Fietsreparatiegereedschap lenen en gebruiken | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 自転車のタイヤがパンクしていて、修理キットが必要です。

   Mijn fietsband is lek en ik heb een reparatieset nodig.

   自転車

   fiets

   タイヤ

   band

   パンクしていて

   lek zijn en …

   修理キット

   reparatieset

   必要です

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   自転車 betekent hier “fiets”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 自転車のタイヤ verbindt の dit woord met het volgende zelfstandig naamwoord: “de band van de fiets”. Voorbeeld: 自転車があります。 — “Er is een fiets.” タイヤ betekent “band”, in deze context een fietsband. Het is een leenwoord dat als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. Voorbeeld: タイヤを交換します。 — “Ik vervang de band.” パンクしていて beschrijft hier dat de band lek is en verbindt die toestand met het volgende deel. De vorm is gebaseerd op パンクする (“lek raken / een lekke band krijgen”): パンクしている geeft de voortduring of het resultaat van die toestand weer, en パンクしていて is de verbindende vorm daarvan. De vorm 〜ていて kan dus een toestand verbinden met een volgende mededeling. Voorbeeld: ドアが開いていて、寒いです。 — “De deur staat open en het is koud.” 修理キット betekent “reparatieset”: 修理 is “reparatie” en キット is “set” of “kit”. Samen vormt dit één bruikbare samenstelling voor een set waarmee iets gerepareerd kan worden. Voorbeeld: 修理キットを持っています。 — “Ik heb een reparatieset bij me.” 必要です betekent “nodig zijn” of, in deze zin, “nodig hebben”. 必要 drukt noodzakelijkheid uit en です maakt de mededeling beleefd. Het zelfstandig naamwoord of de zaak die nodig is staat vaak vóór が: 修理キットが必要です betekent letterlijk ongeveer “Een reparatieset is noodzakelijk”, natuurlijk vertaald als “Ik heb een reparatieset nodig”. Voorbeeld: 水が必要です。 — “Ik heb water nodig.” Samen beschrijft 自転車のタイヤがパンクしていて de toestand van de fietsband: hij is lek. Daarna zegt 修理キットが必要です dat een reparatieset noodzakelijk is. De volledige betekenis is daarom: “Mijn fietsband is lek en ik heb een reparatieset nodig.”

2. タイヤレバーと予備のチューブが入ったキットがあります。

   Ik heb een set met bandenlichters en een reservebinnenband.

   タイヤレバー

   bandenlichter

   予備

   reserve

   チューブ

   binnenband

   入った

   erin zit / bevat

   キット

   set

   あります

   er is / ik heb

   Uitgebreide uitleg

   タイヤレバー betekent hier “bandenlichter”. Het is een zelfstandig naamwoord; タイヤ is “band” en レバー is “lichter/hefboom”. Samen vormt dit een vaste, begrijpelijke samenstelling voor het gereedschap waarmee je een fietsband van de velg haalt. 予備 betekent “reserve” en staat hier vóór チューブ om aan te geven dat deze binnenband bedoeld is als vervanging. 予備 is zelf geen telwoord: de zin zegt niet hoeveel reservebinnenbanden er zijn. Voorbeeld: 予備の電池 betekent “reservebatterijen”. チューブ betekent hier “binnenband”. In combinatie met タイヤ verwijst het naar het binnenste, met lucht gevulde onderdeel, niet naar de buitenband. 予備のチューブ is dus “een reservebinnenband” of, zonder een extra telwoord, “reservebinnenband(en)” afhankelijk van de context. 入った is de vorm van 入る, “binnengaan” of “erin komen”. De vorm 入った is de verleden vorm en staat vóór キット als een bepalende bijzin: タイヤレバーと予備のチューブが入ったキット is letterlijk een “kit waarin bandenlichters en een reservebinnenband zitten”. In deze zin beschrijft 入った de inhoud van de kit; het betekent hier niet dat de spreker nu zelf naar binnen is gegaan. Voorbeeld: 本が入った箱 betekent “een doos met boeken erin”. キット betekent “set” of “kit”. Het is een zelfstandig naamwoord. In deze zin is het de zaak waarvan het bestaan vervolgens met あります wordt meegedeeld. あります komt van ある, “er zijn” of “zich bevinden”, voor niet-levende zaken. De vorm あります is de beleefde niet-verleden vorm. In combinatie met een zaak die de spreker bezit of aanbiedt, kan zij natuurlijk als “ik heb” worden vertaald; de Japanse vorm zelf zegt letterlijker dat de kit er is. Voorbeeld: 工具があります。 betekent “Er is gereedschap” of, afhankelijk van de situatie, “Ik heb gereedschap.” De woordgroep タイヤレバーと予備のチューブ gebruikt と om twee inhoudselementen samen te noemen: bandenlichters en een reservebinnenband. が入った maakt van die inhoud een beschrijving van キット: het is een kit waarin die zaken zitten. Ten slotte maakt あります de volledige mededeling beleefd: “Er is een kit met bandenlichters en een reservebinnenband” of, passend bij de vaste vertaling, “Ik heb een set met bandenlichters en een reservebinnenband.”

3. 正しく車輪を外す方法を教えていただけますか。

   Kunt u mij laten zien hoe ik het wiel op de juiste manier verwijder?

   正しく

   op de juiste manier

   車輪

   wiel

   外す

   verwijderen; losmaken

   方法

   methode; manier

   教えていただけますか

   kunt u het mij uitleggen?

   Uitgebreide uitleg

   正しく betekent hier dat het verwijderen op de juiste of correcte manier gebeurt. Het is de bijwoordelijke vorm van 正しい (correct, juist): 正しい → 正しく. Voorbeeld: 正しく使ってください。 = “Gebruik het op de juiste manier.” 車輪 betekent “wiel”. In deze zin is het het voorwerp dat verwijderd moet worden. Het woord verwijst naar een wiel; de context over een fiets maakt de fietssituatie duidelijk. 外す is de woordenboekvorm van het werkwoord “losmaken” of “verwijderen”. In 車輪を外す markeert を het wiel als object: “het wiel verwijderen”. Voorbeeld: カバーを外す = “de hoes verwijderen.” 方法 betekent “methode” of “manier”. 外す方法 betekent “de manier om [iets] te verwijderen”. Hier staat de werkwoordsvorm 外す direct vóór 方法 en beschrijft zij welke methode bedoeld is; er staat geen の tussen. 外す方法を教える betekent “de manier om het te verwijderen uitleggen”. 教えていただけますか is een beleefde vraag om uitleg of hulp. 教える betekent hier “uitleggen” of “vertellen hoe iets moet”. 教えて is de て-vorm. いただけますか vraagt beleefd of de spreker die gunst mag ontvangen, waardoor de vraag terughoudend klinkt. De volledige opbouw is 正しく 車輪を 外す 方法を 教えていただけますか — “Kunt u mij uitleggen hoe ik het wiel op de juiste manier verwijder?” 正しく geeft aan hoe de handeling moet gebeuren; 車輪を外す is de handeling; 方法を教えていただけますか vraagt de luisteraar beleefd om die methode uit te leggen. Deze formulering is geschikt wanneer je iemand beleefd om praktische instructies vraagt.

4. まず、自転車を慎重に逆さまにしてください。

   Begin voorzichtig door de fiets ondersteboven te zetten.

   まず

   om te beginnen

   自転車

   fiets

   慎重に

   voorzichtig

   逆さまに

   ondersteboven

   してください

   doe alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   まず betekent hier “om te beginnen” en markeert de eerste stap in een reeks handelingen. Het staat vooraan in de zin. Voorbeeld: まず手を洗ってください。 = “Was eerst uw handen.” 自転車 betekent “fiets”. Dit zelfstandig naamwoord is het voorwerp van de handeling; het wordt in de zin gevolgd door を, de partikel die het directe object markeert. Het woord zelf verandert niet voor enkelvoud of meervoud; de context bepaalt het aantal. Hier verwijst de vaste vertaling naar een fiets. 慎重に betekent “voorzichtig” en beschrijft hoe de handeling moet gebeuren. De vorm 慎重な staat vóór een zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld 慎重な人 = “een voorzichtig persoon”; 慎重に is de bijwoordelijke vorm vóór een handeling. 逆さまに betekent hier “ondersteboven”. Met する vormt het de constructie 逆さまにする: iets ondersteboven zetten of maken. Voorbeeld: 箱を逆さまにする。 = “Ik zet de doos ondersteboven.” してください is de beleefde verzoeksvorm van する: して is de te-vorm van する, gevolgd door ください (“alstublieft”). De constructie 〜てください vraagt beleefd om de genoemde handeling, bijvoorbeeld 待ってください。 = “Wacht alstublieft.” Hier vormt してください samen met 逆さまに de handeling “ondersteboven zetten”; してください betekent dus niet op zichzelf dat er alleen iets algemeens moet worden gedaan. De volledige opbouw is: まず (“om te beginnen”) + 自転車を (“de fiets” als voorwerp) + 慎重に (“voorzichtig”) + 逆さまにしてください (“zet die ondersteboven, alstublieft”). Samen betekent de zin: “Begin voorzichtig door de fiets ondersteboven te zetten.”

5. これまで自分でチューブを交換したことがありません。

   Ik heb nog nooit zelf een binnenband vervangen.

   これまで

   tot nu toe

   自分で

   zelf

   チューブ

   binnenband

   交換したことがありません

   nog nooit vervangen hebben

   Uitgebreide uitleg

   これまで betekent hier “tot nu toe” en bakent de periode tot het huidige moment af. Het kan ook “tot dusver” betekenen. 自分で betekent “zelf”. In deze zin verwijst 自分 volgens de vaste vertaling naar de spreker. で markeert hier de manier of uitvoerder van de handeling: de spreker doet het eigenhandig. Voorbeeld: 自分で作りました。 — “Ik heb het zelf gemaakt.” チューブ is hier, in de fietscontext, een binnenband. Het is een leenwoord. Voorbeeld: チューブを見ます。 — “Ik bekijk de binnenband.” 交換したことがありません drukt uit dat de spreker deze handeling nog nooit als ervaring heeft gehad. 交換する betekent “vervangen”; de vorm 交換した is de verleden vorm vóór こと. De herbruikbare constructie is werkwoord in de verleden vorm + ことがある voor “ooit ... hebben gedaan”, en werkwoord in de verleden vorm + ことがない／ありません voor “nog nooit ... hebben gedaan”. Het is dus niet de werkwoordstam die vóór こと staat, maar de verleden vorm. ありません is de beleefde ontkenning van ある in deze constructie. Voorbeeld: その映画を見たことがありません。 — “Ik heb die film nog nooit gezien.” Samen betekent これまで 自分で チューブを 交換したことがありません。: “Ik heb tot nu toe nog nooit zelf een binnenband vervangen.” Het onderwerp “ik” staat in het Japans niet uitgedrukt, maar de vaste Nederlandse vertaling identificeert de spreker als degene die de handeling uitvoert en die deze ervaring niet heeft. De beleefde vorm past bij een neutrale, praktische mededeling.

6. 説明書の指示に注意して従い、どの部品も無理に動かさないでください。

   Volg de instructies zorgvuldig en probeer geen enkel onderdeel met kracht te bewegen.

   説明書

   handleiding

   指示

   instructie

   注意して

   zorgvuldig

   従い

   volgen en

   どの

   welk(e)

   部品

   onderdeel

   無理に

   met kracht

   動かさないでください

   probeer alstublieft niet te bewegen

   Uitgebreide uitleg

   説明書 betekent hier “handleiding”. Het is een zelfstandig naamwoord; 説明 betekent uitleg en 書 verwijst in dit soort samenstellingen naar een geschreven document. Een bruikbaar patroon is Xの説明書: “de handleiding voor X”. 指示 betekent “instructie” of “aanwijzing”. Samen met 説明書の vormt het 説明書の指示: “de instructies van de handleiding”. の verbindt hier de handleiding met de instructies. 注意して komt van het werkwoord 注意する, “opletten” of “aandacht schenken”. De て-vorm kan aangeven hoe de volgende handeling wordt uitgevoerd: 注意して従う betekent dus “oplettend/zorgvuldig volgen”. In deze zin geeft de vaste vertaling de bedoelde lezing “zorgvuldig”. 従い is de verbindende vorm van 従う, “volgen”. Het is hier niet de beleefde bevelsvorm; het verbindt deze handeling met het volgende verzoek. Het patroon 指示に従う betekent “instructies opvolgen”, waarbij に het richtpunt van 従う markeert. De combinatie 注意して従い leidt naar het verzoek dat daarna komt. どの staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent “welk(e)” binnen een groep. In どの部品も krijgt het door も en de daaropvolgende ontkenning de betekenis “geen enkel onderdeel”: de formulering sluit elk onderdeel in zonder er één uit te zonderen. どの staat dus niet op zichzelf als een volledige keuzevraag. 部品 betekent “onderdeel” of “component”. Het is het zelfstandig naamwoord in どの部品も. Voorbeeld: この部品を交換します。 — “Ik vervang dit onderdeel.” Dit is een nieuw oefenvoorbeeld, niet een bewering over de bronzin. 無理に is de bijwoordelijke vorm van 無理, “onredelijke of overmatige kracht/inspanning”. Voor een handeling betekent het hier “met kracht” of “geforceerd”. Het beschrijft de manier waarop bewegen niet mag gebeuren; het betekent niet dat elk bewegen zonder uitzondering verboden is. 動かさないでください is een beleefd verzoek om iets niet te bewegen. 動かす is “bewegen” of “in beweging brengen”; 動かさない is de negatieve vorm, en ないでください maakt daarvan “doe alstublieft niet ...” of, volgens de vaste vertaling hier, “probeer alstublieft niet ...”. Het object van 動かす is in deze zin どの部品も, zodat het verzoek gericht is op geen enkel onderdeel met kracht bewegen. Als geheel verbinden 説明書の指示に注意して従い en どの部品も無理に動かさないでください twee instructies in één beleefde formulering: volg de instructies van de handleiding zorgvuldig en probeer geen enkel onderdeel met kracht te bewegen. 従い verbindt de eerste instructie met het daaropvolgende verzoek; de expliciete beleefde verzoeksvorm staat in 動かさないでください.

7. チューブを交換した後、空気圧を確認したほうがいいですか。

   Moet ik na het vervangen de bandenspanning controleren?

   チューブ

   binnenband

   交換した

   vervangen

   後

   na; daarna

   空気圧

   bandenspanning

   確認した

   gecontroleerd

   ほうがいいですか

   is het beter om …?

   Uitgebreide uitleg

   チューブ betekent hier “binnenband”. Het is een zelfstandig naamwoord; met を wordt het het object van de handeling: チューブを交換する = “de binnenband vervangen”. Een nuttig voorbeeld is 電池を交換する — “de batterij vervangen”. 交換した is de vorm van 交換する (“vervangen”) met een voltooide/verleden vorm. Voor een zelfstandig naamwoord als 後 staat die vorm in Vた後: 交換した後 = “nadat men heeft vervangen” of “na het vervangen”. De Japanse zin noemt bij deze bijzin geen afzonderlijk onderwerp; de vertaling maakt voor de hoofdvraag “ik” expliciet, maar de vorm 交換した zelf markeert niet wie de handeling uitvoerde. 後 (あと) betekent “na” of “erna”. In deze constructie verwijst het naar wat eraan voorafgaat: 交換した後 — “na het vervangen”. De vorm Vた後で is ook gebruikelijk; で verandert hier de kernbetekenis niet. Voorbeeld: 食べた後で薬を飲みます — “Na het eten neem ik medicijnen in.” 空気圧 betekent hier “bandenspanning”. Het is een zelfstandig naamwoord voor de druk van de lucht in de band. Het kan als object staan in 空気圧を確認する: “de bandenspanning controleren”. 確認した komt van 確認する, “controleren” of “nagaan”, en is opnieuw de voltooide/verleden vorm. In deze zin staat hij vóór ほうがいいですか, zodat de constructie Vたほうがいいですか ontstaat. Voorbeeld: 説明書を確認したほうがいいです — “Je kunt de handleiding beter controleren.” ほうがいいですか vraagt of een bepaalde handeling beter of raadzaam is. Na een werkwoord in de Vた-vorm betekent Vたほうがいい doorgaans “het is beter om V te doen” of “je zou V moeten doen”; ですか maakt daar een beleefde vraag van. Het is dus niet alleen een neutrale vraag naar mogelijkheid. Samen vormen de delen: チューブを交換した後 = “na het vervangen van de binnenband”, en 空気圧を確認したほうがいいですか = “is het beter om de bandenspanning te controleren?” De hele uiting vraagt daarom, in de bedoelde vertaling, of de spreker na het vervangen de bandenspanning moet controleren.

8. タイヤはしっかりしているくらいがよいですが、硬すぎてはいけません。

   De band hoort stevig aan te voelen, maar niet te hard.

   タイヤ

   band

   しっかりしている

   stevig zijn

   くらいがよい

   deze mate is wenselijk

   ですが

   maar

   硬すぎてはいけません

   mag niet te hard zijn

   Uitgebreide uitleg

   タイヤ betekent hier “band”. Het is een zelfstandig naamwoord; het Japans markeert meervoud niet automatisch met een aparte uitgang. In タイヤは maakt は van de band het gespreksthema; het markeert niet noodzakelijk het grammaticale onderwerp. しっかりしている betekent hier dat de band stevig is. Deze vorm komt van しっかりする met ている; hier beschrijft ている een toestand. Een bruikbaar patroon is Xはしっかりしている — “X is stevig”. くらいがよい geeft aan dat een bepaalde mate of toestand wenselijk is. Hier verwijst die mate naar de voorafgaande stevigheid: “zo stevig is wenselijk”. くらい geeft hier geen exact getal aan, maar een graad. よい is een formelere variant van いい en betekent hier “goed” of “wenselijk”. ですが betekent “maar” en verbindt de gewenste stevigheid met de beperking erna. Het is hier een beleefde verbindingsvorm met です en が. In informelere taal kan bijvoorbeeld でも dezelfde tegenstelling inleiden. 硬すぎてはいけません betekent “mag niet te hard zijn”. 硬い is het bijvoeglijk naamwoord “hard”. Met すぎる wordt dat 硬すぎる, “te hard”; bij een i-adjectief valt vóór すぎる de slotvorm い weg. てはいけません vormt hier een beleefde negatieve regel: “mag niet …”. Samen betekent タイヤはしっかりしているくらいがよいですが、硬すぎてはいけません。: “De band hoort stevig aan te voelen, maar niet te hard.” Eerst wordt de gewenste stevigheid genoemd; daarna begrenst 硬すぎてはいけません die wens: stevig is goed, overdreven hard niet.

9. 私が最初の手順を試している間、近くにいていただけますか。

   Kunt u in de buurt blijven terwijl ik de eerste stap probeer?

   私が

   ik

   最初の

   eerste

   手順

   stap

   試している

   aan het proberen ben

   間

   terwijl

   近く

   in de buurt

   いていただけますか

   kunt u blijven?

   Uitgebreide uitleg

   私が betekent hier “ik” als degene die de handeling uitvoert. 私 is de vorm voor “ik”; が markeert dit als onderwerp van de bijzin. Japanse werkwoordsvormen veranderen niet naar persoon, dus de persoon wordt hier door 私が aangegeven. 最初の betekent “eerste”. 最初 verwijst naar het begin of de eerste positie, en の verbindt dit met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar contrast is 二番目の voor “tweede”. 手順 betekent hier “stap” in de betekenis van een procedurele stap of instructie. Het kan ook naar een procedure of werkwijze als geheel verwijzen; de vaste vertaling maakt in deze zin de lezing “de eerste stap” duidelijk. 試している komt van 試す, “proberen” of “testen”. De vorm 試している bestaat uit de て-vorm plus いる en geeft hier een handeling aan die op dat moment bezig is: “aan het proberen ben”. 試す is de basisvorm; 試している beschrijft de lopende activiteit. Voorbeeld: 新しい方法を試している。 — “Ik ben een nieuwe methode aan het proberen.” 間 betekent in deze constructie “terwijl” of “gedurende de tijd dat”. Na een bijzin kan een vorm als Vている間 een voortdurende achtergrondhandeling aangeven: 読んでいる間 betekent “terwijl iemand aan het lezen is”. Hier sluit 間 aan op 私が最初の手順を試している, dus op de periode waarin het proberen bezig is. 近く betekent “in de buurt” of “dichtbij”. Het is hier gecombineerd met に in 近くに, waarmee de plaats wordt aangegeven waar iemand zich bevindt. 近く staat dus los van 手順: het zegt waar de aangesprokene moet blijven, niet welke stap wordt geprobeerd. いていただけますか is een beleefde verzoeksvorm. いる is de basisvorm voor zich bevinden of blijven (voor een levend wezen); いて is daarvan de て-vorm. いただけますか gebruikt de constructie Vていただけますか, waarmee de spreker beleefd vraagt of de aangesprokene de handeling als een gunst wil verrichten. In deze zin is de aangesprokene, overeenkomstig de vaste vertaling, degene die in de buurt blijft. Voorbeeld: 少し待っていただけますか。 — “Zou u even kunnen wachten?” Samen vormt 私が最初の手順を試している間 de tijdsbepaling “terwijl ik de eerste stap probeer”. Daarna geeft 近くに de plaats “in de buurt” aan, en いていただけますか vraagt beleefd of de aangesprokene daar wil blijven. De volledige betekenis is daarom: “Kunt u in de buurt blijven terwijl ik de eerste stap probeer?”

10. キットを使っている間、最初の部分を説明しながら案内できます。

    Ik kan u tijdens het gebruik van de set door het eerste deel heen begeleiden.

    キット

    set

    使っている間

    tijdens het gebruiken

    最初の

    eerste

    部分

    deel

    説明しながら

    terwijl ik uitleg

    案内できます

    kan begeleiden

    Uitgebreide uitleg

    キット betekent hier “set” of “kit”. De uitgang を na dit woord markeert de set als object van 使っている: de set is dus wat gebruikt wordt. 使っている間 bouwt een tijdsuitdrukking op met 間 (“terwijl”, “gedurende de tijd dat”). De basisvorm is 使う (“gebruiken”). 使っている is de vorm met ている: hier geeft die een handeling aan die op dat moment bezig is of als gebruikstoestand geldt. Het patroon Vている間 is herbruikbaar, bijvoorbeeld: 音楽を聞いている間、勉強します。 — “Terwijl ik naar muziek luister, studeer ik.” 最初の betekent “eerste” of “eerste deel van een reeks”. 最初 is het zelfstandige woord voor “het begin/de eerste”, en の verbindt het met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Hier zegt 最初の op zichzelf nog niet welk onderdeel “eerste” is; dat wordt ingevuld door 部分. 部分 betekent “deel” of “gedeelte”. Samen vormen 最初の部分 en het objectpartikel を de groep “het eerste deel” als datgene wat verder wordt uitgelegd en begeleid. 部分 is een zelfstandig naamwoord; 最初の beschrijft het ervoor. 説明しながら betekent “terwijl [iemand] uitleg geeft”. 説明する is het werkwoord “uitleggen”; in deze vorm blijft 説明 als woord zichtbaar en wordt する し vóór ながら. Het patroon Vながら verbindt twee gelijktijdige handelingen, meestal met dezelfde handelende persoon: 話しながら歩きます。 — “Ik loop terwijl ik praat.” In de vaste betekenis ondersteunt de vertaling de lezing dat de spreker al begeleidend uitleg geeft. 案内できます betekent hier “kan begeleiden” of “kan u erdoorheen leiden”. De basisvorm is 案内する (“begeleiden”, “de weg wijzen”); 案内できる is de mogelijke vorm (“kunnen begeleiden”), en 案内できます is daarvan de beleefde vorm. Het beleefde einde ます maakt de formulering passend voor een beleefde mededeling. Het woord 案内 zelf betekent ook “begeleiding” of “informatie”, maar in combinatie met する is het hier een werkwoord. De delen worden zo gecombineerd: キットを使っている間 geeft de periode aan, 最初の部分を noemt het gedeelte waar de handeling op gericht is, en 説明しながら案内できます zegt dat de spreker daarbij uitleg gevend kan begeleiden. De volledige betekenis is: “Ik kan u tijdens het gebruik van de set door het eerste deel heen begeleiden.”