Veilig een ladder van de buren lenen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 天井の照明を交換するために、あなたのはしごを使ってもいいですか？

   Kan ik je ladder gebruiken om een plafondlamp te vervangen?

   天井

   plafond

   照明

   verlichting; lamp

   交換する

   vervangen

   ために

   om ... te

   あなたの

   jouw

   はしご

   ladder

   使って

   gebruiken

   もいいですか

   mag ...?

   Uitgebreide uitleg

   天井 betekent hier “plafond”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 天井の照明 verbindt の het met het volgende zelfstandig naamwoord: “de verlichting van het plafond”, natuurlijk vertaald als “plafondlamp”. 照明 betekent “verlichting” of, zoals hier, “lamp”. Samen met 天井の vormt het de nominale woordgroep 天井の照明. Het is niet nodig om 照明 hier als een werkwoord te begrijpen. 交換する betekent “vervangen” of “verwisselen”. De vorm 交換する is de woordenboekvorm en kan na een zelfstandig naamwoord met を het lijdend voorwerp nemen: 照明を交換する betekent “de lamp vervangen”. De vorm blijft hier dezelfde voor persoon en getal. ために geeft hier een doel aan: “om ... te” of “om ... te kunnen”. Na een werkwoord in de woordenboekvorm, zoals 交換する, beschrijft 交換するために het doel van de hoofdhandeling. Het patroon is dus werkwoord in woordenboekvorm + ために. あなたの bestaat uit あなた (“jij/je”) en の, dat bezit of een relatie aanduidt. あなたのはしご betekent daarom “je ladder”. あなた drukt hier geen getal of grammaticaal geslacht uit; de vertaling maakt de bezitsrelatie wel expliciet. はしご betekent “ladder”. Het is het zelfstandig naamwoord dat met を het object van 使う vormt: はしごを使う betekent “een ladder gebruiken”. 使って is de te-vorm van het werkwoord 使う, “gebruiken”. De te-vorm verbindt het werkwoord hier met もいいですか, waardoor een toestemmingsvraag ontstaat. Een basisreeks is 使う → 使って; dit is geen verleden tijd. もいいですか is een vaste, herbruikbare manier om toestemming te vragen wanneer hij volgt op een te-vorm: V-て + もいいですか betekent “mag ik V?” of “is het goed als ik V?”. In deze zin moet 使って dus samen met dit deel worden gelezen als 使ってもいいですか — “mag ik gebruiken?”. De volledige opbouw is 天井の照明を交換するために (“om de plafondlamp te vervangen”) + あなたのはしごを使ってもいいですか (“mag ik je ladder gebruiken?”). Samen betekent de zin: “Kan ik je ladder gebruiken om een plafondlamp te vervangen?” De formulering is een beleefde vraag om toestemming.

2. 使っている間、誰かに近くにいてもらってください。

   Dat kan, maar laat iemand in de buurt blijven terwijl je hem gebruikt.

   使っている

   gebruiken

   間

   terwijl; tijdens

   誰か

   iemand

   近くに

   in de buurt

   いてもらってください

   vraag iemand om te blijven

   Uitgebreide uitleg

   使っている komt van 使う (“gebruiken”). De vorm 〜ている geeft hier een handeling aan die op dat moment bezig is: 使っている = “aan het gebruiken zijn”. Het voorwerp is in deze zin weggelaten; volgens de vaste vertaling en de context gaat het om de ladder. Voorbeeld: 今、本を読んでいる。 = “Ik ben nu een boek aan het lezen.” 間 betekent hier “tijd waarin” of “terwijl”. Na een werkwoordsvorm zoals 使っている vormt het patroon Vている間 de betekenis “terwijl iemand V aan het doen is”. Het verwijst dus naar de duur van het gebruik, niet naar een afzonderlijk tijdstip. 誰か betekent “iemand”. Het is een onbepaalde verwijzing naar een persoon; het zegt niet wie die persoon is. Voorbeeld: 誰か来ました。 = “Er is iemand gekomen.” 近くに betekent “in de buurt”. 近く is hier de plaatsaanduiding “nabij”, en に markeert de plaats waar iemand zich bevindt. Het zegt dat de persoon dichtbij blijft, zonder een precieze afstand te noemen. いてもらってください combineert いる (“zich bevinden; blijven” voor een levend wezen), 〜てもらう en ください. いて is de verbindingsvorm van いる; 〜てもらう drukt uit dat de spreker vraagt of iemand die handeling voor hem of haar verricht; ください maakt daarvan een beleefd verzoek. Samen is de betekenis hier: “vraag iemand om te blijven”. Dit is niet hetzelfde als alleen いてください, dat rechtstreeks “blijf alstublieft” tegen de aangesprokene betekent. De volledige opbouw is 使っている間 (“terwijl je het gebruikt”) + 誰かに (“aan iemand / iemand laten”) + 近くにいてもらってください (“vraag die persoon om in de buurt te blijven”). In zijn geheel betekent de zin: “Laat iemand in de buurt blijven terwijl je het gebruikt.” De formulering is een beleefd veiligheidsverzoek; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het naar het eerder genoemde voorwerp verwijst.

3. 私の兄が下を押さえれば、はしごは安定します。

   Mijn broer kan de onderkant vasthouden, zodat de ladder stabiel blijft.

   私の

   van mij / mijn

   兄

   oudere broer

   下

   onderkant

   押さえれば

   als ... vasthoudt

   はしご

   ladder

   安定します

   blijft stabiel

   Uitgebreide uitleg

   私の betekent hier “mijn”: の verbindt de bezitter met wat daarop volgt. Het patroon AのB betekent “B van A” of “A's B”. In dit geval is 私 de bezitter en is 兄 het volgende zelfstandig naamwoord. 兄 betekent “oudere broer”. Het woord geeft aan dat deze broer ouder is dan de spreker; voor een jongere broer wordt 弟 gebruikt. De vorm 兄 verandert hier niet door het feit dat hij de handeling uitvoert. 下 betekent hier “onderkant” of “onderste deel”. Het zelfstandig naamwoord wordt in de zin gevolgd door を, dat dit deel als het direct getroffen object van de handeling markeert. Het is dus niet op zichzelf een voorzetselachtige vertaling van “onder”. 押さえれば komt van het werkwoord 押さえる, “vasthouden”, “op zijn plaats houden” of “aandrukken”. De vorm -えば maakt hier een voorwaarde: “als hij vasthoudt” of “wanneer hij vasthoudt”. Het onderwerp van deze handeling is door 兄 bepaald. Het is niet dezelfde vorm als de mogelijke-vorm “kan vasthouden”; die zou met een andere verbuiging worden uitgedrukt. De Nederlandse vertaling maakt in deze context duidelijk dat de broer de onderkant kan vasthouden als praktische mogelijkheid, terwijl de Japanse vorm zelf vooral de voorwaarde uitdrukt. Een herbruikbaar patroon is AがBを押さえれば、Cは…: “als A B vasthoudt, dan …”. Voorbeeld: 彼がドアを押さえれば、安全です。 — “Als hij de deur vasthoudt, is het veilig.” Dit is een nieuw voorbeeld van hetzelfde patroon. はしご betekent “ladder”. Dit zelfstandig naamwoord is het onderwerp van het tweede deel; het wordt niet verborgen in de betekenis van het voorafgaande werkwoord. 安定します betekent hier “stabiel blijven” of “stabiel worden”. Het is de beleefde niet-verleden vorm van 安定する, “stabiel zijn/worden”. In combinatie met een voorafgaande voorwaarde beschrijft deze vorm het gevolg: wanneer de voorwaarde geldt, blijft of wordt de ladder stabiel. De beleefde vorm op -ます maakt de formulering geschikt voor een neutrale, beleefde uitleg. Samen betekent 私の兄が下を押さえれば “als mijn oudere broer de onderkant vasthoudt”. Daarna geeft はしごは安定します het gevolg: “blijft de ladder stabiel”. De volledige betekenis is dus: “Als mijn oudere broer de onderkant vasthoudt, blijft de ladder stabiel.”

4. それでうまくいくはずです。

   Dat zou moeten helpen.

   それで

   daarmee

   うまくいく

   goed werken; lukken

   はずです

   zou moeten

   Uitgebreide uitleg

   それで verwijst hier naar de zojuist genoemde manier of omstandigheid en betekent in deze zin “daarmee” of “op die manier”. Het is opgebouwd rond それ (“dat”, iets op enige afstand van de spreker) met で, dat hier de manier of het middel markeert. Als de referentie niet uit de context blijkt, kan それで ook naar eerder genoemde informatie verwijzen; de vorm zelf benoemt niet zelfstandig een specifiek voorwerp. うまくいく betekent hier “goed gaan” of “lukken”. うまく is de bijwoordelijke vorm van うまい in de betekenis “goed” of “handig”, en いく is de vorm die in deze vaste uitdrukking deel uitmaakt van “gaan”. Samen beschrijft de uitdrukking dat iets succesvol verloopt; het gaat niet om letterlijk ergens naartoe gaan. Bijvoorbeeld: 計画がうまくいく。 — “Het plan verloopt goed.” はずです drukt een verwachting of gevolgtrekking uit: volgens de beschikbare informatie mag men verwachten dat iets zo is. はず is een zelfstandig naamwoord voor wat verwacht wordt; です maakt de formulering beleefd. In うまくいくはずです staat de gewone vorm うまくいく vóór はずです, waardoor de verwachting over het toekomstige of verwachte verloop gaat. Dit is geen absolute garantie. Bijvoorbeeld: 明日は晴れるはずです。 — “Morgen zou het zonnig moeten zijn.” Samen vormen de delen それで + うまくいく + はずです: “Daarmee zou het goed moeten gaan.” In de vaste Nederlandse vertaling wordt dat weergegeven als “Dat zou moeten helpen.”

5. はしごは丈夫ですが、それでも気をつける必要があります。

   De ladder is stevig, maar je moet toch voorzichtig zijn.

   はしご

   ladder

   丈夫

   stevig; robuust

   それでも

   toch; desondanks

   気をつける

   voorzichtig zijn; opletten

   必要があります

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   はしご betekent hier “ladder”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar patroon is XはYです: daarmee wordt Y over X gezegd. Voorbeeld: これははしごです。 = “Dit is een ladder.” 丈夫 betekent hier “stevig” of “robuust”. Dit is een な-bijvoeglijk woord: voor een beleefde tegenwoordige beschrijving staat er 丈夫です; vóór een zelfstandig naamwoord kan het bijvoorbeeld 丈夫なはしご zijn (“een stevige ladder”). In deze zin beschrijft 丈夫 de ladder, niet de voorzichtigheid. それでも betekent “toch” of “desondanks”. Het verbindt de volgende gedachte met wat eraan voorafgaat: ook al is de ladder stevig, de daaropvolgende noodzaak blijft gelden. Het verwijst in deze zin naar de voorafgaande bewering binnen dezelfde uiting; het verandert de betekenis van die bewering niet in het tegenovergestelde. 気をつける is een vaste werkwoordelijke uitdrukking voor “voorzichtig zijn” of “opletten”. Letterlijk bevat zij 気 (“aandacht/geest”) en つける, maar de uitdrukking moet als geheel worden geleerd. De basisvorm is 気をつける; een beleefde vorm is 気をつけます (“ik zal voorzichtig zijn / ik let op”). Voorbeeld: 足元に気をつけてください。 = “Let alstublieft op waar u loopt.” 必要があります drukt uit dat er iets nodig is of dat er een noodzaak bestaat. 必要 is een zelfstandig naamwoord dat ook als な-bijvoeglijk woord kan functioneren; あります is de beleefde tegenwoordige vorm van ある (“er zijn”, voor niet-levende zaken). In het patroon werkwoord in de basisvorm + 必要があります wordt gezegd dat het nodig is die handeling te verrichten: 確認する必要があります。 = “Het is nodig om dit te controleren.” Hier staat de handeling 気をつける vóór 必要があります, dus de bedoelde noodzaak is voorzichtig zijn. De eerste helft, はしごは丈夫ですが, zegt beleefd: “De ladder is stevig, maar …”. ですが sluit de beschrijving aan op een volgende, contrasterende gedachte. Daarna geeft それでも aan dat die volgende gedachte ondanks de stevigheid blijft gelden. 気をつける必要があります betekent vervolgens: “het is nodig voorzichtig te zijn” — natuurlijk vertaald als “je moet toch voorzichtig zijn”. Samen betekent de hele zin: “De ladder is stevig, maar je moet toch voorzichtig zijn.”

6. 少しの間だけ必要ですし、気をつけます。

   Ik heb hem maar kort nodig en ik zal voorzichtig zijn.

   少しの間

   een korte tijd

   だけ

   alleen; slechts

   必要です

   nodig zijn

   し

   en; bovendien

   気をつけます

   voorzichtig zijn; opletten

   Uitgebreide uitleg

   少しの間 betekent hier “een korte tijd”. 少し drukt een kleine hoeveelheid uit en 間 een tijdsduur of periode; の verbindt die elementen. Een bruikbaar patroon is 少しの間、〜 = “gedurende korte tijd …”. だけ beperkt wat eraan voorafgaat: 少しの間だけ betekent “alleen gedurende een korte tijd” of natuurlijker “maar kort”. Het gaat hier om de duur, niet om een expliciet aantal. 必要です is de beleefde vorm van 必要だ en betekent “nodig zijn” of, met een weggelaten betrokken zaak, “iets nodig hebben”. In het Japans staat de benodigde zaak vaak met が, bijvoorbeeld 時間が必要です = “Er is tijd nodig / Ik heb tijd nodig”. In deze zin is die zaak niet in het target zelf genoemd; de vaste Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat de spreker het bedoelde object maar kort nodig heeft. し verbindt 必要です met de daaropvolgende mededeling. In deze context werkt het als “en” of “bovendien”: de korte benodigde duur en het voorzichtig zijn worden samen genoemd. Na een beleefde vorm blijft ですし als verbindende vorm staan. 気をつけます komt van 気をつける, “opletten” of “voorzichtig zijn”. ます is de beleefde niet-verleden vorm. Hier krijgt die door de context de betekenis “ik zal voorzichtig zijn”; dezelfde vorm kan buiten deze context ook een gewoonte of een huidige algemene handeling uitdrukken. De vaste uitdrukking 気をつける wordt gebruikt om voorzichtigheid of oplettendheid aan te geven. Samen betekent de zin: “Ik heb het maar kort nodig en ik zal voorzichtig zijn.” De structuur is 少しの間だけ必要ですし (“ik heb het slechts korte tijd nodig, en bovendien …”) gevolgd door 気をつけます (“ik zal voorzichtig zijn”).

7. 必要なだけ時間をかけてください。

   Neem de tijd die je nodig hebt.

   必要なだけ

   zoveel als nodig

   時間

   tijd

   かけてください

   besteed alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   必要なだけ betekent hier “zoveel als nodig”. 必要 is “nodig/noodzakelijk”; in 必要な staat het in de vorm die een zelfstandig naamwoord kan bepalen. だけ begrenst de hoeveelheid: de bedoelde hoeveelheid is precies wat nodig is, zonder een vast aantal te noemen. Een herbruikbaar patroon is 必要なだけ + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld 必要なだけ水を飲んでください。 — “Drink zoveel water als nodig is.” 時間 betekent “tijd”. Het is een zelfstandig naamwoord en vormt hier samen met かける de vaste combinatie 時間をかける: tijd aan iets besteden of ergens tijd voor nemen. De combinatie betekent dus meer dan alleen het losse woord “tijd”. かけてください komt van かける. In deze combinatie betekent dat “besteden” of “nemen” met tijd. かけて is de て-vorm, en ください maakt daarvan een beleefd verzoek: “doe alstublieft …”. De vorm かけてください vraagt daarom de aangesprokene om tijd te besteden; het is geen bevel aan een derde persoon. Bijvoorbeeld: よく考えてください。 — “Denk er alstublieft goed over na.” Samen vormt 必要なだけ時間をかけてください。 de betekenis: “Neem de tijd die je nodig hebt.” 必要なだけ bepaalt hoeveel tijd passend is, 時間をかける drukt het besteden van tijd uit, en ください maakt het geheel tot een beleefd verzoek.

8. 地面がぬれているときは、外で使わないでください。

   Gebruik hem buiten niet als de grond nat is.

   地面

   grond

   ぬれている

   nat zijn

   ときは

   wanneer; als

   外で

   buiten

   使わないでください

   gebruik alstublieft niet

   Uitgebreide uitleg

   地面 betekent hier “de grond”. Het is een zelfstandig naamwoord; in andere zinnen kan het bijvoorbeeld onderwerp of plaatsaanduiding zijn. Voorbeeld: 地面が乾いている。 — “De grond is droog.” ぬれている betekent hier “nat zijn”. De basisvorm is ぬれる (“nat worden”); ぬれている beschrijft de daaruit ontstane toestand: “nat zijn”. Het element いる maakt hier dus deel uit van een vorm die een voortdurende of actuele toestand uitdrukt, niet van de betekenis “zich bevinden” als los werkwoord. ときは betekent “als/wanneer”. とき betekent “tijdstip” of “moment”; met は wordt de voorwaarde als onderwerp van bespreking gemarkeerd. Het patroon ...ときは、... is bruikbaar voor “als/wanneer ..., ...”. Voorbeeld: 雨のときは、家にいます。 — “Als het regent, ben ik thuis.” 外で betekent “buiten”, met で als aanduiding van de plaats waar een handeling plaatsvindt. In 外で使う betekent het dus “buiten gebruiken”. で kan ook andere functies hebben, maar hier markeert het de plaats van de handeling. 使わないでください is een beleefd verzoek om iets niet te doen: “gebruik het alstublieft niet”. De basisvorm is 使う (“gebruiken”); de negatieve vorm is 使わない, en ないでください vormt het patroon “doe alstublieft niet ...”. Voorbeeld: ここで写真を撮らないでください。 — “Maak hier alstublieft geen foto’s.” Het object van 使う staat in deze zin niet afzonderlijk in het Japans; de vaste vertaling en de context maken duidelijk dat het om het bedoelde voorwerp gaat. Samen vormt 地面がぬれているときは de voorwaarde “als de grond nat is”. Daarna geeft 外で使わないでください het beleefde verbod/verzoek “gebruik het buiten niet”. De volledige betekenis is daarom: “Gebruik hem buiten niet als de grond nat is.” De voorwaarde staat vooraan en bepaalt wanneer het verzoek geldt.

9. 私は室内で使って、終わったら返します。

   Ik gebruik hem binnen en breng hem terug als ik klaar ben.

   私は

   ik

   室内で

   binnen, binnenshuis

   使って

   gebruiken

   終わったら

   als ik klaar ben

   返します

   terugbrengen

   Uitgebreide uitleg

   私は markeert 私 als onderwerp/thema: “wat mij betreft” of hier natuurlijk “ik”. 私 betekent “ik”; は is de onderwerp-/themamarkeerder. Hetzelfde onderwerp kan in het vervolg impliciet blijven wanneer de context duidelijk is. Voor “jij” gebruik je bijvoorbeeld あなたは, maar kies in het Japans vaak liever een naam of laat het onderwerp weg als het al duidelijk is. 室内で betekent hier “binnen, binnenshuis”. 室内 is het zelfstandig naamwoord “binnenruimte/interieur” en で markeert de plaats waar de handeling gebeurt. Een bruikbaar contrast is 外で (“buiten”): 室内で使う = “binnen gebruiken”, 外で使う = “buiten gebruiken”. 使って is de te-vorm van 使う, “gebruiken”. De vorm 使って verbindt deze handeling met wat volgt: “gebruiken en daarna …” of, in deze zin, “het gebruiken en het vervolgens terugbrengen”. De te-vorm is geen aparte verleden tijd. Voor een beleefde zelfstandige zin staat bijvoorbeeld 使います: “ik gebruik [het]”. 終わったら bestaat uit 終わる, “eindigen/klaar zijn”, en たら, een voorwaardelijke of temporele vorm. Hier betekent het “als/wanneer [ik] klaar ben”. Het onderwerp van 終わる wordt in deze vaste vertaling als de spreker begrepen. Het patroon Vたら kan ook “als/wanneer V gebeurt” betekenen; bijvoorbeeld 雨が降ったら、帰ります。 = “Als het regent, ga ik naar huis.” 返します is de beleefde niet-verleden vorm van 返す, “terugbrengen” of “teruggeven”. 返す is de basisvorm; 返します is de beleefde vorm die hier een voorgenomen of toekomstige handeling uitdrukt, niet noodzakelijk een handeling die nu al bezig is. Het teruggebrachte voorwerp staat niet uitgedrukt in het Japans, maar de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om “hem/het” gaat. Een eenvoudig voorbeeld is 本を返します。 = “Ik breng het boek terug.” Samen vormt de zin: 私は (ik) + 室内で使って (gebruik [het] binnen en verbind dat met de volgende handeling) + 終わったら (als ik klaar ben) + 返します (breng ik [het] terug). De volledige betekenis is dus: “Ik gebruik hem binnen en breng hem terug als ik klaar ben.” De beleefde vorm 返します geeft de uiting een beleefde toon.

10. 私が家にいないときは、私のドアの横に置いてください。

    Als ik niet thuis ben, zet hem dan naast mijn deur.

    私が

    ik (als onderwerp)

    家に

    thuis

    いない

    niet aanwezig zijn

    ときは

    wanneer / als

    私の

    mijn

    ドア

    deur

    横に

    naast

    置いてください

    zet alstublieft neer

    Uitgebreide uitleg

    私が betekent hier “ik” als onderwerp van de voorwaardelijke bijzin. 私 is de gewone eerste-persoonsvorm en が markeert het onderwerp. Voorbeeld: 私が行きます。 — “Ik ga.” De spreker is door de vaste vertaling als “ik” geïdentificeerd. 家に betekent hier “thuis”. 家 betekent “huis” en に markeert hier de plaats waar iemand is. In 家にいる betekent de combinatie dus “thuis zijn”. Voorbeeld: 家にいます。 — “Ik ben thuis.” いない betekent hier “niet aanwezig zijn” of natuurlijker “niet thuis zijn”. Het is de negatieve vorm van いる, dat gebruikt wordt voor het bestaan of aanwezig zijn van levende wezens. De ontkenning is dus in dit woord zelf opgenomen. Voorbeeld: 彼は家にいない。 — “Hij is niet thuis.” ときは betekent “wanneer” of “als”. とき is “tijdstip” of “moment”; は markeert de tijdsuitdrukking als onderwerp van gesprek of kader voor de hoofdmededeling. Het is hier dus geen markering van het grammaticale onderwerp van いない. Het patroon ...ときは、... is herbruikbaar voor “als/wanneer ...”. Voorbeeld: 忙しいときは、電話しません。 — “Als ik het druk heb, bel ik niet.” 私の betekent “mijn”. 私 is “ik/mij” als zelfstandig naamwoordelijk element en の koppelt het aan het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 私のドア is “mijn deur”. Dit is een bezits- of relatiepatroon, niet een aparte verbuiging van 私. Voorbeeld: これは私の本です。 — “Dit is mijn boek.” ドア betekent “deur”. Het is een zelfstandig naamwoord in katakana; in deze zin is het de referentieplaats voor 横, niet het voorwerp dat wordt neergezet. 横に betekent “naast”. 横 betekent “zijkant” of “naastgelegen kant”, en に markeert de plaats waar iets wordt gezet. Samen geeft ドアの横に dus “naast de deur”. Voorbeeld: いすの横に置きます。 — “Ik zet het naast de stoel.” 置いてください is een beleefde vraag om iets neer te zetten of te plaatsen. 置いて is de te-vorm van 置く (“neerzetten/plaatsen”); met ください vormt die te-vorm een verzoek: 置いてください — “zet het alstublieft neer”. Voorbeeld: ここに置いてください。 — “Zet het hier alstublieft neer.” Het voorwerp van het werkwoord wordt in deze zin niet uitgesproken; de vaste Nederlandse vertaling en de context maken duidelijk dat het om “hem” gaat. De delen bouwen de zin als volgt op: 私が家にいないときは betekent “als ik niet thuis ben”. Daarna geeft 私のドアの横に de plaats “naast mijn deur”, en 置いてください drukt het verzoek “zet hem alstublieft neer” uit. Samen betekent de hele uiting: “Als ik niet thuis ben, zet hem dan naast mijn deur.”

11. はい、あなたが家にいないときは、あなたのドアの横に置きます。

    Oké, ik zet hem naast je deur als je niet thuis bent.

    はい

    oké

    あなたが

    jij

    家にいないときは

    als je niet thuis bent

    あなたの

    je/jouw

    ドア

    deur

    横

    zijkant; naastgelegen kant

    置きます

    zet/legt

    Uitgebreide uitleg

    はい betekent hier “oké” of “ja” als bevestiging. あなたが betekent “jij” als onderwerp van de bijzin. あなた betekent “jij/je”; が markeert hier de persoon die niet thuis is. Het is niet hetzelfde als あなたの, dat bezit uitdrukt. 家にいないときは betekent “als je niet thuis bent”. 家 is “huis”, en 家にいる betekent “thuis zijn”. いない is de ontkennende vorm van いる, het werkwoord voor de aanwezigheid van een levend wezen: いる → いない. とき betekent “wanneer/als” en maakt van de voorafgaande inhoud een tijdsbepaling. は markeert die tijdsbepaling als thema en kan een licht contrast aangeven. Voorbeeld: 家にいるときは、電話してください。 — “Bel als je thuis bent.” あなたの betekent “je/jouw”. の verbindt de bezitter met wat erop volgt: あなたのドア is “je deur”. ドア betekent “deur”. Het is hier het zelfstandig naamwoord voor het ding waarvan daarna de positie wordt aangeduid. 横 betekent “zijkant” of “naastgelegen kant”. In ドアの横 betekent het “naast de deur”: の verbindt “deur” met “zijkant”, en に na 横 markeert de plaats waar iets wordt neergezet. De combinatie Xの横に is een bruikbaar patroon voor “naast X”. Voorbeeld: 机の横にかばんがあります。 — “Er staat een tas naast het bureau.” 置きます betekent hier “zet/legt” in de beleefde niet-verleden vorm. De basisvorm is 置く (“neerzetten, neerleggen”); 置きます kan afhankelijk van de context een handeling in het heden of de toekomst aanduiden. In deze zin past, mede door de Nederlandse vertaling, “ik zet hem” als voorgenomen handeling. De vorm 置いてください uit de vorige zin is een verzoek: “zet/leg hem alstublieft neer”. Samen vormen あなたが家にいないときは en あなたのドアの横に置きます de structuur “als je niet thuis bent, zet ik hem naast je deur”. Het voorwerp van 置きます wordt in het Japans niet uitgesproken; de vaste vertaling identificeert dat voorwerp als “hem”. De volledige betekenis is: “Oké, ik zet hem naast je deur als je niet thuis bent.”

12. 時間がかかっても、安全を優先してください。

    Let op de veiligheid, ook als het langer duurt.

    時間

    tijd

    かかっても

    ook als het tijd kost

    安全

    veiligheid

    優先してください

    geef alstublieft prioriteit aan

    Uitgebreide uitleg

    時間 betekent hier “tijd” en is een zelfstandig naamwoord. In de vaste uitdrukking 時間がかかる betekent het geheel dat iets tijd kost of langer duurt; かかる is de woordenboekvorm van het werkwoord dat in deze betekenis “tijd kosten” betekent. Voorbeeld: 時間がかかります。 — “Het duurt even.” かかっても komt van かかる met -ても. ても drukt uit dat de hoofdhandeling ook geldt ondanks de genoemde omstandigheid: “ook als het tijd kost”. In deze zin wordt die omstandigheid samen met het voorafgaande 時間が gevormd. Voorbeeld: 雨が降っても行きます。 — “Ook als het regent, ga ik.” 安全 betekent hier “veiligheid” en is een zelfstandig naamwoord. Het staat met を als datgene waarop de prioriteit wordt gericht. Als na-adjectivisch woord kan het bijvoorbeeld in 安全な場所 staan: “een veilige plaats”; な verbindt 安全 daar met het zelfstandig naamwoord. 優先してください betekent “geef alstublieft prioriteit aan”. 優先する is de woordenboekvorm: 優先 plus する, “prioriteit geven aan”. In de beleefde verzoeksvorm -てください wordt de て-vorm van する, namelijk して, gevolgd door ください. Het verzoek richt zich hier op 安全を優先する: veiligheid prioriteit geven. Voorbeeld: 安全を優先してください。 — “Geef alstublieft prioriteit aan de veiligheid.” Samen vormen 時間がかかっても en 安全を優先してください de betekenis: “Ook als het langer duurt, geef alstublieft prioriteit aan de veiligheid.” が markeert hier 時間 als het onderwerp van かかる, terwijl を markeert dat 安全 het object is van 優先する. De zin is een beleefd verzoek om veiligheid voorrang te geven, ook wanneer dat meer tijd kost.