Een fotowandeling plannen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 明日、写真を撮りながら散歩しない？

   Wil je morgen meegaan met een fotowandeling?

   明日

   morgen

   写真

   foto; fotografie

   撮りながら

   terwijl je foto's maakt

   散歩

   wandeling

   しない？

   zullen we niet …?

   Uitgebreide uitleg

   明日 betekent hier ‘morgen’. Het is een tijdsaanduiding; bijvoorbeeld 明日行く。 betekent ‘Ik ga morgen.’ 写真 is ‘foto’ of, in deze combinatie, ‘fotografie’. In 写真を撮る is 写真 het object: letterlijk ‘een foto maken’. を markeert hier wat er wordt gefotografeerd. De vorm 写真 zelf verandert niet voor enkelvoud of meervoud. 撮りながら betekent ‘terwijl [iemand] foto's maakt’. De basisvorm is 撮る (‘fotograferen; een foto maken’). In deze vorm wordt de stam 撮り- gecombineerd met ながら; zo worden twee gelijktijdige handelingen verbonden. Het onderwerp van de handelingen is normaal hetzelfde: 音楽を聞きながら歩く。 betekent ‘Ik loop terwijl ik naar muziek luister.’ In de vaste zin verwijst 撮りながら naar foto's maken tijdens het wandelen; het specificeert niet zelfstandig wie de handelingen uitvoert. 散歩 betekent ‘wandeling’ of ‘wandelen’. Als zelfstandig naamwoord staat het voor een wandeling; met する vormt het de werkwoordelijke uitdrukking 散歩する, ‘wandelen / een wandeling maken’. Bijvoorbeeld: 毎朝散歩する。 betekent ‘Ik maak elke ochtend een wandeling.’ しない？ is de negatieve niet-verleden vorm van する (する → しない) met een vraagteken. Bij een voorstel kan deze vorm natuurlijk als een uitnodiging klinken: ‘zullen we niet …?’ Hier hoort しない bij 散歩する, niet bij 撮る; het voorgestelde handelen is dus wandelen. De Japanse zin noemt geen expliciet onderwerp, terwijl de Nederlandse vertaling het voorstel weergeeft als ‘wil je …?’ Samen vormen 写真を撮りながら散歩しない？ de structuur 写真を撮りながら (‘terwijl je foto's maakt’) + 散歩しない？ (‘zullen we niet wandelen?’). Met de tijdsaanduiding 明日 ontstaat de volledige betekenis: ‘Zullen we morgen wandelen terwijl we foto's maken?’, natuurlijk weergegeven als ‘Wil je morgen meegaan met een fotowandeling?’

2. 写真を撮る練習をもっとしたいな。

   Ik kan wel wat meer oefening met fotografie gebruiken.

   写真

   foto; foto’s

   撮る

   maken; nemen (een foto)

   練習

   oefening; praktijk

   もっと

   meer

   したいな

   ik wil graag

   Uitgebreide uitleg

   写真 betekent hier “foto” of “foto’s” binnen de vaste combinatie 写真を撮る: foto’s maken. Het woord kan in andere contexten ook een foto als concreet beeld aanduiden; hier maakt 撮る duidelijk dat het om foto’s gaat. 撮る is de woordenboekvorm van het werkwoord “maken/nemen” bij foto’s. In 写真を撮る練習 staat deze gewone vorm vóór 練習 en beschrijft hij welke handeling geoefend wordt. Het patroon V-る練習 betekent “oefening in V-en”. Voorbeeld: 写真を撮ります betekent “Ik maak een foto” in beleefde stijl. 練習 is een zelfstandig naamwoord met de betekenis “oefening” of “praktijk”. In 写真を撮る練習 gaat het specifiek om oefenen met foto’s maken. Het is niet zelf het werkwoord “oefenen”; daarvoor wordt bijvoorbeeld 練習する gebruikt, letterlijk “oefening doen”. Voorbeeld: 毎日練習します betekent “Ik oefen elke dag”. もっと betekent “meer” en verhoogt hier de hoeveelheid oefening: de spreker wil meer oefenen dan tot nu toe. Het geeft op zichzelf niet aan hoeveel meer. したいな bestaat uit したい en het zinsfinale partikel な. したい wordt gevormd uit de stam し- van する plus たい en betekent “willen doen”. Hier hoort het bij 練習を: de spreker wil meer oefening doen. な drukt aan het einde een persoonlijke gedachte of gevoelsmatige nadruk uit; het is niet het deel dat de wens “willen” vormt. Samen vormen 写真を撮る練習 en もっとしたいな de betekenis: “Ik wil graag meer oefenen met foto’s maken.” Dat is verenigbaar met de vaste vertaling “Ik kan wel wat meer oefening met fotografie gebruiken.”

3. 朝の光のほうが、街の写真にはいいはずだよ。

   Het ochtendlicht zou beter moeten zijn voor straatfoto's.

   朝

   ochtend

   光

   licht

   ほうが

   eerder / de voorkeur bij een vergelijking

   街

   stad

   写真

   foto

   いい

   goed

   はずだよ

   zou ... moeten zijn

   Uitgebreide uitleg

   朝 betekent hier “ochtend”. Als zelfstandig naamwoord kan het een tijdstip of periode aanduiden. In 朝の光 bepaalt 朝の het volgende zelfstandig naamwoord: letterlijk “licht van de ochtend”, dus “ochtendlicht”. 光 betekent “licht”. Het is hier het licht zelf, niet een werkwoordsvorm. Het patroon AのB maakt van A een bepaling bij B; 朝の光 is zo “ochtendlicht”. ほうが wordt gebruikt om één optie tegenover een andere te verkiezen of te vergelijken. In 朝の光のほうが wordt het ochtendlicht als de betere optie aangewezen; de andere optie en vaak ook het vergelijkingswoord より kunnen uit de context weggelaten worden. Een herbruikbaar patroon is Aのほうがいい: “A is beter / A verdient de voorkeur”. 街 verwijst hier, samen met 写真, naar de stedelijke omgeving van straatfoto’s. Het woord kan afhankelijk van de context ook een stad of stadsbuurt aanduiden; de vaste vertaling ondersteunt hier de betekenis “straat/stedelijke omgeving”. In 街の写真 verbindt の het onderwerp met het volgende zelfstandig naamwoord: “foto’s van de straat/stad”. 写真 betekent “foto”. In deze zin staat het in 街の写真, dus voor foto’s die de straat of stedelijke omgeving als onderwerp hebben. Het is een zelfstandig naamwoord en verandert hier niet van vorm voor meervoud. いい betekent “goed” en is een veelgebruikt bijvoeglijk naamwoord. De vorm いい staat hier aan het einde van het relevante naamwoordelijke deel en beoordeelt het ochtendlicht positief. De formelere/alternatieve basisvorm よい komt ook voor; いい is de gewone spreektaalvorm. Een nuttig patroon is これはいい: “Dit is goed.” はずだよ drukt uit dat iets volgens de beschikbare verwachting of redenering zo hoort te zijn: “zou ... moeten zijn” of “zal naar verwachting ... zijn”. はず is het zelfstandige naamwoord voor een verwachte uitkomst; だ maakt de bewering af en よ geeft de mededeling nadruk. Dit is hier geen bevel en はず betekent dus niet dat iemand verplicht is iets te doen. Samen vormt 朝の光のほうが de vergelijking “het ochtendlicht is de betere optie”, waarna 街の写真には aangeeft waarvoor die beoordeling geldt: straatfoto’s. いいはずだよ voegt de verwachting toe. De volledige betekenis is daarom: “Het ochtendlicht zou beter moeten zijn voor straatfoto’s.”

4. 最初に何を撮ろうか？

   Wat zullen we eerst fotograferen?

   最初に

   eerst

   何

   wat

   撮ろうか？

   zullen we fotograferen?

   Uitgebreide uitleg

   最初に betekent hier “eerst” of “als eerste”. 最初 betekent “het begin” of “het eerste”, en に markeert hier het tijdstip of de volgorde waarin iets gebeurt. Een bruikbaar patroon is 最初に + werkwoord: “eerst …”. 何 is het vraagwoord “wat”. In deze zin vraagt het naar het object van de handeling: wat gaan we fotograferen? Het woord verandert niet van vorm voor getal of grammaticaal geslacht. In 何を markeert を datgene wat gefotografeerd wordt; dat partikel staat niet in de geselecteerde quote, maar verbindt 何 met 撮る. 撮ろうか？ komt van het werkwoord 撮る, “fotograferen” of “een foto maken”. 撮ろう is de volitieve vorm van 撮る: de spreker stelt voor om samen iets te doen, ongeveer “zullen we …?”. De vorm 撮る is de gewone woordenboekvorm; bij dit werkwoord verandert de volitieve vorm dus van 撮る naar 撮ろう. か maakt van dit voorstel een vraag. Dit is niet hetzelfde als een bevel: de spreker legt de keuze niet eenzijdig vast. Samen vormen de delen 最初に + 何を + 撮ろうか？: “Wat zullen we eerst fotograferen?” De spreker stelt voor om samen te beslissen welk onderwerp als eerste gefotografeerd wordt. De vraagvorm is geschikt wanneer de keuze nog openligt.

5. 古い建物から始めよう。

   We kunnen beginnen met oude gebouwen.

   古い

   oud

   建物

   gebouw

   から始めよう

   laten we beginnen met …

   Uitgebreide uitleg

   古い betekent hier “oud” en beschrijft 建物. Dit is de vorm van het i-adjectief 古い (“oud”); vóór een zelfstandig naamwoord blijft die vorm zo staan, bijvoorbeeld 古いカメラ = “een oude camera”. De tegenstelling is 新しい (“nieuw”). 建物 betekent “gebouw”. Het Japanse zelfstandig naamwoord markeert hier geen verplicht enkelvoud of meervoud; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het in deze zin om “gebouwen” gaat. Een bruikbaar verwant voorbeeld is 大きい建物 = “een groot gebouw”. から始めよう drukt uit: “laten we beginnen met …”. から markeert hier het startpunt: letterlijk ongeveer “vanaf/met …”. 始めよう is de wilsvorm van 始める (“beginnen”): de spreker stelt gezamenlijk voor om te beginnen. Vergelijk 始める (“iets beginnen”, overgankelijk) met 始まる (“beginnen”, zonder dat een handelende persoon als object wordt genoemd), bijvoorbeeld 授業を始めよう = “Laten we de les beginnen.” Samen vormen 古い建物から en 始めよう de betekenis: “Laten we met oude gebouwen beginnen.” De meervoudige betekenis van “gebouwen” staat niet als afzonderlijke meervoudsvorm in het Japans; zij volgt hier uit de vaste vertaling. De uiting is een voorstel om die categorie als beginpunt te nemen.

6. 小さいカメラと予備のバッテリーを持っていくね。

   Ik neem mijn kleine camera en een extra batterij mee.

   小さい

   klein

   カメラ

   camera

   と

   en

   予備の

   extra-; reserve-

   バッテリー

   batterij

   持っていく

   meenemen

   Uitgebreide uitleg

   小さい betekent hier “klein” en staat vóór カメラ om het zelfstandig naamwoord te beschrijven. Het is een zogenoemd i-adjectief: de vorm 小さい is de gewone attributieve vorm; in bijvoorbeeld 小さかった betekent dezelfde stam “was klein”. Het tegenovergestelde is 大きい “groot”. Voorbeeld: 小さい箱です。 — “Het is een kleine doos.” カメラ is een zelfstandig naamwoord en betekent “camera”. Japanse leenwoorden zoals dit worden vaak in katakana geschreven. In deze zin is het de camera die de spreker meeneemt; de Nederlandse vertaling maakt de eerste persoon expliciet, terwijl het Japans het onderwerp weglaat. と verbindt hier twee zelfstandige naamwoorden in een opsomming: カメラとバッテリー = “een camera en een batterij”. Het is dus niet alleen een los woord voor “en”; in deze positie markeert het de verbonden leden van de opsomming. Voorbeeld: 水とパンを買う。 — “Ik koop water en brood.” 予備の beschrijft het volgende zelfstandig naamwoord: 予備 betekent “reserve” of “reservevoorraad”, en の maakt daarvan een bepalende verbinding. 予備のバッテリー betekent daarom “een reservebatterij” of “een extra batterij”. の kan in zulke verbindingen een zelfstandig naamwoord vóór een ander zelfstandig naamwoord plaatsen, vergelijkbaar met “van” of een samenstelling in het Nederlands. バッテリー betekent “batterij” en is hier het tweede lid van de opsomming. Samen met 予備の vormt het 予備のバッテリー, niet twee afzonderlijke handelingen. 持っていく betekent hier “meenemen” of letterlijk “meedragen en gaan”. Het bestaat uit de te-vorm 持って van 持つ “vasthouden, dragen” plus いく “gaan”. Deze combinatie benadrukt dat iets met de spreker meegaat naar een andere plaats. Vergelijk 持ってくる: “meebrengen”, waarbij de beweging naar de gesprekspartner of een vastgesteld punt toe gericht is. Voorbeeld: 傘を持っていく。 — “Ik neem een paraplu mee.” Het slot ね staat niet in een afzonderlijke phrase-entry, maar verzacht de mededeling en presenteert haar als iets dat de spreker met de luisteraar deelt of ter bevestiging voorlegt. De vorm 持っていくね is hier dus een informele, vriendelijke manier om te zeggen: “Ik neem het mee, hoor.” De volledige structuur is 小さいカメラと予備のバッテリーを持っていくね: 小さい beschrijft カメラ; と verbindt de camera met 予備のバッテリー; を markeert deze twee samen als het object van 持っていく; en ね geeft de zin een gedeelde, bevestigende toon. De vaste betekenis is: “Ik neem mijn kleine camera en een extra batterij mee.”

7. 通りが混む前に会おう。

   Laten we afspreken voordat de straten druk worden.

   通り

   straat, weg

   混む

   druk worden

   前に

   voordat; eerder dan

   会おう

   laten we afspreken

   Uitgebreide uitleg

   通り betekent hier “straat/straten”. Het is het zelfstandig naamwoord 通り (とおり); het kan afhankelijk van de context ook een weg of doorgang aanduiden. In 通りが markeert が dit woord als datgene waarover de volgende toestand wordt gezegd. 混む betekent “druk worden” of “vol raken”, hier met betrekking tot de straat/straten. Dit is de woordenboekvorm. De vorm 混む kan in een bijzin vóór een ander element staan; in deze zin wordt hij niet als bevel gebruikt. Een bruikbaar contrast is 空く — “minder druk worden/leeg raken”. 前に betekent letterlijk “voorafgaand aan” en vormt hier het patroon [zin] 前に — “voordat …”. 前 is “voorkant/ervoor” en に geeft hier de tijdsrelatie aan. Het deel vóór 前に beschrijft dus de gebeurtenis die nog niet moet hebben plaatsgevonden: 通りが混む前に = “voordat de straten druk worden”. 会おう betekent hier “laten we afspreken”. Het is de volitief van 会う (“elkaar ontmoeten/afspreken”): 会う → 会おう. Deze vorm drukt een voorstel of gezamenlijke aansporing uit, niet een vastgestelde toekomstige handeling. Bijvoorbeeld: 明日会おう。 — “Laten we morgen afspreken.” Samen betekent 通りが混む前に “voordat de straten druk worden”, en 会おう “laten we afspreken”. De volledige zin 通りが混む前に会おう。 betekent daarom: “Laten we afspreken voordat de straten druk worden.”

8. それから、あとで私たちの写真を比べられるね。

   Dan kunnen we onze foto's later vergelijken.

   それから

   daarna

   あとで

   later

   私たちの

   onze

   写真

   foto

   比べられる

   kunnen vergelijken

   ね

   hè

   Uitgebreide uitleg

   それから betekent hier “daarna” of “dan”: het verbindt dit plan met wat eerder is genoemd. Als herbruikbaar patroon kan het aan het begin staan: それから、… = “Daarna …”. あとで betekent “later” en geeft aan dat iets op een later moment gebeurt. Het kan bijvoorbeeld vóór een werkwoord staan: あとで話す = “Ik praat later.” In deze zin versterken それから en あとで samen de tijdsvolgorde: eerst het eerder genoemde afspreken, en later de foto’s vergelijken. 私たちの betekent “onze”. 私たち is “wij/we” en の verbindt die groep met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 私たちの写真 = “onze foto’s”. Het bezittelijke verband staat dus in 私たちの; 私たち is niet zelf het bezeten voorwerp. 写真 betekent “foto” of, afhankelijk van de context, “foto’s”. Het Japans markeert hier niet met een aparte meervoudsvorm dat het om meerdere foto’s gaat; de vertaling maakt dat in deze zin concreet als “foto’s”. Een voorbeeld: 写真を見る = “foto’s bekijken” (of “een foto bekijken”, afhankelijk van de context). 比べられる is hier de mogelijkheid-/kunnen-vorm van 比べる, “vergelijken”: 比べる → 比べられる = “kunnen vergelijken”. In deze zin is het geen passieve lezing, omdat de vaste vertaling de betekenis “we kunnen vergelijken” geeft en 写真を het object van het vergelijken aanduidt. Een voorbeeld: 二つを比べられる = “Je kunt de twee vergelijken.” ね is een zinsdeeltje aan het einde. Het maakt de uitspraak bevestigend en zoekt instemming, vergelijkbaar met “hè?” of “toch?” in deze context. Het is geen zelfstandig naamwoord en voegt geen nieuw handelend persoon toe. Samen betekent それから、あとで “daarna, later”; 私たちの写真を betekent “onze foto’s” als object; en 比べられるね betekent “we kunnen ze vergelijken, hè?”. De volledige zin is dus: “Dan kunnen we later onze foto’s vergelijken.” De vorm klinkt als een gezamenlijk plan of een gedeelde verwachting.