Een defecte lamp omruilen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. このランプは短い間で使えなくなりました。

   Deze lamp werkte na korte tijd niet meer.

   この

   deze

   ランプ

   lamp

   短い

   kort

   間

   tijd; periode

   使えなくなりました

   werd onbruikbaar

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “deze”. Het is een aanwijzend bepalend woord dat het daaropvolgende zelfstandig naamwoord specificeert. In このランプ betekent het geheel “deze lamp”. Zelfstandig gebruikt is bijvoorbeeld これ (“dit/deze”, zonder zelfstandig naamwoord erna). ランプ is een zelfstandig naamwoord voor “lamp”. In このランプ vormt het samen met この de nominale woordgroep “deze lamp”. 短い is de vorm van het i-adjectief 短い (“kort”). Hier beschrijft het 間: 短い間 betekent “een korte tijd/periode”. Voor een andere grammaticale functie verandert dit adjectief bijvoorbeeld in 短く: 短くなる betekent “kort worden”. 間 betekent hier een tijdsduur of periode. Samen met 短い en で vormt het 短い間で: “in een korte tijd” of, in deze context, “na korte tijd”. Hier geeft で het tijdsbestek aan waarbinnen de verandering plaatsvindt. 使えなくなりました bestaat uit 使える (“kunnen gebruiken” of “bruikbaar zijn”), de negatieve vorm 使えない (“niet kunnen gebruiken” of “niet bruikbaar zijn”), en なる (“worden”). De patroonvorm 〜なくなる drukt uit dat iets niet langer mogelijk of bruikbaar is: 使えなくなる betekent “niet meer kunnen gebruiken” of “onbruikbaar worden”. なりました is hiervan de beleefde verleden vorm; het verleden en de beleefdheid zitten dus in なりました. De delen komen samen als このランプ (“deze lamp”) + は (topicmarkering) + 短い間で (“na/in korte tijd”) + 使えなくなりました (“werd onbruikbaar”). De volledige betekenis is: “Deze lamp werkte na korte tijd niet meer.”

2. 購入証明をお持ちですか。

   Heeft u het aankoopbewijs bij u?

   購入証明

   aankoopbewijs

   お持ちですか

   heeft u bij u?

   Uitgebreide uitleg

   購入証明 betekent hier ‘aankoopbewijs’. Het is een samenstelling van 購入 (‘aankoop’) en 証明 (‘bewijs’). 購入 komt ook voor in 購入する (‘kopen/aanschaffen’). Voorbeeld: 購入証明が必要です。— ‘Een aankoopbewijs is nodig.’ お持ちですか vraagt beleefd of iemand iets heeft of bij zich heeft. De vorm is gebaseerd op 持つ (‘hebben, dragen of bij zich hebben’): お持ちです is een respectvolle beleefde vorm, en か maakt er een vraag van. Het onderwerp ‘u’ staat niet apart in de zin; de beleefde vorm maakt duidelijk dat de aangesprokene bedoeld is. Voorbeeld: パスポートをお持ちですか。— ‘Heeft u uw paspoort bij u?’ Samen betekent 購入証明をお持ちですか。 letterlijk ongeveer ‘Heeft u het aankoopbewijs bij u?’. を markeert 購入証明 als datgene waarnaar gevraagd wordt, en お持ちですか vraagt beleefd naar het hebben of bij zich hebben ervan. De zin is geschikt voor een beleefde vraag in bijvoorbeeld een winkel- of servicegesprek.

3. レシートと元の包装があります。

   Ik heb de kassabon en de originele verpakking.

   レシート

   kassabon

   元の

   originele

   包装

   verpakking

   あります

   hebben / aanwezig zijn

   Uitgebreide uitleg

   レシート betekent hier “kassabon”. Het is een zelfstandig naamwoord en een leenwoord. Een bruikbaar voorbeeld is レシートがあります。 — “Er is een kassabon” of, afhankelijk van de situatie, “Ik heb een kassabon.” と verbindt hier de twee genoemde zelfstandige naamwoordgroepen: レシートと元の包装 betekent “de kassabon en de originele verpakking”. Het is geen onderdeel van 元の包装 zelf. 元の betekent hier “originele”. 元 heeft als zelfstandig naamwoord onder meer de betekenis “oorsprong” of “het oorspronkelijke”; met の vormt het een bepaling bij een zelfstandig naamwoord: 元の包装 = “de originele verpakking”. De precieze betekenis “origineel” komt hier uit de combinatie met 包装 en uit de vaste vertaling. 包装 betekent “verpakking”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 元の包装 staat de bepalende woordgroep vóór het zelfstandig naamwoord, zoals gebruikelijk in het Japans. Een voorbeeld is 商品の包装 — “de verpakking van het product”. あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, “bestaan” of “aanwezig zijn”, voor zaken en andere niet-levende dingen. In een context over bezit kan Xがあります natuurlijk als “ik heb X” worden vertaald; het drukt letterlijker uit dat X aanwezig is. Voor mensen en dieren wordt doorgaans います gebruikt in plaats van あります. Het beleefde verleden van あります is ありました. Samen betekent レシートと元の包装があります。: “Ik heb de kassabon en de originele verpakking.” De Japanse vorm presenteert beide zaken als aanwezig; de Nederlandse vertaling geeft dat in deze bezitscontext weer met “ik heb”. De beleefde vorm あります past bij een nette, zakelijke uitwisseling.

4. それでは、交換できるか確認できます。

   Dan kunnen we controleren of vervanging mogelijk is.

   それでは

   dan; in dat geval

   交換

   vervanging; omruiling

   できる

   mogelijk zijn; kunnen

   確認できます

   kunnen controleren

   か

   of

   Uitgebreide uitleg

   それでは betekent hier “dan” of “in dat geval” en vormt een overgang naar de volgende handeling. Het verwijst niet zelf naar een specifiek voorwerp. 交換 betekent hier “vervanging” of “omruiling”. Het is een zelfstandig naamwoord dat ook in de werkwoordelijke combinatie 交換する voorkomt: “omruilen” of “vervangen”. Voorbeeld: 交換を希望します。 — “Ik heb liever een vervangend exemplaar.” できる betekent hier “kunnen” of “mogelijk zijn”. In 交換できる drukt het uit dat omruilen mogelijk is. De combinatie correspondeert met 交換する (“omruilen”) plus de mogelijkheid daarvan. Het onderwerp van deze mogelijkheid wordt in het Japans niet afzonderlijk genoemd; volgens de vaste vertaling gaat het hier om “we”. Voorbeeld: ここで交換できる。 — “Hier kan men omruilen.” か staat na 交換できる en maakt daarvan een ingebedde vraag: 交換できるか betekent “of omruilen mogelijk is”. Hier is か dus een Japanse vraagmarkeerder binnen de grotere constructie. Voorbeeld: 在庫があるか確認します。 — “Ik controleer of er voorraad is.” 確認できます betekent “kunnen controleren”. 確認する is de basisvorm “controleren”; 確認できる drukt de mogelijkheid uit, en 確認できます is daarvan de beleefde vorm met ます. Voorbeeld: 日付を確認できます。 — “Ik kan de datum controleren.” Samen vormt 交換できるか確認できます de structuur [of X mogelijk is] + kunnen controleren: volgens de vaste vertaling kunnen we controleren of omruilen mogelijk is. Met それでは ervoor wordt de volledige betekenis: “Dan kunnen we controleren of vervanging mogelijk is.” De vorm できます maakt de formulering beleefd en geschikt om deze volgende handeling voor te stellen.

5. 交換を希望します。

   Ik heb liever een vervangend exemplaar.

   交換

   vervanging

   希望します

   wensen

   Uitgebreide uitleg

   交換 betekent hier “vervanging” of “ruilen”; in deze zin past de betekenis “een vervangend exemplaar”. Het is een zelfstandig naamwoord en komt ook voor in de werkwoordelijke combinatie 交換する (“ruilen” of “vervangen”). Voorbeeld: 部品を交換する。 — “Ik vervang het onderdeel.” 希望します betekent hier “ik wens” en, in deze context, natuurlijker “ik heb liever”. De basisvorm is 希望する; 希望します is daarvan de beleefde niet-verleden vorm. Het onderwerp “ik” wordt in het Japans niet uitgesproken, maar wordt door de Nederlandse vertaling ondersteund. 希望する is een vrij formele manier om een wens kenbaar te maken. Voorbeeld: 交換を希望します。 — “Ik wens een vervangend exemplaar.” を markeert 交換 als datgene waarop de wens gericht is. Samen betekent 交換を希望します letterlijk “ik wens vervanging” en in deze context “Ik heb liever een vervangend exemplaar.”

6. 同じタイプのランプがまだ必要です。

   Ik heb nog steeds hetzelfde type lamp nodig.

   同じ

   hetzelfde

   タイプ

   type

   ランプ

   lamp

   まだ

   nog steeds

   必要です

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   同じ betekent hier “hetzelfde” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt: 同じタイプ = “hetzelfde type”. In het Japans krijgt 同じ in deze positie niet de vorm 同じな; de vaste combinatie is rechtstreeks 同じ + zelfstandig naamwoord. Voor “een ander type” gebruik je bijvoorbeeld 違うタイプ. タイプ is het leenwoord voor “type”. In タイプのランプ verbindt の twee zelfstandige naamwoorden: het eerste specificeert het soort van het tweede. Het betekent dus “een lamp van hetzelfde type”, niet noodzakelijk “dezelfde lamp”. Voorbeeld: このタイプの椅子 — “een stoel van dit type”. ランプ betekent “lamp”. Samen met タイプの vormt het de nominale groep 同じタイプのランプ: “een lamp van hetzelfde type”. Het partikel が daarna markeert deze groep als datgene wat nodig is. まだ betekent hier “nog steeds”. In deze bevestigende zin geeft het aan dat de behoefte tot nu toe voortduurt. In andere contexten kan まだ ook “nog” of “nog niet” inhouden; de precieze betekenis volgt uit de rest van de zin. Voorbeeld: まだ使えます。 — “Het is nog steeds bruikbaar.” 必要です betekent “nodig zijn” of “noodzakelijk zijn”. 必要 is een zelfstandig naamwoord dat ook als na-adjectief wordt gebruikt; です geeft hier de beleefde predicatieve vorm. De vorm verandert niet naar geslacht of meervoud. Voorbeeld: 確認が必要です。 — “Controle is nodig.” In 同じタイプのランプがまだ必要です is 同じタイプのランプ het onderwerp van 必要です: letterlijk is “een lamp van hetzelfde type nog nodig”. Het Japans laat de persoon die de behoefte heeft ongenoemd; de vaste Nederlandse vertaling maakt die persoon natuurlijk expliciet als ik: “Ik heb nog steeds een lamp van hetzelfde type nodig.” が markeert hier dus niet de Nederlandse bezitter, maar datgene wat noodzakelijk is. De beleefde stijl komt vooral door です; de zin is een neutrale, beleefde mededeling.

7. それはもっともですね。まず商品をテストする必要があります。

   Dat klinkt redelijk. We moeten het artikel eerst testen.

   それは

   dat

   もっともですね

   dat klinkt redelijk

   まず

   eerst

   商品

   artikel

   テストする

   testen

   必要があります

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   それは verwijst met het aanwijzende voornaamwoord それ naar iets dat in de situatie al bekend is; は markeert dit als onderwerp of gespreksthema. In de vaste vertaling wordt dat weergegeven als “dat”. De vorm それ verandert niet voor grammaticaal geslacht of getal. もっともですね betekent hier dat iets redelijk of vanzelfsprekend klinkt. もっとも is hier een beoordeling (“redelijk”, “gegrond”), niet het Nederlandse “meest”. です maakt de formulering beleefd; ね aan het einde nodigt uit tot gedeelde instemming. Samen geeft dit de zachte reactie “Dat klinkt redelijk.” まず betekent “eerst” of “om te beginnen” en zet de eerste stap in een reeks. Voorbeeld: まず説明を読みます。— “Ik lees eerst de uitleg.” 商品 betekent hier “artikel” of “product”. Het is een zelfstandig naamwoord en wordt in deze zin gevolgd door を, dat 商品 markeert als het object van de handeling. Voorbeeld: 商品を選びます。— “Ik kies een artikel.” テストする betekent “testen”. テスト is een zelfstandig naamwoord dat met する tot een werkwoordelijke uitdrukking wordt gemaakt. De vorm する is de niet-verleden vorm; in deze zin staat hij na 商品を en beschrijft hij de noodzakelijke handeling. Voorbeeld: 機械をテストする。— “Een machine testen.” 必要があります drukt uit dat iets noodzakelijk is. 必要 betekent “noodzaak” of “nodig”; が markeert wat als noodzakelijk wordt voorgesteld, en あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある (“er zijn” voor iets niet-levends). Het patroon werkwoord in de niet-verleden vorm + 必要があります betekent “het is nodig om ...”. Voorbeeld: 予約する必要があります。— “Het is nodig om te reserveren.” Deze vorm beschrijft een noodzaak, zonder op zichzelf te zeggen wie persoonlijk verplicht is. Samen vormen de delen: それはもっともですね。 geeft “Dat klinkt redelijk.” Daarna plaatst まず de handeling als eerste stap: 商品をテストする (“het artikel testen”). 商品をテストする必要があります maakt daarvan “het is nodig om het artikel te testen”. De volledige betekenis is dus: “Dat klinkt redelijk. We moeten het artikel eerst testen.”

8. 役に立つかもしれないので、ケーブルも持ってきました。

   Ik heb ook de kabel meegenomen, voor het geval dat helpt.

   役に立つ

   nuttig zijn

   かもしれないので

   omdat het misschien ... is

   ケーブル

   kabel

   も

   ook

   持ってきました

   heb meegebracht

   Uitgebreide uitleg

   役に立つ betekent hier “nuttig zijn” of “helpen”. Het is een vaste combinatie: 役に立つ = nuttig zijn. Een herbruikbaar voorbeeld is この情報は役に立ちます。 — “Deze informatie is nuttig.” かもしれないので voegt onzekerheid en een reden toe. かもしれない betekent “misschien”; ので betekent “omdat” of “aangezien” en verbindt de voorafgaande reden met wat volgt. Samen betekent 役に立つかもしれないので dus “omdat het misschien nuttig is” of natuurlijker: “voor het geval dat het helpt”. かもしれない drukt minder zekerheid uit dan een stellige vorm. Voorbeeld: 明日は雨かもしれません。 — “Morgen regent het misschien.” ケーブル is het zelfstandige naamwoord “kabel”. Het staat in katakana. Japanse zelfstandige naamwoorden krijgen hier geen aparte vorm voor enkelvoud of meervoud; het aantal blijkt uit de context. Voorbeeld: 新しいケーブルが必要です。 — “Ik heb een nieuwe kabel nodig.” も betekent hier “ook”. Het wordt toegevoegd aan ケーブル en markeert de kabel als iets dat naast iets anders wordt meegenomen; も is zelf geen zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 私も行きます。 — “Ik ga ook.” 持ってきました betekent hier “heb meegebracht”. De basiscombinatie is 持ってくる: iets meebrengen naar de plaats of situatie van de spreker. Daarin is 持つ het deel “dragen/vasthouden” en くる het deel “komen”; samen vormen ze niet simpelweg twee losse handelingen, maar een patroon voor iets naar hier brengen. ました is de beleefde verleden vorm, passend bij de afgeronde handeling in deze zin. Voorbeeld: 資料を持ってきました。 — “Ik heb de documenten meegebracht.” Samen vormt 役に立つかもしれないので de reden: “omdat het misschien helpt”. ケーブルも markeert de kabel als iets dat er óók bij is, en 持ってきました zegt dat de spreker die kabel heeft meegebracht. De volledige betekenis is daarom: “Ik heb ook de kabel meegenomen, voor het geval dat helpt.”

9. これで問題を確認して、交換手続きを進めるために必要なものがそろいました。

   Daarmee hebben we wat we nodig hebben om het probleem te bevestigen en de ruiling af te handelen.

   これで

   daarmee

   問題

   probleem

   確認して

   bevestigen en

   交換手続き

   ruilprocedure

   進める

   voortzetten

   ために

   om te

   必要な

   nodig

   もの

   wat nodig is

   そろいました

   is compleet

   Uitgebreide uitleg

   これで betekent hier “daarmee” of “met dit erbij”. これ verwijst grammaticaal naar iets dat als nabij wordt aangewezen; de concrete invulling is in de vaste vertaling niet verder benoemd. で markeert hier het middel of de omstandigheid waarmee een toestand tot stand komt. Voorbeeld: これで大丈夫です。 — “Zo is het in orde.” 問題 betekent hier “probleem”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan ook in samenstellingen voorkomen, zoals 問題点 (“probleempunt”). In 問題を markeert を dat het probleem het directe object is van de volgende handeling. 確認して komt van 確認する, “controleren” of “bevestigen”. De vorm して is de て-vorm van する; hier verbindt zij deze handeling met het daaropvolgende deel: eerst het probleem controleren/bevestigen en vervolgens verdergaan met de procedure. Voorbeeld: 書類を確認して、送ります。 — “Ik controleer de documenten en stuur ze op.” 交換手続き is een zelfstandig naamwoord voor een “ruilprocedure” of “procedure voor vervanging/ruiling”. Het combineert 交換 (“ruilen” of “vervangen”) met 手続き (“procedure” of “administratieve afhandeling”). In deze zin is het de procedure die men wil voortzetten; を maakt het tot het directe object van 進める. 進める betekent hier “voortzetten” of “verder afhandelen”. Dit is de overgankelijke vorm: iemand brengt een procedure vooruit. De vorm 進む betekent daarentegen “vooruitgaan” of “vorderen” zonder zo’n direct object. Voorbeeld: 手続きを進めます。 — “Ik zet de procedure voort.” ために geeft hier doel aan: “om ... te” of “met het doel om ...”. In combinatie met de voorafgaande vorm betekent 交換手続きを進めるために “om de ruilprocedure voort te zetten”. Het doelgedeelte staat vóór 必要なもの, omdat het beschrijft waarvoor die benodigde zaken nodig zijn. 必要な betekent “nodig” of “vereist”. Dit is de vorm van 必要だ die vóór een zelfstandig naamwoord staat: 必要なもの betekent letterlijk “nodige zaken” of natuurlijker “wat nodig is”. Het is niet de vorm van het werkwoord 要る; dat is een ander woord met een vergelijkbare betekenis. もの betekent hier “dingen” of, in deze constructie, “wat nodig is”. Het zelfstandig naamwoord kan na een beschrijving staan: 必要なもの is “de dingen die nodig zijn”. Voorbeeld: 必要なものを準備します。 — “Ik bereid voor wat nodig is.” そろいました komt van het intransitieve werkwoord そろう, “compleet zijn” of “allemaal bijeen zijn”. そろいました is de beleefde verleden vorm: de benodigde zaken zijn nu compleet/bijeengebracht. Omdat そろう intransitief is, wordt niet rechtstreeks gezegd wie ze bijeenbracht; もの is het onderwerp met が. De volledige opbouw is: これで (“daarmee”) + 問題を確認して (“het probleem controleren/bevestigen en”) + 交換手続きを進めるために必要なもの (“wat nodig is om de ruilprocedure voort te zetten”) + がそろいました (“is compleet/bijeen”). Samen geeft dit de vaste betekenis: “Daarmee hebben we wat we nodig hebben om het probleem te bevestigen en de ruiling af te handelen.” Het Japanse onderwerp van そろいました wordt niet expliciet genoemd; de Nederlandse vertaling maakt dat natuurlijk als “we hebben”.