Apparatuur in de vergaderruimte controleren | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 会議室の機器を確認しましょう。

   We moeten de apparatuur in de vergaderruimte controleren.

   会議室

   vergaderruimte

   機器

   apparatuur

   確認

   controleren

   ましょう

   laten we ...

   Uitgebreide uitleg

   会議室 betekent hier ‘vergaderruimte’. Het is een zelfstandig naamwoord dat is opgebouwd uit 会議 (‘vergadering’) en 室 (‘ruimte/kamer’). Het patroon X室 kan een ruimte voor of met betrekking tot X aanduiden; 会議室 is de vaste vorm voor een vergaderruimte. 機器 betekent hier ‘apparatuur’ of ‘toestel(len)’. Het kan naar apparatuur als geheel verwijzen, maar ook naar een afzonderlijk apparaat wanneer de context dat bepaalt. Een bruikbaar onderscheid is 機器 voor apparatuur of apparaten en 機械 voor een machine of mechanisch apparaat; de precieze keuze hangt van het bedoelde object af. 確認 draagt in deze zin de betekenis ‘controleren’ of ‘nagaan’. Het is van zichzelf een zelfstandig naamwoord (‘controle’/‘bevestiging’) en wordt met する gebruikt om het werkwoord ‘controleren’ te vormen: 確認する. In de zin staat daarvan de beleefde uitnodigingsvorm 確認しましょう: 確認し is de stam van 確認する, gevolgd door ましょう. ましょう maakt van de voorafgaande werkwoordsvorm een beleefde aansporing of uitnodiging, vergelijkbaar met ‘laten we ...’ of, afhankelijk van de context, ‘we zullen ...’. Hier past de lezing ‘laten we de apparatuur controleren’ bij de vaste Nederlandse vertaling ‘We moeten de apparatuur ... controleren’. Het gaat niet om een bevel aan een afzonderlijk genoemde persoon, maar om een voorstel waarbij de spreker zichzelf insluit. Het patroon is werkwoordstam + ましょう, bijvoorbeeld 始めましょう (‘laten we beginnen’). Samen vormen 会議室の機器 en 確認しましょう de structuur 会議室の機器を確認しましょう. の verbindt 会議室 met 機器 en geeft hier de relatie ‘de apparatuur in de vergaderruimte’ aan; を markeert die apparatuur als datgene wat gecontroleerd wordt. Het geheel betekent: ‘We moeten de apparatuur in de vergaderruimte controleren.’

2. 会議はもうすぐ始まります。

   De vergadering begint zo.

   会議

   vergadering

   もうすぐ

   binnenkort; zo

   始まります

   begint

   Uitgebreide uitleg

   会議 betekent hier “vergadering”. Dit is een zelfstandig naamwoord. In 会議は markeert は de vergadering als onderwerp of thema van de mededeling; het markeert niet automatisch het grammaticale subject. Het patroon Nは ... is breed herbruikbaar, bijvoorbeeld: 授業は始まります。 — “De les begint.” もうすぐ betekent “binnenkort” of “zo meteen”. Het geeft aan dat iets in de nabije toekomst gebeurt. Het staat hier vóór het werkwoord en bepaalt de tijdsbetekenis van de hele gebeurtenis. Voorbeeld: バスはもうすぐ来ます。 — “De bus komt zo.” 始まります betekent hier “begint”. De basisvorm is 始まる (“beginnen”); 始まります is de beleefde niet-verleden vorm. Die vorm kan in het Japans zowel een algemene gebeurtenis in het heden als een toekomstige gebeurtenis uitdrukken; もうすぐ maakt hier duidelijk dat het begin nog moet plaatsvinden. Het werkwoord 始まる beschrijft dat iets zelf begint. Het is dus niet dezelfde vorm als 始める, dat betekent dat iemand iets begint of start. Voorbeeld: 授業が始まります。 — “De les begint.” Samen vormen de delen 会議は (“wat de vergadering betreft”), もうすぐ (“zo meteen”) en 始まります (“begint”) de betekenis: “De vergadering begint zo.” De beleefde formulering is geschikt als neutrale mededeling.

3. 今やりましょう。

   Laten we het nu doen.

   今

   nu

   やりましょう

   laten we het doen

   Uitgebreide uitleg

   今 betekent hier “nu”. Dit tijdswoord kan vóór een werkwoord staan en geeft aan wanneer de handeling plaatsvindt. Voorbeeld: 今行きます。 — “Ik ga nu.” やりましょう betekent hier “laten we het doen” en komt van やる, “doen”. De relevante vormen zijn やる (basisvorm), やります (beleefde niet-verleden vorm) en やりましょう (beleefde voorstel- of aansporingsvorm). やりましょう stelt voor dat de spreker en minstens één aangesprokene de handeling samen uitvoeren. In deze zin worden de specifieke handeling en het object niet benoemd; de vaste vertaling geeft dat weer met “het”. Voorbeeld: 始めましょう。 — “Laten we beginnen.” Samen vormen 今 en やりましょう de betekenis “Laten we het nu doen”: 今 bepaalt het tijdstip en やりましょう drukt het beleefde gezamenlijke voorstel uit. Het Japans laat de betrokken personen en het object hier weg, terwijl de vertaling het voorstel als “laten we” en “het” weergeeft.

4. プロジェクターはノートパソコンにつながっていますか。

   Is de projector op de laptop aangesloten?

   プロジェクター

   projector

   ノートパソコン

   laptop

   つながっていますか

   aangesloten zijn?

   Uitgebreide uitleg

   プロジェクター betekent hier “projector”. Het is een zelfstandig naamwoord; Japanse leenwoorden worden vaak in katakana geschreven. Voorbeeld: プロジェクターを使います。 — “Ik gebruik een projector.” ノートパソコン betekent “laptop” en is eveneens een zelfstandig naamwoord. In ノートパソコンに markeert に het aansluitingspunt: de projector is met de laptop verbonden. Voorbeeld: プリンターをパソコンにつなぎます。 — “Ik sluit de printer op de computer aan.” つながっていますか komt van つながる, “verbonden zijn” of “aangesloten zijn”. Dit werkwoord is intransitief: het beschrijft dat iets verbonden is, niet rechtstreeks dat iemand iets verbindt. De vorm つながっています gebruikt ている voor een toestand die nu geldt, met de beleefde vorm ます; か maakt er een vraag van. De vorm betekent hier dus “is aangesloten?” en niet “sluit aan”. Voorbeeld: ケーブルがつながっています。 — “De kabel is aangesloten.” は na プロジェクター markeert het onderwerp of gespreksonderwerp: “wat de projector betreft”. De volledige structuur is AはBにCていますか: “Is A met/op B verbonden?” Samen betekent プロジェクターはノートパソコンにつながっていますか。: “Is de projector op de laptop aangesloten?” De beleefde vraag gaat over de huidige aansluittoestand.

5. つながっていますが、このケーブルは少しゆるい感じがします。

   Dat is zo, maar deze kabel zit een beetje los.

   つながっています

   aangesloten zijn

   この

   deze

   ケーブル

   kabel

   少し

   een beetje

   ゆるい

   los

   感じ

   gevoel; indruk

   します

   doen; maken

   Uitgebreide uitleg

   つながっています betekent hier dat iets aangesloten is. Het werkwoord is つながる, een onovergankelijk werkwoord: de verbinding wordt als toestand beschreven, niet als een handeling waarbij iemand iets aansluit. 〜ている geeft hier de huidige, voortgezette toestand aan; de beleefde vorm eindigt op ます. In de vraag uit de vorige zin verschijnt dezelfde vorm als つながっていますか — met か wordt er een vraag van gemaakt. この betekent deze en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. Hier vormt het samen met ケーブル de woordgroep このケーブル: deze kabel. Het concrete referent wordt door de vaste vertaling ondersteund. この is een aanwijzend bepalend woord; het is niet zelf het woord voor kabel. ケーブル is het zelfstandige naamwoord voor kabel. Het is een leenwoord dat in het Japans als één woord wordt gebruikt. Een herbruikbaar patroon is この + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld このマイク — deze microfoon. 少し betekent een beetje of enigszins en verzacht de daaropvolgende beoordeling. Het geeft hier geen precies meetbare hoeveelheid aan. Bijvoorbeeld: 少し寒いです。 — Het is een beetje koud. ゆるい is een i-bijvoeglijk naamwoord en betekent hier los, in de zin dat de kabel niet strak of stevig lijkt te zitten. De basisvorm is al ゆるい; in een beleefde zin kan bijvoorbeeld ゆるいです worden gebruikt. Het tegenovergestelde in deze betekenis is きつい wanneer iets juist strak zit, maar de precieze keuze hangt af van wat wordt beschreven. 感じがします is een vaste, bruikbare constructie voor de indruk geven dat ... of aanvoelen als .... 感じ betekent letterlijk een gevoel of indruk, en します is de beleefde vorm van する, doen. In deze combinatie betekent します niet afzonderlijk doen, maar vormt het met 感じ de uitdrukking 感じがする. Bijvoorbeeld: 少し変な感じがします。 — Het voelt een beetje vreemd aan. が na つながっています verbindt de twee zinsdelen hier met een tegenstelling en kan natuurlijk als maar worden vertaald. Het is in deze zin dus niet de vorm ですが; na が volgt direct このケーブル. De verbinding is er, maar de kabel voelt toch enigszins los aan. De combinatie 少し + ゆるい感じがします geeft vervolgens de mate en de indruk weer. Samen betekent de hele uiting: つながっていますが、このケーブルは少しゆるい感じがします。 — Het is aangesloten, maar deze kabel voelt een beetje los aan.

6. 人が来る前に、マイクをテストしましょう。

   Laten we de microfoon testen voordat de mensen komen.

   人

   mensen

   来る

   komen

   前に

   voordat

   マイク

   microfoon

   テストしましょう

   laten we testen

   Uitgebreide uitleg

   人 betekent hier “mensen”. De vorm 人 kan, afhankelijk van de context, zowel naar één persoon als naar meerdere personen verwijzen; het Japans markeert dit hier niet door een meervoudsvorm. De vaste vertaling maakt in deze zin de meervoudige lezing duidelijk. Met が wordt 人 als onderwerp van 来る gemarkeerd. 来る betekent “komen”. Dit is de gewone vorm van het onregelmatige werkwoord 来る (くる). In 人が来る staat het in de niet-verleden vorm: “mensen komen”. 前に betekent hier “voordat”. Het patroon [werkwoord in de gewone vorm] 前に plaatst de handeling van de hoofdzin vóór de gebeurtenis in deze tijdsbepaling. Zo betekent 来る前に “voordat [ze] komen”. Na een zelfstandig naamwoord gebruikt het Japans doorgaans zelfstandig naamwoord + の前に, bijvoorbeeld 試験の前に — “voor het examen”. マイク betekent “microfoon”. Het is een leenwoord dat in katakana wordt geschreven. In de volledige combinatie マイクを markeert を de microfoon als het object van de handeling; マイク zelf is het zelfstandig naamwoord. テストしましょう betekent “laten we testen”. Het werkwoord is テストする, “testen”. In テストしましょう staat het in de beleefde uitnodigende vorm; ましょう drukt hier een voorstel voor een gezamenlijke handeling uit. Vergelijk テストします, “test / zal testen”, met テストしましょう, “laten we testen”. Samen vormt 人が来る前に een tijdsbepaling: “voordat de mensen komen”. Daarna vormt マイクをテストしましょう de hoofdzin: “laten we de microfoon testen”. De volledige betekenis is dus: “Laten we de microfoon testen voordat de mensen komen.”

7. 動きますが、音量が小さいです。

   Hij werkt, maar het volume staat laag.

   動きます

   werkt

   音量

   volume

   小さい

   laag; klein

   Uitgebreide uitleg

   動きます is de beleefde niet-verleden-vorm van 動く (werken, functioneren; letterlijk ook bewegen). In deze zin betekent het, volgens de vertaling, dat het apparaat werkt. De vorm zegt hier niet wanneer precies binnen het heden; de context bepaalt de betekenis. Het onderwerp is niet uitgedrukt in het Japans, maar de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om het apparaat gaat. Voorbeeld: 機械が動きます。 — “De machine werkt.” De beleefde vorm 動きます is geschikt in een neutrale, beleefde mededeling. Dezelfde vorm kan in een andere context ook “beweegt” betekenen; hier past “werkt” bij het bedoelde apparaat. 音量 is een zelfstandig naamwoord dat “volume” betekent: de sterkte van het geluid. Het is geen woord voor het geluid zelf; 音 betekent “geluid”, terwijl 音量 de hoeveelheid of het niveau van dat geluid aanduidt. Voorbeeld: 音量を上げます。 — “Ik zet het volume hoger.” Hier staat 音量 met を, omdat het volume het object is dat wordt aangepast. In de gegeven zin staat 音量 met が, waarmee het onderwerp van de daaropvolgende beschrijving wordt gemarkeerd. 小さい is een i-adjectief met de basisvorm 小さい, “klein”. Bij een volume betekent het hier “laag” of “zacht”, niet noodzakelijk fysiek klein. De vorm blijft 小さい vóór です; in een beleefde predicatieve zin voegt です beleefdheid toe zonder de betekenis “klein/laag” te vervangen. Voorbeeld: 音が小さいです。 — “Het geluid is zacht.” Voor een fysieke afmeting kan hetzelfde adjectief bijvoorbeeld betekenen: 箱が小さいです。 — “De doos is klein.” De juiste Nederlandse vertaling hangt dus af van het beschreven zelfstandig naamwoord. De delen worden verbonden door が, dat hier “maar” uitdrukt: eerst wordt meegedeeld dat het apparaat werkt, daarna volgt de beperking dat het volume laag staat. 音量が小さいです betekent letterlijk dat het volume laag/klein is, en です maakt die mededeling beleefd. Samen betekent de utterance: “Hij werkt, maar het volume staat laag.”

8. 少し音量を上げます。

   Ik zet het volume iets hoger.

   少し

   een beetje

   音量

   volume

   上げます

   hoger zetten

   Uitgebreide uitleg

   少し betekent hier “een beetje” en beperkt de mate van de verandering. Het staat vóór 音量を上げます en maakt de verhoging dus klein. Voorbeeld: 少し待ちます。— “Ik wacht even.” 音量 betekent “volume” of “geluidsniveau”. 音量を vormt samen met を上げます de structuur “het volume verhogen”: を markeert 音量 als het directe object van de handeling. 音量 is een zelfstandig naamwoord; het zegt hier niet zelf dat het volume hoog of laag is. 上げます is de beleefde niet-verleden vorm van 上げる, “verhogen”, “omhoogbrengen” of “hoger zetten”. Dit is een overgankelijk werkwoord: iemand verhoogt iets. In deze zin is de uitvoerder niet afzonderlijk genoemd; de vaste vertaling maakt duidelijk dat de spreker het volume hoger zet. De niet-verleden vorm kan in zo’n mededeling ook een handeling in het nabije heden of de nabije toekomst uitdrukken. Het tegenovergestelde werkwoord is 下げる, “verlagen” of “lager zetten”. Voorbeeld: 音量を下げます。— “Ik zet het volume lager.” Samen is 少し音量を上げます。 letterlijk opgebouwd als “een beetje + het volume + verhogen”: “Ik zet het volume iets hoger.” 少し geeft de beperkte mate aan, 音量を het object en 上げます de beleefde mededeling van de handeling.

9. 音がよくなりました。部屋の準備ができました。

   Dat klinkt beter. De vergaderruimte is klaar.

   音

   geluid

   よく

   beter

   なりました

   is geworden

   部屋

   kamer

   準備

   voorbereiding

   できました

   is klaar

   Uitgebreide uitleg

   音 betekent hier “geluid”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan naar geluid in het algemeen of naar een concrete klank verwijzen. In deze zin gaat het, gezien de vertaling en de voorafgaande zin over het volume, om het geluid dat beter klinkt. よく is de bijwoordelijke vorm van いい (“goed”). In よくなる beschrijft het een verbetering: iets wordt beter. Hier betekent 音がよくなりました natuurlijk “Het geluid is beter geworden”, weergegeven in de vaste vertaling als “Dat klinkt beter”. なりました is de beleefde verleden vorm van なる (“worden”). なる drukt een verandering of nieuw resultaat uit; なりました zegt dat die verandering heeft plaatsgevonden. Deze vorm hoort bij het werkwoord なる, niet bij 音. 部屋 betekent “kamer”. Het woord zelf zegt niet noodzakelijk dat het om een vergaderruimte gaat; die specificatie staat wel in de vaste vertaling. 準備 betekent “voorbereiding” of “gereedmaking”. In 部屋の準備 betekent の dat de voorbereiding bij of voor de kamer hoort. 部屋の準備 is dus één naamwoordgroep: “de voorbereiding van de kamer” of natuurlijker “de voorbereiding van de vergaderruimte”. できました is de beleefde verleden vorm van できる. In 準備ができました betekent できる dat iets gereed is of tot stand is gekomen. Daarom betekent de volledige combinatie hier “is klaar”; de andere mogelijke betekenis van できる, “kunnen”, past hier niet. De eerste zin bestaat uit 音が (“het geluid” als onderwerp), よく (“beter”) en なりました (“is geworden”): “Het geluid is beter geworden”, natuurlijk vertaald als “Dat klinkt beter”. In de tweede zin is 部屋の準備 het onderwerp van できました: 部屋 bepaalt met の waarvan of waarvoor de 準備 geldt, terwijl できました zegt dat die voorbereiding klaar is. Volgens de vaste vertaling wordt het geheel natuurlijk weergegeven als “De vergaderruimte is klaar.” De beleefde vormen なりました en できました passen bij neutrale, beleefde mededelingen.