Een rustige kamer kiezen om te studeren | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 勉強するには、どの部屋を使えばいいですか。

   Welke kamer moet ik gebruiken om te studeren?

   勉強する

   studeren

   には

   om ... te

   どの

   welke

   部屋

   kamer

   使えばいいですか

   moet ik gebruiken?

   Uitgebreide uitleg

   勉強する betekent hier “studeren”. De basisvorm is 勉強する; する maakt van 勉強 (“studie”) een werkwoord. In 勉強するには wordt deze vorm gebruikt om het doel of de situatie te markeren: “om te studeren”. Voorbeeld: 日本語を勉強する betekent “Japans studeren”. には combineert に en は. In deze zin markeert に het doel (“om te ...”); は maakt van dat doel het gespreksonderwerp, met eventueel een contrastieve nadruk. De combinatie kan in dit patroon worden weergegeven als “wat ... betreft” of natuurlijker “om ...”. どの betekent “welke” en staat vóór een zelfstandig naamwoord. Het vraagt om een keuze binnen een contextuele groep; op zichzelf drukt het geen bepaald aantal uit. Voorbeeld: どの本ですか。 betekent “Welk boek is het?” どれ heeft een vergelijkbare vraagfunctie, maar staat zelfstandig en wordt niet direct vóór een zelfstandig naamwoord geplaatst. 部屋 betekent hier “kamer”. Het is het zelfstandig naamwoord dat door どの wordt bepaald: どの部屋 betekent “welke kamer”. Voorbeeld: この部屋 betekent “deze kamer”; 部屋 blijft daarbij hetzelfde woord. 使えばいいですか vraagt welke keuze geschikt of gewenst is: natuurlijk “welke moet ik gebruiken?” De basisvorm van het werkwoord is 使う (“gebruiken”). In 使えば staat de voorwaardelijke vorm op -ば; いい betekent hier “goed” of “geschikt”. Samen heeft 使えばいい de herbruikbare betekenis “het is goed als ik ... gebruik” of “wat moet ik gebruiken?”. ですか maakt de vraag beleefd; か markeert de vraag. Voorbeeld: ここを使えばいいですか。 betekent “Moet ik deze plek gebruiken?” Samen vormt 勉強するには、どの部屋を使えばいいですか。 de vraag: “Welke kamer moet ik gebruiken om te studeren?” Eerst wordt het doel genoemd, 勉強するには (“om te studeren”); daarna vraagt de spreker met どの部屋 welke kamer geschikt is en met 使えばいいですか welke keuze passend is. De formulering is beleefd en bruikbaar wanneer iemand om advies of instructie over een keuze vraagt.

2. 寝室かキッチンはどうですか。

   Wat dacht je van de slaapkamer of de keuken?

   寝室

   slaapkamer

   か

   of

   キッチン

   keuken

   はどうですか

   wat dacht je van …?

   Uitgebreide uitleg

   寝室 betekent hier ‘slaapkamer’. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar contrast is 寝室 ‘slaapkamer’ tegenover リビング ‘woonkamer’; dat laatste is alleen een nieuw voorbeeld, niet een extra feit uit de dialoog. か staat hier tussen twee mogelijkheden en betekent ‘of’: AかB = ‘A of B’. Het is hier dus niet het vraagpartikel aan het einde van de zin. Voor een gewone ja/nee-vraag staat か vaak juist aan het einde, bijvoorbeeld 行きますか。 = ‘Ga je?’. キッチン betekent ‘keuken’. Dit is een zelfstandig naamwoord, geschreven in katakana. In キッチンのほうが明るい in de volgende zin is dezelfde vorm het onderwerp van de vergelijking; hier wordt hij samen met 寝室か als een alternatief genoemd. はどうですか is een herbruikbare beleefde manier om een optie voor te stellen: ‘wat dacht je van …?’ of ‘hoe lijkt …?’. は markeert hier het besproken onderwerp en どうですか vraagt hoe het is. Na een zelfstandig naamwoord kun je bijvoorbeeld この店はどうですか。 zeggen: ‘Wat dacht je van deze winkel?’ Dat voorbeeld introduceert een nieuwe situatie. Samen betekent 寝室かキッチンはどうですか。: ‘Wat dacht je van de slaapkamer of de keuken?’ De spreker legt deze twee ruimtes als mogelijke keuze voor, in aansluiting op de vraag welke kamer gebruikt kan worden om te studeren.

3. キッチンのほうが明るいですが、うるさくなります。

   De keuken is lichter, maar het wordt er lawaaierig.

   キッチン

   keuken

   のほうが

   is eerder de …-optie; is …er

   明るい

   licht; helder

   ですが

   maar

   うるさくなります

   wordt lawaaierig

   Uitgebreide uitleg

   キッチン betekent hier “de keuken”. Het is een zelfstandig naamwoord. Met の kan het een relatie uitdrukken, bijvoorbeeld キッチンのドア = “de keukendeur”. のほうが maakt van キッチン de optie waarmee iets wordt vergeleken: “de keuken is …er” of letterlijk “de keuken is meer de …-kant”. Het patroon AのほうがB betekent dat A sterker de eigenschap B heeft dan de andere besproken optie. In deze context is die andere optie de slaapkamer uit de voorafgaande vraag; のほうが drukt dus een vergelijking uit, niet alleen een losse voorkeur. 明るい is het bijvoeglijk naamwoord “licht” of “helder”. De vorm verandert hier niet omdat het onderwerp enkelvoud is: in het Japans krijgt dit woord niet op die manier een aparte enkelvoudsvorm. De vergelijking zit in のほうが, niet in een speciale vergelijkende vorm van 明るい. Voorbeeld: この部屋は明るいです。 — “Deze kamer is licht.” ですが verbindt de eerste bewering met een tegenstelling en betekent hier “maar”. Het is de beleefde vorm van だ plus が; in deze zin werkt het als verbindend “maar”, niet als een zelfstandig nieuw feit. うるさくなります betekent hier “wordt lawaaierig”. Het werkwoordelijke deel なります komt van なる, “worden”. Voor een い-bijvoeglijk naamwoord zoals うるさい wordt de vorm vóór なる: うるさい → うるさくなる. In de beleefde tegenwoordige vorm wordt dat うるさくなります; afhankelijk van de context kan die vorm een algemene of toekomstige verandering uitdrukken. De plaats of situatie waar het lawaaierig wordt, wordt in de vertaling met “er” weergegeven, maar het Japanse onderwerp van deze verandering is hier niet expliciet herhaald. Voorbeeld: 部屋が静かになります。 — “De kamer wordt stil.” Samen betekent キッチンのほうが明るいですが dat de keuken de lichtere optie is, terwijl うるさくなります toevoegt dat het daar lawaaierig wordt. De volledige uiting is dus: “De keuken is lichter, maar het wordt er lawaaierig.”

4. 寝室のほうが静かで、快適です。

   De slaapkamer is rustiger en comfortabeler.

   寝室

   slaapkamer

   のほうが

   is eerder/meer … dan

   静かで

   rustig en

   快適です

   is comfortabel

   Uitgebreide uitleg

   寝室 betekent hier “slaapkamer”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud wordt in deze vorm niet apart gemarkeerd. Voorbeeld: 寝室で寝ます。 — “Ik slaap in de slaapkamer.” のほうが markeert de kant of keuze die sterker geldt in een vergelijking: “eerder/meer …”. In deze context wordt de slaapkamer tegenover de keuken uit de vorige zin geplaatst, hoewel het vergelijkingspunt niet opnieuw in deze zin staat. Een herbruikbaar patroon is AのほうがBです — “A is meer B / A heeft meer B”. 静かで betekent hier “rustig en”. De relevante basisvorm is 静かだ (“rustig zijn”); 静かで is de verbindende vorm waarmee deze beschrijving naar de volgende beschrijving leidt. Voor een zelfstandig naamwoord staat de attributieve vorm 静かな, zoals in 静かな部屋 — “een rustige kamer”. Voorbeeld: この部屋は静かで、明るいです。 — “Deze kamer is rustig en licht.” 快適です betekent hier “is comfortabel”. 快適 is een na-bijvoeglijk naamwoord: de basisvorm is 快適だ, en 快適です is de beleefde predicatieve vorm. Voor een zelfstandig naamwoord gebruik je 快適な, bijvoorbeeld 快適な椅子 — “een comfortabele stoel”. Het is 快適 zelf dat deze vormkeuze draagt, niet 寝室. Samen vormen de delen de vergelijking 寝室のほうが静かで、快適です: “De slaapkamer is rustiger en comfortabeler.” のほうが maakt de slaapkamer de vergelijkende kant; 静かで verbindt de eerste eigenschap met 快適です, de tweede eigenschap. De beleefde vorm です maakt de uitspraak passend voor beleefd gesprek.

5. 邪魔が入らずに集中する必要があります。

   Ik moet me zonder onderbrekingen kunnen concentreren.

   邪魔

   onderbreking; hindernis

   入らずに

   zonder binnen te komen; zonder dat iets ertussen komt

   集中する

   zich concentreren

   必要があります

   nodig zijn; moeten

   Uitgebreide uitleg

   邪魔 betekent hier iets dat iemand hindert of een onderbreking veroorzaakt. In de vaste uitdrukking 邪魔が入る is de betekenis niet letterlijk alleen “een hindernis komt binnen”, maar “er komt iets tussen” of “er treedt een onderbreking op”. 入らずに komt van het werkwoord 入る (“binnenkomen” of “ertussen komen”). Hier is het de negatieve vorm met ずに: 入る → 入らずに, “zonder dat het ertussen komt”. Deze vorm drukt uit dat de daaropvolgende handeling gebeurt zonder de genoemde voorafgaande gebeurtenis. In combinatie met 邪魔が betekent het dus “zonder onderbreking”. Voorbeeld: 邪魔が入らないように、電話を切ります。 — “Ik zet de telefoon uit zodat er geen onderbreking komt.” Dit is een voorbeeld van hetzelfde patroon, niet een extra feit uit de gegeven zin. 集中する betekent “zich concentreren”. Het is een zelfstandig naamwoord 集中 met する, een veelgebruikt patroon waarmee Japans een handeling uitdrukt. De vorm する is hier de gewone niet-verleden vorm; samen met 必要があります krijgt de hele woordgroep de betekenis dat concentreren noodzakelijk is. Voorbeeld: 仕事に集中します。 — “Ik concentreer me op mijn werk.” 必要があります betekent “nodig zijn” en geeft in deze zin de noodzaak weer: “moeten”. 必要 is het woord voor noodzakelijkheid en あります is de beleefde vorm van ある (“er zijn” voor niet-levende zaken). De vorm maakt dus geen persoon zichtbaar; de Nederlandse vertaling maakt op basis van de vaste vertaling duidelijk dat de spreker over zichzelf zegt: “ik moet”. De volgorde is: 邪魔が入らずに (“zonder dat er een onderbreking komt”) + 集中する (“zich concentreren”) + 必要があります (“is noodzakelijk”). Samen betekent de zin: “Ik moet me zonder onderbrekingen kunnen concentreren.”

6. それなら、静かな部屋のほうがよさそうです。

   Dan is de rustigere kamer een logische keuze.

   それなら

   dan; in dat geval

   静かな

   rustig

   部屋

   kamer

   のほうが

   eerder de voorkeur

   よさそうです

   lijkt goed

   Uitgebreide uitleg

   それなら verwijst naar wat zojuist als voorwaarde of situatie is genoemd en betekent hier: “dan” of “in dat geval”. Het is een herbruikbare manier om een gevolg te introduceren: それなら、… = “Als dat zo is, dan …”. 静かな betekent hier “rustig/stil” en staat direct vóór 部屋. Het is de attributieve vorm van het な-bijvoeglijk naamwoord 静かだ: vóór een zelfstandig naamwoord gebruikt het 静かな, niet 静かだ. Bijvoorbeeld: 静かな場所 = “een rustige plek”. 部屋 betekent “kamer”. Dit zelfstandig naamwoord kan met verschillende bepalingen worden gecombineerd, bijvoorbeeld 大きい部屋 = “een grote kamer” en 静かな部屋 = “een rustige kamer”. のほうが markeert de optie die de voorkeur krijgt of als beter wordt beoordeeld. De constructie Aのほうがいい betekent vaak “A is beter” of “liever A”; ほう betekent letterlijk “kant/richting”, maar wordt in deze vergelijking niet letterlijk vertaald. In deze zin vergelijkt de spreker de rustige kamer met een andere mogelijke keuze, zonder die andere keuze bij naam te noemen. よさそうです betekent “lijkt goed” of “lijkt een goede keuze”. De vorm is gebaseerd op よい/いい (“goed”): vóór そう verschijnt de stam よさ-, dus よさそう = “lijkt goed”. そう drukt hier een indruk op basis van wat men beoordeelt uit, niet een zekerheid. です maakt de formulering beleefd. Bijvoorbeeld: この方法はよさそうです。 = “Deze methode lijkt goed.” Samen vormen 静かな部屋のほうがよさそうです en betekenen ze: “De rustige kamer lijkt de betere keuze” of natuurlijker: “Dan lijkt een rustige kamer beter.” Met それなら wordt dit als gevolg verbonden met de vooraf genoemde situatie: als ongestoord concentreren nodig is, lijkt de rustige kamer de voorkeur te hebben. De volledige uiting is dus: “Dan lijkt de rustige kamer een logische keuze.”

7. 今日は寝室で勉強します。

   Ik ga vandaag in de slaapkamer studeren.

   今日

   vandaag

   寝室

   slaapkamer

   で

   in; op de plaats waar iets gebeurt

   勉強します

   studeren

   Uitgebreide uitleg

   今日 betekent hier “vandaag”. Als zelfstandig tijdwoord kan het vooraan staan om het tijdstip van de handeling te noemen. In 今日は maakt は van “vandaag” het gespreksonderwerp: letterlijk ongeveer “wat vandaag betreft”. Het markeert hier geen extra betekenis zoals “maar”. Voorbeeld: 今日は働きます。 — “Vandaag werk ik.” 寝室 betekent “slaapkamer”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan met een plaatsaanduiding worden gecombineerd: 寝室で betekent “in de slaapkamer”, wanneer daar een handeling plaatsvindt. Voorbeeld: 寝室で本を読みます。 — “Ik lees een boek in de slaapkamer.” で markeert hier de plaats waar de handeling gebeurt. Dat verschilt van に, dat onder andere een bestemming of de plaats van bestaan kan markeren. In 寝室で勉強します hoort で dus bij het studeren dat op die plek gebeurt, niet bij een beweging naar de slaapkamer. 勉強します betekent hier “studeren”. De woordenboekvorm is 勉強する; します is de beleefde niet-verleden vorm van する in deze vaste combinatie. Die vorm kan in het Japans zowel een gewoonte of huidige toekomstige handeling als een voornemen uitdrukken; de vaste vertaling maakt hier de toekomstige lezing “ga studeren” passend. Voorbeeld: 毎日勉強します。 — “Ik studeer elke dag.” Samen vormen de delen 今日は (“wat vandaag betreft”), 寝室で (“in de slaapkamer, als plaats van de handeling”) en 勉強します (“ga ik studeren”) de betekenis: “Ik ga vandaag in de slaapkamer studeren.” De Japanse zin gebruikt daarbij geen afzonderlijk woord dat letterlijk “gaan” betekent; de niet-verleden vorm van 勉強します krijgt hier door de context de toekomstige betekenis.

8. 廊下がうるさくなったら、ドアを閉めてください。

   Sluit de deur als de gang lawaaierig wordt.

   廊下

   gang

   うるさくなったら

   als het lawaaierig wordt

   ドア

   deur

   閉めてください

   sluit alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   廊下 betekent hier “gang”. Dit is een zelfstandig naamwoord; hetzelfde woord kan bijvoorbeeld in 廊下を歩く staan: “door de gang lopen”. In deze zin is de gang het onderwerp van de voorwaarde, gemarkeerd door が. うるさくなったら beschrijft de voorwaarde “als het lawaaierig wordt”. うるさい is een i-adjectief (“lawaaierig”); vóór なる krijgt het de vorm うるさく, omdat het een verandering beschrijft. なる betekent “worden”. De vorm なった is de verleden vorm van なる, en ら na die vorm maakt hier de voorwaarde: 〜たら = “als/wanneer …”. Het relevante patroon is dus い-adjectief + くなる: 静かになる betekent bijvoorbeeld “stil worden”. ドア betekent “deur”. Het is een zelfstandig naamwoord in katakana. In de combinatie ドアを markeert を het lijdend voorwerp: de deur is wat gesloten moet worden. 閉めてください is een beleefd verzoek: “sluit alstublieft”. Het werkwoord is 閉める (“sluiten”); 閉めて is de te-vorm, gevolgd door ください. Het patroon werkwoord-te-vorm + ください vraagt iemand beleefd om die handeling uit te voeren, bijvoorbeeld 見てください = “kijk alstublieft”. Samen vormen de delen: 廊下がうるさくなったら (“als de gang lawaaierig wordt”) + ドアを閉めてください (“sluit de deur alstublieft”). De volledige betekenis is: “Sluit de deur als de gang lawaaierig wordt.”