Een wasmachine weer laten starten | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. この洗濯機は動きません。

   Deze wasmachine start niet.

   この

   deze

   洗濯機

   wasmachine

   動きません

   werkt niet

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “deze” en wijst samen met het volgende zelfstandig naamwoord naar het bedoelde apparaat. Het staat vóór een zelfstandig naamwoord: この + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld この本 = “dit boek”. De vorm この verandert niet naar enkelvoud of meervoud. 洗濯機 betekent hier “wasmachine”. Het functioneert als één zelfstandig naamwoord. Voor een nieuw voorbeeld: この電気スタンド betekent “deze bureaulamp”. は volgt op この洗濯機 en markeert de wasmachine als gespreksonderwerp. Het wordt in deze functie uitgesproken als wa, hoewel het met het teken は wordt geschreven. Een onderwerp-partikel is niet precies hetzelfde als は: in deze zin geeft は vooral aan waarover de mededeling gaat. 動きません is de beleefde ontkenning van 動く (“werken; bewegen”). De ontkenning zit dus in het werkwoord, niet in 洗濯機. De reeks is 動く → 動きます → 動きません: woordenboekvorm, beleefde bevestiging en beleefde ontkenning. Bij een wasmachine betekent 動く hier “werken” of “in werking komen”, niet noodzakelijk letterlijk “bewegen”. Voorbeeld: この時計は動きません。 betekent “Deze klok werkt niet.” Het patroon X は 動きません kan dus aangeven dat een apparaat niet werkt. Samen vormen この洗濯機は (“wat deze wasmachine betreft”) en 動きません (“werkt niet”) de volledige betekenis: “Deze wasmachine start niet.” De beleefde vorm past bij een neutrale, beleefde mededeling.

2. プラグと電源ボタンを確認しましたか。

   Heb je de stekker en de aan-uitknop gecontroleerd?

   プラグ

   stekker

   電源ボタン

   aan-uitknop

   確認しましたか

   heb je gecontroleerd?

   Uitgebreide uitleg

   プラグ betekent hier “stekker”. Het is een leenwoord en een zelfstandig naamwoord; het kan opnieuw gebruikt worden in combinaties zoals プラグを確認する (“de stekker controleren”). In deze zin staat het met と verbonden met het volgende zelfstandig naamwoord. 電源ボタン betekent “aan-uitknop” of “aan/uitknop”. Dit is een samenstelling: 電源 verwijst naar de stroomvoorziening en ボタン naar een knop. Als zelfstandig naamwoord kan het bijvoorbeeld het onderwerp zijn in 電源ボタンを押す (“de aan-uitknop indrukken”). 確認しましたか betekent hier “heb je gecontroleerd?”. 確認する is de basisvorm “controleren/verifiëren”. De vorm 確認しました is de beleefde verleden vorm; か aan het einde maakt er een vraag van. Een bruikbaar patroon is V-ましたか voor een beleefde vraag naar een voltooide handeling, bijvoorbeeld 見ましたか — “heb je het gezien?”. Het onderwerp “je” staat niet als afzonderlijk woord in deze Japanse vorm; het wordt hier door de Nederlandse vertaling en de vraagcontext ingevuld. De delen worden verbonden door と: プラグと電源ボタン betekent “de stekker en de aan-uitknop”. Het object wordt gemarkeerd door を, waarna 確認しましたか de beleefde vraag naar de voltooide controle vormt. Samen betekent de utterance: “Heb je de stekker en de aan-uitknop gecontroleerd?”

3. プラグは入っていますが、何も起きません。

   De stekker zit erin, maar er gebeurt niets.

   プラグ

   stekker

   入っています

   zit erin

   何も

   wat ook maar

   起きません

   gebeurt niet

   Uitgebreide uitleg

   プラグ betekent hier “stekker”. Het is een zelfstandig naamwoord; in een andere technische context kan hetzelfde woord ook naar een plug verwijzen, maar hier gaat het volgens de vertaling om de stekker. 入っています komt van 入る (“binnengaan” of “erin gaan”). De vorm 入っている beschrijft hier de toestand die het gevolg is van het erin gaan: de stekker zit erin. います is de beleefde niet-verleden vorm binnen deze constructie. Bijvoorbeeld: ドアが開いています。 — “De deur staat open.” 何も bevat 何 (“wat”) plus も, dat hier een brede reikwijdte geeft. In combinatie met de ontkenning in 起きません draagt het bij aan de betekenis “niets”: 何も見えません。 betekent “Ik zie niets.” De ontkenning is dus nodig voor die betekenis; 何も op zichzelf betekent niet simpelweg altijd “niets”. 起きません komt van 起きる (“gebeuren” of “opstaan”). Hier betekent het “gebeurt niet”. De vorm ません is de beleefde niet-verleden ontkenning: 起きます betekent in deze betekenis “gebeurt”, en 起きません “gebeurt niet”. In deze zin gaat 起きる dus niet over opstaan, maar over het plaatsvinden van iets. De delen worden verbonden door が, dat hier een tegenstelling markeert: “maar”. Eerst wordt de toestand gemeld — プラグは入っています, “de stekker zit erin” — en daarna volgt het tegengestelde resultaat — 何も起きません, “er gebeurt niets”. Samen betekent de hele uiting: “De stekker zit erin, maar er gebeurt niets.”

4. ドアがきちんと閉まっていないのかもしれません。

   Misschien zit de deur niet goed dicht.

   ドア

   deur

   きちんと

   goed; netjes

   閉まっていない

   niet dicht zijn

   のかもしれません

   misschien ...

   Uitgebreide uitleg

   ドア betekent hier “deur”. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin verwijst het, in overeenstemming met de vertaling en de context, naar de deur die mogelijk niet goed gesloten is. きちんと is een bijwoord met de betekenis “goed”, “netjes” of “zoals het hoort”. Het beschrijft hier de toestand van het sluiten: de deur is niet volledig of correct dicht. De precieze Nederlandse keuze hangt af van wat de handeling betreft. Voorbeeld: ドアをきちんと閉めてください。 — “Doe de deur goed dicht.” 閉まっていない komt van het werkwoord 閉まる, “dichtgaan” of “gesloten raken”. Dit is een intransitief werkwoord: de deur is zelf het element dat dichtgaat, dus niet een vorm met een rechtstreeks object zoals “iemand sluit de deur”. 閉まっている beschrijft de resulterende toestand “dicht zijn”; de negatieve vorm 閉まっていない betekent “niet dicht zijn” of “niet gesloten zijn”. Voorbeeld: 窓が閉まっています。 — “Het raam is dicht.” のかもしれません maakt van de voorafgaande mededeling een voorzichtige mogelijkheid. の nominaliseert hier de voorafgaande bijzin, en かもしれません betekent “misschien” of “het is mogelijk dat”. De beleefde vorm is かもしれません; een informelere variant is かもしれない. Het geheel 閉まっていないのかもしれません betekent dus “misschien is hij niet dicht” of, met het zelfstandige naamwoord erbij, “misschien is de deur niet dicht”. Samen vormen de delen: ドアが — “de deur” als onderwerp, きちんと — “goed”, 閉まっていない — “niet dicht zijn”, en のかもしれません — “misschien”. De volledige betekenis is: “Misschien zit de deur niet goed dicht.” De beleefde formulering drukt onzekerheid uit zonder te beweren dat de deur zeker openstaat.

5. 説明書には、洗濯機が動き始める前にドアがカチッと鳴るはずだと書いてあります。

   In de handleiding staat dat de deur moet klikken voordat de machine start.

   説明書には

   in de handleiding

   洗濯機

   wasmachine

   動き始める

   beginnen te draaien

   前に

   voordat

   ドア

   deur

   カチッと鳴る

   met een klik geluid maken

   はずだ

   hoort te

   と書いてあります

   er staat dat

   Uitgebreide uitleg

   説明書には betekent hier dat de handleiding de bron van de informatie is. 説明書 is een zelfstandig naamwoord voor “handleiding”; に markeert hier de plaats of bron waarin iets staat, en は maakt die bron tot onderwerp van de mededeling. Een bruikbaar patroon is Nには…と書いてあります — “in/op N staat geschreven dat …”. 洗濯機 betekent “wasmachine”. Het is een samenstelling van 洗濯 (“wassen”) en 機 (“apparaat/machine”), maar in deze zin functioneert het geheel als één zelfstandig naamwoord. 動き始める betekent hier “beginnen te draaien/bewegen”. 動く is de basisvorm “bewegen; draaien”, en 始める voegt het begin van een handeling toe. Het patroon V-stam + 始める betekent “beginnen te V-en”; bijvoorbeeld 雨が降り始める betekent “het begint te regenen”. In deze zin is de wasmachine degene die begint te bewegen of draaien. 前に betekent “voordat”. 前 betekent letterlijk “ervoor/voor”, en met に vormt het een tijdsaanduiding. Het patroon V-woordenboekvorm + 前に betekent “voordat men V doet” of “voordat V gebeurt”: 寝る前に歯を磨きます betekent “Ik poets mijn tanden voordat ik ga slapen.” ドア betekent “deur”. Het is een zelfstandig naamwoord; hier gaat het volgens de vaste vertaling om de deur van het apparaat. カチッと鳴る beschrijft dat de deur een korte klik maakt. カチッと is een klanknabootsend bijwoord voor een scherpe, korte klik, terwijl 鳴る de zelfstandige werkwoordelijke betekenis “geluid maken/klinken” heeft. 鳴る is niet hetzelfde als 鳴らす: 鳴る betekent dat iets geluid maakt, terwijl 鳴らす betekent dat iemand of iets een geluid laat maken. Bijvoorbeeld: ベルが鳴る betekent “De bel gaat.” はずだ drukt hier een verwachting uit die op informatie berust: volgens de handleiding hoort de klik vóór het starten te komen. Het is dus niet simpelweg een bevel. はず is een zelfstandig naamwoord in een vaste constructie; はずだ kan worden gebruikt voor “zou volgens de verwachting … moeten zijn/gebeuren”. Een voorbeeld is 彼はもう着くはずです — “Hij zou volgens de verwachting nu moeten aankomen.” と書いてあります geeft weer wat er geschreven staat. と markeert hier de inhoud van de mededeling, namelijk de voorafgaande hele bewering. 書いてあります komt van 書く (“schrijven”) en beschrijft een geschreven toestand die nu geldt: er staat iets geschreven. Het patroon …と書いてあります betekent “er staat geschreven dat …”. Dit verschilt van …と書きます, dat eerder “ik schrijf dat …” of “men zal schrijven dat …” kan betekenen, afhankelijk van de context. De zin bouwt zo op: 説明書には noemt de handleiding als bron; daarna staat de inhoud dat ドアがカチッと鳴る — de deur klikt — 洗濯機が動き始める前に — voordat de wasmachine begint te draaien. はずだ maakt daarvan de verwachte gang van zaken, en と書いてあります meldt dat dit in de handleiding staat. Samen betekent de zin: “In de handleiding staat dat de deur moet klikken voordat de wasmachine begint te draaien.”

6. ドアをもう一度押して、それからスタートを押してください。

   Duw de deur nog een keer dicht en druk dan op start.

   ドア

   deur

   もう一度

   nog een keer

   押して

   duw

   それから

   daarna

   スタート

   start

   押してください

   druk alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   ドア betekent hier ‘deur’. Het is een zelfstandig naamwoord in katakana; de vorm verandert niet voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: ドアを開けます。— Ik doe de deur open. De partikel を markeert ドア als het object van de handeling, maar hoort niet bij de geselecteerde quote ドア. もう一度 betekent ‘nog een keer’ of ‘opnieuw’. Het is een bijwoord en geeft aan dat dezelfde handeling opnieuw wordt uitgevoerd. Voorbeeld: もう一度言ってください。— Zeg het alstublieft nog een keer. 押して is de て-vorm van 押す, ‘duwen’ of ‘drukken’. 押す → 押して. In deze zin betekent het, gezien de vaste vertaling en de context, de deur opnieuw dichtduwen. De て-vorm verbindt deze eerste handeling met de volgende instructie; zij betekent hier niet op zichzelf ‘alstublieft’. Voorbeeld: ボタンを押して、待ってください。— Druk op de knop en wacht alstublieft. それから betekent ‘daarna’ of ‘en vervolgens’. Het maakt de volgorde expliciet: de handeling bij 押して komt eerst, en de handeling bij de tweede 押してください volgt daarna. Voorbeeld: 名前を書いて、それからサインしてください。— Schrijf uw naam en zet daarna uw handtekening. スタート betekent hier ‘start’. Het is een katakanawoord en verwijst in deze instructie naar de startknop of het startlabel van het apparaat. Het is het object van de tweede drukhandeling. Voorbeeld: スタートを押します。— Ik druk op Start. 押してください bestaat uit 押す, ‘drukken’, in de て-vorm 押して plus ください. 押してください is een beleefde vraag of instructie: ‘druk alstublieft’. In tegenstelling tot de eerdere vorm 押して staat hier ください, waardoor dit het beleefde verzoek aan het einde vormt. Voorbeeld: ここを押してください。— Druk alstublieft hier. De volledige structuur is: ドアをもう一度押して、それからスタートを押してください。 Eerst markeert ドアを het object, en もう一度 zegt dat de deur opnieuw moet worden geduwd. In deze context houdt dat in: de deur opnieuw dichtduwen. 押して verbindt die eerste instructie met それから, ‘daarna’. Vervolgens markeert スタートを het object van de tweede handeling, en 押してください vraagt beleefd om daarop te drukken. Samen betekent de uiting: ‘Duw de deur nog een keer dicht en druk dan op start.’

7. ドアがカチッと鳴って、今は動きます。

   De deur klikte en nu werkt de machine.

   ドア

   deur

   カチッと

   met een klik

   鳴って

   klikt / maakt een klikgeluid

   今は

   nu

   動きます

   werkt

   Uitgebreide uitleg

   ドア betekent hier “deur”. Het is een zelfstandig naamwoord. Met が wordt het als onderwerp van de eerste gebeurtenis gemarkeerd: ドアが = “de deur …”. カチッと geeft het korte, scherpe klikgeluid weer. De vorm カチッ is klanknabootsend; と maakt er een bijwoordelijke beschrijving van: iets gebeurt “met een klik”. Andere klanknabootsingen kunnen op dezelfde manier met と worden gebruikt. 鳴って is de te-vorm van 鳴る (“geluid maken”, “klinken”). De te-vorm verbindt deze gebeurtenis met wat volgt: 鳴って、… = “het maakt een klikgeluid en daarna/in die samenhang …”. Hier beschrijft カチッと鳴って samen dat de deur klikt. De te-vorm zelf geeft niet automatisch een specifieke verleden tijd aan; de tijd en verdere betekenis komen uit de context en de volgende vorm. 今は betekent “nu”, met は als contrastmarkering: “nu, in tegenstelling tot eerder”. Het markeert dus de huidige toestand of situatie. 動きます is de beleefde niet-verleden vorm van 動く (“bewegen”, “werken/functioneren”). In deze context betekent het “werkt”. De vorm 動きます kan ook letterlijk “beweegt” betekenen; de bedoelde betekenis wordt hier door de context en de vaste vertaling bepaald. De eerste hoofdzin is ドアがカチッと鳴って: de deur maakt een klikgeluid. Daarna volgt 今は動きます: nu werkt het. Het onderwerp van de tweede zin is in het Japans weggelaten; volgens de vaste vertaling gaat het daar om de machine, niet om de deur. Samen betekent de uiting daarom: “De deur klikte en nu werkt de machine.”

8. 簡単な確認で問題が解決することがあります。

   Soms lossen simpele controles het probleem op.

   簡単な

   eenvoudig

   確認

   controle

   問題

   probleem

   解決する

   oplossen

   ことがあります

   soms gebeurt het

   Uitgebreide uitleg

   簡単な betekent hier «eenvoudig» en staat vóór het zelfstandig naamwoord 確認. Het is de attributieve vorm van het な-bijvoeglijk naamwoord 簡単だ: vóór een zelfstandig naamwoord wordt dat 簡単な. Bijvoorbeeld: 簡単な質問 = «een eenvoudige vraag». Het beschrijft hier dus de aard van de controle, niet het aantal controles. 確認 betekent hier «controle» of «verificatie». Het is een zelfstandig naamwoord dat ook in combinaties voorkomt, bijvoorbeeld 確認する = «controleren/verifiëren». In de vaste zin vormt 簡単な確認 samen de handelende nominale groep: «een eenvoudige controle». 問題 betekent «probleem». Het is hier het object van de handeling die met 解決する wordt uitgedrukt. Een nuttig contrast is 問題がある («er is een probleem») tegenover 問題を解決する («een probleem oplossen»); het naamvalsdeeltje hangt af van de rol in de zin. 解決する is de woordenboekvorm van het werkwoord «oplossen». Het is een zelfstandig werkwoord op する, gevormd met het zelfstandig naamwoord 解決 («oplossing; afhandeling») plus する. In deze zin staat de woordenboekvorm vóór こと, omdat de gebeurtenis «dat het probleem wordt opgelost» als een geheel wordt behandeld. Bijvoorbeeld: 問題を解決する方法 = «een manier om het probleem op te lossen». ことがあります drukt hier uit dat iets soms voorkomt. こと maakt de voorafgaande gebeurtenis (解決する) tot een nominale eenheid, en あります betekent letterlijk dat zo’n geval bestaat of voorkomt. Het gaat hier dus niet om een gewone mededeling dat er iets aanwezig is, maar om de patroonbetekenis «het komt soms voor dat …». Het patroon is: werkwoord in de woordenboekvorm + ことがあります = «soms gebeurt het dat …». Samen is de structuur: 簡単な確認で («door/met een eenvoudige controle»), 問題が解決する («het probleem wordt opgelost») en ことがあります («dat komt soms voor»). で geeft hier het middel of de omstandigheid aan, terwijl が het probleem markeert als datgene wat wordt opgelost. De volledige betekenis is: «Soms lossen eenvoudige controles het probleem op»; natuurlijker als Japanse zinsstructuur weergegeven: «Soms komt het voor dat een eenvoudige controle het probleem oplost.»