 krijgt vóór een zelfstandig naamwoord de vorm 十分な. 十分に is een andere vorm, die bijvoorbeeld bijwoordelijk gebruikt kan worden. Voorbeeld: 十分な水があります。 — Er is voldoende water. 時間 betekent “tijd”. Hier gaat het om de hoeveelheid tijd die voldoende is voor het bellen. Het woord kan ook in een tijdsduur staan, zoals 二時間 — twee uur; op zichzelf noemt 時間 geen specifieke duur. その betekent hier “die” en staat vóór ケーブル. Het is een aanwijzend woord dat een zelfstandig naamwoord bepaalt. De concrete referentie “die kabel” wordt in de vaste betekenis door de context en vertaling ondersteund; その betekent op zichzelf niet “kabel”. Ter vergelijking: このケーブル betekent “deze kabel”. ケーブル betekent “kabel”. Het is een leenwoord. In deze woordgroep wordt het door その bepaald: そのケーブル betekent “die kabel”. 使ってもいいです geeft toestemming om iets te gebruiken: “mag gebruiken”. De basisvorm van het werkwoord is 使う — gebruiken. 使って is de te-vorm; het patroon werkwoord-te-vorm + もいいです drukt uit dat de handeling toegestaan is. Voorbeeld: ここで使ってもいいです。 — Je mag het hier gebruiken. 電話をかけるのに betekent hier “om te bellen” of “voor het bellen”. In deze zin is のに niet het concessieve “hoewel”: の maakt de werkwoordgroep 電話をかける tot een naamwoordelijke eenheid, en に geeft het doel of de gebruikssituatie aan. Samen met 十分な時間 ontstaat “voldoende tijd om te bellen”. Als geheel betekent de zin: “Je mag die kabel lang genoeg gebruiken om te bellen.” De woordgroep 電話をかけるのに十分な時間 geeft aan hoeveel tijd voor het bellen voldoende is. Daarna noemt そのケーブル het voorwerp dat gebruikt wordt, en 使ってもいいです drukt uit dat dat gebruik is toegestaan.

8. 携帯電話の電源が入ったら、私はそのケーブルをすぐに返します。

   Ik geef hem terug zodra mijn telefoon aangaat.

   携帯電話

   mobiele telefoon

   電源が入ったら

   zodra ... aangaat

   私は

   ik

   その

   die/dat

   ケーブル

   kabel

   すぐに

   meteen

   返します

   geef terug

   Uitgebreide uitleg

   携帯電話 betekent hier “mobiele telefoon”. Het is een zelfstandig naamwoord; 携帯 betekent onder meer “mobiel/draagbaar” en 電話 “telefoon”, maar samen vormen ze de gewone uitdrukking voor een mobiele telefoon. 電源が入ったら beschrijft het moment waarop de stroom van een apparaat aangaat. In 電源が入る is 入る de intransitieve vorm: de stroom gaat aan. De vorm 入った is de verleden vorm, en たら maakt hier een tijdsvoorwaarde: “zodra/wanneer het aangaat”. De voorwaarde betreft dus de stroom van de mobiele telefoon, zoals de context bevestigt. Voorbeeld: 電源が入ったら、電話します。 — “Zodra het aangaat, bel ik.” 私は markeert ik als onderwerp of gespreksonderwerp. 私 is de persoonlijke vorm voor “ik”; は markeert het onderwerp van gesprek en kan in deze zin natuurlijk als “ik” worden weergegeven. Het is 私 dat de handeling in het tweede deel uitvoert. その staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “die/dat”, dus “die kabel” in そのケーブル. Het is een aanwijzend woord, geen zelfstandig naamwoord op zichzelf. In deze vaste zin verwijst het, samen met de context, naar de eerder genoemde kabel. ケーブル betekent “kabel”. Dit is een zelfstandig naamwoord en wordt in het Japans vaak met een aanwijzer zoals その gecombineerd: そのケーブル — “die kabel”. すぐに betekent hier “meteen” of “direct”. Het geeft aan dat de teruggave kort na het aangaan van de telefoon plaatsvindt. Voorbeeld: すぐに返します。 — “Ik geef het meteen terug.” 返します betekent hier “geef terug”. De basisvorm is 返す (“teruggeven”); 返します is de beleefde niet-verleden vorm. In deze context verwijst die vorm naar een voorgenomen handeling in de toekomst: “ik zal teruggeven”. De vorm zegt op zichzelf niet wie het voorwerp ontvangt; dat blijkt hier uit de betekenis van “de kabel teruggeven”. Samen vormen de delen: 携帯電話の電源が入ったら — “zodra de mobiele telefoon aangaat”; 私は — “ik”; そのケーブルを — “die kabel” als voorwerp; すぐに返します — “geef meteen terug”. De hele zin betekent daarom: “Zodra mijn mobiele telefoon aangaat, geef ik die kabel meteen terug.”

9. バッテリーが十分に充電されるまで、携帯電話をつないだままにしてください。

   Laat je telefoon aangesloten totdat de batterij genoeg is opgeladen.

   バッテリー

   batterij

   十分に

   voldoende; genoeg

   充電される

   opgeladen worden

   まで

   totdat

   携帯電話

   mobiele telefoon

   つないだまま

   verbonden laten; verbonden blijven

   ください

   alsjeblieft

   Uitgebreide uitleg

   バッテリー betekent hier “batterij”. Het is een zelfstandig naamwoord; het leenwoord wordt ook in andere samenstellingen gebruikt, zoals バッテリー残量 voor “batterijniveau”. 十分に is een bijwoord met de betekenis “voldoende” of “genoeg”. Het zegt hier dat het opladen een toereikend niveau bereikt. 十分 kan ook als zelfstandig naamwoord of な-bijvoeglijk woord functioneren; de vorm 十分に maakt er hier een bijwoord van. 充電される betekent hier “opgeladen worden”. De basisvorm is 充電する, “opladen”; 充電される is de passieve vorm en presenteert de batterij als datgene waarop het opladen gebeurt. In deze context gaat het dus om de toestand waarin de batterij opgeladen raakt, niet om een expliciet genoemde oplader als handelende persoon. まで betekent “totdat” en markeert de grens waarop de voorafgaande toestand of gebeurtenis geldt. Het patroon ～まで kan bijvoorbeeld een tijdsgrens aangeven: 雨が止むまで待ってください。 betekent “Wacht totdat de regen stopt.” Hier geldt het verbonden laten van de telefoon tot het moment waarop de batterij voldoende is opgeladen. 携帯電話 betekent “mobiele telefoon”. Dit zelfstandig naamwoord staat met を als object van de handeling. De vertaling maakt duidelijk dat het om de telefoon van de aangesprokene gaat; het Japanse zelfstandig naamwoord zelf drukt geen bezit uit. つないだまま beschrijft het handhaven van een bestaande verbinding. De basisvorm is つなぐ, “verbinden” of “aansluiten”; つないだ is de verleden vorm die vóór まま staat. まま betekent dat een toestand onveranderd blijft. Het patroon Vたまま betekent dus “terwijl iets in de toestand blijft waarin het is gebracht” of “iets aangesloten laten”. ください is een beleefde vraag om iets te doen. In combinatie met ～てください betekent het doorgaans “doe alstublieft …”. In deze zin staat het in het bredere patroon つないだままにしてください: “laat het verbonden” of natuurlijker “laat het aangesloten”. にする geeft hier het tot stand brengen of handhaven van een toestand aan, terwijl ください het verzoek beleefd maakt. Samen vormen バッテリーが十分に充電されるまで en 携帯電話をつないだままにしてください de structuur “laat de mobiele telefoon aangesloten totdat de batterij voldoende is opgeladen”. が markeert de batterij als datgene waarvan de toestand verandert, を markeert de telefoon als object, en de hele zin is een beleefd verzoek. De spreker vraagt dus om de telefoon aangesloten te houden gedurende de tijd die nodig is om de batterij voldoende op te laden.