Een picknick afzeggen vanwege harde wind | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 風は昨日よりずっと強いです。

   De wind is veel sterker dan gisteren.

   風

   wind

   昨日より

   dan gisteren

   ずっと

   veel

   強い

   sterk

   です

   beleefde afsluiting

   Uitgebreide uitleg

   風 betekent hier “wind” en is een zelfstandig naamwoord. Het kan bijvoorbeeld met een beschrijvend woord worden gecombineerd: 強い風 = “sterke wind”. 昨日より bestaat uit 昨日 (“gisteren”) en より, dat in deze vergelijking “dan” of “vergeleken met” markeert. Het is dus niet één woord voor “gisteren”. Een bruikbaar patroon is AはBより… = “A is … dan B”. ずっと versterkt hier de vergelijking. Het betekent “veel” of “aanzienlijk”, dus het verschil is groot. In andere contexten kan dezelfde vorm ook “voortdurend” betekenen; die betekenis past hier niet. 強い is de niet-verleden vorm van het i-adjectief 強い, “sterk”. Hier beschrijft het de wind. De ontkennende vorm is 強くない (“niet sterk”): de vorm verandert doordat het adjectief zelf wordt ontkend, niet doordat 風 het onderwerp is. です volgt hier op een i-adjectief en maakt de mededeling beleefd en neutraal. Na 強い betekent het niet dat er een afzonderlijk Nederlands woord “is” moet worden toegevoegd; 強いです wordt als geheel natuurlijk vertaald met “is sterk”. De delen worden van links naar rechts gecombineerd als 風は (“wat de wind betreft”), 昨日より (“dan gisteren”), ずっと強い (“veel sterker”) en です (beleefde afsluiting). De volledige betekenis is daarom: “De wind is veel sterker dan gisteren.”

2. 今日はピクニックはあまり快適ではないかもしれません。

   Een picknick is vandaag misschien niet prettig.

   今日

   vandaag

   ピクニック

   picknick

   あまり

   niet erg

   快適

   prettig; comfortabel

   ではない

   is niet

   かもしれません

   misschien

   Uitgebreide uitleg

   今日 betekent hier “vandaag”. Het is een zelfstandig naamwoord voor de dag van vandaag en kan met は als tijdsonderwerp worden gebruikt: 今日は = “wat vandaag betreft”. Voorbeeld: 今日は忙しいです。 = “Vandaag ben ik druk.” ピクニック is een zelfstandig naamwoord en betekent “picknick”. Japanse leenwoorden worden vaak in katakana geschreven. In ピクニックは markeert は de picknick als het onderwerp van de beoordeling. De twee vormen 今日は en ピクニックは hebben dus verschillende topicfuncties: de eerste stelt de tijd vast, de tweede markeert de picknick als het onderwerp waarover iets wordt gezegd. あまり betekent in combinatie met een ontkenning “niet erg” of “niet zo”. Het staat vóór de beschrijving: あまり快適ではない = “niet erg comfortabel”. Zonder ontkenning heeft あまり in deze betekenis niet dezelfde gebruikelijke werking; leer dit daarom als patroon: あまり + ontkenning. 快適 betekent “comfortabel” of “aangenaam”. Dit is een na-bijvoeglijk naamwoord: vóór een zelfstandig naamwoord gebruikt het doorgaans 快適な, bijvoorbeeld 快適な部屋 = “een comfortabele kamer”. In de bron beschrijft het de picknick als geheel. ではない ontkent de koppelwerkwoordconstructie bij 快適: 快適ではない = “is niet comfortabel”. Het formele, beleefde alternatief is 快適ではありません; de bron gebruikt hier echter ではない vóór de mogelijkheid uitgedrukt door かもしれません. Het is dus 快適 dat wordt ontkend, niet あまり. かもしれません drukt een mogelijkheid uit: “misschien” of “zou kunnen”. Het maakt de uitspraak minder stellig. Een nuttig patroon is werkwoord of beschrijving + かもしれません, bijvoorbeeld 雨かもしれません。 = “Misschien is het regen” / “Het kan regen zijn.” In deze zin volgt het op de negatieve beschrijving 快適ではない, zodat de volledige bewering luidt: “misschien niet comfortabel”. Samen betekent 今日は “vandaag”, ピクニックは “wat de picknick betreft”, あまり快適ではない “niet erg comfortabel” en かもしれません “misschien”. De hele zin betekent daarom: “Een picknick is vandaag misschien niet prettig.” De beleefde zinsafsluiting en かもしれません maken dit een voorzichtige, niet-stellige beoordeling.

3. シートは何度も風で飛ばされそうです。

   De deken zou steeds wegwaaien.

   シート

   deken

   何度も

   steeds opnieuw

   風で

   door de wind

   飛ばされ

   weggeblazen worden

   そうです

   lijkt zo te zijn

   Uitgebreide uitleg

   シート betekent hier, volgens de vaste vertaling, “deken”. Het is een leenwoord en kan afhankelijk van de context ook “sheet” of “mat” aanduiden. In deze zin is het onderwerp van de gebeurtenis; は markeert シート als het gespreksonderwerp. 何度も betekent “steeds opnieuw” of “herhaaldelijk”. Het wijst op meerdere herhalingen, niet op één enkele keer. Bijvoorbeeld: 何度も読みます。 — “Ik lees het steeds opnieuw.” 風で geeft de oorzaak of kracht aan: “door de wind”. Het partikel で kan hier de omstandigheid of oorzaak markeren waardoor iets gebeurt. Het betekent hier dus niet dat de wind zelf het onderwerp is. 飛ばされ komt van 飛ばす (“iets wegblazen of weg laten vliegen”) en is de stam van de passieve vorm 飛ばされる: “weggeblazen worden”. Het onderwerp ondergaat de handeling; de wind veroorzaakt dat de deken wordt weggeblazen. De vorm verschilt dus van 飛ばして, dat betekent dat iemand of iets iets weg blaast of laat vliegen. そうです volgt hier op de stam 飛ばされ en drukt uit dat iets waarschijnlijk lijkt te gebeuren: “het lijkt erop dat ...” of “zou ...”. Het is de vorm V-stam + そうです, niet de afzonderlijke betekenis “zeggen”. De beleefde uitgang です maakt de uiting beleefd. Vergelijk: 雨が降りそうです。 — “Het lijkt te gaan regenen.” Samen vormt シートは何度も風で飛ばされそうです。 de betekenis: “De deken zou steeds door de wind weggeblazen worden.” Het onderwerp is de deken, 何度も geeft de herhaling aan, 風で noemt de wind als oorzaak, en 飛ばされそうです zegt dat het herhaaldelijk wegblazen waarschijnlijk lijkt. De zin past daardoor bij de context waarin buiten eten mogelijk lastig is.

4. それに、外で食べるのは難しいかもしれません。

   Ook buiten eten kan moeilijk zijn.

   それに

   bovendien; ook

   外で

   buiten

   食べる

   eten

   難しい

   moeilijk

   かもしれません

   misschien

   Uitgebreide uitleg

   それに betekent hier “bovendien” of “ook nog”. Het is een verbindend woord dat een extra reden of omstandigheid toevoegt aan wat al gezegd is. Het staat aan het begin van deze zin en verbindt deze observatie met de eerdere informatie. 外で betekent “buiten”. 外 is het zelfstandige naamwoord “buitenkant/buiten”; で markeert hier de plaats waar een handeling plaatsvindt. Vergelijk: 家で食べる = “thuis eten”. De vorm で kan ook andere functies hebben, dus de precieze betekenis komt hier uit de combinatie met de handeling. 食べる is de niet-verleden vorm van “eten”. In deze zin wordt 食べる met の omgezet in een nominale eenheid: 外で食べるの betekent letterlijk “het buiten eten”. Daarna markeert は die eenheid als onderwerp of besproken kwestie. Het gaat dus niet om een bevel om te eten. Een bruikbaar patroon is V-るのは難しい = “V’en is moeilijk”, bijvoorbeeld 日本語を読むのは難しい = “Japans lezen is moeilijk”. 難しい betekent hier “moeilijk”. Dit is een i-adjectief dat als gezegde kan staan zonder een apart werkwoord voor “zijn”. De vorm blijft in deze zin 難しい; in de verleden tijd wordt het bijvoorbeeld 難しかった (“was moeilijk”). In 食べるのは難しい beschrijft het dus de moeilijkheid van de hele activiteit, niet alleen van het eten als zelfstandig naamwoord. かもしれません geeft een voorzichtige mogelijkheid weer: “kan misschien” of “misschien”. Het staat na de vorm 難しい en maakt de uitspraak minder stellig. かもしれない is de minder beleefde vorm; かもしれません is de beleefde vorm. Deze uitdrukking beweert hier niet dat de activiteit zeker moeilijk is, maar dat dit mogelijk zo is. Samen betekent それに “bovendien”, 外で食べるのは “buiten eten”, 難しい “moeilijk” en かもしれません “kan misschien zijn”: “Bovendien kan buiten eten moeilijk zijn.” De Japanse zin presenteert buiten eten als een mogelijke extra moeilijkheid, zonder de mogelijkheid als zekerheid te formuleren.

5. 中止して、代わりに中で会いませんか。

   Zullen we afzeggen en in plaats daarvan binnen afspreken?

   中止して

   afzeggen en …

   代わりに

   in plaats daarvan

   中で

   binnen

   会いませんか

   zullen we afspreken?

   Uitgebreide uitleg

   中止して komt van het werkwoord 中止する (“annuleren”, “stopzetten”). De vorm 中止して is de て-vorm: hier verbindt zij deze handeling met wat daarna komt, ongeveer “afzeggen en daarna …”. De て-vorm kan ook andere functies hebben; de precieze verbinding komt hier uit de volledige zin. 代わりに bestaat uit 代わり (“vervanging; alternatief”) en に. In deze zin markeert het een alternatief: “in plaats daarvan”. Een bruikbaar patroon is A の代わりに B = “B in plaats van A”; hier wordt A uit de voorafgaande handeling begrepen en volgt B daarna. 中で gebruikt 中 in de betekenis “binnenkant” of “binnen”, met で voor de plaats waar de handeling plaatsvindt. Het betekent hier dus “binnen”, niet “in het midden”. De plaatsbepaling hoort bij de daaropvolgende afspraak: binnen afspreken. 会いませんか komt van 会う (“elkaar ontmoeten; afspreken”). 会いません is de beleefde niet-verleden vorm in de ontkennende vorm; か maakt er een vraag van. In dit patroon werkt een beleefde negatieve vraag als uitnodiging of voorstel: 会いませんか = “zullen we afspreken?” Het werkwoord verandert hier niet naar persoon of aantal; die informatie komt uit de context. Samen vormt de zin het voorstel om iets af te zeggen en vervolgens als alternatief binnen af te spreken: 中止して + 代わりに + 中で + 会いませんか. De volledige betekenis is: “Zullen we afzeggen en in plaats daarvan binnen afspreken?”

6. そのほうが安全で、楽でしょう。

   Dat zou veiliger en gemakkelijker zijn.

   そのほうが

   die optie is beter

   安全で

   veilig en …

   楽

   gemakkelijker

   でしょう

   zou … zijn

   Uitgebreide uitleg

   そのほうが verwijst hier naar de eerder genoemde optie en betekent ongeveer “die optie/keuze”. ほう maakt van een richting of kant een keuze of alternatief; met が wordt die optie als de betere of geschiktere keuze aangewezen. In deze context geeft de vaste vertaling dat weer als “dat zou … zijn”. Het aanwijzende その heeft hier dus betrekking op de bedoelde optie, zonder dat de zin zelf die optie opnieuw benoemt. 安全で komt van het na-bijvoeglijk naamwoord 安全だ (“veilig zijn”). De vorm で verbindt deze eigenschap met de volgende eigenschap: 安全で、楽だ betekent “veilig en gemakkelijk”. De vorm 安全で is hier niet de verleden tijd; zij houdt de zin open voor het volgende deel. In de vaste vertaling wordt door de vergelijking tussen de opties “veiliger” gebruikt, hoewel het Japanse woord zelf niet als apart comparatief is verbogen. 楽 betekent hier dat iets weinig moeite kost of gemakkelijker is. Als predicaat kan het bijvoorbeeld 楽だ (“het is gemakkelijk/minder belastend”) of, vóór een zelfstandig naamwoord, 楽な方法 (“een gemakkelijke methode”) zijn. In deze zin staat 楽 vóór でしょう, waardoor het samen met dat element de beoordeling “waarschijnlijk gemakkelijker” vormt. でしょう maakt de uitspraak voorzichtig of waarschijnlijk: de spreker presenteert de beoordeling als iets dat vermoedelijk zo is, niet als een onvoorwaardelijk bevel of vaststaand feit. Na een zelfstandig naamwoord of een na-bijvoeglijk naamwoord zoals 楽 kan het rechtstreeks volgen: 楽でしょう betekent hier “het zou gemakkelijk zijn” of “het zal wel gemakkelijk zijn”. Volgens de vaste vertaling past hier de eerste weergave. Samen betekent そのほうが安全で、楽でしょう。: “Die optie zou veiliger en gemakkelijker zijn.” De eerste eigenschap wordt met 安全で aan de tweede gekoppeld; でしょう verzacht vervolgens de gezamenlijke beoordeling. De formulering past bij een voorstel of afweging tussen opties.

7. グループチャットでみんなに知らせます。

   Ik zal het aan iedereen in de groepschat laten weten.

   グループチャット

   groepschat

   みんなに

   aan iedereen

   知らせます

   laten weten

   Uitgebreide uitleg

   グループチャット betekent hier “groepschat”. Het is een samengesteld leenwoord: グループ is “groep” en チャット is “chat”. In een andere zin kan hetzelfde zelfstandig naamwoord bijvoorbeeld als onderwerp of plaatsbepaling optreden. みんなに betekent “aan iedereen”. みんな is een algemene aanduiding voor “iedereen” of “alle mensen” in de bedoelde groep; に markeert hier de ontvanger van de mededeling. Het gaat dus niet om een zelfstandig numeriek telwoord. Een vergelijkbaar patroon is Xに知らせます: “het aan X laten weten”. 知らせます is de beleefde vorm van 知らせる, “laten weten” of “informeren”. De vorm op -ます is de beleefde predicatieve vorm. In deze context verwijst de niet-verleden vorm naar een voorgenomen toekomstige handeling; -ます betekent op zichzelf niet uitsluitend “toekomst”. 知らせる is een transitief werkwoord: de persoon die de informatie ontvangt kan met に worden genoemd. Bijvoorbeeld: 先生に知らせます。— “Ik laat het de docent weten.” Samen vormen de delen: グループチャットで geeft het kanaal of de omgeving aan, みんなに noemt de ontvangers, en 知らせます zegt wat de spreker zal doen. Het onderwerp van het Japanse werkwoord wordt niet uitgesproken; volgens de vaste vertaling is dat “ik”. De volledige betekenis is daarom: “Ik zal het aan iedereen in de groepschat laten weten.”

8. 公園の近くのカフェがよいでしょう。

   Een café bij het park zou een goede keuze zijn.

   公園

   park

   の近く

   in de buurt van

   カフェ

   café

   よい

   goed

   でしょう

   zou ... zijn

   Uitgebreide uitleg

   公園 betekent hier “park”. Het is een zelfstandig naamwoord. In een samenstelling met の kan het een plaats of ander zelfstandig naamwoord nader bepalen, bijvoorbeeld 公園の入口 = “de ingang van het park”. の近く betekent “in de buurt van”. Het patroon Aの近く betekent “in de buurt van A”; の verbindt de plaats met 近く, dat “nabijheid” betekent. Samen vormen 公園の近く dus “in de buurt van het park”. カフェ betekent “café”. Het is een leenwoord dat hier de plaats aanduidt die wordt beoordeeld. In 公園の近くのカフェ verbindt het tweede の de locatie met het café: “een café in de buurt van het park”. よい betekent hier “goed” of, natuurlijker in deze beoordeling, “een goede keuze”. Dit is de vorm よい zelf; いい is een veelgebruikte meer spreektaalachtige variant met dezelfde basisbetekenis. Een voorbeeld is この方法がよいです。 — “Deze methode is goed.” でしょう maakt de beoordeling voorzichtig en niet-stellig. Na een beschrijving zoals よい kan よいでしょう in deze context worden weergegeven als “zou goed zijn” of “zal waarschijnlijk goed zijn”. Het is hier dus geen harde bewering. Een voorbeeld is 明日も晴れるでしょう。 — “Morgen zal het waarschijnlijk ook zonnig zijn.” Samen vormen 公園の近くのカフェ en よいでしょう de zin 公園の近くのカフェがよいでしょう。 Het partikel が markeert hier het café als datgene wat wordt beoordeeld; よいでしょう zegt er een voorzichtige positieve beoordeling over. De volledige betekenis is: “Een café bij het park zou een goede keuze zijn.”