Rugpijn na lange vergaderingen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 長い会議の後は、腰の痛みがひどくなります。

   Mijn rugpijn wordt erger na lange vergaderingen.

   長い

   lang

   会議

   vergadering

   の後

   erna; daarna

   腰

   onderrug

   痛み

   pijn

   ひどくなります

   erger worden

   Uitgebreide uitleg

   長い staat hier vóór 会議 en beschrijft die vergaderingen als lang. Het is de attributieve vorm van het i-bijvoeglijk naamwoord 長い; vóór een zelfstandig naamwoord blijft die vorm 長い. De bijwoordelijke vorm is 長く, bijvoorbeeld: 長く待ちます。 — “Ik wacht lang.” 会議 betekent hier “vergadering” of “vergaderingen”. Het Japans markeert in deze zin geen meervoud, dus de Nederlandse meervoudsvorm volgt uit de algemene betekenis van de vaste vertaling, niet uit een aparte meervoudsuitgang. の後 drukt de relatie “na …” uit: 会議の後 is letterlijk “de tijd erna van de vergadering”, natuurlijk vertaald als “na de vergadering”. In 長い会議の後は maakt は dit tijdsdeel tot het onderwerp of kader van de zin: “na lange vergaderingen …”. 後 kan ook met andere bepalingen worden gebruikt, bijvoorbeeld 仕事の後 — “na het werk”. 腰 verwijst in deze zin naar de onderrug. の verbindt dit met 痛み: 腰の痛み betekent “pijn in de onderrug” of “onderrugpijn”. Dezelfde constructie kan een plaats of soort nader bepalen, bijvoorbeeld 頭の痛み — “hoofdpijn” of letterlijk “pijn in het hoofd”. 痛み is het zelfstandig naamwoord “pijn”. Het benoemt hier de pijn als iets dat erger kan worden; het is dus niet zelf de vorm die “erger worden” uitdrukt. Het verwante werkwoord 痛む betekent “pijn doen” of “pijnlijk zijn”, terwijl 痛い het bijvoeglijk naamwoord “pijnlijk” is. Bijvoorbeeld: 腰が痛いです。 — “Mijn onderrug doet pijn.” ひどくなります betekent hier “wordt erger”. ひどい betekent “ernstig” of “hevig”; vóór なる wordt het ひどく, waarna なる “worden” betekent: ひどい → ひどくなる. なります is de beleefde niet-verleden vorm van なる, die in deze context een terugkerende of algemeen geldende ontwikkeling weergeeft. Bijvoorbeeld: 痛みがひどくなりました。 — “De pijn is erger geworden.” Samen vormt 長い会議の後は het tijdskader, 腰の痛み het onderwerp en ひどくなります de verandering: “Na lange vergaderingen wordt de pijn in mijn onderrug erger.”

2. その椅子では、良い姿勢を保てないかもしれません。

   Misschien helpt je stoel je niet om een goede houding te behouden.

   その

   die/dat

   椅子

   stoel

   良い

   goed

   姿勢

   houding

   保てない

   niet kunnen behouden

   かもしれません

   misschien

   Uitgebreide uitleg

   その betekent hier “die/dat” en bepaalt samen met 椅子 de stoel waarnaar wordt verwezen. Volgens de vaste vertaling gaat het om de stoel van de aangesprokene; dat is de bedoelde referentie in deze zin. Het patroon その + zelfstandig naamwoord is herbruikbaar, bijvoorbeeld その本 = “dat boek”. 椅子 betekent “stoel”. In その椅子 vormt het samen met het aanwijzende woord de woordgroep “die stoel”. 良い betekent hier “goed” en beschrijft 姿勢: “een goede houding”. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord, zoals in 良い方法 = “een goede methode”. De bijwoordelijke vorm is よく, bijvoorbeeld in よく見る = “goed kijken”; dat is een andere vorm dan 良い in deze woordgroep. 姿勢 betekent “houding”, hier specifiek lichaamshouding. Het patroon 良い姿勢を保つ betekent “een goede houding behouden”. 保てない komt van 保つ, “behouden” of “vasthouden”. De mogelijke vorm 保てる betekent “kunnen behouden”; 保てない is daarvan de negatieve vorm en betekent “niet kunnen behouden”. Het patroon Nを保てない betekent “N niet kunnen behouden”. かもしれません drukt onzekerheid uit: “misschien” of “het is mogelijk dat”. Het volgt hier op 保てない, zodat de mogelijkheid wordt uitgedrukt dat het behouden van de houding niet lukt. Een herbruikbaar voorbeeld is 明日は雨かもしれません = “Morgen kan het regenen.” In その椅子では bestaat では uit で en は. で markeert hier de stoel als de situatie of het middel waarbij iets niet lukt; は maakt die situatie tot onderwerp van bespreking en kan een contrastieve nadruk geven. は maakt de stoel dus niet tot het grammaticale onderwerp van “kunnen behouden”. De delen その椅子では en 良い姿勢を保てない leveren samen de inhoud “met die stoel lukt het misschien niet om een goede houding te behouden”. In overeenstemming met de vaste vertaling is de volledige betekenis: “Misschien helpt je stoel je niet om een goede houding te behouden.”

3. 短い休憩をもっと頻繁に取ったほうがいいですか。

   Zal ik vaker korte pauzes nemen?

   短い

   kort

   休憩

   pauze

   もっと頻繁に

   vaker

   取った

   genomen

   ほうがいいですか

   is het beter om ...?

   Uitgebreide uitleg

   短い betekent hier ‘kort’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord 休憩. Het is de i-adjectiefvorm van 短い; in deze vorm beschrijft het een korte duur of lengte. Bijvoorbeeld: 短いメール = een korte e-mail. 休憩 betekent ‘pauze’ of ‘rustmoment’. Het is een zelfstandig naamwoord. In 短い休憩 vormt het samen met 短い de woordgroep ‘korte pauze’. Het Japans markeert hier niet op zichzelf of het om één of meerdere pauzes gaat; het meervoud in de Nederlandse vertaling volgt uit de bedoelde algemene handeling. もっと頻繁に betekent ‘vaker’. もっと voegt het idee ‘meer’ toe, terwijl 頻繁に de handeling als frequent beschrijft. Samen geeft dit een hogere frequentie dan een eerder of huidig referentiepunt: ‘vaker’, niet noodzakelijk een exact aantal keer. Bijvoorbeeld: もっと頻繁に水を飲みます。= Ik drink vaker water. 取った is de verleden vorm van 取る, ‘nemen’ of ‘pakken’. In de vaste constructie 取ったほうがいいですか wordt deze vorm niet gebruikt om alleen een gebeurtenis in het verleden te beschrijven. De combinatie 〜たほうがいい drukt uit dat het beter of raadzaam is om iets te doen; als vraag wordt het ‘Zal ik …?’ of ‘Is het beter als ik …?’. Het onderwerp van de vraag is hier volgens de vaste vertaling de spreker zelf. ほうがいいですか maakt van die aanbeveling een beleefde vraag. ほう betekent letterlijk ‘kant’ of ‘optie’, maar in 〜たほうがいい gaat het om de gunstigere keuze. ですか markeert de vraag in beleefde stijl. De woorden 取ったほうがいいですか horen dus bij elkaar; alleen 取った betekent niet op zichzelf ‘het is beter’. Samen wordt de opbouw: 短い休憩 (‘korte pauzes’) + もっと頻繁に (‘vaker’) + 取ったほうがいいですか (‘zal ik beter nemen?’). De volledige bedoeling is: ‘Zal ik vaker korte pauzes nemen?’

4. 短い休憩は役に立ちます。

   Korte pauzes kunnen helpen.

   短い

   kort

   休憩

   pauze

   役に立ちます

   helpen; nuttig zijn

   Uitgebreide uitleg

   短い betekent hier “kort” en staat vóór 休憩 om het zelfstandig naamwoord te beschrijven. Dit is de niet-verleden vorm van het Japanse i-adjectief 短い; dezelfde vorm kan attributief vóór een zelfstandig naamwoord staan. Japanse adjectieven markeren hier geen enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: 短い時間 — “een korte tijd”. 休憩 betekent “pauze” of “rustpauze”. Het is een zelfstandig naamwoord; deze vorm markeert op zichzelf geen enkelvoud of meervoud. De Nederlandse vertaling gebruikt “pauzes” voor de algemene betekenis, maar het Japans drukt het aantal hier niet afzonderlijk uit. Een bruikbare combinatie is 休憩を取る — “een pauze nemen”. 役に立ちます is de beleefde niet-verleden vorm van 役に立つ, “nuttig zijn” of “helpen”. In deze vorm draagt 立ちます de beleefdheid en de niet-verleden tijd; 役に立つ is de basisvorm. De vaste vertaling geeft hier de passende betekenis “kunnen helpen”, maar de Japanse vorm bevat op zichzelf geen afzonderlijk hulpwerkwoord dat mogelijkheid uitdrukt. Voorbeeld: この方法は役に立ちます。 — “Deze methode is nuttig.” In de volledige zin vormt 短い休憩 de combinatie “korte pauzes”. は maakt die combinatie tot het onderwerp van bespreking, en 役に立ちます geeft er beleefd en algemeen aan dat zulke pauzes kunnen helpen: “Korte pauzes kunnen helpen.”

5. 立ち上がって、体をゆっくり伸ばしてください。

   Sta op en rek je voorzichtig uit.

   立ち上がって

   sta op en …

   体

   lichaam

   ゆっくり

   langzaam

   伸ばして

   strek uit

   ください

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   立ち上がって komt van 立ち上がる (“opstaan”). De vorm 立ち上がって is de て-vorm: hier verbindt zij deze handeling met wat daarna gevraagd wordt, ongeveer “sta op en …”. Voorbeeld: 立ち上がってください。 = “Sta alstublieft op.” 体 betekent hier “lichaam”. In 体を markeert を het lichaam als datgene waarop de handeling wordt uitgevoerd. Het zelfstandig naamwoord zelf verandert niet voor dit gebruik. Voorbeeld: 体を動かします。 = “Ik beweeg mijn lichaam.” ゆっくり is een bijwoord met de betekenis “langzaam” of, in deze instructie, “rustig/zachtjes”. Het zegt hoe het uitrekken moet gebeuren; het is geen deel van het werkwoord 伸ばす. 伸ばして komt van 伸ばす, “uitrekken” of “strekken”. Ook dit is de て-vorm. Met ください erna vormt zij een beleefd verzoek: 伸ばしてください = “strek alstublieft uit”. Voorbeeld: 腕を伸ばしてください。 = “Strek alstublieft uw arm.” ください maakt van de voorafgaande て-vorm een beleefd verzoek. Het voegt hier dus beleefdheid toe aan 伸ばして; het betekent niet op zichzelf “uitrekken”. Samen is de opbouw: 立ち上がって、体をゆっくり伸ばしてください。 Eerst wordt gevraagd om op te staan, daarna om het lichaam rustig uit te rekken. De vaste vertaling is: “Sta op en rek je voorzichtig uit.”

6. 私は画面の高さも調整する必要があります。

   Ik moet ook de hoogte van mijn scherm aanpassen.

   私は

   ik

   画面

   scherm

   高さ

   hoogte

   も

   ook

   調整する

   aanpassen

   必要があります

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   私は betekent hier “ik” als onderwerp/thema van de zin. は markeert het onderwerp of thema; het is niet zelf een woord voor “ik”. Het voornaamwoord 私 is een gebruikelijke neutrale manier om naar de spreker te verwijzen. In een voorbeeld als 私は学生です。 betekent het geheel: “Ik ben student.” 画面 betekent hier “scherm”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan in andere contexten ook een beeldscherm- of weergaveoppervlak aanduiden. In 画面を見る。 betekent het: “naar het scherm kijken.” 高さ betekent “hoogte”. Dit woord is gevormd uit 高い (“hoog”) en het achtervoegsel さ, waarmee een eigenschap als zelfstandig naamwoord wordt uitgedrukt: 高い → 高さ, “hoog” → “hoogte”. Vergelijk bijvoorbeeld 大きい (“groot”) → 大きさ (“grootte”). も betekent hier “ook” en wordt geplaatst na het onderdeel dat aan iets eerder genoemds wordt toegevoegd. In deze zin maakt 高さも van de schermhoogte een extra aan te passen onderdeel. De combinatie 画面の高さ betekent letterlijk “de hoogte van het scherm”: の verbindt het scherm met de eigenschap ervan. 調整する is de woordenboekvorm van het werkwoord “aanpassen” of “afstellen”. Deze vorm staat vóór de uitdrukking voor noodzaak. In een eenvoudige mededeling kan dezelfde woordenboekvorm ook als neutrale niet-verleden vorm voorkomen, bijvoorbeeld 画面を調整する。 — “Het scherm aanpassen.” 必要があります drukt uit dat iets nodig is. Na een werkwoord in de woordenboekvorm vormt het patroon V-る必要があります de betekenis “het is nodig om V te doen” of natuurlijker “ik moet V doen”. Bijvoorbeeld: 休む必要があります。 — “Ik moet rusten.” De beleefde vorm あります hoort bij ある, “er zijn”, maar de vaste combinatie met 必要 geeft hier noodzaak aan. Samen vormt 画面の高さも調整する必要があります de structuur “het is ook nodig om de hoogte van het scherm aan te passen”. Met 私は wordt duidelijk dat dit voor de spreker geldt: “Ik moet ook de hoogte van mijn scherm aanpassen.” De vertaling gebruikt “mijn” om de bedoelde relatie natuurlijk weer te geven; het Japans drukt die bezitsrelatie hier niet met een apart bezittelijk voornaamwoord uit. De volledige zin is beleefd geformuleerd.

7. そうすると、もっと楽に座れます。

   Dat kan je helpen om comfortabeler te zitten.

   そうすると

   dan; als je dat doet

   もっと

   meer; nog

   楽に

   comfortabel; gemakkelijk

   座れます

   kan zitten

   Uitgebreide uitleg

   そうすると staat vooraan en verbindt deze zin met wat eraan voorafgaat: “als je dat doet” of “dan”. Het verwijst hier naar de vooraf besproken handeling, zonder dat de vorm zelf de precieze referent benoemt. Een herbruikbaar patroon is そうすると、… voor een gevolg. Voorbeeld: そうすると、もっと分かりやすくなります。 — “Dan wordt het begrijpelijker.” もっと betekent hier “meer” of “nog”. Het versterkt het volgende bijwoord 楽に: het gaat dus om een grotere mate dan daarvoor, niet om een zelfstandig genoemd aantal. Voorbeeld: もっとゆっくり話してください。 — “Spreek alstublieft langzamer.” 楽に is de bijwoordelijke vorm van het beschrijvende woord 楽だ, hier met de betekenis “comfortabel” of “gemakkelijk”. De vorm 楽に beschrijft hoe de handeling wordt uitgevoerd. In もっと楽に betekent het geheel “comfortabeler” of “gemakkelijker”. Voorbeeld: 楽に座ってください。 — “Ga alstublieft comfortabel zitten.” 座れます betekent hier “kan zitten”. De basisvorm is 座る (“zitten”); 座れる is de potentiële vorm (“kunnen zitten”), en 座れます is daarvan de beleefde vorm. Het is dus niet dezelfde vorm als de gewone tegenwoordige vorm 座ります (“zit” of “gaat zitten”). Voorbeeld: ここに座れます。 — “Je kunt hier zitten.” Samen vormen de delen: そうすると geeft de voorwaarde of aanleiding, もっと楽に beschrijft een grotere mate van comfort, en 座れます zegt dat zitten mogelijk wordt. De vaste zin betekent daarom: “Als je dat doet, kun je comfortabeler zitten.” Dat sluit aan bij de natuurlijke vertaling dat dit kan helpen om comfortabeler te zitten.

8. 今週、これらの変更を試してみます。

   Ik ga deze veranderingen deze week uitproberen.

   今週

   deze week

   これら

   deze (meervoud)

   変更

   veranderingen

   試してみます

   uitproberen

   Uitgebreide uitleg

   今週 betekent hier “deze week”. Het is een zelfstandig naamwoord voor de huidige week vanuit het gespreksperspectief; 今 betekent “nu” en 週 “week”. Voor een andere week kun je bijvoorbeeld 来週 (“volgende week”) of 先週 (“vorige week”) gebruiken. これら verwijst hier naar meerdere veranderingen die de spreker gaat uitproberen. これ is de aanwijzende vorm voor één ding of een niet-meervoudige verwijzing dichtbij de spreker; これら maakt de verwijzing meervoudig. Voor één dergelijke zaak staat bijvoorbeeld この変更 (“deze verandering”), terwijl これらの変更 (“deze veranderingen”) de meervoudige verwijzing combineert met の. 変更 betekent hier “verandering” of “wijziging”. In これらの変更 verbindt の het aanwijzende meervoud met het zelfstandig naamwoord: letterlijk een relatie als “deze veranderingen”. Het meervoud blijkt in deze woordgroep uit これら; 変更 zelf krijgt hier geen aparte zichtbare meervoudsvorm. 試してみます betekent hier “ga uitproberen”. Het bestaat uit 試す (“proberen; testen”) in de verbindingsvorm 試して, gevolgd door みる in de beleefde vorm みます. In deze constructie betekent 〜てみる niet letterlijk alleen “zien”, maar “proberen iets te doen” en vaak ook “iets eens uitproberen”. 試してみます is de beleefde niet-verleden vorm; afhankelijk van de context verwijst die naar een voorgenomen of toekomstige handeling. Voorbeeld: 新しい方法を試してみます。 — “Ik ga een nieuwe methode uitproberen.” Samen vormen de delen 今週、これらの変更を試してみます。 de betekenis: “Ik ga deze veranderingen deze week uitproberen.” 今週 bepaalt wanneer de handeling plaatsvindt, これらの変更を markeert wat wordt uitgeprobeerd, en 試してみます drukt het beleefde voornemen uit om dat daadwerkelijk te proberen. Het onderwerp van de Japanse zin staat niet expliciet in de tekst; de vaste Nederlandse vertaling geeft hier de spreker als “ik” weer.

9. 痛みが続く場合は、医療専門家に相談してください。

   Ga naar een zorgverlener als de pijn aanhoudt.

   痛み

   pijn

   続く

   aanhouden; doorgaan

   場合

   geval; wanneer

   医療専門家

   zorgverlener

   相談してください

   raadpleeg alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   痛み betekent hier “pijn”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 痛みが markeert が dit woord als datgene waarvan wordt gezegd dat het aanhoudt; が is dus niet onderdeel van het woord 痛み. 続く betekent hier “aanhouden” of “doorgaan”. De vorm is de woordenboekvorm en wordt in deze voorwaardelijke constructie gebruikt vóór 場合: V-る場合(は) betekent “als/wanneer V”. Voorbeeld: 雨が続く場合は、休んでください。 — “Als de regen aanhoudt, rust dan uit.” 場合 betekent “geval” en vormt hier samen met 続く de voorwaarde 続く場合は: “als het aanhoudt”. は maakt die voorwaarde tot het kader van de rest van de zin. Het is hier niet het Nederlandse zelfstandig naamwoord “geval” in een afzonderlijke mededeling, maar onderdeel van het patroon V-る場合は. 医療専門家 betekent “zorgverlener” of letterlijk “medisch specialist/deskundige”. Het is een samenstelling met 医療 (“medisch; gezondheidszorg”) en 専門家 (“specialist; deskundige”). In deze zin staat het met に: 医療専門家に geeft de persoon aan tot wie men zich wendt voor advies of hulp. De bron zegt niet welke specifieke zorgverlener bedoeld is. 相談してください is een beleefde aansporing: “raadpleeg alstublieft” of “overleg alstublieft”. De vorm komt van 相談する (“overleggen; advies vragen”) via 相談して + ください. Het patroon V-てください vraagt beleefd om de handeling: 確認してください。 — “Controleer het alstublieft.” Hier hoort 相談する bij de zorgverlener: 医療専門家に相談してください betekent “raadpleeg een zorgverlener”. Samen betekent 痛みが続く場合は、医療専門家に相談してください。: “Als de pijn aanhoudt, raadpleeg dan een zorgverlener.” De eerste helft geeft de voorwaarde; de tweede helft geeft het beleefde advies dat onder die voorwaarde moet worden opgevolgd.