Werkdruk en gezonde grenzen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. この仕事量で燃え尽きてきた気がします。

   Ik denk dat ik door deze werkdruk opgebrand begin te raken.

   この

   deze

   仕事量

   werkdruk

   で

   door; met

   燃え尽きてきた

   opgebrand begin te raken

   気がします

   ik heb het gevoel dat

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “deze”. Het wijst naar iets dat voor de spreker als nabij of relevant wordt gepresenteerd; op zichzelf specificeert het niet wie de eigenaar is. Het patroon この + zelfstandig naamwoord is direct herbruikbaar, bijvoorbeeld この本 = “dit boek”. 仕事量 betekent hier “werkdruk” of letterlijk “hoeveelheid werk”. Het is een zelfstandig naamwoord: 仕事 betekent “werk” en 量 “hoeveelheid”, maar samen vormt dit de vaste betekenis “werklast/werkvolume”. Een nuttig contrast is 仕事 = “werk” tegenover 仕事量 = “de hoeveelheid werk”. で verbindt この仕事量 hier met de omstandigheid of oorzaak: door deze werkdruk. Het is dus niet het middel waarmee iemand iets doet; in deze zin markeert het de situatie die de verandering veroorzaakt. Het patroon Xで kan in vergelijkbare zinnen een oorzaak of omstandigheid aangeven. 燃え尽きてきた komt van het intransitieve werkwoord 燃え尽きる, “opgebrand raken” of “burn-out raken”. 燃え尽きて is de te-vorm, gevolgd door きた, de verleden vorm van 来る die hier als hulpvorm werkt. In V-てくる laat die hulpvorm zien dat een verandering zich tot aan het huidige moment heeft ontwikkeld; daarom past hier “begin te raken” of “steeds meer opgebrand raken”. Het gaat hier niet om letterlijk ergens naartoe komen. 気がします hoort bij de uitdrukking 気がする, letterlijk iets als “het gevoel hebben”. します is de beleefde vorm van する; de vorm drukt hier een voorzichtige persoonlijke inschatting uit. De vertaling maakt het weggelaten onderwerp expliciet als “ik”. 気がする kan ook in andere tijden of stijlen worden vervoegd, bijvoorbeeld 気がした = “ik had het gevoel”. Samen vormt この仕事量で de omstandigheid “door deze werkdruk”, en 燃え尽きてきた気がします de persoonlijke inschatting “ik heb het gevoel dat ik opgebrand begin te raken”. De volledige betekenis is dus: “Ik denk dat ik door deze werkdruk opgebrand begin te raken.”

2. 本当に休憩を取っていますか。それとも、ただ作業を切り替えているだけですか。

   Heb je echt pauzes genomen, of ben je alleen tussen taken heen en weer gesprongen?

   本当に

   echt

   休憩

   pauze

   取っていますか

   neem je ...?

   それとも

   of anders

   ただ

   alleen maar

   作業

   werktaak

   切り替えているだけですか

   ben je alleen aan het wisselen?

   Uitgebreide uitleg

   本当に betekent hier ‘echt’ of ‘werkelijk’. Het is een bijwoord en versterkt de handeling of toestand die erop volgt. Een bruikbaar contrast is 本当に (echt) tegenover あまり (niet erg / niet zo heel); de precieze ontkenning komt uit de rest van de zin, niet uit 本当に zelf. 休憩 betekent ‘pauze’ of ‘rustpauze’. Het is een zelfstandig naamwoord. In combinatie met 休憩を取る betekent het letterlijk dat je een pauze neemt; を markeert hier wat je neemt. Bijvoorbeeld: 休憩を取ります。 — ‘Ik neem een pauze.’ 取っていますか bevat het werkwoord 取る (‘nemen’). De vorm 取っています bestaat uit de て-vorm plus いる en beschrijft hier een handeling die op het relevante moment bezig is of als huidige activiteit geldt; か maakt er een beleefde vraag van. In 休憩を取っていますか vraagt de spreker dus of de aangesprokene werkelijk pauze neemt. De vorm 取る kan in andere contexten ook ‘pakken’ of ‘verkrijgen’ betekenen, maar hier wordt hij gebruikt in de vaste combinatie 休憩を取る. それとも betekent ‘of anders’ en verbindt de twee mogelijkheden van deze vraag. Het introduceert hier de alternatieve mogelijkheid die na de eerste vraag komt. In een keuzevraag kan het patroon Aですか。それともBですか。 worden gebruikt voor ‘Is het A, of is het B?’. ただ betekent hier ‘alleen maar’ of ‘slechts’. Het beperkt de volgende beschrijving: volgens deze formulering gebeurt er alleen iets anders, zonder dat daarmee ook een echte pauze wordt beschreven. Het is hier niet het werkwoord ただす en ook niet een zelfstandig naamwoord. 作業 betekent ‘taak’ of ‘werkactiviteit’. Het verwijst hier naar het werk dat wordt uitgevoerd, niet naar de persoon die werkt. Een bruikbare combinatie is 作業をする — ‘werk uitvoeren’ — terwijl 作業を切り替える betekent dat je van de ene werktaak naar een andere overschakelt. 切り替えているだけですか bevat 切り替える, ‘omschakelen’ of ‘wisselen’, in de vorm 切り替えている. De ている-vorm presenteert het wisselen als een huidige of voortgaande activiteit. だけ betekent ‘alleen maar’ en beperkt die activiteit; ですか maakt het geheel beleefd vragend. De combinatie vraagt dus of de aangesprokene alleen tussen taken aan het wisselen is. 切り替える is een samengesteld werkwoord; het betekent niet simpelweg dat men een taak beëindigt, maar dat men naar een andere activiteit overschakelt. Samen vormt 本当に休憩を取っていますか de vraag ‘Neem je echt pauze?’. それとも opent de tweede mogelijkheid. In ただ作業を切り替えているだけですか wordt die mogelijkheid omschreven als ‘Ben je alleen maar tussen werktaken aan het wisselen?’. De volledige tegenstelling is daarom: neemt de aangesprokene werkelijk pauze, of wordt er alleen van werktaak gewisseld? De beleefde vraagvorm houdt de formulering neutraal en direct.

3. ほとんど作業を切り替えていて、本当に休んでいる感じはしません。

   Meestal wissel ik tussen taken, en dat voelt niet echt als rust.

   ほとんど

   meestal

   作業

   werk; taak

   切り替えていて

   aan het afwisselen zijn

   本当に

   echt

   休んでいる

   aan het rusten zijn

   感じ

   gevoel

   しません

   doet niet

   Uitgebreide uitleg

   ほとんど betekent hier “meestal”: het geeft aan dat de spreker doorgaans van taak wisselt. Het kan in andere contexten ook “bijna” betekenen; de vaste vertaling maakt hier de lezing “meestal” passend. 作業 betekent “werk” of “taak”, vooral werk dat iemand uitvoert. In 作業を is het het lijdend voorwerp van de handeling. Een bruikbaar voorbeeld is 作業を始めます。 — “Ik begin met het werk.” 切り替えていて komt van het werkwoord 切り替える — “omschakelen” of “wisselen”. 切り替えている beschrijft hier een handeling die aan de gang is; de te-vorm 切り替えて verbindt die handeling met het volgende deel. Samen met 作業を gaat het om het afwisselen of wisselen van taken. Voorbeeld: 仕事を切り替えています。 — “Ik wissel van taak.” 本当に betekent “echt” of “werkelijk” en versterkt wat erop volgt. Hier benadrukt het de beoordeling van het rusten: het voelt niet echt als rust. 休んでいる komt van 休む — “rusten” of “pauze houden”. 休んでいる geeft een toestand of lopende activiteit van rusten weer. De vorm zelf zegt niet wie er rust; dat wordt door de context bepaald. Voorbeeld: 今、休んでいます。 — “Ik rust nu.” 感じ betekent “gevoel”, “indruk” of “het gevoel dat iets zo is”. In 休んでいる感じ vormt het een nominale uitdrukking: “het gevoel van aan het rusten zijn” of natuurlijker “het voelt als rusten”. しません is de beleefde negatieve vorm van する — “doen”. In de vaste uitdrukking 感じはしません betekent het niet letterlijk alleen “doet niet”, maar “voelt niet” of “ik heb niet het gevoel dat…”. Het partikel は geeft hier nadruk of contrast aan: juist dat gevoel van rust is er niet. De delen bouwen de zin zo op: ほとんど作業を切り替えていて — “ik wissel meestal tussen taken” — en 本当に休んでいる感じはしません — “het voelt niet echt alsof ik rust”. Samen betekent de hele uiting: “Meestal wissel ik tussen taken, en dat voelt niet echt als rust.”

4. それなら、プレッシャーがどんどん高まっている理由も分かります。

   Dat verklaart waarom de druk steeds verder oploopt.

   それなら

   als dat zo is; in dat geval

   プレッシャー

   druk

   どんどん

   steeds verder; almaar

   高まっている

   oploopt; steeds sterker wordt

   理由

   reden

   分かります

   begrijpelijk zijn; inzien

   Uitgebreide uitleg

   それなら betekent hier “als dat zo is” of “in dat geval” en sluit aan bij een eerder genoemde situatie. それ verwijst naar die situatie; het woord specificeert niet zelfstandig welke situatie dat is. なら markeert het uitgangspunt of de voorwaarde. Voorbeeld: それなら、行きましょう。 — “Als dat zo is, laten we dan gaan.” プレッシャー is een leenwoord en betekent hier “druk”, in de zin van mentale of werkgerelateerde druk. Het is een zelfstandig naamwoord; が markeert het als onderwerp van de volgende beschrijving. ストレス (“stress”) is verwant, maar legt eerder de nadruk op ervaren belasting dan op druk die op iemand ligt. どんどん is een bijwoord voor een voortgaande, duidelijke verandering: “steeds verder” of “almaar”. Het beschrijft hier hoe de druk verandert. Voorbeeld: 値段がどんどん上がっています。 — “De prijs stijgt steeds verder.” 高まっている komt van het intransitieve werkwoord 高まる (“hoger of sterker worden”). De vorm bestaat uit 高まる plus ている; hier geeft die vorm een ontwikkeling aan die gaande is en nu relevant is. Het is niet de causatieve betekenis “iets hoger maken”. In deze zin is プレッシャー het onderwerp van 高まっている. 理由 betekent “reden”. De voorafgaande bepaling プレッシャーがどんどん高まっている staat vóór dit zelfstandig naamwoord en betekent “waarom de druk steeds verder oploopt”. In het Japans staat zo’n bepalende werkwoordgroep vóór het zelfstandig naamwoord, zonder een afzonderlijk betrekkelijk voornaamwoord. 分かります is de beleefde niet-verleden vorm van 分かる, “begrijpen”, “inzien” of “duidelijk zijn”. In deze zin geeft het aan dat de reden begrijpelijk wordt of verklaarbaar is; het noemt niet expliciet een persoon die begrijpt. Voorbeeld: 理由が分かります。 — “De reden is begrijpelijk” of, afhankelijk van de context, “Ik begrijp de reden.” In 理由も分かります voegt も de betekenis “ook” toe: deze reden is eveneens begrijpelijk. De combinatie プレッシャーがどんどん高まっている理由 betekent “waarom de druk steeds verder oploopt”. Samen betekent de zin, volgens de vaste vertaling: “Dat verklaart waarom de druk steeds verder oploopt.”

5. 締め切りが近いと、仕事を止めることに罪悪感を覚えます。

   Ik voel me schuldig als ik stop terwijl de deadline dichtbij komt.

   締め切り

   deadline

   近い

   dichtbij zijn

   仕事

   werk

   止める

   stoppen

   罪悪感

   schuldgevoel

   覚えます

   ervaren

   Uitgebreide uitleg

   締め切り betekent hier “deadline”. Het is een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 締め切りが明日です。 — “De deadline is morgen.” が markeert hier 締め切り als datgene waarvan de toestand wordt beschreven. In 締め切りが近い is dus de deadline dichtbij in de tijd. 近い is de niet-verleden vorm van het i-adjectief 近い, “dichtbij zijn” of “nabij zijn”. In deze zin gaat het om een naderende tijdslimiet. Het tegenovergestelde is 遠い, “ver weg zijn”. Bijvoorbeeld: 駅が近いです。 — “Het station is dichtbij.” と na 近い vormt hier een voorwaardelijke tijdsverbinding: “als/wanneer de deadline dichtbij komt”. Deze vorm beschrijft een gevolg dat bij die omstandigheid optreedt. Het is niet hetzelfde als het losse voegwoord “en”. 仕事 betekent “werk” of “taak”. In 仕事を止める is het het object van 止める, aangegeven door を. Bijvoorbeeld: 仕事を始めます。 — “Ik begin met werken.” 止める is de transitieve werkwoordsvorm voor “iets stoppen” of “iets stopzetten”. De vorm in de zin is de niet-verleden vorm; het onderwerp is niet uitgedrukt, maar de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om “ik” gaat. Vergelijk 仕事が止まる, “het werk stopt”: 止まる beschrijft dat iets zelf stopt, terwijl 止める aangeeft dat iemand iets stopzet. ことに maakt van 仕事を止める een nominale eenheid, ongeveer “het stoppen met werken”. Die eenheid krijgt met に de rol van datgene waarop het gevoel gericht is: “schuldgevoel ervaren over het stoppen met werken”. 罪悪感 betekent “schuldgevoel”. Het is een zelfstandig naamwoord en vormt hier samen met を het object van 覚えます. 覚えます is de beleefde niet-verleden vorm van 覚える. In deze vaste combinatie betekent 罪悪感を覚える “schuldgevoel ervaren/voelen”; het betekent hier niet “iets onthouden”. Bijvoorbeeld: 不安を覚えます。 — “Ik voel angst/onrust.” De delen bouwen de zin zo op: 締め切りが近いと betekent “als de deadline dichtbij komt”, 仕事を止めることに betekent “over het stoppen met werken”, en 罪悪感を覚えます betekent “voel ik schuldgevoel”. Samen: “Als de deadline dichtbij komt, voel ik me schuldig wanneer ik stop met werken.”

6. 仕事の境界線を決めるのは、回復に役立つなら怠けではありません。

   Een grens is geen luiheid als die je helpt om te herstellen.

   仕事

   werk

   境界線

   grens

   決める

   beslissen

   回復

   herstel

   役立つなら

   als het helpt

   怠け

   luiheid

   ではありません

   is niet

   Uitgebreide uitleg

   仕事 Hier betekent dit “werk”. Het staat in 仕事の境界線 voor het zelfstandig naamwoord en specificeert dus waar de grens betrekking op heeft: een werkgrens. の verbindt hier twee zelfstandige naamwoorden, vergelijkbaar met “van” of “voor” in het Nederlands. 境界線 Dit betekent “grens” of letterlijk “grenslijn”. In deze zin gaat het, volgens de vaste vertaling, om een grens rond werk. Het woord kan ook in andere contexten een fysieke of figuurlijke grens aanduiden. 決める De basisvorm betekent “beslissen” of “bepalen”. Hier staat 仕事の境界線を決める voor “een werkgrens bepalen”; を markeert wat wordt bepaald. De vorm 決める is de niet-verleden vorm en kan in deze constructie ook een algemene handeling uitdrukken. 仕事の境界線を決めるのは の maakt de voorafgaande handeling tot een zelfstandig naamwoordachtig geheel: “het bepalen van een werkgrens”. は maakt dat geheel het onderwerp van bespreking. De constructie [zin]のは… betekent vaak “wat betreft het …” of natuurlijker “het … is …”. Het is dus niet alleen 境界線 dat grammaticaal onderwerp is; de hele handeling van het bepalen van die grens wordt hier beoordeeld. 回復 Dit betekent “herstel”, bijvoorbeeld herstel van energie of toestand. In 回復に markeert に het doel of waarvoor iets nuttig is: “voor het herstel”. Een bruikbaar voorbeeld is 回復に時間が必要です。 — “Voor herstel is tijd nodig.” 役立つなら 役立つ is de basisvorm voor “nuttig zijn” of “helpen”. Het is niet hetzelfde als het algemenere “gebruiken”; het beschrijft hier dat iets een positieve bijdrage levert. なら maakt van de voorafgaande bewering een voorwaarde: 役立つなら betekent “als het helpt”. In de bedoelde lezing verwijst het weggelaten onderwerp naar de werkgrens: “als die grens helpt bij herstel”. 怠け Dit betekent hier “luiheid” of “lui gedrag”. Het is een zelfstandig naamwoord dat de handeling uitdrukt van niet werken uit luiheid; het is niet de vorm 怠ける, “lui zijn” of “lui gedrag vertonen”. In 怠けではありません wordt het als het soort gedrag benoemd dat ontkend wordt. ではありません Dit is de beleefde ontkenning van de koppelwerkwoordconstructie: “is niet”. では markeert hier de nominale predicatie en ありません geeft de beleefde negatieve vorm. Samen met 怠け vormt het 怠けではありません: “is geen luiheid”. Samenvoeging 仕事の境界線を決めるのは maakt van “een werkgrens bepalen” het onderwerp. Daarna geeft 回復に役立つなら de voorwaarde: “als die grens helpt bij herstel”. Ten slotte ontkent 怠けではありません dat dit luiheid is. Het geheel betekent daarom: “Een grens bepalen rond werk is geen luiheid als die grens helpt bij herstel.”

7. 締め切り前に、何が現実的かを上司に伝えたほうがいいかもしれません。

   Misschien moet ik mijn manager vóór de deadline vertellen wat realistisch is.

   締め切り

   deadline

   前に

   vóór; eerder dan

   何が

   wat

   現実的

   realistisch

   上司

   manager; leidinggevende

   伝えた

   verteld

   ほうがいい

   het is beter om

   かもしれません

   misschien

   Uitgebreide uitleg

   締め切り betekent hier “deadline”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar voorbeeld is 締め切りを確認します。 — “Ik controleer de deadline.” 前に betekent “vóór”. 前 betekent letterlijk “ervoor/voor”; met に markeert het een tijdstip of tijdsgrens. In 締め切り前に gaat het dus om iets dat vóór de deadline gebeurt. Vergelijk 三日前に — “drie dagen geleden/ervoor”, afhankelijk van de context; hier bepaalt de combinatie met de deadline de bedoelde tijdsgrens. 何が betekent “wat” als datgene wat een toestand of eigenschap heeft. 何 is het vraagwoord “wat”, en が markeert hier het onderwerp van de ingebedde vraag. In 何が現実的か wordt niet rechtstreeks aan de gesprekspartner gevraagd “wat?”, maar wordt de inhoud “wat realistisch is” in de rest van de zin ingebed. 現実的 betekent “realistisch” of “haalbaar”. Het is een beschrijvend woord dat hier met が aan 何 wordt gekoppeld: 何が現実的か = “wat realistisch is”. Een kort voorbeeld is この計画は現実的です。 — “Dit plan is realistisch.” 上司 betekent “manager” of “leidinggevende”. Het is een zelfstandig naamwoord. Met に wordt de ontvanger van het meedelen aangegeven: 上司に betekent “aan mijn manager/leidinggevende”. De vertaling maakt duidelijk dat de spreker diens manager bedoelt. 伝えた komt van het werkwoord 伝える, “meedelen” of “overbrengen”. De vorm 伝えた is de verleden vorm van dat werkwoord. In deze zin staat zij vóór ほうがいい, waardoor het patroon Vたほうがいい ontstaat: “het is beter om V te doen”. Het gaat hier dus om het advies om iets mee te delen, niet om een al vastgestelde mededeling in het verleden. ほうがいい is een adviespatroon: Vたほうがいい = “het is beter om V te doen”. Het zelfstandig naamwoord ほう betekent in dit patroon ongeveer “de betere optie”; samen met de voorafgaande verleden werkwoordsvorm vormt het een vaste grammaticale constructie. Bijvoorbeeld 早く寝たほうがいいです。 — “Je kunt beter vroeg gaan slapen.” かもしれません drukt onzekerheid uit: “misschien” of “het zou kunnen”. Het is de beleefde vorm van かもしれない. Na ほうがいい verzacht het de stelligheid: de spreker presenteert het advies als een mogelijke goede keuze, niet als een absoluut bevel. Samen betekent 締め切り前に “vóór de deadline”. Daarna geeft 何が現実的か de inhoud weer: “wat realistisch is”. 上司に伝えたほうがいい betekent “het is beter om dat aan de manager mee te delen”, en かもしれません maakt daarvan “misschien is het beter om ...”. De volledige betekenis is dus: “Misschien moet ik mijn manager vóór de deadline vertellen wat realistisch is.”

8. その時までに終えられることと、もっと時間が必要なことを、はっきり伝えてください。

   Wees duidelijk over wat je tegen die tijd kunt afmaken en wat meer tijd nodig heeft.

   その時までに

   tegen die tijd

   終えられる

   kunnen afmaken

   もっと

   meer

   時間

   tijd

   必要

   nodig

   はっきり

   duidelijk

   伝えてください

   vertel het alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   その時までに betekent hier “tegen die tijd”. その verwijst naar een eerder vastgestelde tijd, maar de zin benoemt niet welke tijd dat precies is. までに geeft een uiterste tijd aan: iets is uiterlijk dan klaar of gebeurt uiterlijk dan. Dit verschilt van まで, dat vaak een voortdurende eindgrens aanduidt. 終えられる komt van het werkwoord 終える, “iets afmaken”. In deze zin is 終えられる de potentiële vorm: “kunnen afmaken”. Het onderwerp van die mogelijkheid wordt niet uitgedrukt; de vorm zegt dus alleen dat iets tegen die tijd afgemaakt kan worden. De vorm is niet de passieve betekenis “afgemaakt worden”. In 終えられること maakt こと de hele uitdrukking tot een zelfstandig naamwoordachtig deel: “wat men kan afmaken”. もっと betekent “meer” of “nog meer” en versterkt hier de hoeveelheid tijd die nodig is. 時間 betekent “tijd”; samen geeft もっと時間 dus “meer tijd”. Een vergelijkbare, eenvoudige combinatie is もっと水 — “meer water”. 必要 betekent hier “nodig” of “vereist”. In もっと時間が必要なこと staat 時間 als datgene wat nodig is. 必要 is een na-zelfstandig naamwoord: vóór こと krijgt het de verbindende vorm 必要な, zodat de hele bepaling “dat meer tijd nodig heeft” betekent. Het partikel が markeert hier wat nodig is. De constructie Xが必要です betekent “X is nodig”; bijvoorbeeld 休みが必要です betekent “Rust is nodig” of natuurlijker “Ik heb rust nodig”. はっきり is een bijwoord met de betekenis “duidelijk” of “ondubbelzinnig”. Het beschrijft hier hoe de boodschap moet worden overgebracht. Het kan ook bij andere handelingen staan, bijvoorbeeld はっきり話してください — “Spreek alstublieft duidelijk.” 伝えてください komt van 伝える, “overbrengen” of “vertellen”. De vorm 伝えて is de te-vorm, gevolgd door ください; samen vormt dit een beleefd verzoek: “vertel het alstublieft” of “breng het alstublieft over”. Het Japanse werkwoord noemt hier geen expliciete ontvanger; uit deze vaste zin volgt alleen dat de bedoelde informatie duidelijk moet worden overgebracht. De twee inhoudelijke delen worden verbonden door と: 終えられることと、もっと時間が必要なこと betekent “wat tegen die tijd kan worden afgemaakt en wat meer tijd nodig heeft”. Daarna bepaalt はっきり de wijze waarop die informatie moet worden meegedeeld, en 伝えてください maakt er het beleefde verzoek van. Samen betekent de zin: “Wees duidelijk over wat je tegen die tijd kunt afmaken en wat meer tijd nodig heeft.”

9. 今日はデスクを離れて昼食を取ります。

   Ik ga vandaag niet aan mijn bureau lunchen.

   今日は

   vandaag

   デスク

   bureau

   離れて

   verlaten; zich verwijderen

   昼食

   lunch

   取ります

   nemen

   Uitgebreide uitleg

   今日は betekent hier “vandaag”. 今日 is een tijdswoord voor “vandaag”; は markeert dit als het tijdskader: “wat vandaag betreft”. Voorbeeld: 今日は休みます。 = “Vandaag rust ik uit.” デスク betekent “bureau” of “werktafel”. Het is een leenwoord in katakana. In デスクを離れる markeert を het bureau als het punt waarvan iemand weggaat. 離れて is de te-vorm van 離れる, “zich verwijderen van” of “verlaten”. Hier verbindt deze vorm het weggaan van het bureau met de volgende handeling. De te-vorm drukt op zichzelf geen verleden tijd uit. 昼食 betekent “lunch” of “middagmaaltijd”. In 昼食を取る staat を bij 昼食 als markering van wat men neemt. Een alledaagser verwant woord is 昼ご飯, “middageten”; dat is een andere woordvorm. 取ります is de beleefde niet-verleden vorm van 取る, “nemen”. In de vaste combinatie 昼食を取る betekent 取る “een maaltijd gebruiken”, dus “lunchen”, en niet letterlijk alleen een voorwerp pakken. De niet-verleden vorm kan ook een geplande handeling uitdrukken. Voorbeeld: 昼食を取ります。 = “Ik ga lunchen.” Samen betekent デスクを離れて昼食を取ります dat de spreker het bureau verlaat en vervolgens lunch gebruikt. 今日は plaatst dit op vandaag. De volledige bedoelde betekenis is: “Ik ga vandaag niet aan mijn bureau lunchen.”

10. それは、元気を取り戻すための小さいけれど役に立つ一歩です。

    Dat is een kleine maar nuttige stap om je energie terug te krijgen.

    それは

    dat, als onderwerp

    元気

    energie; vitaliteit

    取り戻す

    terugkrijgen

    ための

    om ... te; voor het doel van

    小さい

    klein

    けれど

    maar; hoewel

    役に立つ

    nuttig zijn

    一歩

    één stap

    です

    is

    Uitgebreide uitleg

    それは betekent hier “dat” en は markeert het als gespreksonderwerp. De vorm zelf legt niet vast waarnaar precies wordt verwezen; hier wordt dat onderwerp beschreven als een stap. Het werkwoordelijke “is” komt aan het einde in です. 元気 betekent hier energie of vitaliteit. Het is een zelfstandig naamwoord en kan ook iemands goede conditie of welzijn aanduiden. In 元気を markeert を dit woord als het directe object van de volgende handeling. 取り戻す is de basisvorm van het werkwoord “terugkrijgen” of “herwinnen”. 取る betekent op zichzelf “nemen”, maar 取り戻す moet hier als de samengestelde werkwoordsvorm “terugkrijgen” worden begrepen. Voorbeeld: 自信を取り戻す betekent “zelfvertrouwen terugkrijgen”. ための drukt hier een doel uit: “om ... te” of “voor het doel van ...”. Het patroon werkwoord in de basisvorm + ための + zelfstandig naamwoord betekent dat het zelfstandig naamwoord dient om die handeling uit te voeren. Daarom beschrijft 元気を取り戻すための waarvoor de stap bedoeld is. 小さい betekent “klein”. Deze vorm staat vóór 一歩 en beschrijft die stap. Voor een い-bijvoeglijk naamwoord blijft de zichtbare vorm vóór een zelfstandig naamwoord 小さい; vóór けれど sluit dezelfde vorm een tegenstelling aan. けれど verbindt delen met een tegenstelling en betekent hier “maar”. Het kan in andere zinsbouwen ook een bijzin met “hoewel” inleiden. Hier contrasteert het de geringe omvang met de bruikbaarheid van de stap. 役に立つ is een vaste werkwoordelijke uitdrukking met de betekenis “nuttig zijn” of “van nut zijn”. 立つ betekent afzonderlijk “staan”, maar in deze combinatie leer je de uitdrukking als geheel. Voorbeeld: この道具は役に立つ betekent “Dit hulpmiddel is nuttig.” 一歩 betekent hier “één stap”, in overdrachtelijke zin een stap vooruit. 一 is het telwoord “één” en 歩 is in dit woord het element voor een stap of pas; de bronzin drukt dus expliciet één stap uit, niet alleen een onbepaalde stap. In een fysieke context kan 一歩 ook letterlijk één pas betekenen. です is de beleefde koppelvorm die de voorafgaande beschrijving als mededeling presenteert: “is”. Hij koppelt het onderwerp それ aan de omschrijving 小さいけれど役に立つ一歩. Samen ontstaat de structuur それは [元気を取り戻すための] [小さいけれど役に立つ一歩] です: “Dat is een kleine maar nuttige stap om je energie terug te krijgen.” Het eerste deel geeft het onderwerp aan, 元気を取り戻すための geeft het doel van de stap aan, 小さいけれど役に立つ contrasteert kleinheid met nut, en です maakt de uitspraak beleefd.