Joggen als hobby | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 仕事のあとにジョギングを始めたんだ。

   Ik ben na mijn werk begonnen met joggen.

   仕事のあとに

   na het werk

   ジョギング

   joggen

   始めたんだ

   ben begonnen

   Uitgebreide uitleg

   仕事のあとに betekent hier “na het werk”. 仕事 is het zelfstandig naamwoord “werk” of “baan”; あと betekent “erna” of “na afloop”, en に markeert hier het tijdstip of de tijdsrelatie. Samen is het patroon Xのあとに = “na X”. In deze vaste zin geeft de vertaling aan dat het om het werk van de spreker gaat. ジョギング is een leenwoord voor “joggen”. Het is hier het zelfstandig naamwoord dat de activiteit benoemt. In combinatie met を始めた vormt het ジョギングを始めた: “met joggen begonnen”. 始めたんだ betekent hier “ben begonnen”. 始めた is de verleden vorm van het werkwoord 始める (“beginnen”): 始める → 始めた. Het onderwerp en het object kunnen in het Japans uit de context worden weggelaten; het object staat in deze zin wel direct ervoor als ジョギングを. んだ geeft een verklarende of toelichtende toon aan: de spreker deelt mee dat dit het geval is. Het verandert de verleden tijd niet in een andere tijd. De delen worden samengevoegd als 仕事のあとに + ジョギングを + 始めたんだ: “Ik ben na mijn werk begonnen met joggen.” Het Japans noemt het onderwerp niet expliciet; de vaste vertaling maakt duidelijk dat de spreker “ik” bedoelt.

2. 今のところ、どう？

   Hoe gaat het tot nu toe?

   今のところ

   tot nu toe

   どう

   hoe is het?

   Uitgebreide uitleg

   今のところ betekent hier “tot nu toe” of “vooralsnog”. De vaste combinatie 今のところ bestaat uit 今 (“nu”) en のところ, dat hier het huidige stadium of de huidige stand afbakent. De combinatie kan zo naar een tussenstand vragen zonder te beweren dat de situatie definitief is. Voorbeeld: 今のところ問題ない。= “Tot nu toe is er geen probleem.” どう vraagt naar de toestand, beoordeling of manier waarop iets is: “hoe?” of, natuurlijker in deze context, “hoe gaat het?”. Het is geen zelfstandig naamwoord voor één concreet object; de rest van de vraag kan in het Japans worden weggelaten wanneer die uit de context duidelijk is. Voorbeeld: 新しい仕事はどう？= “Hoe bevalt de nieuwe baan?” Samen staat 今のところ vóór どう en begrenst het de vraag in de tijd: 今のところ、どう？ vraagt dus naar de huidige tussenstand — “Hoe gaat het tot nu toe?” De komma markeert daarbij een korte pauze, maar verandert de grammaticale betekenis niet. De vraag is informeel en compact; het onderwerp en een uitgebreider werkwoordelijk gezegde zijn niet uitgesproken omdat de situatie die aanvult.

3. ペースは遅いけど、上達してるよ。

   Mijn tempo ligt laag, maar ik word steeds beter.

   ペース

   tempo

   遅い

   langzaam; traag

   けど

   maar

   上達してる

   vooruitgaan; steeds beter worden

   Uitgebreide uitleg

   ペース betekent hier “tempo” of “vaart”. Het is een leenwoord en kan in patronen als ペースが速い (“het tempo is hoog/snel”) en ペースが遅い (“het tempo is laag/traag”) worden gebruikt. In deze zin markeert は ペース als het onderwerp van de eerste mededeling. 遅い betekent hier dat het tempo laag of traag is. Het is de basisvorm van het i-adjectief; in een gewone mededeling kan het direct vóór けど staan. Een nuttig contrast is 速い (“snel”): ペースが速い betekent “het tempo is hoog/snel”. けど verbindt twee delen met een tegenstelling: “maar” of “hoewel”. Na een gewone mededeling zoals 遅い kan het een concessieve overgang maken: het eerste feit blijft gelden, terwijl daarna een ander, gunstiger feit volgt. Het is hier geen onderdeel van de betekenis “traag”; het verbindt ペースは遅い met het volgende deel. 上達してる betekent hier “steeds beter worden” of “vooruitgaan”. 上達する is de basisvorm van het werkwoord “beter worden/vaardiger worden”. してる is de informele verkorting van している; deze vorm geeft hier een lopende of huidige ontwikkeling weer. De Japanse zin noemt het onderwerp niet expliciet; samen met de vaste vertaling wordt hier de spreker bedoeld. Bijvoorbeeld: 日本語が上達している。 — “Mijn Japans wordt beter.” Samen betekent ペースは遅いけど “mijn tempo is laag, maar” en 上達してるよ “ik word wel steeds beter”. よ aan het einde geeft de mededeling nadrukkelijk aan de gesprekspartner door. De volledige betekenis is dus: “Mijn tempo ligt laag, maar ik word steeds beter.”

4. いつも走るコースはある？

   Heb je een vaste route?

   いつも

   altijd; telkens

   走る

   rennen; lopen

   コース

   route; parcours

   ある

   zijn; hebben

   Uitgebreide uitleg

   いつも betekent hier “altijd” of “telkens” en geeft aan dat de handeling regelmatig terugkeert. Het staat vóór 走る en bepaalt dus de frequentie van het lopen. In andere contexten kan het, afhankelijk van de situatie, ook als “meestal” worden weergegeven. 走る is de woordenboekvorm voor “rennen” of “lopen”. In 走るコース staat die vorm vóór een zelfstandig naamwoord om dat zelfstandig naamwoord te bepalen: “de route die [iemand] loopt”. Het onderwerp van 走る is niet uitgesproken; Japans laat zo’n onderwerp vaak weg. Het patroon [werkwoord in woordenboekvorm] + zelfstandig naamwoord is herbruikbaar, bijvoorbeeld 食べる店 = “een restaurant waar je eet”. Dit is een nieuw oefenvoorbeeld, geen informatie uit de gegeven conversatie. コース is een leenwoord voor een route of parcours. In 走るコース is het zelfstandig naamwoord dat door de voorafgaande bijzin wordt bepaald. ある betekent hier “zijn” en geeft in deze constructie natuurlijk het idee “hebben”: er is een route die de aangesprokene altijd loopt. Het is de niet-verleden, bevestigende vorm van ある. ある wordt gebruikt voor het bestaan van niet-levende zaken en ook in bezitsuitdrukkingen; voor het bestaan van levende wezens wordt doorgaans いる gebruikt. Een vergelijkbaar patroon is 時間がある = “tijd hebben”. は is hier een topicmarkeerder, geen specifieke subjectmarkeerder. Het topic is het geheel いつも走るコース: “wat betreft de route die je altijd loopt”. De informele vraagvorm aan het einde is ある？. Samen betekent いつも走るコースはある？ ongeveer “Is er een route die je altijd loopt?” en natuurlijk Nederlands: “Heb je een vaste route?”

5. たいてい公園の周りを走ってる。

   Ik loop meestal rond het park.

   たいてい

   meestal

   公園

   park

   周り

   omgeving; rond iets

   走ってる

   rennen

   Uitgebreide uitleg

   たいてい betekent hier ‘meestal’ of ‘doorgaans’. Het is een bijwoord en staat vóór de rest van de zin om de gebruikelijke frequentie aan te geven. Voorbeeld: たいてい朝に走る。= ‘Ik ren meestal ’s ochtends.’ 公園 betekent ‘park’. Dit zelfstandig naamwoord kan zelfstandig worden gebruikt, zonder lidwoord zoals in het Nederlands. Voorbeeld: 公園に行く。= ‘Ik ga naar het park.’ 周り betekent ‘de omgeving’ of ‘de directe buitenkant rondom iets’. In 公園の周り koppelt の het park aan die omgeving: letterlijk ‘de omgeving van het park’. を markeert hier de route of ruimte waarlangs de beweging plaatsvindt; het betekent dus niet dat het park als voorwerp wordt ‘bewerkt’. Voorbeeld: 川の周りを歩く。= ‘Ik loop rond de rivier.’ 走ってる is de informele vorm van 走っている. De basisvorm is 走る, ‘rennen’. Het deel 〜ている geeft hier een handeling aan die aan de gang is; in informele spreektaal wordt いる vaak verkort tot る, zodat 走っている 走ってる wordt. Het onderwerp staat niet in de Japanse zin. In de vaste vertaling is dat onderwerp ‘ik’. Voorbeeld: 今、走ってる。= ‘Ik ben nu aan het rennen.’ Samen vormen de delen: たいてい + 公園の周りを + 走ってる: ‘Ik loop meestal rond het park.’ De Japanse werkwoordsvorm specificeert daarbij rennen; het Nederlandse lopen kan in deze vertaling de bedoelde bewegingsactiviteit weergeven. De zin is informeel door de verkorte vorm 走ってる.

6. どんな目標に向かってるの？

   Naar welk doel werk je toe?

   どんな

   welk(e) / wat voor

   目標

   doel

   に向かってる

   naar iets toe werken

   の？

   informele vraagvorm

   Uitgebreide uitleg

   どんな staat vóór 目標 en vraagt naar het soort of de aard van iets: “wat voor …?” In deze zin wordt dus gevraagd welk soort doel bedoeld wordt, niet naar een vaststaand aantal doelen. Een bruikbaar patroon is どんな + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld: どんな本を読みたい？ — “Wat voor boek wil je lezen?” 目標 betekent hier “doel”, in de zin van een doel dat iemand wil bereiken. Het woord kan ook in andere contexten een doelwit of target aanduiden; hier wordt de betekenis “te bereiken doel” ondersteund door de vertaling. 目標を立てる betekent bijvoorbeeld “een doel stellen”. に向かってる bevat 向かってる, de informele verkorte vorm van 向かっている, naast het partikel に. De basisvorm is 向かう — “in de richting van gaan” of, figuurlijk, “ergens naartoe werken”. In deze zin geeft 目標に向かう aan dat iemand naar een doel toe werkt. Het deel ている in de volledige vorm presenteert die richtinggevende activiteit als gaande; in spreektaal wordt 向かっている vaak 向かってる. Bijvoorbeeld: 夢に向かっている。 — “Ik werk aan mijn droom.” の？ maakt van de voorafgaande mededeling een informele vraag. In deze constructie staat の aan het einde om uitleg of bevestiging te vragen, en ？ geeft de vragende intonatie schriftelijk weer. De vorm is geschikt voor een gesprek; een beleefdere vraag zou bijvoorbeeld どんな目標に向かっていますか。 kunnen zijn. の moet hier niet worden opgevat als een zelfstandig naamwoord met een eigen betekenis; samen met de vraagintonatie vormt het de informele vraagafsluiting. Samen vormen de delen どんな目標 (“welk soort doel”), に向かってる (“je werkt ernaartoe”) en の？ (informele vraag) de betekenis: “Naar welk doel werk je toe?” Het onderwerp “je” staat in het Japans niet letterlijk in de zin, maar is de bedoelde gesprekspartner volgens de vaste vertaling.

7. 止まらずにジョギングしたい。

   Ik wil joggen zonder te stoppen.

   止まらずに

   zonder te stoppen

   ジョギング

   joggen

   したい

   willen doen

   Uitgebreide uitleg

   止まらずに betekent hier “zonder te stoppen”. Het is opgebouwd uit 止まる (“stoppen”) in de ontkende vorm 止まらず, plus に. De patroonvorm werkwoord in -ずに betekent “zonder te ...”. Een veelgebruikte, minder formele variant is werkwoord in -ないで: 止まらないで betekent eveneens “zonder te stoppen”. In deze zin beschrijft de vorm de manier waarop het joggen gebeurt. ジョギング betekent hier “joggen”. Het is een zelfstandig naamwoord dat ook in de vaste combinatie ジョギングする (“joggen”) wordt gebruikt. Bij したい staat het deel し-, de verbindingsvorm van する; samen vormen ジョギングしたい de uitdrukking “willen joggen”. したい betekent hier “willen doen”. De basisvorm is する (“doen”); し is de vorm die vóór たい komt, en たい drukt de wens van de spreker uit. Japanese werkwoorden markeren de persoon hier niet met een aparte vorm, maar de vaste vertaling maakt duidelijk dat de spreker zegt: “ik wil”. Een vergelijkbaar voorbeeld is 休みたい。 — “Ik wil rusten.” Samen vormen de delen 止まらずに + ジョギング + したい de betekenis: “Ik wil joggen zonder te stoppen.” De eerste vorm zegt onder welke voorwaarde of op welke manier het joggen plaatsvindt; したい geeft de wens van de spreker aan. De zin is neutraal en bruikbaar om een persoonlijk doel of voornemen uit te drukken.

8. 少しずつ慣らしていけば、現実的だよ。

   Dat is realistisch als je het langzaam opbouwt.

   少しずつ

   beetje bij beetje

   慣らしていけば

   als je het geleidelijk opbouwt

   現実的

   realistisch

   Uitgebreide uitleg

   少しずつ betekent hier “beetje bij beetje” en geeft aan dat de verandering in kleine stappen gebeurt. Het is een bijwoordelijke uitdrukking die een proces geleidelijk maakt. Voorbeeld: 少しずつ覚える。 — “Beetje bij beetje leren.” 慣らしていけば is de vorm die hier het geleidelijk opbouwen van het proces uitdrukt. De basisvorm is 慣らす: iets of iemand aan iets laten wennen, of iets geleidelijk geschikt maken voor een belasting. De vorm 慣らして is de て-vorm; いけば komt van 行く met -ば en geeft hier een voorwaarde met voortgang: “als je zo doorgaat” of “als je het geleidelijk opbouwt”. Samen vormt 慣らしていけば dus een voorwaardelijke uitdrukking. Vergelijk 慣れる (“wennen”, zelf gewend raken) met 慣らす (“iets of iemand laten wennen”). Voorbeeld: 体を少しずつ慣らしていく。 — “Ik laat mijn lichaam geleidelijk wennen.” 現実的 betekent hier “realistisch” of “haalbaar in de praktijk”. Het is een zogenoemd na-bijvoeglijk naamwoord: vóór een zelfstandig naamwoord krijgt het 現実的な, zoals in 現実的な計画 — “een realistisch plan”. In 現実的だ staat だ als koppelwerkwoord bij een mededeling. よ aan het einde geeft aan dat de spreker deze beoordeling aan de gesprekspartner presenteert of benadrukt; het verandert de kernbetekenis niet. De delen worden samen: 少しずつ (“beetje bij beetje”) + 慣らしていけば (“als je het geleidelijk opbouwt”) + 現実的だよ (“is het realistisch”). De volledige betekenis is daarom: “Dat is realistisch als je het langzaam opbouwt.” Het onderwerp of object van het opbouwen wordt in deze zin niet expliciet genoemd; de zin legt de nadruk op de geleidelijke aanpak en de voorwaarde daarvoor.