Het weer controleren voor vertrek | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 出発する前に天気アプリを確認してもらえますか。

   Kun je de weerapp controleren voordat we vertrekken?

   出発する

   vertrekken

   前に

   voordat

   天気アプリ

   weerapp

   確認して

   controleren

   もらえますか

   zou je dat kunnen doen?

   Uitgebreide uitleg

   出発する betekent hier “vertrekken”. Dit is de woordenboekvorm van het werkwoord. Voorbeeld: 明日出発する。 — “Morgen vertrek ik.” Het onderwerp wordt in het Japans niet uitgedrukt; in deze vaste vertaling is de bedoelde betekenis “we vertrekken”. 前に betekent hier “voordat”. Na een werkwoord in de gewone vorm vormt V前に een tijdspatroon: 出発する前に = “voordat we vertrekken”. に markeert het tijdspunt waarvoor de andere handeling plaatsvindt. 天気アプリ is een samenstelling van 天気 (“weer”) en アプリ (“app”): “weerapp”. In deze zin is het de zaak die gecontroleerd moet worden. 確認して komt van 確認する, “controleren” of “nakijken”. して is de te-vorm van する. De te-vorm verbindt dit werkwoord hier met de verzoekconstructie Vて + もらえますか. もらえますか is de beleefde vraagvorm met de potentiële vorm van もらう (“krijgen/ontvangen”). In Vて + もらえますか vraagt de spreker beleefd of de aangesprokene de handeling voor de spreker wil uitvoeren: “zou je V kunnen doen?” Hier gaat het dus om een beleefd verzoek om te controleren. Samen vormt 出発する前に de tijdsbepaling “voordat we vertrekken”. 天気アプリを確認してもらえますか betekent “kun je de weerapp controleren?”; を markeert 天気アプリ als object van 確認する. De volledige betekenis is: “Kun je de weerapp controleren voordat we vertrekken?”

2. 雨が降る可能性が少しあると出ています。

   Er staat dat er een kleine kans op regen is.

   雨

   regen

   降る

   vallen (van regen)

   可能性

   mogelijkheid; kans

   少し

   een beetje; klein beetje

   ある

   er is; bestaat

   出ています

   staat aangegeven

   Uitgebreide uitleg

   雨 betekent hier “regen”. Als zelfstandig naamwoord kan het in eenvoudige patronen het onderwerp of het onderwerp van een voorspelling zijn, bijvoorbeeld 雨です — “Het regent” / “Het is regenachtig” (afhankelijk van de context). In deze zin wordt het nader verbonden met 降る: het gaat om regen die valt. 降る is de woordenboekvorm “vallen”; bij neerslag betekent het “vallen” of natuurlijker “regenen”. De vorm blijft niet beperkt tot regen: hetzelfde werkwoord kan bijvoorbeeld ook voor sneeuw worden gebruikt. In 雨が降る markeert が 雨 als datgene wat valt. Het werkwoord staat hier in de niet-verleden vorm, die in een ingebedde inhoud een algemene of verwachte gebeurtenis kan uitdrukken: “dat het regent / zal regenen”. 可能性 betekent “mogelijkheid” of “kans”. Het is een zelfstandig naamwoord en komt vaak voor in patronen als 可能性がある — “er is een mogelijkheid dat …” — en 可能性が高い — “de kans is groot”. Hier vormt 雨が降る可能性 één geheel: “de kans dat het regent”. De vorm 降る beschrijft daarbij welke gebeurtenis mogelijk is; hij is niet zelf de hoofdhandeling van de hele zin. 少し betekent “een beetje” of “in geringe mate”. Hier beperkt het de hoeveelheid van ある: er is maar een kleine mate van mogelijkheid, dus “er is een kleine kans”. Het is niet hetzelfde als een exact aantal. Een herbruikbaar voorbeeld is 少し待ってください — “Wacht alstublieft even”; daar beperkt 少し de duur of hoeveelheid van het wachten. ある betekent “er zijn” of “bestaan” voor een niet-levend iets. In 可能性が少しある zegt het dat er een kleine mogelijkheid aanwezig is. De woordenboekvorm is ある; de beleefde niet-verleden vorm is あります. Dit werkwoord wordt hier gebruikt voor het bestaan van 可能性, niet voor het vallen van de regen zelf. 出ています betekent hier “staat aangegeven” of “wordt weergegeven”. De vorm bestaat uit 出る (“naar buiten komen; verschijnen”) en います, de beleefde vorm van いる, als onderdeel van de constructie 〜ている. Bij informatie die op een app, scherm of bericht verschijnt, beschrijft 出ている de zichtbare of geldende weergegeven toestand; 出ています is de beleefde vorm. Een voorbeeld is 画面に名前が出ています — “De naam staat op het scherm.” De inhoud vóór と is 雨が降る可能性が少しある: letterlijk de mededeling dat er een kleine mogelijkheid op regen bestaat. と markeert die volledige inhoud als wat wordt weergegeven of aangegeven. Samen betekent 出ています dat die informatie ergens als actuele weergave staat. De hele zin betekent daarom: “Er staat aangegeven dat er een kleine kans op regen is.”

3. 空はもう曇っているようです。

   De lucht ziet er nu al bewolkt uit.

   空

   lucht; hemel

   もう

   al; inmiddels

   曇っている

   bewolkt zijn

   ようです

   het lijkt erop dat

   Uitgebreide uitleg

   空 betekent hier “de lucht/de hemel”. Het woord kan in andere zinnen ook naar de hemel als geheel verwijzen; in deze zin gaat het om de lucht waarvan het weer wordt beschreven. もう betekent hier “al” of “nu al”. Het geeft aan dat de beschreven toestand op dit moment reeds aanwezig is. Voorbeeld: もう帰ります。— “Ik ga al naar huis.” 曇っている komt van 曇る, “bewolkt worden” of “bewolkt raken”. De vorm 曇っている bestaat uit de て-vorm 曇って plus いる. Bij dit werkwoord beschrijft ている hier vooral de huidige toestand: “bewolkt zijn”, niet alleen het moment waarop de lucht bewolkt raakt. Voorbeeld: 外は曇っています。— “Buiten is het bewolkt.” ようです is een patroon dat een indruk of gevolgtrekking uit zichtbare of andere aanwijzingen uitdrukt: “het lijkt erop dat …” of, bij deze beschrijving, “ziet er … uit”. Na een werkwoordsvorm staat hier 曇っているようです: “het lijkt erop dat het bewolkt is”. Voorbeeld: 彼は忙しいようです。— “Het lijkt erop dat hij het druk heeft.” Samen vormen de delen: 空は “wat de lucht betreft”, もう “nu al”, 曇っている “bewolkt is” en ようです “het lijkt erop dat”. は markeert 空 als onderwerp van de beschrijving. De volledige betekenis is dus: “De lucht ziet er nu al bewolkt uit.”

4. 今晩は気温も下がります。

   De temperatuur zal vanavond ook dalen.

   今晩は

   vanavond

   気温

   temperatuur

   も

   ook

   下がります

   zal dalen

   Uitgebreide uitleg

   今晩は betekent hier “vanavond”. 今晩 is een zelfstandig naamwoord voor “vanavond” of “vanavond/nacht”; は markeert het voorafgaande tijdselement als onderwerp van gesprek of tijdskader, niet als grammaticaal onderwerp. Een vergelijkbaar tijdskader is 明日は, “morgen”. 気温 betekent “temperatuur”, meer bepaald de temperatuur van de lucht. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbare combinatie is 気温が高い (“de temperatuur is hoog”) tegenover 気温が低い (“de temperatuur is laag”). も betekent hier “ook”. Het voegt de temperatuurdaling toe aan wat al als relevante ontwikkeling geldt. Het volgt op het element waarop “ook” betrekking heeft: 気温も = “de temperatuur ook”. 下がります komt van het werkwoord 下がる, “dalen” of “lager worden”. 下がります is de beleefde niet-verleden vorm. Hier verwijst die vorm, door de betekenis van de zin, naar een verwachte toekomstige daling: “zal dalen”. 下がる is intransitief: het onderwerp wordt lager. Voor iets dat een andere zaak actief lager maakt, gebruikt het Japans 下げる. Voorbeeld: 温度が下がります。 — “De temperatuur daalt.” De delen worden samen 今晩は (“vanavond” als tijdskader) + 気温も (“de temperatuur ook”) + 下がります (“zal dalen”). De volledige betekenis is: “De temperatuur zal vanavond ook dalen.”

5. 薄手のジャケットを持っていきましょうか。

   Zal ik een dun jasje meenemen?

   薄手

   dun, licht van stof

   ジャケット

   jasje

   持っていきましょうか

   zal ik meenemen?

   Uitgebreide uitleg

   薄手 betekent hier “dun/licht van materiaal” en beschrijft het soort jas. Het is een zelfstandig naamwoord dat als bepaling vóór een ander zelfstandig naamwoord staat: 薄手のジャケット = “een dun jasje”. Het zegt iets over de dikte of het materiaal, niet over de grootte. Voorbeeld: 薄手のコート betekent “een dunne jas”. ジャケット is het leenwoord voor “jasje”. In deze zin wordt het door の verbonden met de voorafgaande beschrijving. Het zelfstandig naamwoord zelf krijgt hier geen zichtbare meervoudsvorm; het aantal volgt uit de context, niet uit een aparte uitgang op ジャケット. 持っていきましょうか is een beleefde vraag met de betekenis “zal ik meenemen?”. De basisvorm van het werkwoord is 持つ (“vasthouden” of “meenemen”), met de vorm 持って vóór いく. In 持っていく geeft いく aan dat iets vanaf de huidige plaats wordt meegenomen; samen betekent de uitdrukking “meenemen”. ましょう is de beleefde voorstel- of intentievorm van いく in deze constructie. Met か wordt er een vraag van gemaakt: 持っていきましょうか vraagt of de spreker het voor de ander zal meenemen. Dit is niet hetzelfde als 持っていきますか, dat meestal vraagt of iemand iets meeneemt, zonder dat de vorm zelf de spreker als degene die het zal doen voorstelt. Samen betekent 薄手のジャケット “een dun jasje” en 持っていきましょうか “zal ik meenemen?”. De volledige uiting is dus: “Zal ik een dun jasje meenemen?” De context over de dalende temperatuur maakt zo’n licht jasje tot het bedoelde voorwerp, maar verandert de grammaticale structuur niet.

6. 薄手のジャケットと小さな傘があると助かります。

   Een dun jasje en een kleine paraplu zouden helpen.

   薄手の

   dun, licht van stof

   ジャケット

   jasje

   小さな

   klein

   傘

   paraplu

   があると助かります

   het zou helpen als het er is

   Uitgebreide uitleg

   薄手の beschrijft het materiaal of de dikte van iets: hier gaat het om een jasje van dunne, lichte stof. 薄手 is een zelfstandig naamwoordachtig woord dat vóór een zelfstandig naamwoord met の wordt verbonden. Het is iets anders dan bijvoorbeeld 薄い, het gewone bijvoeglijke woord voor “dun”. Voorbeeld: 薄手のシャツ — “een dun shirt”. ジャケット betekent hier “jasje”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 薄手のジャケット wordt het voorafgegaan door de beschrijving 薄手の. 小さな betekent “klein” en staat vóór 傘 om dat zelfstandig naamwoord te beschrijven. Dit is de attributieve vorm die in deze vaste combinatie wordt gebruikt. Het gewone bijvoeglijke woord is 小さい; vergelijk 小さい傘 — “een kleine paraplu”. 小さな en 小さい kunnen hier allebei een kleine paraplu beschrijven, maar hun grammaticale vorm is verschillend. 傘 betekent “paraplu”. In 小さな傘 is het het zelfstandig naamwoord dat door 小さな wordt beschreven. があると助かります vormt samen een herbruikbaar patroon: “het zou helpen als ... er is” of natuurlijker “... zou helpen om te hebben”. ある drukt het bestaan of de aanwezigheid van iets uit. Met と wordt de voorafgaande voorwaarde verbonden met het gevolg 助かります (“dat helpt / dat zou goed uitkomen”). 助かります is de beleefde vorm van 助かる; in deze context betekent het niet letterlijk dat iemand wordt gered, maar dat een aanwezige zaak praktisch helpt. Voorbeeld: 時間があると助かります。 — “Het zou helpen als er tijd is.” Hier verbindt と de voorwaarde 時間がある met het gevolg 助かります. Samen betekent 薄手のジャケットと小さな傘 “een dun jasje en een kleine paraplu”. と tussen deze twee zelfstandige naamwoorden betekent hier “en”. Daarna maakt があると助かります van die aanwezigheid een behulpzame voorwaarde. De volledige zin betekent dus: “Een dun jasje en een kleine paraplu zouden helpen.” De beleefde formulering is geschikt om een praktische behoefte of een bescheiden verzoek uit te drukken.

7. それなら、私は両方ともバッグに入れられます。

   Dan kan ik ze allebei in mijn tas doen.

   それなら

   dan / in dat geval

   私は

   ik, als gespreksthema

   両方とも

   allebei

   バッグ

   tas

   入れられます

   kan doen / plaatsen

   Uitgebreide uitleg

   それなら betekent hier “dan / in dat geval” en sluit aan op de voorafgaande informatie. Het is een voorwaardelijke overgang: op basis van wat net is gezegd, volgt de handeling in deze zin. Voorbeeld: それなら、行きましょう。 — “Dan laten we gaan.” 私は bestaat uit 私 (“ik”) en de themamarkeerder は. 私 is een voornaamwoord van de eerste persoon. は markeert hier “ik” als gespreksthema; het betekent niet op zichzelf dat het gemarkeerde woord grammaticaal het onderwerp is. In deze zin identificeert de vaste Nederlandse vertaling de spreker wel als degene die de handeling kan uitvoeren. Voorbeeld: 私は学生です。 — “Ik ben student.” 両方とも betekent “allebei”. 両方 verwijst hier naar twee eerder genoemde dingen, en とも benadrukt dat het om beide gaat, niet slechts om één ervan. In de gegeven context zijn dat het dunne jasje en de kleine paraplu. Voorbeeld: 両方とも必要です。 — “Allebei zijn nodig.” バッグ betekent “tas”. Dit is een zelfstandig naamwoord; het beschrijft hier de tas waarin iets geplaatst kan worden. Voorbeeld: バッグがあります。 — “Er is een tas.” 入れられます is de beleefde vorm van de potentiële vorm 入れられる van 入れる (“ergens in doen” of “plaatsen”). De vorm drukt hier mogelijkheid uit: “kan erin doen/plaatsen”. ます geeft daarbij een beleefde, niet-verleden formulering. Voorbeeld: 本を箱に入れられます。 — “Ik kan het boek in de doos doen.” In バッグに入れられます markeert に de plaats of bestemming waar iets in wordt gedaan: letterlijk “in de tas plaatsen”. Samen met 両方とも betekent dit dat beide genoemde voorwerpen in de tas kunnen worden gedaan. De hele zin komt daardoor neer op: “Dan kan ik ze allebei in mijn tas doen.”

8. それで、雨と今晩の涼しさには十分でしょう。

   Dat zou genoeg moeten zijn voor de regen en de koelere avond.

   それで

   daarmee; met dat

   雨

   regen

   今晩

   vanavond

   涼しさ

   koelte

   には

   voor; wat betreft

   十分

   voldoende

   でしょう

   waarschijnlijk; vermoedelijk

   Uitgebreide uitleg

   それで verwijst hier naar iets dat met het voorafgaande verband houdt en betekent in deze zin ongeveer “daarmee” of “met dat”. Het kan ook een gevolg inleiden met de betekenis “dus”, maar die lezing is hier niet de beste weergave van de vaste vertaling. Een bruikbaar patroon is それで、... = “Met dat ...” of, afhankelijk van de context, “Daarmee ...”. 雨 betekent hier “regen”. Het is een zelfstandig naamwoord en verandert niet van vorm voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: 雨が降っています。 — “Het regent.” 今晩 betekent “vanavond” of “de avond van vandaag”. Het is een tijdsaanduiding. Vóór の bepaalt het 涼しさ: 今晩の涼しさ betekent “de koelte van vanavond”. 涼しさ is het zelfstandig naamwoord “koelte”. Het is gevormd uit het bijvoeglijk naamwoord 涼しい (“koel”) met -さ, waarmee een eigenschap als zelfstandig naamwoord wordt uitgedrukt: 涼しい → 涼しさ. De vorm zelf is geen comparatief. Het Nederlandse “koelere avond” in de vaste vertaling geeft de bedoelde betekenis natuurlijk weer, maar Japans 涼しさ drukt hier de koelte uit en niet afzonderlijk een vergelijkingsvorm. には bestaat uit に en は. Hier markeert に waarvoor iets voldoende is, terwijl は dat bereik als onderwerp van aandacht markeert: “voor ...” of “wat betreft ...”. Samen met 雨と今晩の涼しさ gaat het dus om de zaken waarvoor iets voldoende is. 十分 betekent “voldoende” of “genoeg”. Hier beschrijft het dat iets toereikend is. Het kan ook vóór een werkwoord als bijwoord staan, bijvoorbeeld 十分食べました。 — “Ik heb genoeg gegeten.” でしょう is hier een beleefde, voorzichtige vorm die onzekerheid of een inschatting uitdrukt. In combinatie met 十分 in 十分でしょう betekent het ongeveer “zal waarschijnlijk voldoende zijn” of, volgens de vaste vertaling, “zou genoeg moeten zijn”. Het is hier geen bevel. De vorm geeft op zichzelf geen verleden tijd aan; de precieze tijdsinterpretatie hangt samen met de predicatie en de context. Samen vormen 雨と今晩の涼しさ twee met と verbonden zaken. には十分でしょう zegt dat iets daarvoor voldoende zou moeten zijn. それで koppelt dat aan het voorafgaande middel of de voorafgaande situatie. De volledige betekenis is daarom: “Dat zou genoeg moeten zijn voor de regen en de koelere avond.”