Privé bellen tijdens een werkpauze | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 休憩中に私用の電話をしなければなりません。

   Ik moet tijdens de pauze privé bellen.

   休憩中に

   tijdens de pauze

   私用の

   privé-

   電話

   telefoongesprek

   しなければなりません

   moet ... doen

   Uitgebreide uitleg

   休憩中に betekent hier “tijdens de pauze”. 休憩 is “pauze/rust” en 中 betekent in deze combinatie “tijdens” of “in de periode van”. De partikel に markeert het tijdstip of de periode waarin iets gebeurt. Bijvoorbeeld: 仕事中に電話します。 — “Ik bel tijdens het werk.” 私用の betekent hier “voor privégebruik” of kortweg “privé-”. 私用 is een zelfstandig naamwoord voor een persoonlijke, niet-zakelijke aangelegenheid; の verbindt het met het volgende zelfstandig naamwoord: patroon AのB = “B van/voor A”. Hier bepaalt 私用の het soort 電話. 電話 betekent hier “telefoongesprek” of, in combinatie met する, “bellen”. Het is een zelfstandig naamwoord. De vaste combinatie 電話をする betekent “bellen”; を markeert 電話 als het object van する. Bijvoorbeeld: 母に電話をします。 — “Ik bel mijn moeder.” しなければなりません drukt verplichting uit: “moet doen”. De vorm komt van する “doen”: し is de stam die hier voor de verplichtingsconstructie staat. Het patroon V-なければなりません betekent “moet V-en”; letterlijk is het opgebouwd rond “als men V niet doet, gaat het niet”, maar leer het als een beleefde uitdrukking van noodzakelijkheid. Bijvoorbeeld: 明日行かなければなりません。 — “Ik moet morgen gaan.” In deze zin hoort しなければなりません bij 電話をする, niet alleen bij het zelfstandig naamwoord 電話. Samen vormen de delen 休憩中に + 私用の電話を + しなければなりません: “Ik moet tijdens de pauze privé bellen.” De zin zegt dat het bellen voor een privéaangelegenheid verplicht is en tijdens de pauze moet gebeuren. De vorm なりません is beleefd; een minder formele variant is しなければならない.

2. 内容がデリケートなら、静かな廊下を使ってください。

   Gebruik de rustige gang als het onderwerp gevoelig ligt.

   内容

   onderwerp; inhoud

   デリケートなら

   als het gevoelig ligt

   静かな

   rustige

   廊下

   gang

   使ってください

   gebruik alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   内容 betekent hier “onderwerp” of “inhoud”: datgene waarover het gaat. Het is een zelfstandig naamwoord. Een nuttig contrast is 内容 “inhoud/onderwerp” tegenover 理由 “reden”. デリケートなら betekent hier “als het gevoelig ligt”. デリケート is een leenwoord en beschrijft iets dat met zorg behandeld moet worden; なら maakt van de voorafgaande beschrijving een voorwaarde. Het patroon Xなら、Y betekent “als het om X gaat / als X het geval is, dan Y”. In deze zin is de voorwaarde niet dat een bepaald persoon gevoelig is, maar dat het onderwerp gevoelig ligt. 静かな betekent “rustige”. Dit is de vorm van het な-bijvoeglijk naamwoord 静か die vóór een zelfstandig naamwoord staat: 静かな廊下 = “een rustige gang”. Na 静か zonder zelfstandig naamwoord kan bijvoorbeeld 廊下は静かです staan: “De gang is rustig.” 廊下 betekent “gang” of “corridor”. Het is een zelfstandig naamwoord. In de vaste zin wordt het gecombineerd met 静かな om een rustige gang aan te duiden. 使ってください is een beleefd verzoek: “gebruik alstublieft”. Het bestaat uit de te-vorm 使って van 使う (“gebruiken”) plus ください (“doe alstublieft”). Het patroon V-てください wordt gebruikt om iemand beleefd te vragen iets te doen. Bijvoorbeeld: ここに書いてください。 — “Schrijf het hier alstublieft.” Samen bestaat de zin uit een voorwaardelijk deel en een verzoek: 内容がデリケートなら geeft de voorwaarde “als het onderwerp gevoelig ligt”, en 静かな廊下を使ってください geeft het verzoek “gebruik de rustige gang alstublieft”. De volledige betekenis is dus: “Gebruik de rustige gang als het onderwerp gevoelig ligt.”

3. まだ仕事をしている人たちの邪魔をしたくありません。

   Ik wil de mensen die nog werken niet storen.

   まだ

   nog

   仕事

   werk

   している

   bezig zijn

   人たち

   mensen

   邪魔をしたくありません

   niet willen storen

   Uitgebreide uitleg

   まだ betekent hier “nog”: de handeling of toestand duurt op dit moment voort. Het kan ook “nog niet” betekenen wanneer het bij een ontkenning staat, maar dat is niet de betekenis in deze zin. 仕事 is het zelfstandige naamwoord “werk”. In samenstellingen en uitdrukkingen verwijst het vaak naar werk of een baan. Voorbeeld: 仕事があります。 = “Er is werk.” している komt van する (“doen”) en bestaat hier uit de te-vorm して plus いる. Deze vorm geeft hier een handeling aan die bezig is: “aan het doen zijn”. Met 仕事 betekent de combinatie natuurlijk “werken”. Voorbeeld: 今、勉強している。 = “Ik ben nu aan het studeren.” 仕事をしている betekent dus “aan het werk zijn”. Deze woordgroep staat vóór 人たち en beschrijft welke mensen bedoeld zijn. In het Japans staat zo’n beschrijvende bijzin vóór het zelfstandig naamwoord: 仕事をしている人たち = “de mensen die werken”. 人たち betekent “mensen”. 人 is “persoon” of “mens”; たち maakt er een groep van. Het geeft een groep aan zonder op zichzelf een precies aantal vast te leggen. Voorbeeld: 学生たち = “de studenten”. 邪魔をしたくありません betekent hier “niet willen storen”. 邪魔をする is een vaste combinatie voor “hinderen” of “storen”. In したくありません is する veranderd in de beleefde negatieve vorm van verlangen: する → したい (“willen doen”) → したくない (“niet willen doen”) → したくありません (beleefd: “niet willen doen”). Het element を markeert hier wat door de handeling wordt getroffen. Samen vormen de delen: まだ仕事をしている人たち = “de mensen die nog werken”, en 邪魔をしたくありません = “ik wil niet storen”. De hele zin betekent daarom: “Ik wil de mensen die nog werken niet storen.”

4. もうすぐ会議が再開するので、できれば短くしてください。

   De vergadering begint zo weer, dus houd het kort als dat lukt.

   もうすぐ

   binnenkort; zo

   会議

   vergadering

   再開する

   hervatten; opnieuw beginnen

   ので

   omdat; dus

   できれば

   als het lukt; indien mogelijk

   短く

   kort

   してください

   doe alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   もうすぐ geeft hier aan dat iets binnen korte tijd gebeurt: “binnenkort” of “zo”. Het is een bijwoord en verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: もうすぐ春です。= “Het is bijna lente.” 会議 betekent “vergadering”. In 会議が markeert が de vergadering als onderwerp van wat volgt. Het concrete onderwerp is hier dus de vergadering die opnieuw begint. 再開する betekent “hervatten” of “opnieuw beginnen nadat iets onderbroken was”. De basisvorm is 再開する; する is hier het werkwoordelijke deel van deze samengestelde uitdrukking. Dat verschilt van 始まる, dat gewoon “beginnen” betekent zonder dat een eerdere onderbreking wordt benadrukt. Voorbeeld: 会議が再開します。= “De vergadering wordt hervat.” ので volgt hier op de gewone vorm 再開する en verbindt een reden met een gevolg: “omdat …, dus …”. De reden staat ervoor: de vergadering zal zo worden hervat. ので presenteert de reden vaak wat zachter of neutraler dan から; in deze zin is het geen losse vertaling van alleen “dus”, maar een verbindingsvorm tussen de twee delen. できれば betekent “als het lukt” of “indien mogelijk”. Het komt van できる (“kunnen; mogelijk zijn”) met de voorwaardelijke vorm op -ば: できる → できれば. Hier gaat het om een voorwaarde voor het verzoek, niet om een vastgestelde garantie. Voorbeeld: できれば明日来てください。= “Kom morgen als dat mogelijk is.” 短く is de bijwoordelijke vorm van het i-adjectief 短い (“kort”). De uitgang verandert van -い naar -く wanneer het adjectief beschrijft hoe een handeling wordt uitgevoerd: 短い → 短く. In deze zin betekent het dat wat de aangesprokene zegt of doet kort moet worden gehouden. Voorbeeld: 短く話してください。= “Praat alstublieft kort.” してください is een beleefd verzoek. Het bestaat uit de te-vorm して van する plus ください, een vorm waarmee je iemand vraagt iets te doen. Na 短く maakt het de betekenis: “houd het kort, alstublieft”. Het is geen bevelsvorm zonder beleefdheid, maar een gebruikelijke beleefde verzoeksvorm. Samen volgt de zin deze opbouw: もうすぐ (“zo”) + 会議が再開する (“de vergadering wordt hervat”) + ので (“omdat/dus”) + できれば (“als het lukt”) + 短くしてください (“houd het kort, alstublieft”). De volledige bedoelde betekenis is: “De vergadering begint zo weer, dus houd het kort als dat lukt.”

5. 私が時間どおりに戻れなかったら、聞き逃したことを記録しておいてもらえますか。

   Als ik niet precies op tijd terug ben, zou je dan willen bijhouden wat ik mis?

   私が

   ik

   時間どおりに

   precies op tijd

   戻れなかったら

   als ik niet op tijd terug kan zijn

   聞き逃した

   gemist of niet gehoord

   こと

   het feit; wat er gemist is

   記録しておいてもらえますか

   zou je het willen bijhouden?

   Uitgebreide uitleg

   私が betekent hier “ik” en markeert de spreker als onderwerp van de voorwaardelijke bijzin. 私 is een eerste-persoonspronomen; が markeert hier het onderwerp. De keuze voor een expliciet pronomen en het register ervan hangen van de context af. 時間どおりに betekent “precies op tijd” of “volgens het tijdschema”. 時間どおり geeft aan dat iets met het geplande tijdstip overeenkomt; に maakt deze uitdrukking geschikt als bepaling bij de handeling. Een bruikbaar vergelijkbaar patroon is 予定どおりに — “zoals gepland”. 戻れなかったら komt van 戻る, “terugkeren”. De potentiële vorm 戻れる betekent “kunnen terugkeren”; de ontkenning is 戻れない en de verleden ontkenning 戻れなかった. Met たら vormt die laatste vorm een voorwaarde. In deze zin betekent het geheel, volgens de vaste vertaling, “als ik niet precies op tijd terug kan zijn”. 戻らなかったら is een andere vorm: die betekent “als ik niet terugkom” of, afhankelijk van de tijdscontext, “als ik niet terugkwam”, zonder de betekenis van onvermogen. 聞き逃した is de verleden vorm van 聞き逃す, “iets missen doordat je het niet hoort” of “iets niet horen”. De vorm beschrijft hier informatie die aan de spreker voorbij is gegaan; ze betekent niet simpelweg hetzelfde als elk gebruik van 聞いた, “hoorde” of “luisterde”. Voorbeeld: 大事な説明を聞き逃した。 — “Ik heb een belangrijke uitleg gemist.” こと maakt de voorafgaande inhoud tot een zelfstandig naamwoordachtig geheel. 聞き逃したこと betekent hier dus “wat ik gemist heb” of letterlijker “het feit dat ik iets gemist heb”. Daardoor kan deze hele inhoud het object zijn van 記録する, “noteren of bijhouden”. 記録しておいてもらえますか is de beleefde vraagconstructie “zou je het willen bijhouden?” 記録する betekent “registreren, noteren of bijhouden”. In 記録しておく geeft おく aan dat de handeling wordt uitgevoerd en het resultaat beschikbaar blijft voor later; 記録しておいて is de verbindingsvorm. 〜てもらえますか vraagt vervolgens of de ander die handeling voor de spreker wil uitvoeren. Voorbeeld: 名前を記録しておいてください。 — “Noteer de naam alvast.” Samen betekent 私が時間どおりに戻れなかったら “als ik niet precies op tijd terug kan zijn”. 聞き逃したこと is vervolgens wat bijgehouden moet worden, en 記録しておいてもらえますか maakt daar een beleefd verzoek van. De volledige betekenis is: “Als ik niet precies op tijd terug ben, zou je dan willen bijhouden wat ik mis?”

6. そうできますが、電話が長引いたらメッセージを送ってください。

   Dat kan ik doen, maar stuur me een bericht als het gesprek langer duurt.

   そうできますが

   dat kan ik doen, maar

   電話

   telefoongesprek

   長引いたら

   als het langer duurt

   メッセージ

   bericht

   送ってください

   stuur alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   そうできますが betekent hier: dat kan ik doen, maar. そう verwijst naar de eerder genoemde handeling; de precieze handeling is dus door de context gegeven. できます is de beleefde vorm van できる (“kunnen”); できる drukt mogelijkheid of vermogen uit. Het slot が betekent hier “maar” en verbindt dit met het verzoek dat volgt. 電話 betekent hier “telefoongesprek” of, afhankelijk van de context, “telefoon”. Het woord zelf geeft niet aan wie er belt. In deze zin is het het gesprek dat mogelijk langer duurt. 長引いたら komt van 長引く, “langer duren” of “uitlopen”. De vorm 長引いたら gebruikt de voorwaardelijke たら-constructie: “als het langer duurt” of “wanneer het uitloopt”. Hoewel er た in deze vorm staat, verwijst de voorwaarde hier naar een mogelijke toekomstige situatie, niet noodzakelijk naar het verleden. Bijvoorbeeld: 雨が降ったら、行きません。 — “Als het regent, ga ik niet.” メッセージ betekent “bericht”. Dit leenwoord is een zelfstandig naamwoord; het zegt op zichzelf niets over de verzendmethode. 送ってください betekent “stuur alstublieft”. De vorm komt van 送る, “sturen” of “verzenden”. 送って is de て-vorm, en ください maakt daarvan een beleefd verzoek: 送ってください = “stuur alstublieft”. Bijvoorbeeld: 写真を送ってください。 — “Stuur alstublieft een foto.” Samen vormt de zin de structuur そうできますが、[voorwaarde]、[verzoek]: “Dat kan ik doen, maar stuur me een bericht als het telefoongesprek langer duurt.” De voorwaarde 電話が長引いたら geeft aan wanneer het verzoek メッセージを送ってください moet worden uitgevoerd. Het partikel を markeert メッセージ als datgene wat wordt gestuurd.

7. そうします。次の議題に入る前には戻れるはずです。

   Dat zal ik doen. Ik zou vóór het volgende agendapunt terug moeten zijn.

   そうします

   dat zal ik doen

   次の

   volgende

   議題

   agendapunt

   入る

   binnengaan; ergens aan beginnen

   前には

   vóór

   戻れる

   kunnen terugkeren

   はずです

   zou moeten

   Uitgebreide uitleg

   そうします verwijst hier terug naar de eerder genoemde handeling: “dat zal ik doen”. そう betekent “zo/dat”, en します is de beleefde vorm van する (“doen”). Het onderwerp “ik” wordt in het Japans niet uitgesproken, maar blijkt hier uit de vaste Nederlandse vertaling. 次の betekent “volgende”. 次 is “volgend(e)” of “het volgende”, en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. Voorbeeld: 次の駅 — “het volgende station”. 議題 betekent hier “agendapunt” of “onderwerp op de agenda”. Het is een zelfstandig naamwoord. Samen vormen 次の議題 de woordgroep “het volgende agendapunt”. 入る betekent “binnengaan”; bij een onderwerp of agendapunt kan het ook betekenen “eraan beginnen” of “naar dat onderwerp overgaan”. In deze zin is 入る de basisvorm. In 議題に入る markeert に het onderwerp of doel waarnaar men overgaat; de combinatie betekent natuurlijk “aan het agendapunt beginnen” of “naar het agendapunt overgaan”. Voorbeeld: 本題に入ります。 — “Ik ga tot de hoofdzaak over.” 前には geeft een tijdsgrens aan: “vóór”. 前 betekent “voorkant” of “ervoor”; in 入る前 betekent het “voordat men binnengaat of begint”. に markeert hier het tijdstip of de grens, en は legt daarop nadruk of maakt er het kader van: “vóór dat moment”. De combinatie 議題に入る前には betekent dus “vóórdat men aan het volgende agendapunt begint”. 戻れる is de mogelijke vorm van 戻る (“terugkeren”, “teruggaan”): 戻る → 戻れる, “kunnen terugkeren”. Het gaat hier om de mogelijkheid om terug te zijn vóór de genoemde grens, niet om een bevel om terug te keren. Voorbeeld: 六時までに戻れます。 — “Ik kan vóór zes uur terug zijn.” はずです drukt een verwachting of conclusie uit: “zou moeten” of “naar verwachting”. はず is een zelfstandig naamwoord met de betekenis “verwachting” of “veronderstelling”, en です maakt de formulering beleefd. In combinatie met 戻れる betekent het hier “naar verwachting kunnen terugkeren” en dus natuurlijk “zou terug moeten kunnen zijn”. Het drukt hier geen rechtstreeks bevel uit. Samen betekent 次の議題に入る前には “vóórdat men aan het volgende agendapunt begint”. 戻れるはずです betekent “zou naar verwachting terug kunnen zijn”. Met de voorafgaande toezegging そうします ontstaat de volledige betekenis: “Dat zal ik doen. Ik zou vóór het volgende agendapunt terug moeten zijn.”

8. 休憩の後の最初の部分は、簡単な近況報告だけです。

   Het eerste deel na de pauze is alleen een korte update.

   休憩

   pauze

   後

   erna; na

   最初

   eerste; begin

   部分

   deel

   簡単な

   kort en eenvoudig

   近況報告

   korte update

   だけです

   is alleen maar

   Uitgebreide uitleg

   休憩 betekent hier “pauze”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar voorbeeld is 休憩します。 — “Ik neem pauze.” 後 betekent hier “na; erna”. In 休憩の後 verbindt の het voorafgaande zelfstandig naamwoord met 後: letterlijk “de tijd na de pauze”. 後 kan ook “achterkant” of “later” betekenen; de omliggende woorden maken hier de tijdsbetekenis duidelijk. 最初 betekent “begin; eerste”. In 最初の部分 beschrijft het の-verband welk deel bedoeld wordt: het deel dat aan het begin komt. 最初 staat tegenover 最後 (“laatste; einde”) in een reeks. Voorbeeld: 最初に説明します。 — “Ik leg het eerst uit.” 部分 betekent “deel; gedeelte”. Het is een zelfstandig naamwoord en verwijst hier naar een afgebakend deel van wat wordt beschreven. 簡単な betekent hier “kort en eenvoudig”. De vorm 簡単な staat vóór het zelfstandig naamwoord 近況報告; 簡単 is een な-bijvoeglijk naamwoord, dus vóór een zelfstandig naamwoord gebruikt het な. De betekenis kan afhankelijk van de context vooral “eenvoudig” of “kort en beknopt” zijn; hier past de vertaling “korte update”. Voorbeeld: 簡単な説明です。 — “Het is een korte, eenvoudige uitleg.” 近況報告 betekent “een update over de recente stand van zaken”. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: 近況 verwijst naar de recente situatie of gebeurtenissen, en 報告 naar een verslag of mededeling. In deze zin is het de inhoud van het eerste deel. だけです beperkt de inhoud tot wat eraan voorafgaat: “het is alleen maar …”. だけ betekent “alleen; niets meer dan”, en です maakt de nominale mededeling beleefd. Hier geldt de beperking voor 簡単な近況報告: het eerste deel bestaat alleen uit zo’n korte update. Voorbeeld: 水だけです。 — “Het is alleen water.” Samen is 休憩の後の “na de pauze”, 最初の部分 “het eerste deel”, 簡単な近況報告 “een korte update” en だけです “is alleen maar”. De volledige betekenis is daarom: “Het eerste deel na de pauze is alleen een korte update.”

9. それは助かります。今から外に出ます。

   Dat helpt. Ik ga nu even naar buiten.

   それは助かります

   Dat helpt.

   今から

   vanaf nu

   外

   buiten

   出ます

   naar buiten gaan

   Uitgebreide uitleg

   それは助かります betekent hier “Dat helpt”. それ is een aanwijzend woord voor iets dat in de context al bekend is; de precieze referent wordt in deze zin niet verder benoemd. は markeert dat onderwerp als gespreksthema. 助かります is de beleefde niet-verleden vorm van 助かる, letterlijk “geholpen worden” of “er baat bij hebben”. In deze vaste uiting drukt het uit dat de genoemde hulp welkom of nuttig is. De gewone beleefde vorm van een werkwoord eindigt hier op ます; bijvoorbeeld 分かります betekent “ik begrijp het”. 今から betekent “vanaf nu” of “nu”. 今 is “nu” en から geeft het beginpunt aan. Samen markeert dit het moment waarop de volgende handeling begint. Een vergelijkbaar patroon is 明日から — “vanaf morgen”. 外 betekent “buiten”. Het woord zelf is een zelfstandig naamwoord; een partikel kan de plaatsrelatie aangeven, bijvoorbeeld 外にいます — “ik ben buiten”. 出ます is de beleefde niet-verleden vorm van 出る, “naar buiten gaan”, “vertrekken” of algemener “eruitkomen”. In deze zin is de relevante betekenis naar buiten gaan. De vorm 出ます geeft op zichzelf geen verleden tijd aan; afhankelijk van de context kan de beleefde niet-verleden vorm een huidige gewoonte of een aanstaande handeling weergeven. Hier maakt 今から duidelijk dat het vertrek nu begint. Bijvoorbeeld: 七時に出ます — “Ik vertrek om zeven uur.” Samen vormt それは助かります eerst de reactie “Dat helpt”. Daarna geeft 今から外に出ます de handeling aan: “Ik ga nu even naar buiten.” In 外に出ます markeert に 外 als bestemming of richting van de beweging. De beleefde formulering past bij neutrale, beleefde communicatie.

10. 必要な時間を取ってください。ただ、時計は気にしてください。

    Neem de tijd die je nodig hebt, maar houd de klok in de gaten.

    必要な

    nodig

    時間

    tijd

    取ってください

    neem alstublieft

    ただ

    maar

    時計

    klok

    気にしてください

    houd in de gaten

    Uitgebreide uitleg

    必要な betekent hier “nodig” en staat vóór 時間 om dat zelfstandig naamwoord te beschrijven. 必要 betekent “nodig/noodzakelijk”; de vorm 必要な is de vorm die vóór een zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. Bijvoorbeeld: 必要な情報 betekent “de benodigde informatie”. 時間 betekent “tijd”. In 必要な時間 gaat het om de tijd die nodig is; de vertaling maakt duidelijk dat de aangesprokene die benodigde tijd mag nemen. 取ってください komt van 取る, “nemen”. De vorm 取って is de te-vorm van dit werkwoord. Met ください vormt die een beleefd verzoek: Vてください betekent “doe alstublieft V”. Hier is 取ってください dus “neem alstublieft”. Het object staat ervoor als 時間を: を markeert wat wordt genomen. ただ betekent hier “maar” of “echter” en verbindt de tweede mededeling met de eerste als beperking of aanvulling. Het verandert de eerste opdracht niet in een ontkenning. 時計 betekent “klok” of “horloge”, afhankelijk van de context. Hier kiest de vaste vertaling voor “de klok”. 気にしてください gebruikt 気にする, een vaste werkwoordelijke combinatie met de betekenis “ergens op letten”, “iets in de gaten houden” of “iets ter harte nemen”. 気にして is de te-vorm van 気にする, gevolgd door ください, en maakt er opnieuw een beleefd verzoek van. In deze zin is de bedoelde betekenis volgens de vertaling: houd de klok in de gaten. Het partikel は in 時計は markeert 時計 als onderwerp van aandacht en geeft de tweede zin een afgebakend thema. Samen vormen de delen: 必要な時間を取ってください — “Neem de tijd die je nodig hebt.” Daarna beperkt ただ die toestemming of aansporing met 時計は気にしてください — “maar houd de klok in de gaten.” De volledige uiting vraagt dus om de benodigde tijd te nemen, terwijl men tegelijk op de tijd moet letten.