Flexibele afspraken over pauzes | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. このチームが休憩をどう取っているのか、よく分かりません。

   Ik weet niet zeker hoe dit team met pauzes omgaat.

   この

   dit/deze

   チーム

   team

   休憩

   pauze

   どう

   hoe

   取っている

   nemen (van een pauze)

   のか

   of …?

   よく

   goed / duidelijk

   分かりません

   ik begrijp het niet

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór チーム en betekent hier “dit/deze”; het wijst samen met het zelfstandig naamwoord naar het bedoelde team. この krijgt niet zelf een aparte meervoudsvorm. チーム is een zelfstandig naamwoord voor een team. Het is een leenwoord en verandert hier niet van vorm voor enkelvoud of meervoud. 休憩 betekent “pauze”. Samen met 取る vormt het de gebruikelijke combinatie 休憩を取る: “pauze nemen”. Het partikel を markeert 休憩 als datgene waarop de handeling gericht is. どう vraagt naar de manier waarop iets gebeurt: “hoe”. Het kan bijvoorbeeld ook in どうする voorkomen: “wat/hoe moet men doen?”. 取っている komt van 取る, “nemen”. De vorm 取って is de て-vorm, gevolgd door いる. In deze zin beschrijft 取っている hoe het team pauzes neemt of zijn pauzes organiseert; het hoeft niet te betekenen dat het team precies op dit moment een pauze aan het nemen is. Een vergelijkbaar patroon is 使っている, “gebruiken / in gebruik hebben”, afhankelijk van de context. のか maakt van de voorafgaande inhoud een ingebedde vraag: どう取っているのか betekent “hoe het [team] pauzes neemt”. Hier is het dus geen losse vraag aan de luisteraar, maar het onderwerp van wat de spreker niet duidelijk weet. よく betekent in よく分かりません niet simpelweg “vaak”. Bij 分かる betekent het hier “goed” of “duidelijk”, zodat de combinatie neerkomt op “niet goed weten/begrijpen”. In andere contexten kan よく wel “vaak” betekenen; de betekenis volgt hier uit de combinatie met 分かりません. 分かりません is de beleefde negatieve vorm van 分かる, “begrijpen” of “weten”. De vorm 分かりません drukt hier uit dat de spreker iets niet duidelijk weet. De beleefde bevestigende vorm is 分かります. Samen vormt どう取っているのか de ingebedde vraag “hoe dit team pauzes neemt”, en よく分かりません zegt dat dit voor de spreker niet duidelijk is. De volledige betekenis is daarom: “Ik weet niet zeker hoe dit team met pauzes omgaat.”

2. 方針は柔軟ですが、サービス時間中も対応できる人が必要です。

   Het beleid is flexibel, maar tijdens de service-uren is het nog steeds belangrijk dat iemand beschikbaar is.

   方針

   beleid

   柔軟

   flexibel

   ですが

   maar

   サービス時間中

   tijdens de service-uren

   も

   ook; nog steeds

   対応できる

   kunnen reageren of helpen

   人

   persoon; iemand

   必要です

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   方針 betekent hier ‘beleid’ of ‘beleidslijn’. Het is een zelfstandig naamwoord voor de gekozen richting of aanpak van een organisatie. Voorbeeld: 会社の方針 betekent ‘het beleid van het bedrijf’. 柔軟 betekent ‘flexibel’. Dit is een な-adjectief: vóór een zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld 柔軟な方針 (‘een flexibel beleid’), terwijl voor een beleefde predicatie 柔軟です wordt gebruikt. Het tegenovergestelde is bijvoorbeeld 硬直的 (‘star’). ですが bestaat hier uit です, de beleefde koppelvorm, en が, dat een tegenstelling of overgang inleidt. Na 柔軟 ontstaat dus de beleefde vorm 柔軟ですが: ‘is flexibel, maar …’. Het volgende deel nuanceert of vult het eerste deel aan. サービス時間中 betekent ‘tijdens de service-uren’. 時間中 geeft aan dat iets binnen de duur van die uren plaatsvindt; サービス specificeert om welke uren het gaat. De vorm N中 kan ook met andere tijdsaanduidingen worden gebruikt, bijvoorbeeld 会議中 (‘tijdens de vergadering’). も voegt juist deze omstandigheid toe: ook tijdens de service-uren geldt de beschreven voorwaarde. In deze zin heeft het daardoor de strekking ‘ook’ of ‘zelfs/evengoed’, niet een zelfstandige betekenis van tijd. 対応できる betekent hier ‘kunnen reageren, helpen of een kwestie afhandelen’. Het is opgebouwd uit 対応する (‘reageren op iets; iets afhandelen’) en できる (‘kunnen’), en drukt dus mogelijkheid of bekwaamheid uit. Bijvoorbeeld: この質問に対応できます betekent ‘Ik kan deze vraag behandelen.’ 人 betekent ‘persoon’. In 対応できる人 betekent het ‘iemand die kan reageren of helpen’. Het zelfstandig naamwoord staat na de beschrijving: 対応できる人 is letterlijk een persoon met die mogelijkheid. 人 kan afhankelijk van de context ook simpelweg ‘mens’ of ‘persoon’ betekenen. 必要です betekent ‘nodig zijn’ of ‘vereist zijn’. 必要 is een な-adjectief/zelfstandig naamwoord dat een noodzakelijkheid uitdrukt; です maakt de formulering beleefd. In 人が必要です is 人 datgene wat nodig is, met が als markering van het onderwerp van de noodzakelijkheid. Bijvoorbeeld: 予約が必要です betekent ‘Een reservering is nodig.’ Samen vormen de delen: 方針は柔軟ですが — ‘het beleid is flexibel, maar’ — gevolgd door サービス時間中も — ‘ook tijdens de service-uren’ — en 対応できる人が必要です — ‘er is iemand nodig die kan reageren of helpen’. Volgens de vaste vertaling wordt de volledige bedoeling weergegeven als: ‘Het beleid is flexibel, maar tijdens de service-uren is het nog steeds belangrijk dat iemand beschikbaar is.’ De Japanse zin benadrukt daarbij de noodzakelijkheid van zo iemand.

3. では、誰かが対応できるなら、必要なときに席を外してもいいのですね。

   Dus ik kan even weggaan wanneer dat nodig is, zolang er iemand beschikbaar is.

   では

   dus; dan

   誰か

   iemand

   対応できる

   kunnen reageren of helpen

   必要なとき

   wanneer het nodig is

   席を外して

   even weggaan

   もいい

   mag ook; is toegestaan

   のですね

   dus, begrijp ik

   Uitgebreide uitleg

   では opent hier een gevolgtrekking of overgang: “dan” of “dus”. Het verwijst in deze zin naar de voorwaarde die erop volgt en leidt naar de conclusie van de spreker. 誰か betekent hier “iemand”: een niet nader bepaalde persoon. Het element か maakt de persoon onbepaald; het zegt niet hoeveel mensen er zijn. In combinatie met が is 誰かが de persoon die de handeling of toestand uitvoert. 対応できる betekent hier dat iemand de situatie kan opvangen, behandelen of helpen. De basisvorm is 対応する “reageren op of omgaan met iets”; できる drukt de mogelijkheid of bekwaamheid uit. Het is dus niet alleen “iemand is aanwezig”, maar “iemand kan de benodigde taak uitvoeren”. Voorbeeld: 彼はその問題に対応できる。 — “Hij kan dat probleem aanpakken.” 必要なとき betekent “wanneer het nodig is”. 必要 betekent “nodig” en な verbindt dit type beschrijving met het zelfstandig gebruikte とき (“moment” of “wanneer”). De vorm 必要な is daarom niet de verleden tijd, maar de verbindingsvorm vóór een zelfstandig naamwoord. In deze zin maakt に van het tijdstip een moment waarop de andere handeling plaatsvindt. 席を外して komt van 席を外す, letterlijk “zijn plaats verlaten”, en betekent in deze context “even weggaan” of “niet aan de plaats zijn”. 外して is de て-vorm van 外す; die vorm sluit hier aan op もいい. Voorbeeld: 少し席を外します。 — “Ik ga even weg.” もいい vormt samen met de voorafgaande て de constructie てもいい, waarmee toestemming wordt uitgedrukt: “mag ...” of “het is toegestaan om ...”. Het is de handeling 席を外して die toestemming krijgt; も betekent hier niet dat er een extra aantal of een tweede vertrek wordt genoemd. Voorbeeld: ここに座ってもいいです。 — “Je mag hier zitten.” のですね maakt van de mededeling een bevestiging of verificatie, ongeveer “dus, begrijp ik het goed?” of “dus het is zo dat ...”. の verpakt de voorafgaande inhoud als iets waarover de spreker bevestiging zoekt, en です geeft een beleefde vorm. In deze zin controleert de spreker zijn begrip van de toestemming, zonder de betekenis van de voorwaarde zelf te veranderen. Samen geeft 誰かが対応できるなら de voorwaarde “als iemand de situatie kan opvangen”. 必要なときに bepaalt wanneer het weggaan gebeurt: op een moment dat het nodig is. 席を外してもいい zegt dat de spreker dan mag weggaan. Met では en のですね wordt het geheel een beleefde gevolgtrekking ter bevestiging: “Dus ik mag even weggaan wanneer dat nodig is, zolang er iemand beschikbaar is, begrijp ik dat goed?”

4. しばらく離れるときは、みんなに知らせてください。

   Laat het de anderen gewoon weten als je een tijdje weg bent.

   しばらく

   een tijdje

   離れる

   weg zijn; vertrekken

   とき

   wanneer; het moment waarop

   みんな

   iedereen

   知らせてください

   laat het weten, alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   しばらく betekent hier «een tijdje» en werkt als tijdsbepaling. Het geeft geen exact aantal minuten of uren aan. Bijvoorbeeld: しばらく待ってください。= «Wacht alstublieft een tijdje.» 離れる is de woordenboekvorm van het werkwoord «weggaan», «afstand nemen» of, zoals hier, «weg zijn». In combinatie met とき staat deze vorm voor «wanneer iemand weggaat/weg is». Het is een onovergankelijk werkwoord; 離す is een ander, overgankelijk werkwoord met de betekenis «iets of iemand losmaken/wegdoen». Voorbeeld: 席を離れる。= «Van zijn plaats weggaan.» とき is een zelfstandig naamwoord met de betekenis «tijdstip» of «moment». In 離れるとき maakt het van de voorafgaande werkwoordsvorm een tijdsbepaling: «wanneer je weggaat» of «als je een tijdje weg bent». Het partikel は na deze woordgroep maakt die situatie tot het onderwerp/kader van de mededeling: «wat betreft wanneer je weg bent». みんな betekent hier «iedereen» of «de anderen»: de groep aan wie iets moet worden meegedeeld. In みんなに markeert に die groep als ontvanger van de mededeling, dus «aan iedereen/de anderen». みんな zelf draagt geen aparte tijds- of beleefdheidsvervoeging. 知らせてください bestaat uit de て-vorm 知らせて van 知らせる («informeren», «laten weten») en ください, waarmee een beleefd verzoek wordt gevormd. 知らせてください betekent daarom «laat het alstublieft weten» of «informeer hen alstublieft». De て-vorm staat hier niet op zichzelf als verleden tijd; samen met ください vormt hij het verzoekspatroon V-てください. Voorbeeld: 連絡してください。= «Neem alstublieft contact op.» Samen geeft しばらく離れるときは het kader «als je een tijdje weg bent». みんなに geeft aan aan wie de mededeling gericht is, en 知らせてください vraagt beleefd om dat te laten weten. De volledige betekenis is dus: «Laat het de anderen alstublieft weten als je een tijdje weg bent.»

5. それなら公平だと思います。いなくなったように見えるのではないかと心配していました。

   Dat lijkt me eerlijk. Ik was bang dat het zou lijken alsof ik zomaar verdween.

   それなら

   als dat zo is

   公平

   eerlijk

   と思います

   ik denk dat

   いなくなった

   verdween

   ように見える

   eruitzien alsof

   のではないかと

   dat het misschien

   心配していました

   ik maakte me zorgen

   Uitgebreide uitleg

   それなら betekent hier “als dat zo is” of “dan, in dat geval”. それ verwijst grammaticaal naar iets dat al in de context is genoemd; なら maakt daarvan een voorwaarde of uitgangspunt. Een bruikbaar patroon is Aなら、B — “als het A is / als dat zo is, dan B”. 公平 betekent “eerlijk” of “billijk”. Dit is een zelfstandig naamwoord dat ook als な-bijvoeglijk woord kan functioneren: 公平な判断 betekent “een eerlijke beslissing”. In deze zin wordt het gevolgd door だ binnen de inhoud van de gedachte; 公平だ betekent “het is eerlijk”. と思います betekent letterlijk “ik denk dat …”. 思います is de beleefde tegenwoordige vorm van 思う (“denken, vinden”); と markeert de inhoud van de gedachte. Na een zelfstandig naamwoord of een な-bijvoeglijk woord staat vóór と思います meestal だ: 公平だと思います — “ik denk dat het eerlijk is”. いなくなった betekent hier “verdween” of “er niet meer zijn geworden”. De vorm bestaat uit いない (“niet aanwezig zijn”) plus なる (“worden”); なった is de verleden vorm van なる. Het gaat dus niet simpelweg om “niet zijn”, maar om het verdwijnen of niet meer aanwezig zijn. Voor een persoon of ander levend wezen wordt いる gebruikt; voor niet-levende dingen wordt doorgaans ある gebruikt. ように見える betekent “eruitzien alsof” of “lijken alsof”. ように geeft de manier of schijn aan en 見える betekent “zichtbaar zijn” of “lijken”. Een herbruikbaar patroon is Vように見える: 彼は疲れているように見える — “Hij lijkt moe.” In de gegeven zin beschrijft dit de indruk dat iemand verdwenen is; het beweert niet los daarvan dat de spreker werkelijk verdwenen is. のではないかと maakt van die mogelijke indruk de inhoud van de zorg. のではないか drukt hier de gedachte “misschien … / zou het niet kunnen dat …?” uit, en と markeert opnieuw de inhoud die wordt gedacht of gevoeld. Samen met de voorafgaande delen ontstaat いなくなったように見えるのではないか — “misschien zou het lijken alsof [ik] verdwenen was”. Het Nederlandse “ik” als degene die verdween volgt uit de vaste vertaling; het Japanse fragment zelf noemt dat onderwerp niet expliciet. 心配していました betekent “maakte me zorgen” of “was bezorgd”. De basisvorm is 心配する (“zich zorgen maken”); していました is de beleefde verleden vorm van de voortgaande toestand 心配している. Daardoor wordt een zorg weergegeven die op dat eerdere moment bestond. Het onderwerp is in de vaste vertaling de spreker: “ik was bang”. Samen vormen de delen: それなら公平だと思います = “Als dat zo is, denk ik dat het eerlijk is.” Daarna geeft いなくなったように見えるのではないかと心配していました de inhoud van de eerdere zorg: “Ik was bang dat het zou lijken alsof ik zomaar verdween.” De twee zinnen drukken dus eerst een oordeel uit en daarna een vroegere bezorgdheid over hoe de afwezigheid kon overkomen.

6. チームチャットに短いメッセージを入れれば、それを防げるはずです。

   Een kort berichtje in de teamchat zou dat moeten voorkomen.

   チームチャット

   teamchat

   短い

   kort

   メッセージ

   berichtje

   入れれば

   als je invoert

   それを

   dat

   防げる

   kunnen voorkomen

   はずです

   zou moeten

   Uitgebreide uitleg

   チームチャット betekent hier «teamchat». Het is een zelfstandig naamwoord; met に vormt het de plaats of bestemming waar iets wordt ingevoerd of geplaatst. In deze zin gaat het dus om een bericht in de teamchat. 短い betekent hier «kort». Dit is de vorm van het i-adjectief die rechtstreeks vóór een zelfstandig naamwoord staat: 短いメッセージ = «een kort bericht». De basisvorm is ook 短い; er is hier geen aparte verbuiging voor het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 短いメールを送ります。 — «Ik stuur een korte e-mail.» メッセージ is het zelfstandig naamwoord «bericht». Samen met het voorafgaande adjectief is het de inhoud die in de chat wordt geplaatst. Voorbeeld: メッセージを読みます。 — «Ik lees het bericht.» 入れれば betekent hier «als men het invoert/plaatst». Het komt van 入れる «invoeren, erin doen» en gebruikt de voorwaardelijke -ば-vorm: 入れる → 入れれば. In deze context kan 入れる dus ook «een bericht in een chat zetten» betekenen. Het onderwerp van de handeling wordt in het Japans niet expliciet genoemd; de vorm zelf zegt niet wie het doet. Voorbeeld: 名前を入れれば、登録できます。 — «Als je je naam invoert, kun je je registreren.» それを betekent «dat». それ is een aanwijzend voornaamwoord en を markeert het directe object. Volgens de vaste vertaling verwijst het hier naar de kwestie die in het gesprek wordt besproken; de vorm geeft op zichzelf geen geslacht of meervoud aan. In deze context is het datgene wat men met het plaatsen van een bericht wil voorkomen. 防げる betekent hier «kunnen voorkomen». Het is de potentialis van 防ぐ «voorkomen, afwenden»: 防ぐ → 防げる. Daardoor wordt niet alleen een handeling genoemd, maar de mogelijkheid om iets te voorkomen. Voorbeeld: 準備すれば、事故を防げます。 — «Als je je voorbereidt, kun je een ongeval voorkomen.» はずです drukt een verwachting of redelijke aanname uit: «zou moeten». はず verwijst naar wat men op grond van de situatie verwacht, en です geeft een beleefde formulering. Het zegt hier dus dat het plaatsen van het bericht naar verwachting voldoende zou moeten zijn om de bedoelde kwestie te voorkomen. Voorbeeld: この方法なら、問題は解決するはずです。 — «Met deze methode zou het probleem opgelost moeten worden.» De opbouw is: een kort bericht (短いメッセージ) in de teamchat plaatsen (チームチャットに入れれば) → de bedoelde kwestie (それを) kunnen voorkomen (防げる) → dat is wat men redelijkerwijs verwacht (はずです). Als geheel betekent de uiting dat een kort bericht in de teamchat die kwestie naar verwachting zou moeten voorkomen. De beleefde vorm です maakt de formulering geschikt voor een neutrale, beleefde bespreking.

7. 忙しい時期には、共有のスケジュールを作りませんか。

   Zullen we tijdens drukke periodes een gezamenlijk rooster maken?

   忙しい

   druk

   時期

   periode

   共有

   gemeenschappelijk

   スケジュール

   rooster

   作りませんか

   zullen we maken?

   Uitgebreide uitleg

   忙しい betekent hier “druk” en is een zogenoemd i-bijvoeglijk naamwoord. De vorm blijft vóór een zelfstandig naamwoord zo staan: 忙しい時期 = “een drukke periode”. De basisvorm is ook 忙しい; de beleefde predicatieve vorm is bijvoorbeeld 忙しいです (“het is druk”). Voor een toestand die niet druk is, gebruik je 忙しくない. 時期 betekent “periode” of “tijdvak”. In 忙しい時期には geeft に de tijdsomstandigheid aan: “tijdens drukke periodes”. Het daaropvolgende は maakt die tijdsomstandigheid tot het kader of onderwerp waarover de vraag gaat. Een bruikbaar patroon is Xには、… = “wat X betreft / tijdens X, …”. 共有 betekent hier “gemeenschappelijk” of “gedeeld”. In 共有のスケジュール staat het als zelfstandig naamwoord vóór の om het volgende zelfstandig naamwoord te typeren: “een gezamenlijk rooster”. Dit is niet de vorm van een werkwoordelijke handeling in deze zin; de combinatie beschrijft wat voor rooster het is. スケジュール is een zelfstandig naamwoord voor een planning of rooster. Het is een leenwoord dat in deze zin het object is van 作る, gemarkeerd door を: スケジュールを作る = “een rooster maken”. 作りませんか komt van het werkwoord 作る, “maken”. De stam 作り krijgt hier de beleefde ontkenning ません: 作りません = “maakt niet / zal niet maken”. Met de vraagpartikel か wordt 作りませんか in deze context een beleefde uitnodiging of voorstel: “zullen we maken?” Het is dus niet simpelweg een mededeling dat iemand niet maakt. Vergelijk: 作りますか vraagt neutraler “maak je het?” of “zal je het maken?”, terwijl 作りませんか vaak een voorstel doet. Samen vormen 忙しい時期には (“tijdens drukke periodes”), 共有のスケジュールを (“een gezamenlijk rooster”) en 作りませんか (“zullen we maken?”) de volledige betekenis: “Zullen we tijdens drukke periodes een gezamenlijk rooster maken?” を markeert het rooster als datgene waarop de handeling 作る gericht is; か maakt van de beleefde verbale vorm een vraag en geeft het voorstelkarakter aan.

8. 何人かが同じ時間に昼食を取りたいときに、役立ちそうです。

   Dat kan helpen als meerdere mensen tegelijk willen lunchen.

   何人か

   meerdere mensen

   同じ時間に

   op hetzelfde tijdstip

   昼食

   lunch

   取りたい

   willen nemen / willen eten

   ときに

   wanneer

   役立ちそうです

   lijkt nuttig

   Uitgebreide uitleg

   何人か betekent hier “meerdere mensen”. 人 is het telwoord voor mensen; 何人 vraagt letterlijk hoeveel mensen, en か maakt er in deze constructie een onbepaald aantal van: “enkele/meerdere mensen”. Het zegt niet welk exact aantal het is. 同じ時間に betekent “op hetzelfde tijdstip”. 同じ is “zelfde” en 時間 is “tijd”; に markeert hier het tijdstip waarop iets gebeurt. Het patroon 同じ + zelfstandig naamwoord is herbruikbaar, bijvoorbeeld 同じ場所 = “dezelfde plaats”. 昼食 is “lunch” en is een zelfstandig naamwoord. In deze zin vormt het samen met het volgende werkwoord de gebruikelijke uitdrukking 昼食を取る: “lunchen” of letterlijk “lunch nemen”. Het objectpartikel を staat in de bron direct na 昼食. 取りたい komt van 取る, “nemen”, in deze context binnen 昼食を取る: “lunchen”. De vorm -たい drukt de wens van de betrokken persoon of personen uit: 取りたい = “willen nemen” en hier dus “willen lunchen”. Voorbeelden: 食べたい = “willen eten” en 行きたい = “willen gaan”. In deze zin wordt die wens aan 何人か gekoppeld. ときに betekent “wanneer” of “op het moment dat”. とき is “tijd/moment” en に markeert het moment waarop de voorwaarde geldt. Het patroon ...ときに kan zowel “wanneer ...” als “toen ...” betekenen; hier gaat het om de situatie waarin meerdere mensen tegelijk willen lunchen. 役立ちそうです betekent “lijkt nuttig” of “zal waarschijnlijk helpen”. De basisvorm is 役立つ, “nuttig zijn” of “helpen”. -そうです na de stam (役立ち-) geeft een indruk of verwachting op basis van hoe iets lijkt; です maakt de formulering beleefd. Vergelijk おいしそうです = “het ziet er lekker uit”. Samen vormt 何人かが同じ時間に昼食を取りたいときに de voorwaarde “wanneer meerdere mensen tegelijk willen lunchen”. 役立ちそうです zegt vervolgens dat iets in die situatie waarschijnlijk nuttig zal zijn. De volledige betekenis is: “Dat kan helpen als meerdere mensen tegelijk willen lunchen.”

9. 次のチームミーティングで提案します。

   Ik zal het bij het volgende teamoverleg voorstellen.

   次の

   volgende

   チームミーティング

   teamoverleg

   で

   bij / tijdens

   提案します

   voorstellen

   Uitgebreide uitleg

   次の betekent hier “volgende” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. 次 heeft de basisbetekenis “volgend/volgende”, en の verbindt deze bepaling met チームミーティング: letterlijk een teamvergadering die volgt. Het zegt op zichzelf niets over het aantal vergaderingen. チームミーティング is een zelfstandig naamwoord voor een teamvergadering. Japanse leenwoorden zoals dit worden vaak in katakana geschreven. In deze zin is het de gebeurtenis waarbij de handeling plaatsvindt. で markeert hier de plaats of gelegenheid van een handeling: “bij/tijdens”. Het gaat niet om een fysieke plaats, maar om de vergadering als situatie waarin het voorstellen gebeurt. Vergelijk: 会議で話します。 — “Ik spreek tijdens de vergadering.” 提案します is de beleefde vorm van 提案する, “voorstellen”. De vorm します is de beleefde niet-verleden vorm van する; in deze context verwijst die naar een voorgenomen toekomstige handeling, dus “zal voorstellen”. De vorm verandert niet omdat het onderwerp enkelvoud of meervoud is. Voorbeeld: 新しい案を提案します。 — “Ik zal een nieuw voorstel doen.” Het onderwerp en het voorgestelde object worden in het Japans vaak weggelaten wanneer ze uit de situatie duidelijk zijn. De vaste vertaling maakt hier duidelijk dat de spreker iets “zal voorstellen”; de zin zelf noemt niet opnieuw wat dat precies is. De kernstructuur is 次の + zelfstandig naamwoord + で + 提案します: “bij de volgende … zal ik het voorstellen”. Samen betekent de volledige uiting: “Ik zal het bij het volgende teamoverleg voorstellen.”

10. そうすれば、チームのみんなが何を期待できるか分かります。

    Dan weten alle teamleden wat ze kunnen verwachten.

    そうすれば

    dan; als dat gebeurt

    チーム

    team

    みんな

    iedereen

    何を

    wat

    期待できる

    kunnen verwachten

    分かります

    weten; begrijpen

    Uitgebreide uitleg

    そうすれば betekent hier ‘dan’ of ‘als dat gebeurt’. Het bestaat uit そう (‘zo; op die manier’) en de voorwaardelijke vorm すれば van する (‘doen’). Het verwijst naar de voorgestelde handeling uit de vorige zin: als die handeling zo wordt uitgevoerd, volgt het resultaat in deze zin. Een bruikbaar patroon is: そうすれば、…。 = ‘Als dat gebeurt, dan …’. チーム is het leenwoord voor ‘team’. In チームのみんな betekent みんな ‘iedereen’ binnen de genoemde groep; samen wordt dit hier volgens de vertaling ‘alle teamleden’. みんな kan ook zelfstandig naar iedereen in een al bekende groep verwijzen. Voorbeeld: みんなが来ます。 — ‘Iedereen komt.’ 何を betekent ‘wat’ als datgene waarop de handeling gericht is. 何 (なに/なん) is het vraagwoord ‘wat’, en を markeert hier het directe object van 期待できる. In een gewone vraag kan 何をしますか。 betekenen ‘Wat doe je?’; in deze zin staat de vraaginhoud binnen een grotere mededeling en is geen afzonderlijke vraag bedoeld. 期待できる betekent hier ‘kunnen verwachten’. De basisvorm is 期待する (‘verwachten; ergens op rekenen’); できる maakt er de mogelijkheid of haalbaarheid van: ‘kunnen verwachten’. Het is dus niet alleen 期待する, maar de vorm 期待できる die de mogelijkheid uitdrukt. Voorbeeld: 何を期待できますか。 — ‘Wat kunnen we verwachten?’ 分かります betekent hier ‘weten’ of ‘begrijpen’. De basisvorm is 分かる (‘weten; begrijpen’), en 分かります is de beleefde niet-verleden vorm. In deze zin gaat het om weten wat men kan verwachten. Voorbeeld: それが分かります。 — ‘Dat begrijp ik.’ Samen betekent de zin: ‘Dan weten alle teamleden wat ze kunnen verwachten.’ De voorwaardelijke inleiding そうすれば geeft het gevolg aan; チームのみんな is de groep die weet, 何を期待できるか vormt de inhoud van dat weten, en 分かります sluit de mededeling beleefd af. De combinatie 何を…できるか maakt van ‘wat kunnen verwachten’ de vraaginhoud ‘wat men kan verwachten’.