Een schema gebruiken in de gedeelde wasruimte | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 今日は共有の洗濯室が混んでいます。

   De gedeelde wasruimte is vandaag druk.

   今日

   vandaag

   共有

   gedeeld

   洗濯室

   wasruimte

   混んでいます

   is druk

   Uitgebreide uitleg

   今日 betekent hier “vandaag”. In combinatie met het daaropvolgende は wordt het als tijdsonderwerp gemarkeerd: 今日は = “wat vandaag betreft”. Een bruikbaar contrast is 明日 = “morgen”. 共有 betekent “gedeeld” of “gemeenschappelijk”. Hier beschrijft het via 共有の het volgende zelfstandig naamwoord. の verbindt een zelfstandig naamwoord of nominale vorm met een volgend zelfstandig naamwoord, vergelijkbaar met “van” of een samenstellende bepaling. De uitdrukking 共有の洗濯室 betekent dus een wasruimte die door meerdere mensen wordt gedeeld. 洗濯室 is het zelfstandig naamwoord “wasruimte” of “ruimte om te wassen”. Het is een samenstelling met 洗濯 (“de was; wassen”) en 室 (“ruimte; kamer”). In deze zin verwijst het naar de gedeelde wasruimte, niet naar een afzonderlijke wasmachine. 混んでいます komt van het werkwoord 混む, “druk zijn” of “vol zijn”. De vorm 混んで is de te-vorm van 混む; samen met います geeft 混んでいます hier een aanhoudende toestand weer: de ruimte is op dit moment druk. Dit is niet hetzelfde als een handeling die iemand uitvoert. Een kort voorbeeld: 電車が混んでいます。 — “De trein is druk/vol.” Samen vormen 今日は (“vandaag wat betreft”), 共有の洗濯室 (“de gedeelde wasruimte”) en 混んでいます (“is druk”) de volledige betekenis: “De gedeelde wasruimte is vandaag druk.”

2. 洗濯機を回す前に、予定表に自分の名前を書いてください。

   Zet je naam op het schema voordat je een was start.

   洗濯機

   wasmachine

   回す

   laten draaien; starten

   前に

   voordat; voor

   予定表

   schema

   自分

   jezelf; eigen

   名前

   naam

   書いてください

   schrijf alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   洗濯機 betekent hier “wasmachine”. Het is een zelfstandig naamwoord: 洗濯 verwijst naar wassen en 機 naar een machine. Een bruikbaar voorbeeld is 洗濯機があります。 — “Er is een wasmachine.” 回す betekent hier niet letterlijk “iets ronddraaien”, maar een machine laten draaien of starten. De basisvorm is 回す; in deze zin staat die vorm na を, omdat de wasmachine het object is van de handeling. Dezelfde vorm kan bij andere contexten wel letterlijk “ronddraaien” betekenen. Voorbeeld: 洗濯機を回します。 — “Ik laat de wasmachine draaien.” 前に betekent “voordat” wanneer het na een handeling of gebeurtenis staat. 前 betekent “ervoor” of “de voorkant”; met に vormt het hier een tijdsbepaling. Het patroon is [handeling] 前に、[andere handeling]: 寝る前に、歯を磨きます。 — “Voordat ik ga slapen, poets ik mijn tanden.” 予定表 betekent “planning” of “schema”: een overzicht van geplande activiteiten. 予定 betekent “planning” en 表 betekent “tabel” of “overzicht”. In deze zin is het het doel waar de naam op geschreven moet worden. Voorbeeld: 予定表を確認します。 — “Ik controleer het schema.” 自分 betekent “jezelf” of “eigen” in de vaste zin. Het verwijst hier naar de persoon die wordt aangesproken: die persoon moet de eigen naam gebruiken. 自分 kan in andere zinnen ook naar “zichzelf” of “zichzelf/eigen” verwijzen; de precieze referentie komt uit de context. In 自分の名前 geeft の een relatie aan: 自分の is “van jezelf/eigen” en 名前 is het bijbehorende zelfstandig naamwoord. 名前 betekent “naam”. In 自分の名前 staat het als zelfstandig naamwoord na 自分の, dus samen betekent de woordgroep “je eigen naam”. Voorbeeld: 名前を書きます。 — “Ik schrijf mijn naam.” 書いてください is een beleefd verzoek: “schrijf alstublieft”. 書く is de basisvorm “schrijven”; 書いて is de verbindingsvorm, en met ください vormt die het verzoekpatroon [て-vorm] + ください. Voorbeeld: ここに住所を書いてください。 — “Schrijf hier alstublieft uw adres.” De vorm ください maakt van de voorafgaande handeling een beleefd verzoek; zij geeft niet op zichzelf aan hoeveel personen of objecten bedoeld zijn. Samen vormt de zin het patroon 洗濯機を回す前に、予定表に自分の名前を書いてください。 De woordgroep 洗濯機を回す前に betekent “voordat je een wasmachine start”; 予定表に geeft aan waar iets geschreven wordt, namelijk “op/in het schema”; en 自分の名前を書いてください is het beleefde verzoek “schrijf je eigen naam”. De volledige betekenis is daarom: “Schrijf je naam op het schema voordat je een was start.”

3. 今日の午後遅くには、空いている洗濯機があります。

   Later vanmiddag is er een wasmachine vrij.

   今日の午後遅くには

   later vanmiddag

   空いている

   vrij; beschikbaar

   洗濯機

   wasmachine

   あります

   er is; aanwezig zijn

   Uitgebreide uitleg

   今日の午後遅くには betekent hier “later vanmiddag”. 今日 is “vandaag”, 午後 is “middag” en 遅く is de bijwoordelijke vorm van 遅い (“laat”). De combinatie に + は markeert dit tijdstip als het kader van de mededeling; は geeft daarbij een lichte nadruk of tegenstelling aan. De uitdrukking zegt niet dat het noodzakelijk om een exact uur gaat. Voorbeeld: 今日の午後には会議があります。 — “Vanmiddag is er een vergadering.” Hier markeert 午後 met に het tijdstip; は maakt het tijdskader tot onderwerp van de mededeling. 空いている betekent hier “vrij” of “beschikbaar”. De vorm komt van 空く, “vrij komen” of “leeg raken”. 空いている beschrijft de daaruit voortgekomen toestand: iets is nu beschikbaar. Het is dus niet hetzelfde als alleen een handeling “vrij komen”. Voorbeeld: この席は空いています。 — “Deze plaats is vrij.” 空いています gebruikt dezelfde toestandsbetekenis in beleefde vorm. 洗濯機 betekent “wasmachine”: 洗濯 verwijst naar wassen en 機 naar een machine. In deze zin is het een zelfstandig naamwoord dat door 空いている wordt beschreven. In de eerdere context gaat het ook over een wasmachine gebruiken, maar deze zin stelt alleen vast dat er een beschikbaar is. あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, “aanwezig zijn” of “er zijn”, gebruikt voor niet-levende zaken en objecten. De vorm drukt hier bestaan of aanwezigheid uit, niet bezit. De beleefde tegenhanger voor levende wezens is doorgaans います, maar die keuze geldt niet voor 洗濯機. Voorbeeld: 机の上に本があります。 — “Er ligt een boek op het bureau.” あります maakt duidelijk dat het boek daar aanwezig is. Samen betekent 空いている洗濯機があります letterlijk ongeveer “er is een beschikbare wasmachine”. Het bijvoeglijk gebruikte 空いている staat vóór het zelfstandig naamwoord 洗濯機, en あります vormt daarna de beleefde mededeling van aanwezigheid. Met het tijdskader 今日の午後遅くには wordt de volledige betekenis: “Later vanmiddag is er een wasmachine vrij.”

4. タイマーを設定してください。

   Zet een timer.

   タイマー

   timer

   設定してください

   stel in, alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   タイマー betekent hier “timer”. Het is een zelfstandig naamwoord; in Japanse teksten kunnen zulke woorden ook in katakana worden geschreven, zoals hier. Een bruikbaar voorbeeld is タイマーを使います。 — “Ik gebruik een timer.” 設定してください komt van 設定する (“instellen/configureren”). 設定してください is de beleefde verzoeksvorm: de て-vorm van 設定する plus ください. Het betekent “stel het alstublieft in” of, natuurlijker in een instructie, “stel het in”. Het is geen bevel in de kale vorm; ください maakt er een beleefd verzoek van. Hetzelfde patroon is bijvoorbeeld 確認してください。 — “Controleer het alstublieft.” Samen vormt タイマーを設定してください。 de structuur zelfstandig naamwoord + を + 設定してください: を markeert タイマー als het directe object van 設定する. De hele zin betekent dus: “Stel een timer in.”

5. そうすれば、次の人は待たなくてすみます。

   Dan hoeft de volgende persoon niet te wachten.

   そうすれば

   als je dat doet, dan

   次の

   volgende

   人

   persoon

   待たなくてすみます

   hoeft niet te wachten

   Uitgebreide uitleg

   そうすれば betekent hier: “als je dat doet, dan”. そう verwijst in deze context naar de eerder genoemde handeling, het instellen van de timer. すれば is de voorwaardelijke vorm van する (doen): する → すれば = “als men doet”. Het patroon 〜ば legt een voorwaarde of gevolgrelatie uit. 次の betekent “volgende”. 次 is “volgende/het volgende” en met の wordt het vóór een zelfstandig naamwoord geplaatst: 次の人 = “de volgende persoon”. In 次の人 bepaalt 次の dus welk type persoon bedoeld wordt; 人 betekent “persoon”. 待たなくてすみます drukt uit dat iemand het wachten kan vermijden of niet hoeft te wachten. 待たなくて komt van 待つ (wachten): de negatieve vorm 待たない wordt vóór すむ de vorm 待たなくて. Het patroon V-なくてすむ betekent “het hoeft niet nodig te zijn om V te doen” of “men komt zonder V te doen weg”. すみます is de beleefde vorm van すむ (済む). In deze constructie betekent すむ niet simpelweg “klaar zijn”, maar dat iets zonder een bepaalde handeling of last geregeld kan worden. De beleefde vorm maakt de uiting passend in een beleefde mededeling. Vergelijk als oefenpatroon: 買わなくてすみます = “je hoeft het niet te kopen”. Samen geeft 次の人は待たなくてすみます de betekenis “de volgende persoon hoeft niet te wachten”. は markeert 次の人 als het onderwerp van de mededeling. De voorwaarde そうすれば wordt daarmee verbonden: “Als je dat doet, hoeft de volgende persoon niet te wachten.”

6. 洗濯が終わったら、すぐに服を移したほうがいいですか。

   Moet ik mijn kleren meteen verplaatsen als het programma klaar is?

   洗濯

   de was

   終わったら

   als het klaar is

   すぐに

   meteen

   服

   kleren

   移した

   verplaatst

   ほうがいいですか

   is het beter om ...?

   Uitgebreide uitleg

   洗濯 betekent hier “de was” of het wasprogramma. Het woord kan in andere zinnen ook naar wassen als activiteit verwijzen. In 洗濯が終わる markeert が wat eindigt: “de was/het programma eindigt”. 終わったら komt van het werkwoord 終わる (“eindigen”). De vorm 終わった is de verleden vorm; met ら vormt zij hier een tijdsvoorwaarde: “als/wanneer het geëindigd is” of natuurlijker “als het klaar is”. Het gaat dus niet noodzakelijk om een ver verleden gebeurtenis. Een herbruikbaar patroon is V-たら、... = “als/wanneer V gebeurt, ...”. すぐに betekent “meteen” of “direct daarna”. Het bepaalt hier dat de verplaatsing zonder uitstel moet gebeuren. 服 betekent “kleren” of “kleding”. In deze zin is het het lijdend voorwerp van 移す: de kleren worden verplaatst. Het contextuele vervolg maakt duidelijk dat het om natte kleren in de wasmachine gaat, maar 服 zelf betekent alleen “kleren”. 移した is de verleden vorm van het transitieve werkwoord 移す, “iets verplaatsen” of “iets overbrengen”. Het heeft hier dus een object nodig: 服を移す = “de kleren verplaatsen”. Het verschilt van het intransitieve 移る, waarbij iets zelf van plaats verandert. In 移したほうがいい is de verleden vorm onderdeel van de vaste adviesconstructie; zij zegt hier niet dat de verplaatsing al heeft plaatsgevonden. ほうがいいですか vraagt of een handeling de betere keuze is: “is het beter om ...?” of “moet ik ...?” Na een werkwoord staat hier de vorm V-たほうがいい: “het is beter om V te doen”. ですか maakt daar een beleefde vraag van. Een bevestigende aanbeveling gebruikt bijvoorbeeld すぐに移したほうがいいです — “Je kunt het beter meteen verplaatsen.” Samen vormen de delen: 洗濯が終わったら (“als het programma klaar is”) + すぐに (“meteen”) + 服を移したほうがいいですか (“is het beter dat ik de kleren verplaats?”). De volledige vraag betekent daarom: “Moet ik mijn kleren meteen verplaatsen als het programma klaar is?”

7. はい、そうしてください。洗濯機にぬれた服を入れたままにすると、みんなを待たせてしまいます。

   Doe dat alsjeblieft; natte kleren die in de machine blijven, houden iedereen op.

   はい

   ja

   そうしてください

   doe dat alstublieft

   洗濯機

   wasmachine

   ぬれた

   nat

   服

   kleren

   入れたままにすると

   als je ze erin laat

   みんな

   iedereen

   待たせてしまいます

   laat ... wachten

   Uitgebreide uitleg

   はい is een bevestiging: “ja”. Het staat hier als zelfstandig antwoord vóór het verzoek. そうしてください betekent “doe dat alstublieft”. そう verwijst naar de eerder bedoelde handeling; してください is de beleefde verzoeksvorm van する (“doen”). Het patroon V-てください is een veelgebruikt beleefd verzoek, bijvoorbeeld 見てください = “kijk alstublieft”. 洗濯機 betekent “wasmachine”. Het is hier het doel of de plaats waar iets in wordt gedaan; に markeert die bestemming in 洗濯機に. ぬれた betekent hier “nat”. De basisvorm is ぬれる (“nat worden”); ぬれた is de verleden vorm die vóór 服 attributief wordt gebruikt: “nat geworden” → “nat”. De vorm beschrijft dus 服, niet de wasmachine. 服 betekent “kleren” of “kleding”. In ぬれた服 is het het lijdend voorwerp van 入れる, gemarkeerd door を: “natte kleren”. 入れたままにすると drukt uit: “als je ze erin laat”. De basisvorm 入れる betekent “iets erin doen”; 入れた geeft aan dat de kleren erin zijn gedaan. V-たまま betekent dat een toestand onveranderd blijft, en ままにする betekent “iets in die toestand laten”. と maakt hiervan een voorwaarde met het gevolg “als ..., dan ...”. Een bruikbaar patroon is ドアを開けたままにする = “de deur open laten”. みんな betekent “iedereen” of “alle betrokken mensen”. In deze zin is dat de groep die moet wachten; de precieze personen worden niet verder benoemd. 待たせてしまいます betekent hier “laat ... wachten” met de ongunstige of betreurenswaardige bijbetekenis “komt er helaas toe ... te laten wachten”. De basisvorm is 待つ (“wachten”); de causatieve vorm 待たせる betekent “iemand laten wachten”. 待たせて is daarvan de て-vorm, gevolgd door しまいます, de beleefde vorm van しまう. In deze context benadrukt しまう het ongewenste eindresultaat, niet alleen het voltooien van een handeling. Samen betekent 洗濯機にぬれた服を入れたままにすると “als je natte kleren in de wasmachine laat zitten”. Het gevolg みんなを待たせてしまいます is “dan laat je iedereen helaas wachten”. De volledige boodschap is dus: “Ja, doe dat alstublieft; als je natte kleren in de wasmachine laat zitten, laat je iedereen wachten.”

8. 洗濯が終わる前に、自分のかごを持って下に行きます。

   Ik breng mijn mand naar beneden voordat het programma klaar is.

   洗濯

   wasprogramma

   終わる

   klaar zijn; eindigen

   前に

   voordat

   自分の

   eigen

   かご

   mand

   持って

   meenemend

   下に

   naar beneden

   行きます

   gaat; ik ga

   Uitgebreide uitleg

   洗濯 betekent hier wassen of de wasbeurt: de activiteit die volgens de vertaling nog moet eindigen. Het woord kan afhankelijk van de context ook gewoon “was” betekenen. Voorbeeld: 洗濯をします。— Ik doe de was. 終わる is de basisvorm “eindigen” of “klaar zijn”. In 洗濯が終わる is 洗濯 datgene wat eindigt; de vorm 終わる staat hier in een bijzin vóór 前に, dus: “voordat de wasbeurt klaar is”. Voorbeeld: 授業が終わります。— De les eindigt. 前に betekent “voordat” wanneer het na een gebeurtenis of handeling staat. Het verbindt hier 洗濯が終わる met wat daarna in de hoofdzin gebeurt. Voorbeeld: 寝る前に、本を読みます。— Voordat ik ga slapen, lees ik een boek. 自分の betekent hier “mijn eigen” en verwijst naar iets dat bij de handelende persoon hoort. 自分 kan in andere zinnen een andere contextueel bepaalde persoon aanduiden; in deze zin ondersteunt de vaste vertaling de lezing “mijn”. Het is dus 自分 met het bezitsbepalende の, niet een vorm van het zelfstandig naamwoord dat erop volgt. かご is “mand”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 自分のかご wordt het nader bepaald als de mand van de handelende persoon. Voorbeeld: かごを持ちます。— Ik draag een mand. 持って is de te-vorm van 持つ, “dragen”, “vasthouden” of “meenemen”. Hier verbindt de te-vorm het meenemen van de mand met de daaropvolgende handeling: de spreker gaat naar beneden terwijl hij de mand meeneemt. De te-vorm drukt hier dus niet op zichzelf een verleden tijd uit. Voorbeeld: 傘を持って行きます。— Ik neem een paraplu mee. 下に betekent “naar beneden” of “benedenwaarts”. 下 is het richtings- of plaatswoord en に markeert hier de bestemming/richting. Het zegt niet op zichzelf waar “beneden” precies is; die concrete plaats is niet verder gespecificeerd. 行きます is de beleefde vorm van 行く, “gaan”. De vorm kan, afhankelijk van de context, een huidige gewoonte of een voorgenomen/toekomstige handeling uitdrukken; hier past “ik ga” of “ik breng ... naar beneden”. De handelende persoon blijft dezelfde als bij 持って. Voorbeeld: 明日、学校に行きます。— Morgen ga ik naar school. Samen vormt 洗濯が終わる前に de tijdsbepaling “voordat de wasbeurt klaar is”. Daarna geeft 自分のかごを持って aan dat de spreker zijn eigen mand meeneemt, en 下に行きます dat hij ermee naar beneden gaat. De volledige betekenis is daarom: “Voordat de wasbeurt klaar is, breng ik mijn mand naar beneden.”

9. そうすれば、すべてがスムーズに進みます。

   Dan blijft alles soepel verlopen.

   そうすれば

   als dat gebeurt, dan

   すべて

   alles

   スムーズに

   soepel

   進みます

   verloopt

   Uitgebreide uitleg

   そうすれば betekent hier: “als dat gebeurt / als je dat doet, dan”. Het verwijst naar de vooraf genoemde handeling als voorwaarde; そう betekent “zo” en すれば is de voorwaardelijke vorm van する (“doen”). Een bruikbaar patroon is そうすれば、… — “als dat gebeurt, dan …”. すべて betekent “alles” of “alle dingen”. Het is een zelfstandig woord en krijgt hier de rol van onderwerp van wat soepel verloopt. Het kan ook vóór een zelfstandig naamwoord staan, bijvoorbeeld すべての予定 (“alle plannen”); すべて zelf verandert daarbij niet van vorm. スムーズに betekent hier “soepel”. スムーズ is een leenwoord dat als beschrijvend woord wordt gebruikt; に maakt er een bijwoordelijke bepaling van. Daardoor beschrijft het hoe iets verloopt. Vergelijk スムーズな流れ (“een soepel verloop”), waarin な vóór een zelfstandig naamwoord staat, met スムーズに進む (“soepel verlopen/vooruitgaan”), waarin に bij een werkwoord hoort. 進みます betekent hier “verloopt” of “gaat vooruit”. De basisvorm is 進む (“vooruitgaan, vorderen”); 進みます is de beleefde niet-verleden vorm. Het onderwerp hoeft in het Japans niet opnieuw te worden genoemd, maar hier wordt het door すべて ingevuld. Het werkwoord kan ook een concrete beweging uitdrukken, bijvoorbeeld 計画が進みます — “Het plan vordert.” Samen vormt de zin そうすれば、すべてがスムーズに進みます。: “Als dat gebeurt, dan verloopt alles soepel.” そうすれば geeft de voorwaarde, すべて benoemt wat er verloopt, スムーズに beschrijft de manier en 進みます zegt dat het vooruitgaat of verloopt. De beleefde vorm maakt de formulering geschikt voor neutrale, beleefde communicatie.