Wachten op je beurt | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私はまだ自分の番を待っています。

   Ik wacht nog steeds op mijn beurt.

   私は

   ik

   まだ

   nog steeds

   自分の

   mijn / eigen

   番

   beurt

   待っています

   wachten

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 (“ik”) en de onderwerpmarkeerder は. In deze zin wordt de spreker als onderwerp van de mededeling naar voren gebracht. は markeert hier dus het gespreksonderwerp; het is niet zelf een vorm van het voornaamwoord. まだ betekent hier “nog steeds”. In combinatie met een positieve voortgangsvorm geeft het aan dat het wachten tot nu toe voortduurt. Vergelijk: まだ待っています。 — “Ik wacht nog steeds.” 自分の betekent hier “mijn” in de betekenis van “van mijzelf”. 自分 kan in het Japans naar de eigen persoon verwijzen en wordt in deze vaste zin, samen met de vertaling, op de spreker betrokken. の verbindt dit met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 自分の番 is letterlijk “de beurt van mezelf”. De precieze referentie van 自分 wordt door de context bepaald; hier is die referentie de spreker. 番 betekent “beurt”: het moment waarop iemand aan de beurt is. Het zelfstandig naamwoord staat in 自分の番 en vormt dus de zaak waarop het wachten gericht is. Een bruikbaar patroon is Xの番 — “de beurt van X”. 待っています komt van het werkwoord 待つ, “wachten”. De vorm bestaat uit de て-vorm 待って plus います. In deze zin drukt 〜ています een nog voortdurende handeling of toestand uit, en de beleefde vorm います maakt de formulering beleefd. 待っています betekent hier daarom “ben aan het wachten” of natuurlijker “wacht”. Het onderwerp blijft 私, dat eerder door 私は is aangegeven. Samen geeft 私はまだ自分の番を待っています。 de betekenis: “Ik wacht nog steeds op mijn beurt.” 私は introduceert de spreker, まだ zegt dat de situatie voortduurt, 自分の番 benoemt de eigen beurt en を markeert die als datgene waarop gewacht wordt; 待っています beschrijft het voortdurende wachten. De slotpunt 。 sluit de mededeling af; de beleefdheid komt hier uit 待っています, niet uit de leestekenkeuze.

2. 今日は係の人たちが一人ずつ呼ぶのに時間がかかっています。

   Ze doen er vandaag lang over om iedereen op te roepen.

   今日

   vandaag

   係

   verantwoordelijke persoon

   人たち

   mensen

   一人ずつ

   één voor één

   呼ぶ

   oproepen

   のに

   om ... te

   時間

   tijd

   かかっています

   duurt

   Uitgebreide uitleg

   今日 betekent hier “vandaag”. Het is een zelfstandig naamwoord voor de huidige dag. In 今日は maakt は van vandaag het gespreksonderwerp: “wat vandaag betreft”. Voorbeeld: 今日は忙しいです。 — “Vandaag ben ik druk.” 係 betekent hier een verantwoordelijke of aangewezen persoon voor een taak. Het woord kan ook een afdeling, rol of taakverantwoordelijkheid aanduiden; in deze zin wordt het samen met 人たち gebruikt voor de verantwoordelijke medewerkers. Voorbeeld: 係に聞いてください。 — “Vraag het aan de verantwoordelijke.” 人たち betekent “mensen” of, in deze context, “de mensen”. 人 is het zelfstandig naamwoord “persoon/mens” en たち maakt er een groep van. De vorm zegt niet hoeveel mensen het precies zijn. Voorbeeld: 学生たちが来ました。 — “De studenten zijn gekomen.” 一人ずつ betekent “één persoon per keer” of “één voor één”. 一人 is de speciale telvorm voor één persoon; ずつ verdeelt een handeling over afzonderlijke personen of eenheden. Voorbeeld: 一人ずつ話してください。 — “Spreek alstublieft één voor één.” 呼ぶ is de woordenboekvorm van het werkwoord “roepen” of “oproepen”. Hier gaat het om mensen oproepen, in deze context één voor één. De vorm 呼ぶ staat vóór のに; zo wordt de handeling verbonden met 時間がかかる. Voorbeeld: 名前を呼ぶ。 — “Een naam roepen.” のに bestaat hier uit de nominaliserende vorm の plus het partikel に: 呼ぶ wordt zo behandeld als “het oproepen”, waarna 時間がかかる zegt dat die activiteit tijd kost. Hier is のに dus niet het concessieve のに met de betekenis “hoewel”. Een herbruikbaar patroon is [werkwoord in gewone vorm] のに時間がかかる — “het duurt tijd om …”. Voorbeeld: 駅まで行くのに時間がかかります。 — “Het duurt tijd om naar het station te gaan.” 時間 betekent “tijd”. In 時間がかかる is het datgene wat nodig is of wordt verbruikt; de vaste uitdrukking betekent dat iets tijd kost of lang duurt. Voorbeeld: 準備に時間がかかります。 — “De voorbereiding kost tijd.” かかっています komt van かかる, “nodig zijn/kosten” of, afhankelijk van de context, “duren”. かかっています is de beleefde vorm van かかっている en geeft hier een nog lopende toestand weer: het oproepen neemt op dit moment tijd in beslag. Het onderwerp van かかる is 時間, niet de medewerkers; 時間がかかっています betekent dus letterlijk dat er tijd nodig is. Voorbeeld: 修理に時間がかかっています。 — “De reparatie duurt momenteel.” Samen vormen de delen: 今日は — “vandaag”, 係の人たちが — “de verantwoordelijke mensen”, 一人ずつ — “één voor één”, 呼ぶのに — “voor het oproepen”, en 時間がかかっています — “neemt tijd in beslag”. De volledige betekenis is: “Vandaag doen de verantwoordelijke mensen er lang over om iedereen één voor één op te roepen.” De vaste kern Vのに時間がかかる is bruikbaar om te zeggen dat een handeling tijd kost.

3. では、近くにいたほうがいいですね。

   Dus moet ik in de buurt blijven.

   では

   dan / in dat geval

   近くに

   in de buurt

   いたほうがいい

   het is beter om er te zijn

   ですね

   toch? / hè

   Uitgebreide uitleg

   では opent hier een gevolgtrekking: “dan” of “in dat geval”. Het verwijst in deze context naar de situatie dat het oproepen lang duurt en binnenkort kan gebeuren. Als overgang naar een conclusie staat het vaak vooraan. 近くに betekent hier “in de buurt”. 近く is het zelfstandig gebruikte woord voor “nabijheid”; に markeert de plaats waar iemand zich bevindt. Voorbeeld: 駅の近くに住んでいます。 — “Ik woon in de buurt van het station.” いたほうがいい is een herbruikbaar adviespatroon: V-たほうがいい = “het is beter om V te doen”. In deze vorm is いた de verleden vorm van いる (“er zijn / zich bevinden”), gevolgd door ほうがいい (“de optie ... is beter”). De verleden vorm in dit patroon beschrijft hier niet noodzakelijk een gebeurtenis in het verleden; ze maakt deel uit van de vaste adviesvorm. 近くにいたほうがいい betekent dus “het is beter om in de buurt te blijven/zijn”. Voorbeeld: 早く寝たほうがいいです。 — “Je kunt beter vroeg gaan slapen.” ですね combineert です met ね. Het maakt de uitspraak zachter en nodigt uit tot gedeelde bevestiging, ongeveer “hè?” of “inderdaad”. Het is hier geen afzonderlijke vraag naar nieuwe informatie, maar een bevestigende afsluiting. Samen werkt de zin zo: では geeft de conclusie aan, 近くに noemt de plaats, en いたほうがいい geeft het advies om daar te blijven. ですね presenteert dat advies als iets dat de gesprekspartner waarschijnlijk kan beamen. De volledige betekenis is: “Dus moet ik in de buurt blijven.”

4. 係の人たちは、もうすぐあなたを呼ぶかもしれません。

   Ze roepen je misschien binnenkort op.

   係の人たち

   de medewerkers

   もうすぐ

   binnenkort

   あなた

   jou

   呼ぶ

   roepen

   かもしれません

   misschien

   Uitgebreide uitleg

   係の人たち betekent hier “de medewerkers” of “de mensen die hiervoor verantwoordelijk zijn”. 係 duidt een verantwoordelijke taak of afdeling aan; 人 betekent “persoon/mens”, en たち maakt van een persoonsaanduiding een meervoudige groep. Het gaat dus om meerdere medewerkers, niet om één medewerker. Een bruikbaar patroon is [groep met たち]は ...: “de ... doen misschien ...”. もうすぐ betekent “binnenkort” of “zo meteen”. Het is een bijwoordelijke tijdsaanduiding: het zegt dat de gebeurtenis in de nabije toekomst wordt verwacht. Het geeft op zichzelf geen zekerheid; die onzekerheid komt hier uit かもしれません. あなた betekent “je/jou” en verwijst in deze zin naar de aangesproken persoon. De vorm verandert niet voor getal of grammaticaal geslacht. In あなたを markeert を de aangesproken persoon als degene die door de handeling wordt geraakt. In het Japans wordt あなた vaak weggelaten wanneer de context duidelijk is, maar hier staat het expliciet. 呼ぶ is de woordenboekvorm van het werkwoord “roepen” of “oproepen”. In deze zin gaat het, volgens de vertaling en context, om de medewerkers die de aangesproken persoon oproepen. De vorm 呼ぶ staat vóór かもしれません; de werkwoordsvorm zelf is niet verleden tijd. Een herbruikbaar patroon is Xを呼ぶ: “X roepen/oproepen”. かもしれません drukt uit dat iets mogelijk is, zonder het als zeker te presenteren. Het is de beleefde vorm van かもしれない. Na een werkwoord in de gewone vorm, zoals 呼ぶ, ontstaat het patroon 呼ぶかもしれません: “misschien roept [iemand] ... op”. Dit is iets anders dan een stellige toekomstige mededeling; de spreker geeft alleen een mogelijkheid aan. Samen vormen de delen: 係の人たちは “de medewerkers”, もうすぐ “binnenkort”, あなたを “jou” als degene die wordt opgeroepen, 呼ぶ “roepen/oproepen”, en かもしれません “misschien”. De volledige betekenis is daarom: “De medewerkers roepen je misschien binnenkort op.”

5. どのカウンターを見ればいいですか。

   Naar welke balie moet ik kijken?

   どの

   welke

   カウンター

   balie

   見ればいいですか

   moet ik kijken?

   Uitgebreide uitleg

   どの betekent hier “welke” en staat vóór een zelfstandig naamwoord. Het zelfstandig naamwoord volgt dus meteen: どの + zelfstandig naamwoord = “welke …”. Vergelijk どれ (“welke / welke ervan”), dat zelfstandig gebruikt wordt en niet direct vóór een zelfstandig naamwoord staat. カウンター is een leenwoord en betekent hier “balie”. Het kan in andere contexten ook een toonbank of een teller aanduiden; in deze zin wordt door de vaste vertaling en de context de balie bedoeld. Voorbeeld: あのカウンター = “die balie”; あの is daar het aanwijzende woord en カウンター het zelfstandig naamwoord. 見ればいいですか is een beleefde vraag naar wat de spreker moet doen. De vorm 見れば bestaat uit het werkwoord 見る (“kijken; zien”) met de voorwaardelijke vorm op -ば; いい betekent hier “goed” of “juist”, en ですか maakt er een beleefde vraag van. Samen drukt ～ばいいですか uit: “wat moet ik …?” of letterlijker “is het goed als ik …?”. Voorbeeld: どこで待てばいいですか。 = “Waar moet ik wachten?” In het Japans wordt het onderwerp vaak weggelaten wanneer het uit de situatie blijkt. In deze vaste vraag levert de vertaling dat onderwerp als “ik”: de spreker vraagt naar welke balie die moet kijken. De vraagvorm is niet alleen een gewone vraag of kijken plaatsvindt; ～ばいいですか vraagt welke handeling de juiste is. De delen worden van links naar rechts gecombineerd als どの (“welke”) + カウンター (“balie”) + 見ればいいですか (“moet ik kijken?”). De volledige betekenis is dus: “Naar welke balie moet ik kijken?”

6. 画面に正しいカウンターが表示されます。

   Op het scherm zie je de juiste balie.

   画面に

   op het scherm

   正しい

   juist

   カウンター

   balie

   表示されます

   wordt weergegeven

   Uitgebreide uitleg

   画面に betekent hier “op het scherm”. 画面 is “scherm”; に markeert hier de plaats waar iets verschijnt of wordt weergegeven. Hetzelfde patroon is bruikbaar in 画面に写真が表示されます — “Er wordt een foto op het scherm weergegeven.” 正しい betekent hier “juist” of “de juiste”. Dit is een zogenoemd i-adjectief: vóór een zelfstandig naamwoord staat het in deze vorm, zoals in 正しい答え (“het juiste antwoord”). De vorm 正しく is de bijwoordelijke vorm, bijvoorbeeld 正しく入力する (“iets correct invoeren”). カウンター betekent “balie”. Het is een zelfstandig naamwoord dat in het Japans met katakana wordt geschreven. In deze zin gaat het, volgens de vaste vertaling, om de juiste balie; de zin specificeert niet verder welke balie dat is. 表示されます betekent “wordt weergegeven” of, natuurlijker in deze context, “verschijnt”. Het is de beleefde niet-verleden vorm van 表示される, “weergegeven worden”. 表示する betekent “iets weergeven”; 表示される legt de nadruk op het weergegeven worden. De vorm ます maakt de uitdrukking beleefd en kan hier een verwachte of algemene gebeurtenis uitdrukken. Samen is de structuur 画面に + 正しい + カウンターが + 表示されます: “De juiste balie wordt op het scherm weergegeven.” Het Japanse onderwerp kan ongenoemd blijven; daarom kan de vaste vertaling dit natuurlijk weergeven als “Op het scherm zie je de juiste balie.”

7. では、チケットを手に持っておきます。

   Dan houd ik mijn ticket in mijn hand.

   では

   dan / goed

   チケット

   ticket

   手

   hand

   持っておきます

   bij de hand houden

   Uitgebreide uitleg

   では staat hier aan het begin als overgang: “dan” of “in dat geval”. Het sluit aan bij de situatie en leidt de volgende handeling in. Het is niet hetzelfde als でも (“maar”), dat juist contrast uitdrukt. チケット betekent hier “ticket”. Dit is een zelfstandig naamwoord; met を wordt het aangewezen als datgene wat de handeling ondergaat: チケットを持つ = “een ticket vasthouden”. Voorbeeld: チケットを見せます。 = “Ik laat het ticket zien.” 手 betekent “hand”. In 手に geeft に de plaats of positie aan: 手に持つ betekent letterlijk “in de hand vasthouden”. 手 is hier dus niet degene die iets doet, maar de hand waarin het ticket wordt gehouden. 持っておきます is de beleefde vorm op ます van 持っておく. De vorm 持って is de て-vorm van 持つ (“vasthouden” of “meenemen”), gevolgd door おく. Deze combinatie drukt uit dat iemand iets vooraf doet of iets in een bepaalde toestand houdt. In deze zin is de relevante betekenis: het ticket bij de hand houden. De spreker is in de vaste vertaling het onderwerp: “ik houd”. Voorbeeld: 必要な書類を持っておきます。 = “Ik houd de benodigde documenten bij me.” Samen vormen de delen: では (“dan”) + チケットを (“het ticket”, als object) + 手に (“in de hand”) + 持っておきます (“houd ik bij me / houd ik vast”). De volledige betekenis is daarom: “Dan houd ik mijn ticket in mijn hand.” De beleefde vorm maakt de formulering geschikt voor een neutrale, beleefde mededeling.

8. そのほうが、あなたの番が来たときに楽です。

   Dat maakt het makkelijker als jij aan de beurt bent.

   そのほうが

   die manier is gemakkelijker

   あなた

   jij

   番

   beurt

   来た

   gekomen

   とき

   wanneer; als

   楽です

   is gemakkelijker

   Uitgebreide uitleg

   そのほうが betekent hier “die manier is gemakkelijker”. ほう betekent letterlijk “kant” of “optie” en maakt een vergelijking met een andere mogelijkheid mogelijk; その verwijst in deze context naar de eerder genoemde manier. Een bruikbaar patroon is Aほうが楽です: “A is gemakkelijker”. あなた is het voornaamwoord “jij”. Het betekent op zichzelf niet “jouw”; in あなたの番 markeert の de relatie, zodat de combinatie “jouw beurt” betekent. あなた kan in andere situaties ook beleefder of afstandelijker klinken dan een weggelaten onderwerp. 番 is een zelfstandig naamwoord voor een beurt of volgorde. In あなたの番 is het de beurt die bij de aangesprokene hoort. Voorbeeld: 次は私の番です。 — “Daarna ben ik aan de beurt.” 来た is de verleden vorm van 来る (“komen”). In あなたの番が来たとき beschrijft het dat de beurt van de aangesprokene komt. In een Japanse tijdsbepaling kan deze verleden vorm slaan op een gebeurtenis die vanuit het spreken nog moet plaatsvinden; daarom betekent dit hier natuurlijk “als/wanneer jij aan de beurt bent”. とき is een zelfstandig naamwoord voor “tijdstip” of “moment”. In Vとき maakt het een tijdsbepaling: “wanneer/als V”. Het partikel に markeert hier het tijdstip waarop de toestand geldt. Voorbeeld: 家に帰ったとき、電話します。 — “Als ik thuiskom, bel ik.” 楽です gebruikt 楽 in de beleefde vorm van 楽だ. Hier betekent 楽 “gemakkelijk” of “minder belastend”, niet “plezierig” in algemene zin. です maakt de uitspraak beleefd. De ontkenning is 楽ではありません: “het is niet gemakkelijk”. Samen zegt そのほうが、あなたの番が来たときに楽です: “Die manier is gemakkelijker wanneer jij aan de beurt bent.” De komma scheidt de gekozen manier van de tijdsomstandigheid waarin die manier het voordeel heeft.