De geschatte wachttijd | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. すみません、待ち時間の目安はどのくらいですか。

   Pardon, hoe lang is de geschatte wachttijd?

   すみません

   pardon; neem me niet kwalijk

   待ち時間

   wachttijd

   目安

   schatting; richtwaarde

   どのくらいですか

   hoe lang is het?

   Uitgebreide uitleg

   すみません is een beleefde verontschuldiging en kan ook worden gebruikt om iemands aandacht te vragen. Hier past “pardon” bij. Een sterkere verontschuldiging is 申し訳ありません; すみません is in alledaagse situaties gebruikelijker. 待ち時間 betekent hier “wachttijd”. Het is een zelfstandig naamwoord dat bestaat uit 待ち en 時間. 待ち is hier de verbindende vorm van 待つ (“wachten”), en 時間 betekent “tijd”. Samen duiden ze de tijd aan die men wacht. Voorbeeld: 待ち時間は三十分です。 — “De wachttijd is dertig minuten.” 目安 is een zelfstandig naamwoord voor een schatting, richtwaarde of praktische indicatie. In 待ち時間の目安 maakt het duidelijk dat het niet noodzakelijk om een exact gemeten aantal minuten gaat. In de verbinding AのB specificeert A waar B bij hoort; 待ち時間の目安 betekent dus “een richtwaarde voor de wachttijd”. どのくらいですか is een beleefde vraag naar de omvang of duur van iets. どのくらい betekent hier “hoe lang”, en ですか geeft de beleefde vraagvorm. Het is zelf geen vast aantal; het gevraagde antwoord kan bijvoorbeeld 十分くらいです zijn — “Het is ongeveer tien minuten.” Samen vormen de delen een beleefde vraag: すみません trekt eerst de aandacht, 待ち時間の目安 benoemt waarvoor men een indicatie wil, en どのくらいですか vraagt naar de duur. De volledige betekenis is: “Pardon, hoe lang is de geschatte wachttijd?”

2. 10分くらいです。もう少しかかるかもしれません。

   Ongeveer tien minuten, misschien iets langer.

   10分くらい

   ongeveer tien minuten

   もう少し

   nog een beetje; iets meer

   かかる

   duren; tijd kosten

   かもしれません

   misschien; het kan zijn dat

   Uitgebreide uitleg

   10分くらい betekent hier “ongeveer tien minuten”. 分 is het Japanse telwoord voor minuten; 10分 wordt uitgesproken als じゅっぷん (juppun). くらい maakt de hoeveelheid benaderend, dus het gaat niet om een exact aantal minuten. Het daaropvolgende です maakt de mededeling beleefd. もう少し betekent hier “nog een beetje” of “iets meer”. Samen met het volgende werkwoord verwijst het naar een kleine extra hoeveelheid tijd: “iets langer”. もう kan in andere contexten ook “al” betekenen, maar die betekenis past hier niet. かかる is de basisvorm van een werkwoord dat onder andere aangeeft hoeveel tijd of moeite nodig is. Bij tijd betekent het “duren” of “tijd kosten”. De vorm is niet een actief werkwoord voor een persoon; in もう少しかかる gaat het om de extra tijd die nodig is. Een herbruikbaar voorbeeld is: 駅まで10分かかります。 — “Het duurt tien minuten tot het station.” De beleefde vorm van かかる is かかります. かもしれません drukt mogelijkheid uit: “misschien” of “het kan zijn dat”. Het is de beleefde vorm van かもしれない. Na de gewone vorm かかる ontstaat かかるかもしれません: “het kan zijn dat het langer duurt”. Deze vorm drukt geen zekerheid uit. Samen geeft 10分くらいです eerst een benaderde inschatting van ongeveer tien minuten. Daarna voegt もう少しかかるかもしれません de mogelijkheid toe dat er nog wat extra tijd nodig is. De volledige betekenis is daarom: “Ongeveer tien minuten, misschien iets langer.”

3. このあと、別の予定があります。

   Ik heb hierna nog een afspraak.

   このあと

   hierna

   別の

   een andere

   予定

   afspraak; plan

   あります

   er is; er zijn

   Uitgebreide uitleg

   このあと betekent hier “hierna”: een tijdsaanduiding voor wat na het huidige moment of de huidige situatie komt. この verwijst naar iets dat in de actuele situatie als “dit” wordt opgevat; あと betekent in deze combinatie “erna” of “later”. Een bruikbaar patroon is このあと、予定があります。 — “Hierna heb ik een plan/afspraak.” 別の betekent hier “een andere” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. 別 heeft de betekenis “anders” of “afzonderlijk”; の verbindt dit met het volgende zelfstandig naamwoord. Het contrast is bijvoorbeeld 同じ予定 — “hetzelfde plan”. 予定 betekent hier “afspraak” of “plan”: iets dat voor een later tijdstip is gepland. Het kan ook over een geplande activiteit of planning in het algemeen gaan. Bijvoorbeeld: 明日の予定があります。 — “Ik heb morgen een plan/afspraak.” あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, “bestaan” of “er zijn”, voor zaken en andere niet-levende dingen. In combinatie met een onderwerp dat als bezit of geplande verplichting wordt opgevat, wordt 予定があります natuurlijk vertaald als “ik heb een afspraak/plan”. De vorm is beleefd; de negatieve vorm is ありません, “er is niet” of in deze context “ik heb niet”. Samen vormt 別の予定があります de betekenis “ik heb nog een andere afspraak/een ander plan”. Het onderwerp van あります is in het Japans niet uitgedrukt; de vaste Nederlandse vertaling maakt hier duidelijk dat de spreker bedoelt: “ik heb”. Het onderwerpachtige deel 別の予定 staat vóór あります, en このあと plaatst die afspraak in de tijd na het huidige moment. De volledige zin betekent dus: “Hierna heb ik nog een afspraak.”

4. もし遅すぎるなら、昼食後に戻ってきてもいいです。

   Als dat te laat is, kunt u na de lunch terugkomen.

   もし … なら

   als … dan

   遅すぎる

   te laat

   昼食

   lunch

   後に

   erna; na

   戻ってきてもいいです

   mag terugkomen

   Uitgebreide uitleg

   もし … なら markeert een voorwaarde: “als …”. もし kondigt de voorwaarde aan en なら sluit die voorwaardelijke bepaling af; samen zijn ze een herbruikbaar patroon. Bijvoorbeeld: もし時間があるなら、来てください。 = “Als je tijd hebt, kom dan.” 遅すぎる betekent hier “te laat”. Het bijvoeglijke woord 遅い betekent “laat” en すぎる voegt het idee “te veel / overdreven” toe: 遅い → 遅すぎる, “te laat”. Het gaat dus niet alleen om “laat”, maar om later dan aanvaardbaar is. 昼食 is “lunch” en is een zelfstandig naamwoord. Het kan ook in andere samenstellingen voorkomen, bijvoorbeeld 昼食時間 = “lunchtijd”. 後に betekent hier “erna / na”. 後 betekent “na” of “achteraf”; に markeert het tijdstip waarop iets plaatsvindt. In 昼食後に vormt 昼食 samen met 後 de tijdsaanduiding “na de lunch”, waarna に die aanduiding aan de handeling koppelt. Een vergelijkbaar patroon is 仕事の後に = “na het werk”. 戻ってきてもいいです drukt toestemming uit: “mag terugkomen”. Het werkwoord 戻る betekent “teruggaan” of “terugkeren”. In 戻ってくる wordt dat gecombineerd met 来る (“komen”): de terugkeer wordt voorgesteld als komen naar het relevante punt of de gesprekssituatie. 戻って is de te-vorm van 戻る; 〜てもいい is het patroon “het is toegestaan om … / je mag …”. です maakt de formulering beleefd. Bijvoorbeeld: ここに座ってもいいです。 = “Je mag hier zitten.” De hele zin bouwt zo op: もし遅すぎるなら = “als dat te laat is”, 昼食後に = “na de lunch”, en 戻ってきてもいいです = “mag u terugkomen”. Samen betekent de zin: “Als dat te laat is, kunt u na de lunch terugkomen.”

5. あとで戻ってきても、順番はそのままですか。

   Houd ik mijn plek als ik later terugkom?

   あとで

   later

   戻ってきても

   als ik terugkom

   順番

   plek aan de beurt

   そのまま

   onveranderd

   ですか

   is het?

   Uitgebreide uitleg

   あとで betekent hier “later”. Het is een tijdsbepaling en kan vooraan staan om aan te geven wanneer iets gebeurt. Voorbeeld: あとで電話します。 — “Ik bel later.” 戻ってきても bevat de constructie 戻ってくる (“terugkomen”) in een vorm met ても. 戻る betekent “teruggaan/terugkeren”, en 来る betekent “komen”; samen geeft 戻ってくる de beweging terug naar het relevante punt. ても na deze vorm betekent hier “ook als/wanneer …”. Voorbeeld: あとで戻ってきても大丈夫です。 — “Het is goed als u later terugkomt.” Het onderwerp van het Japanse werkwoord staat vaak niet uitgedrukt; in deze vaste vertaling is dat “ik”. 順番 betekent “volgorde” of, in deze situatie, “plek aan de beurt”. Het woord kan ook in andere contexten een gewone volgorde aanduiden. In 順番は markeert は dit als het thema waarover de vraag gaat; は is dus een topicmarkeerder, niet op zichzelf een aanwijzing dat dit grammaticaal het onderwerp is. そのまま betekent “onveranderd” of “zoals het is”. Hier beschrijft het de toestand van de 順番: die blijft dezelfde. Voorbeeld: そのまま待ってください。 — “Wacht zo/in die toestand.” ですか maakt van de voorafgaande mededeling een beleefde vraag. です is de beleefde koppelvorm bij een nominale of beschrijvende uitdrukking; か markeert de vraag. Het betekent hier niet zelfstandig “is het?” los van de uitdrukking ervoor. Samen vormt あとで戻ってきても、順番はそのままですか。 de vraag: “Houd ik mijn plek als ik later terugkom?” Het eerste deel stelt de voorwaarde “als ik later terugkom”; het tweede vraagt of de plek aan de beurt daarna onveranderd blijft.

6. 昼食後に、新しい整理券を取る必要があります。

   Na de lunch moet u een nieuw ticket halen.

   昼食後に

   na de lunch

   新しい

   nieuw

   整理券

   ticket

   取る

   halen

   必要があります

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   昼食後に betekent hier “na de lunch”. 昼食 is “lunch” en 後 betekent “na” wanneer het achter een tijdsaanduiding staat. に markeert hier het tijdstip of de periode waarin iets moet gebeuren. Een bruikbaar patroon is 名詞 + 後に, bijvoorbeeld 仕事の後に帰ります。 — “Na het werk ga ik naar huis.” 新しい betekent “nieuw” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. Het is een zogenoemd i-bijvoeglijk naamwoord; de vorm blijft hier 新しい vóór 整理券. Een voorbeeld is 新しい本 — “een nieuw boek”. 整理券 betekent hier een ticket dat een volgorde of beurt aangeeft, dus een genummerd wachtticket. Het is één zelfstandig naamwoord in het Japans; de betekenis moet hier niet worden vervangen door een algemeen toegangsbewijs. Een vergelijkbaar voorbeeld is 整理券を見せます。 — “Ik laat het wachtticket zien.” 取る betekent in deze zin “halen” of “verkrijgen”: het ticket bemachtigen. De vorm 取る is de woordenboekvorm en de niet-verleden vorm van het werkwoord. In beleefde stijl verschijnt hetzelfde werkwoord bijvoorbeeld als 取ります. Een voorbeeld is 番号札を取ります。 — “Ik haal een nummerkaart.” 必要があります vormt met een werkwoord in de woordenboekvorm het patroon werkwoord + 必要があります, “het is nodig om …” of natuurlijker “u moet …”. 必要 drukt noodzaak uit; あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, “bestaan/er zijn”, voor iets niet-levends. Een voorbeeld is 予約する必要があります。 — “U moet reserveren.” Samen vormen de delen: 昼食後に (“na de lunch”) + 新しい整理券を取る (“een nieuw wachtticket halen”) + 必要があります (“het is nodig”). De volledige betekenis is dus: “Na de lunch moet u een nieuw ticket halen.” Het Japanse onderwerp staat niet uitgeschreven; de vaste Nederlandse vertaling maakt de aangesprokene expliciet. De beleefde vorm あります past bij een formele of dienstverlenende mededeling.

7. では、もうここにいるので、今は待ちます。

   Dan wacht ik voorlopig, want ik ben er al.

   では

   dan

   もう

   al

   ここ

   hier

   いる

   er zijn

   ので

   omdat

   今

   nu

   待ちます

   wachten

   Uitgebreide uitleg

   では staat hier aan het begin als overgang: ongeveer “dan” of “goed, dan”. Het kondigt aan wat de spreker nu besluit te doen. Voorbeeld: では、始めます。 — “Dan begin ik.” もう betekent hier “al” en geeft aan dat iets inmiddels het geval is. Het staat vóór ここにいる en hoort bij die hele toestand. In andere contexten kan もう ook “niet meer” betekenen wanneer het met ontkenning wordt gebruikt; dat is hier niet de betekenis. ここ betekent “hier”: de plaats waar de spreker zich bevindt. De precieze plaats wordt in deze zin niet benoemd. Het woord contrasteert bijvoorbeeld met そこ (“daar bij jou/hem”) en あそこ (“daar ginds”). Voorbeeld: ここで待ちます。 — “Ik wacht hier.” いる is de niet-verleden vorm van いる, “zich bevinden/er zijn” voor levende wezens. De vorm drukt hier uit dat de spreker al op deze plaats is. De beleefde vorm van dit werkwoord is います; vóór ので verschijnt hier de gewone vorm いる: ここにいるので. ので verbindt een reden met een gevolg en betekent hier “omdat” of “aangezien”. De reden staat ervoor: もうここにいるので = “omdat ik al hier ben”. Een voorbeeld met een ander werkwoord: 雨が降るので、行きません。 — “Omdat het regent, ga ik niet.” 今 betekent “nu”. Met は in 今は wordt “wat nu betreft” als onderwerp of tijdskader gemarkeerd. In deze zin past dat bij “voorlopig”: voor het moment wacht de spreker. 今 kan ook zonder は gewoon een tijdstip aanduiden, zoals in 今行きます。 — “Ik kom nu.” 待ちます betekent “wachten”. Dit is de beleefde niet-verleden vorm van 待つ (“wachten”): 待つ → 待ちます. De niet-verleden vorm kan in het Japans zowel een huidige gewoonte/toestand als een toekomstige handeling uitdrukken; hier gaat het om wat de spreker nu zal doen. Voorbeeld: ここで待ちます。 — “Ik wacht hier.” Samen betekent では、もうここにいるので、今は待ちます。: “Dan wacht ik voorlopig, want ik ben er al.” Eerst maakt では de overgang naar een besluit. Daarna geeft もうここにいるので de reden, en 今は待ちます beschrijft de handeling voor nu. De beleefde stijl zit vooral in 待ちます; de vorm いる blijft de gewone vorm omdat die vóór ので staat.

8. 画面をよく見ていてください。

   Houd het scherm alstublieft in de gaten.

   画面

   scherm

   よく

   goed; aandachtig

   見ていてください

   blijf alstublieft kijken

   Uitgebreide uitleg

   画面 betekent hier “scherm”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan ook in andere patronen als onderwerp of object worden gebruikt, bijvoorbeeld: 画面を見る。 — “Ik kijk naar het scherm.” In deze zin is 画面を het object: を markeert waarnaar de kijkhandeling gericht is. よく versterkt 見る hier met de betekenis “goed” of “aandachtig”. Het betekent in andere contexten ook “vaak”, maar die betekenis past hier niet bij de vaste vertaling. De combinatie よく見る betekent bijvoorbeeld “goed kijken” of “aandachtig bekijken”. 見ていてください is een beleefd verzoek om in een bepaalde toestand te blijven. 見る is de basisvorm “kijken”; de te-vorm daarvan is 見て. Daarna staat いる in de vorm いて, in de constructie Vている. Met ください wordt dit een beleefd verzoek: Vていてください betekent hier ongeveer “blijf alstublieft V-en” of “houd V alstublieft in de gaten”. Vergelijk: 見てください。 betekent “kijk alstublieft”, terwijl 見ていてください。 vraagt om het kijken voort te zetten of de aandacht op het scherm gericht te houden. ください drukt in deze constructie het beleefde verzoek uit; het geeft op zichzelf geen bevel voor een specifieke duur. Samen vormt 画面をよく見ていてください。 de betekenis: “Houd het scherm alstublieft goed/aandachtig in de gaten.” De volgorde is: het scherm als object, daarna de manier van kijken (よく), en ten slotte het verzoek om te blijven kijken.