Taken op prioriteit zetten | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私は今朝、やることが多すぎます。

   Ik heb vanmorgen te veel taken.

   私は

   ik; wat mij betreft

   今朝

   vanmorgen

   やること

   dingen om te doen; taken

   多すぎます

   zijn te veel

   Uitgebreide uitleg

   私は 私 is the first-person pronoun “ik”. It does not change for grammatical gender or number. は marks 私 as the topic: the sentence is framed as “wat mij betreft / ik”. The form is not itself a special object form; the particle shows its role here. 今朝 今朝 means “vanmorgen” and functions here as a time expression. It is a compact noun-like expression: 今 means “nu” and 朝 means “ochtend”, but the whole form is the natural unit for “deze ochtend / vanmorgen”. For example: 今朝、雨が降りました。— “Vanmorgen regende het.” やること やる is the base form of “doen”. Before こと, its non-past form modifies the noun: やること literally means “dingen die men doet” or, in this context, “dingen om te doen”. こと turns the activity into a noun-like expression. Compare 宿題をやる。— “Ik maak mijn huiswerk.” and やることがある。— “Er zijn dingen te doen.” Here, やること refers to the tasks the speaker still has to do; it does not by itself state who assigned them. 多すぎます The base adjective is 多い, “veel”. In 多すぎます, the stem 多い loses its final い before すぎる: 多い → 多すぎる, “te veel zijn”. ます is the polite ending, so 多すぎます is the polite non-past form. The construction adjective stem + すぎる expresses excess, not merely a large quantity. For example: 荷物が多すぎます。— “Er zijn te veel bagagestukken.” Together, 今朝 places the situation in the morning, 私は sets the speaker as topic, やること names the tasks to be done, and 多すぎます says that their amount is excessive. The whole utterance therefore means: “Ik heb vanmorgen te veel taken.”

2. まず、優先順位の順に書き出してください。

   Zet ze eerst op volgorde van prioriteit.

   まず

   eerst

   優先順位

   prioriteitsvolgorde

   順に

   in volgorde

   書き出してください

   schrijf ze op

   Uitgebreide uitleg

   まず betekent hier “eerst” en zet deze handeling vóór de andere handelingen. Het is een bijwoord; het verandert niet mee met persoon of aantal. Voorbeeld: まず、名前を書いてください。 — “Schrijf eerst je naam op.” 優先順位 betekent “prioriteitsvolgorde”: de rangschikking die aangeeft wat meer of minder prioriteit heeft. Het is een zelfstandig naamwoord. 順位 betekent op zichzelf een rang of volgorde; in 優先順位 bepaalt 優先 dat het om prioriteit gaat. 順に betekent “in volgorde” of “één voor één volgens de volgorde”. De vorm 順に gebruikt に om de manier of volgorde aan te geven waarin iets gebeurt. Voorbeeld: 番号順に並んでください。 — “Ga op nummer volgorde staan.” 書き出してください is een beleefd verzoek om iets op te schrijven of uit te schrijven. De basisvorm is 書き出す (“opschrijven; uit een reeks naar voren brengen”); in deze zin gaat het om zaken op papier of in een lijst zetten. 書き出してください bestaat uit de verzoeksvorm 書き出して plus het beleefde hulpwerkwoord ください. Het weggelaten voorwerp wordt door de context bepaald; de vorm zelf specificeert niet hoeveel zaken het zijn. Voorbeeld: 思いついたことを書き出してください。 — “Schrijf op wat je te binnen schiet.” Samen geeft de zin de volgorde van de instructie weer: まず (“eerst”) + 優先順位の順に (“volgens de volgorde van prioriteit”) + 書き出してください (“schrijf ze op”). De constructie Nの順に betekent “in de volgorde van N”; hier is N 優先順位. De volledige betekenis is daarom: “Zet ze eerst op volgorde van prioriteit.”

3. このメールは急ぎです。

   Deze e-mail is dringend.

   この

   deze

   メール

   e-mail

   急ぎです

   is dringend

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. Het is de vorm voor iets dat de spreker als nabij of als het huidige onderwerp presenteert; het verandert niet mee met getal of grammaticaal geslacht. Een herbruikbaar patroon is この + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld: この本 — “dit boek”. メール betekent “e-mail”. Het is een zelfstandig naamwoord; in het Japans krijgt het geen meervoudsuitgang zoals in het Nederlands. De katakana-vorm laat zien dat het een leenwoord is, maar de betekenis in deze zin is gewoon “e-mail”. 急ぎです drukt hier uit dat iets dringend is. 急ぎ is de vorm die in deze zin als predicaat wordt gebruikt voor een urgente zaak of situatie; です maakt de mededeling beleefd. Het is dus niet nodig om 急ぎ als een gewone werkwoordsvervoeging te behandelen. Een vergelijkbaar patroon is 重要です — “het is belangrijk”, zoals bij een rapport. In このメールは急ぎです。 maakt このメール het onderwerp van gesprek: “deze e-mail”. は markeert dat onderwerp, en 急ぎです zegt er beleefd van dat die e-mail dringend is. Samen betekent de hele zin: “Deze e-mail is dringend.”

4. そのレポートは重要です。

   Het rapport is belangrijk.

   その

   dat; die

   レポート

   rapport

   重要

   belangrijk

   です

   is

   Uitgebreide uitleg

   その betekent hier “dat” of, in natuurlijk Nederlands, het aanwijzende element in “dat rapport”. Het staat vóór レポート en is de vorm die vóór een zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. De zelfstandige overeenkomstige vorm is それ, bijvoorbeeld in それです (“dat is het”). Hier wijst その binnen de woordgroep naar het genoemde rapport. レポート betekent hier “rapport”. Het is een zelfstandig naamwoord. Met の kan het een bezitsrelatie vormen: レポートの締め切り betekent “de deadline van het rapport”. 重要 betekent hier “belangrijk”. Het is een zogenoemd な-bijvoeglijk woord. Vóór een zelfstandig naamwoord krijgt het な: 重要なレポート betekent “een belangrijk rapport”. Als predicaat staat het zonder な vóór です: 重要です. De beleefde ontkenning is 重要ではありません (“is niet belangrijk”). です geeft hier een beleefde predicatieve vorm en betekent in deze zin “is”. Het kan na een zelfstandig naamwoord staan, zoals in レポートです (“het is een rapport”), en ook na het な-bijvoeglijke woord 重要: 重要です (“is belangrijk”). Samen vormen そのレポートは het onderwerpsthema: は markeert het onderwerp van gesprek, hier “dat rapport”. 重要です vormt de beleefde bewering “is belangrijk”. De hele zin betekent dus: “Het rapport is belangrijk.”

5. レポートの締め切りはいつですか。

   Wanneer is de deadline van het rapport?

   レポート

   rapport

   締め切り

   deadline

   はいつですか

   wanneer is het?

   Uitgebreide uitleg

   レポート betekent hier ‘rapport’. Het is een zelfstandig naamwoord en een leenwoord. Een bruikbaar patroon is XのY: の verbindt twee zelfstandige naamwoorden en geeft hier de relatie ‘Y van X’ aan. 締め切り betekent ‘deadline’ of ‘uiterste termijn’. Het is een zelfstandig naamwoord voor het moment of de termijn waarop iets uiterlijk klaar moet zijn. Voor een concreet voorbeeld: 申込の締め切り betekent ‘de deadline voor de inschrijving’. はいつですか vormt een beleefde vraag naar tijd. は markeert het onderwerp of de gesprekstopic, いつ betekent ‘wanneer’, en ですか maakt er een beleefde ja/nee- of vraagzin van; in deze zin vraagt de combinatie naar een tijdstip. Vergelijk 締め切りはいつですか。 — ‘Wanneer is de deadline?’ Samen is レポートの締め切り ‘de deadline van het rapport’. Met はいつですか ontstaat de beleefde vraag: ‘Wanneer is de deadline van het rapport?’ De zin vraagt naar het tijdstip of de termijn; hij geeft dat tijdstip zelf niet. Dit is een neutrale, beleefde formulering.

6. レポートは明日の午後が締め切りです。

   Het moet morgenmiddag af zijn.

   レポート

   rapport

   明日

   morgen

   午後

   middag

   締め切り

   deadline

   です

   is

   Uitgebreide uitleg

   レポート betekent hier “rapport”. Het is een zelfstandig naamwoord en een leenwoord. Met は wordt het als gespreksthema gemarkeerd: “Wat het rapport betreft …”. 明日 betekent “morgen”. De vorm verandert niet voor persoon of aantal. In 明日の午後 verbindt の “morgen” met “middag”: “de middag van morgen”, natuurlijk vertaald als “morgenmiddag”. 午後 betekent “middag” of “namiddag”. Samen met een tijdsaanduiding, zoals 明日の午後, specificeert het wanneer iets plaatsvindt of wanneer een termijn eindigt. 締め切り betekent “deadline” of “uiterste termijn”. Het is een zelfstandig naamwoord. In deze zin is het de deadline van het rapport. Een bruikbaar patroon is Xが締め切りです: “X is de deadline”. Hier markeert が dat 明日の午後 de concrete tijd is die als deadline wordt aangewezen. です is de beleefde koppelvorm na een zelfstandig naamwoord of een naamwoordgroep. In 締め切りです maakt het de mededeling beleefd: “is de deadline”. Het is geen afzonderlijke tijdsaanduiding; de tijd wordt door 明日の午後 uitgedrukt. De zin is opgebouwd als レポートは [明日の午後が締め切り] です: “Wat het rapport betreft, is morgenmiddag de deadline.” In natuurlijk Nederlands wordt dat, overeenkomstig de vaste vertaling, “Het moet morgenmiddag af zijn.” De Japanse formulering noemt rechtstreeks het rapport en het tijdstip waarop de deadline ligt; de Nederlandse vertaling maakt de vereiste voltooiing expliciet.

7. それなら、まず急ぎのメールに返信してください。

   Dan beantwoord je eerst de dringende e-mail.

   それなら

   dan, in dat geval

   まず

   eerst

   急ぎ

   haast, dringendheid

   メール

   e-mail

   返信してください

   beantwoord alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   それなら verwijst naar voorafgaande informatie en betekent hier “dan, in dat geval”. それ is een aanwijzend element; なら stelt die situatie als voorwaarde. Het is een bruikbaar patroon voor “als dat zo is, dan …”. Voorbeeld: それなら、行きましょう。 — “Dan gaan we.” まず betekent “eerst” en geeft de volgorde van handelingen aan. Het staat hier vóór de handeling die als eerste moet gebeuren. Voorbeeld: まず名前を書いてください。 — “Schrijf eerst uw naam op.” 急ぎ is hier een zelfstandig naamwoord met de betekenis “urgentie” of “iets dringends”. In 急ぎのメール beschrijft het een e-mail als dringend: 急ぎの betekent in deze combinatie “dringend”. Het is niet hetzelfde als het bijwoord 急いで (“haastig, met spoed”). メール is het zelfstandig naamwoord “e-mail”. Met に krijgt het in メールに返信する de rol van doel van de antwoordhandeling: de combinatie betekent “een e-mail beantwoorden”. De vorm メール zelf verandert daarbij niet. 返信してください is een beleefde verzoeksvorm. De basis is 返信する (“antwoorden, een antwoord sturen”); 返信してください vraagt de aangesprokene beleefd om dat te doen. Het patroon werkwoord in de vorm voor ください betekent “doe alstublieft …”. In combinatie met het doel ontstaat メールに返信してください: “beantwoord alstublieft de e-mail”. Samen betekenen それなら、まず en de daaropvolgende verzoeksvorm: “Dan beantwoord je eerst de dringende e-mail.” De Japanse zin laat het onderwerp weg; de verzoeksvorm richt zich hier tot de aangesprokene. ください maakt het verzoek beleefd.

8. そのあと、レポートに取りかかります。

   Daarna ga ik aan het rapport werken.

   そのあと

   daarna

   レポート

   rapport

   取りかかります

   begin eraan te werken

   Uitgebreide uitleg

   そのあと betekent hier “daarna” of “daarna, na die handeling”. あと betekent “erna/achteraf”, en その verwijst in deze context naar iets dat eerder is genoemd: de voorafgaande handeling. Een bruikbaar patroon is そのあと、… = “Daarna …”. レポート is een zelfstandig naamwoord voor “rapport”. Het is een leenwoord dat in het Japans als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. In deze zin staat het met に: レポートに取りかかる betekent “aan het rapport beginnen te werken”. Hier geeft に dus het doel of object aan waarop de activiteit wordt gericht; het betekent hier niet “in het rapport”. 取りかかります is de beleefde niet-verleden vorm van 取りかかる, “aan iets beginnen” of “met iets aan de slag gaan”. De vorm 取りかかります drukt op zichzelf geen persoon of getal uit; de vaste vertaling maakt hier duidelijk dat de spreker bedoelt: “ik ga …”. De beleefde vorm is geschikt voor een neutrale, beleefde mededeling. Een nuttig patroon is Xに取りかかります = “Ik ga aan X werken / Ik begin met X”. Samen vormen de delen そのあと、レポートに取りかかります。 de betekenis: “Daarna ga ik aan het rapport werken.” De zin zegt dat de spreker na de voorafgaande handeling met het rapport begint.

9. そうすれば、あなたはあまりストレスを感じなくなるはずです。

   Dan voel je je waarschijnlijk minder gestrest.

   そうすれば

   als je dat doet; op die manier

   あなたは

   jij

   あまり

   niet erg; niet veel

   ストレス

   stress

   感じなくなる

   niet meer voelen

   はずです

   waarschijnlijk; naar verwachting

   Uitgebreide uitleg

   そうすれば betekent hier ‘als je dat doet’ of ‘op die manier’. Het is een voorwaardelijke uitdrukking: そう verwijst naar een eerder genoemde of bedoelde manier van handelen, terwijl すれば de voorwaardelijke vorm is van する (‘doen’). De concrete handeling waarnaar そう verwijst, wordt in deze ene zin niet nader bepaald. あなたは markeert あなた (‘jij’) als onderwerp of gespreksthema met は. De vorm あなた verandert hier niet voor geslacht of getal. は geeft aan waarover de volgende bewering gaat; het is niet zelf het woord voor ‘jij’. あまり betekent in combinatie met een ontkenning ‘niet erg’ of ‘niet veel’. Zonder ontkenning krijgt het vaak een andere gebruikswaarde, dus leer dit hier als het patroon あまり + ontkenning: ‘niet erg/veel ...’. Voorbeeld: あまり食べません。 — ‘Ik eet niet veel.’ ストレス is een zelfstandig naamwoord voor ‘stress’. In ストレスを感じる staat ストレス met を als datgene wat iemand voelt; 感じる betekent ‘voelen’ of ‘ervaren’. Voorbeeld: 音を感じる is ‘geluid ervaren’, maar in natuurlijk gebruik wordt voor geluid vaak een ander werkwoord gekozen; het patroon hier is vooral Xを感じる — ‘X voelen/ervaren’. 感じなくなる betekent hier ‘niet meer gaan voelen’ of, in deze context natuurlijker, ‘minder gestrest raken’. De basisvorm is 感じる. Eerst wordt die ontkend als 感じない; vóór なる wordt dat 感じなく, waarna 感じなくなる letterlijk een verandering naar ‘niet voelen’ uitdrukt. Voorbeeld: 寒さを感じなくなりました。 — ‘Ik ben de kou niet meer gaan voelen.’ In de vaste zin combineert dit met あまり: de verwachte verandering is dat je niet zoveel stress meer voelt. はずです drukt een verwachting of conclusie uit: ‘zou waarschijnlijk ...’ of ‘naar verwachting ...’. はず is een zelfstandig naamwoord met de betekenis ‘verwachting’ of ‘wat geacht wordt te gebeuren’, en です maakt de formulering beleefd. Het is geen absolute zekerheid. Voorbeeld: 彼は来るはずです。 — ‘Hij zal waarschijnlijk komen.’ Samen vormt de zin het patroon そうすれば、Xは あまり Yを感じなくなる はずです: ‘Als je dat doet, zal X waarschijnlijk niet meer zoveel Y voelen.’ In deze vaste zin is X あなた (‘jij’) en Y ストレス (‘stress’). Daarom is de volledige betekenis: ‘Dan voel je je waarschijnlijk minder gestrest.’