De weg vinden en aanmelden bij de kliniek | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. すみません、待合室はどこですか。

   Pardon, waar is de wachtkamer?

   すみません

   Pardon; neem me niet kwalijk

   待合室

   wachtkamer

   どこですか

   waar is het?

   Uitgebreide uitleg

   すみません is hier een beleefde manier om iemands aandacht te vragen, vergelijkbaar met “pardon” of “neem me niet kwalijk”. De vorm kan in andere situaties ook “het spijt me” betekenen; in deze zin leidt zij een beleefde vraag in. Voorbeeld: すみません、駅はどこですか。 — “Pardon, waar is het station?” 待合室 is het zelfstandig naamwoord voor “wachtkamer”. Het benoemt hier de plaats waar de spreker naar vraagt. Voorbeeld: 待合室にいます。 — “Ik ben in de wachtkamer.” どこですか vraagt beleefd waar iets is. どこ betekent “waar”; です is de beleefde vorm van de koppelende uitdrukking aan het einde van de zin, en か maakt er een vraag van. どこ verandert niet naar persoon of aantal. Een vergelijkbaar patroon is トイレはどこですか。 — “Waar is het toilet?” In het geheel wordt 待合室 met は als onderwerp of gespreksthema genomen: “wat de wachtkamer betreft”. Daarna vraagt どこですか “waar is die?”. Samen met すみません betekent de zin: “Pardon, waar is de wachtkamer?”

2. 受付を通り過ぎてください。

   Loop langs de balie.

   受付

   balie; receptie

   通り過ぎてください

   ga langs; loop voorbij

   Uitgebreide uitleg

   受付 betekent hier “balie” of “receptie”: de plek waar iemand wordt ontvangen of geholpen. De lezing is うけつけ (uket­suke). Als zelfstandig naamwoord kan het ook de ontvangst- of aanmeldingsfunctie aanduiden, maar in deze routeaanwijzing gaat het om de balie als herkenningspunt. 通り過ぎてください is een beleefde aanwijzing: “ga voorbij” of “loop langs”. De basisvorm is 通り過ぎる (とおりすぎる, tōrisugiru), “voorbijgaan”. In 受付を通り過ぎる markeert を het punt of de route waarlangs men voorbijgaat; het betekent dus niet dat de balie als lijdend voorwerp wordt “gepasseerd” in dezelfde zin als een voorwerp dat men bewerkt. Een bruikbaar patroon is [plaats]を通り過ぎる, bijvoorbeeld: 駅を通り過ぎます。 — “Ik ga het station voorbij.” 〜てください wordt aan de て-vorm toegevoegd om een beleefd verzoek of een beleefde instructie te maken. Hier is 通り過ぎて de て-vorm van 通り過ぎる, gevolgd door ください. Het is geen gewone mededeling over wat de aangesprokene doet, maar een verzoek aan die persoon. Samen vormt 受付を通り過ぎてください。 de routeaanwijzing “Loop langs de balie.” De punt maakt de zin af; de formulering is beleefd en geschikt wanneer iemand de weg wijst.

3. 左手にあります。

   De wachtkamer is aan uw linkerhand.

   左手

   uw linkerhand; uw linkerzijde

   にあります

   bevindt zich; is aanwezig

   Uitgebreide uitleg

   左手 betekent hier letterlijk “linkerhand” en wordt in een routebeschrijving ook gebruikt voor “de linkerkant, links”. In deze zin verwijst het volgens de vaste vertaling naar de linkerkant van de aangesprokene; het Japanse woord zelf bevat geen afzonderlijke bezitsvorm voor “uw”. 右手 is het nuttige contrast voor “rechterhand/rechterkant”. Voorbeeld: 左手に銀行があります。 — “Aan de linkerkant is een bank.” Hier geeft 左手に de plaats aan. にあります bestaat uit に, de plaatsmarkeerder, en あります, de beleefde niet-verleden vorm van ある (“zich bevinden” of “er zijn”) voor niet-levende zaken. Het patroon XにYがあります betekent: “Er is Y op/in X” of “Y bevindt zich op/in X”. Voor levende wezens gebruikt het Japans doorgaans います in plaats van あります. In 左手にあります is het onderwerp niet uitgesproken. De vaste vertaling identificeert dat onderwerp als de wachtkamer; あります zegt dus dat die zich aan de linkerkant bevindt. Samen leveren 左手 en にあります de betekenis op: “De wachtkamer bevindt zich aan uw linkerhand” — natuurlijker in een routebeschrijving: “De wachtkamer is aan uw linkerhand.”

4. 座る前に受付を済ませる必要がありますか。

   Moet ik me aanmelden voordat ik ga zitten?

   座る

   zitten

   前に

   voordat; voor iets gebeurt

   受付

   aanmelding

   済ませる

   regelen; afronden

   必要がありますか

   is het nodig?

   Uitgebreide uitleg

   座る betekent hier “zitten” en staat in de woordenboekvorm. Die vorm kan vóór 前に staan om een tijdstip aan te geven: “voordat iemand gaat zitten”. Voorbeeld: 寝る前に、本を読みます。 — “Voordat ik ga slapen, lees ik een boek.” 前に betekent in deze combinatie “voordat”. Het volgt op de woordenboekvorm van een werkwoord: V-woordenboekvorm + 前に = “voordat V gebeurt”. Het gaat hier dus om de volgorde: eerst de aanmelding regelen, daarna gaan zitten. 受付 is een zelfstandig naamwoord voor de receptie of de aanmelding/check-in daar. In deze zin past de betekenis “aanmelding” bij de vaste vertaling. Met を wordt 受付 het directe object van het volgende werkwoord. 済ませる betekent “regelen” of “afronden”. De woordenboekvorm is 済ませる; het werkwoord neemt hier 受付 als object: 受付を済ませる = “de aanmelding regelen/afronden”. Het verwante werkwoord 済む betekent “afgelopen zijn” of “afgerond zijn”, terwijl 済ませる betekent dat iemand iets afrondt of regelt. 必要がありますか vormt een vraag naar noodzakelijkheid. 必要 betekent “nodig/noodzakelijk”; 必要がある betekent letterlijk dat er noodzakelijkheid is, en か maakt er een vraag van. Het onderwerp van ある wordt hier door が gemarkeerd: 受付を済ませる必要がある = “het is nodig om de aanmelding te regelen”. Samen geeft 座る前に “voordat ik ga zitten”, 受付を済ませる “me aanmelden/de aanmelding regelen”, en 必要がありますか “is dat nodig?”. De volledige betekenis is daarom: “Moet ik me aanmelden voordat ik ga zitten?” De Japanse zin laat de persoon die moet handelen onuitgesproken; de vaste Nederlandse vertaling maakt hier “ik” als bedoelde handelaar expliciet.

5. まずこの用紙に記入してください。

   Vul dit formulier eerst in.

   まず

   eerst

   この

   dit/deze

   用紙

   formulier

   記入してください

   vul alstublieft in

   Uitgebreide uitleg

   まず betekent hier ‘eerst’ en geeft de volgorde van de handeling aan. Het staat aan het begin van de zin, maar kan ook later in een Japanse zin voorkomen, afhankelijk van de gewenste nadruk. Voorbeeld: まず名前を書いてください。 — Schrijf eerst uw naam op. この betekent ‘dit/deze’ en staat vóór een zelfstandig naamwoord: この用紙 = ‘dit formulier’. Het wijst naar iets dat in de context als nabij of relevant wordt aangewezen. この wordt niet zelfstandig gebruikt; als het zelfstandig staat, gebruikt Japans bijvoorbeeld これ (‘dit’). 用紙 betekent hier ‘formulier’ of ‘invulblad’: het vel waarop de gevraagde informatie moet worden ingevuld. Het is een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: この用紙を見てください。 — Kijk alstublieft naar dit formulier. Bij 記入してください is 記入する de basisvorm voor ‘invullen’ of ‘gegevens invullen’. 記入して is de verbindingsvorm van 記入する; met ください vormt die een beleefd verzoek: ‘vul alstublieft in’. ください maakt van de handeling dus een verzoek, geen kale mededeling. Voorbeeld: 住所を記入してください。 — Vul uw adres alstublieft in. In 用紙に記入してください markeert に het formulier als het oppervlak of document waarop de informatie wordt ingevuld. De delen komen samen als まず + この用紙に + 記入してください: ‘Vul eerst dit formulier in.’ De zin is een beleefd verzoek en zegt niet op zichzelf hoeveel formulieren of personen erbij betrokken zijn.

6. そのあと、受付の人に渡してください。

   Geef het daarna aan de balie.

   そのあと

   daarna

   受付の人

   persoon bij de receptie

   渡してください

   geef het alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   そのあと betekent hier “daarna” of “na dat”. その verwijst naar iets dat al in de context bekend is, en あと is het zelfstandig naamwoord “erna/na afloop”. Samen vormt dit een herbruikbaar tijdspatroon: そのあと、… = “Daarna …”. Voorbeeld: そのあと、帰ります。 = “Daarna ga ik naar huis.” 受付の人 betekent “de persoon bij de receptie”. 受付 verwijst naar de receptie of het ontvangstpunt, 人 betekent “persoon”, en の verbindt de twee zelfstandige naamwoorden: 受付の人 = “de persoon van/bij de receptie”. Het gaat in deze zin dus om de persoon aan de receptie, niet alleen om de balie als voorwerp. Voorbeeld: 受付の人に聞いてください。 = “Vraag het aan de persoon bij de receptie.” 渡してください komt van het werkwoord 渡す, “overhandigen” of “geven”. De vorm 渡して is de te-vorm; met ください vormt die een beleefd verzoek: 渡してください = “geef het alstublieft” of “overhandig het alstublieft”. Het voorwerp is hier niet in het Japans uitgesproken; uit de vaste vertaling blijkt dat het om “het” gaat. Voorbeeld: この書類を渡してください。 = “Geef dit document alstublieft.” Samen betekent de zin: “Geef het daarna aan de persoon bij de receptie.” そのあと geeft het tijdstip aan, 受付の人に markeert de ontvanger met に, en 渡してください is het beleefde verzoek om iets te overhandigen.

7. 私の番になったら、誰かが呼んでくれますか。

   Belt iemand mij als ik aan de beurt ben?

   私

   ik

   番

   beurt

   になったら

   als het zover is

   誰かが

   iemand (als onderwerp)

   呼んでくれますか

   voor mij roepen?

   Uitgebreide uitleg

   私: In deze zin betekent 私 “ik”. Samen met の in 私の番 vormt het de betekenis “mijn beurt”. 私 is een gebruikelijke eerste-persoonsvorm; de precieze beleefdheid hangt vooral van de rest van de zin en de situatie af. 番: 番 betekent hier “beurt” in een volgorde of wachtrij. De combinatie 私の番 betekent “mijn beurt”. Een bruikbaar patroon is [persoon]の番です voor “[het is] de beurt van [persoon]”. になったら: Dit is de vorm van になる, “worden” of “aanbreken”. なった is de verleden vorm van なる; たら maakt daarvan een voorwaarde: “als/wanneer het zover is”. In 私の番になったら gaat het om het moment waarop de beurt van de spreker aanbreekt. たら kan afhankelijk van de context ook een voorwaarde in het verleden of een volgorde aangeven; hier gaat het om een toekomstig moment. 誰かが: 誰か betekent “iemand” en が markeert die persoon als onderwerp van de handeling. 誰か is gevormd met 誰 “wie” en か, waardoor een onbepaalde persoon wordt bedoeld: “iemand”. 呼んでくれますか: 呼んで is de て-vorm van 呼ぶ, “roepen” of “op naam roepen”. De vorm 呼んで verbindt dit werkwoord met くれる. 呼んでくれる geeft aan dat iemand de handeling ten gunste van de spreker verricht; くれますか maakt daarvan een beleefde vraag. In deze zin is de praktische betekenis: “zal iemand mij roepen?” Samen: 私の番になったら geeft de voorwaarde “als ik aan de beurt ben”. Daarna maakt 誰かが de uitvoerder onbepaald (“iemand”), en 呼んでくれますか vraagt of die persoon de spreker zal roepen. De volledige betekenis is: “Belt iemand mij als ik aan de beurt ben?”

8. まもなく看護師があなたの名前を呼びます。

   Een verpleegkundige zal straks uw naam roepen.

   まもなく

   straks

   看護師

   verpleegkundige

   あなたの

   uw

   名前

   naam

   呼びます

   zal roepen

   Uitgebreide uitleg

   まもなく betekent hier “straks” of “binnenkort” en geeft aan dat de gebeurtenis kort na het spreekmoment wordt verwacht. Het staat vóór de rest van de zin en fungeert als tijdsbepaling. Een bruikbaar contrast is すぐ (“meteen”), dat doorgaans een nog korter tijdsinterval benadrukt. 看護師 betekent “verpleegkundige”. Dit zelfstandig naamwoord kan naar een persoon van elk geslacht verwijzen; het woord zelf markeert geen geslacht. In deze zin is het de uitvoerder van de handeling. Een vergelijkbaar woord is 医師 (“arts”), maar dat is een andere beroepsaanduiding. あなたの bestaat uit あなた (“u/jij”) plus het bezits- of relatiepartikel の. Samen betekent het “uw/jouw” in de relatie met het volgende zelfstandig naamwoord. の verbindt hier de aangesprokene met 名前; het drukt niet noodzakelijk eigendom in enge zin uit. De vertaling gebruikt beleefd Nederlands (“uw”), maar de Japanse vorm zelf legt die Nederlandse beleefdheidskeuze niet op. 名前 betekent “naam”. In deze zin is het datgene wat wordt afgeroepen. Het patroon Xの名前 betekent “de naam van X” of, zoals hier, “X’ naam”. Voorbeeld: 彼の名前を知っています。 — “Ik ken zijn naam.” 呼びます is de beleefde vorm van het werkwoord 呼ぶ, “roepen” of “opnoemen/oproepen”. De vorm op -ます wordt hier gebruikt voor een niet-verleden mededeling; met まもなく krijgt die in deze context een toekomstige betekenis: “zal straks roepen”. De vorm 呼びます geeft op zichzelf niet aan of het onderwerp enkelvoud of meervoud is. De beleefde tegenhanger in het verleden is 呼びました (“riep/heeft geroepen”); de gewone niet-verleden vorm is 呼ぶ. De volgorde is: eerst de tijdsbepaling まもなく, daarna de uitvoerder 看護師が, vervolgens het object あなたの名前を, en ten slotte het werkwoord 呼びます. が markeert hier de uitvoerder en を het directe object. Samen betekent de zin: “Een verpleegkundige zal straks uw naam roepen.”

9. 保険証を用意しておいたほうがいいですか。

   Moet ik mijn verzekeringskaart bij de hand houden?

   保険証

   verzekeringskaart

   用意しておいた

   vooraf klaargemaakt hebben

   ほうがいいですか

   is het beter om ...?

   Uitgebreide uitleg

   保険証 betekent hier “verzekeringskaart”. Het is een samenstelling van 保険 (“verzekering”) en 証 (“bewijs” of “document”). を markeert deze woordgroep als het object van de handeling. 用意しておいた betekent hier “vooraf klaargemaakt of klaargelegd hebben”. De basisvorm is 用意する (“klaarmaken, voorbereiden”). In 用意しておく geeft おく aan dat iets van tevoren wordt gedaan, zodat het later gereed of beschikbaar is. De vorm しておいた is de verleden vorm van die constructie. In deze zin staat die vorm echter binnen V-たほうがいい; dat maakt er een advies over vooraf klaarmaken van en beweert niet dat de handeling al is uitgevoerd. Voorbeeld: 資料を用意しておきます。 — “Ik maak de documenten alvast klaar.” ほうがいいですか vraagt beleefd of een bepaalde handeling de betere keuze is. Na een werkwoord in de vorm V-た vormt V-たほうがいい doorgaans het advies “het is beter om V te doen”. Hier betreft dat 用意しておいた: de spreker vraagt of hij of zij de kaart alvast gereed moet maken. Het is dus een adviesvraag, niet simpelweg een zelfstandig werkwoord voor “moeten”. Voorbeeld: 早く行ったほうがいいですか。 — “Kan ik beter vroeg gaan?” Samen vormt 保険証を用意しておいたほうがいいですか。 de beleefde vraag: “Moet ik mijn verzekeringskaart bij de hand houden?” De constructie drukt uit dat de kaart nu vooraf gereedgemaakt moet worden, zodat zij later snel beschikbaar is.

10. 受付でまた必要になるかもしれませんので、すぐ出せるようにしておいてください。

    Houd hem bij de hand voor het geval de balie hem weer nodig heeft.

    受付

    balie; receptie

    また

    weer; opnieuw

    必要になる

    nodig worden

    かもしれません

    misschien

    ので

    omdat; dus

    すぐ

    meteen

    出せる

    kunnen afgeven; kunnen tevoorschijn halen

    ようにしておいてください

    zorg dat het zo klaarstaat

    Uitgebreide uitleg

    受付 betekent hier de balie of receptie waar iets nodig kan zijn. Het zelfstandig naamwoord kan in andere contexten ook naar de ontvangst- of aanmeldfunctie verwijzen. In 受付で markeert で de plaats waar de situatie geldt: bij de balie/receptie. また betekent hier “weer” of “opnieuw”: het opnieuw nodig zijn vindt later nogmaals plaats. Het is niet hetzelfde als まだ, dat “nog” betekent. 必要になる bestaat uit 必要 (“nodig; noodzakelijk”) en なる (“worden”). Daardoor beschrijft het niet alleen een bestaande noodzaak, maar het moment waarop iets nodig wordt: “nodig worden”. Een bruikbaar patroon is Nが必要になる — “N wordt nodig”. かもしれません drukt een mogelijkheid uit: “misschien” of “het kan zijn dat”. かもしれない is de minder beleefde vorm; かもしれません is de beleefde vorm. Hier wordt dus niet met zekerheid beweerd dat de balie het item opnieuw nodig heeft. ので verbindt de reden met het verzoek dat erop volgt. Xので、Y betekent ongeveer “omdat X, Y” of “aangezien X, Y”. Vergeleken met から klinkt ので vaak zachter en meer verklarend, maar beide drukken hier een reden uit. すぐ betekent “meteen” of “snel”. Het bepaalt hier hoe vlot het bedoelde item beschikbaar moet kunnen worden gemaakt; het betekent op zichzelf niet “al”. 出せる is de mogelijkheidsp vorm van 出す (“naar buiten brengen; tevoorschijn halen; afgeven”). De vorm betekent hier dat men iets meteen kan pakken en tonen of afgeven. 出す is de handeling; 出せる geeft aan dat die handeling mogelijk is. Het weggelaten voorwerp wordt door de vaste vertaling en de vorige zin ondersteund als de verzekeringskaart, maar het Japanse fragment noemt dat voorwerp niet opnieuw. ようにしておいてください combineert ようにする met ておく en het verzoeksuffix ください. ようにする betekent hier: iets zo regelen dat een bepaalde toestand of mogelijkheid ontstaat. ておく voegt toe dat men dit vooraf doet ter voorbereiding op later gebruik. Samen is het een beleefd verzoek om het item zo klaar te leggen of klaar te houden dat men het meteen kan pakken of afgeven. Het patroon V-ておいてください is algemeen bruikbaar voor “doe V alvast, alstublieft”. De delen bouwen als volgt op: 受付で (“bij de balie”), また必要になるかもしれませんので (“omdat het misschien opnieuw nodig wordt”), en すぐ出せるようにしておいてください (“zorg dat u het meteen kunt pakken of afgeven”). Als geheel betekent de zin: “Houd het bij de hand voor het geval de balie het weer nodig heeft.”