Wat te doen na koffie op een laptop | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ノートパソコンの近くにコーヒーをこぼして、キーボードの下に液体が少し入りました。

   Ik heb koffie bij mijn laptop gemorst en er is wat vloeistof onder het toetsenbord gekomen.

   ノートパソコン

   laptop

   近くに

   in de buurt van

   コーヒー

   koffie

   こぼして

   gemorst en …

   キーボード

   toetsenbord

   下に

   eronder / onder …

   液体

   vloeistof

   少し

   een beetje

   入りました

   is naar binnen gekomen

   Uitgebreide uitleg

   ノートパソコン betekent hier “laptop”. Het is een zelfstandig naamwoord; パソコン is de gangbare verkorte vorm voor een computer, terwijl ノート hier het draagbare type specificeert. Voorbeeld: ノートパソコンを使います。 — “Ik gebruik een laptop.” 近くに betekent “in de buurt van”. 近く is de zelfstandige vorm voor “de nabijheid” of “de buurt”; に markeert hier de plaats waar iets gebeurt of zich bevindt. Het patroon Aの近くにB betekent “B bij/in de buurt van A”. In deze zin staat de koffie bij de laptop gemorst; de zin zegt niet dat de laptop zelf de gemorste vloeistof is. コーヒー is het zelfstandig naamwoord “koffie”. De partikel を direct erna markeert hier wat wordt gemorst: コーヒーをこぼす — “koffie morsen”. Voorbeeld: 水をこぼしました。 — “Ik heb water gemorst.” こぼして is de te-vorm van het werkwoord こぼす, “morsen”. De te-vorm verbindt deze handeling met wat daarna komt; hier kan hij worden weergegeven als “en nadat/terwijl ik morste”. De vorm zelf draagt niet de beleefde verleden uitgang; die staat later in 入りました. In deze vaste zin wordt de handelende persoon door de Nederlandse vertaling als “ik” ingevuld, hoewel het Japans geen afzonderlijk onderwerp noemt. キーボード betekent “toetsenbord”. Het is een zelfstandig naamwoord en is hier het referentiepunt voor de plaatsbepaling キーボードの下に: “onder het toetsenbord”. Voorbeeld: キーボードを掃除します。 — “Ik maak het toetsenbord schoon.” 下に betekent hier “onder”. 下 betekent “de onderkant” of “beneden”; に markeert de plaats waar iets terechtkomt of zich bevindt. In キーボードの下に betekent の dat de onderkant wordt verbonden met het toetsenbord: “onder het toetsenbord”. 液体 betekent “vloeistof”. Dit zelfstandig naamwoord is het onderwerp van 入りました: de vloeistof is datgene wat naar binnen is gekomen. De zin noemt niet dat het nog steeds om koffie gaat als afzonderlijke grammaticale keuze; na het morsen wordt het binnengedrongen materiaal hier als “vloeistof” beschreven. 少し betekent “een beetje” of “een kleine hoeveelheid”. Het geeft de hoeveelheid van 液体 aan en staat er direct voor. Het is geen telwoord voor een bepaald aantal; bij een niet-telbare stof geeft het een kleine hoeveelheid aan. Voorbeeld: 水を少し飲みます。 — “Ik drink een beetje water.” 入りました is de beleefde verleden vorm van het intransitieve werkwoord 入る, “naar binnen gaan” of “binnenkomen”. De vorm 入る heeft als verleden beleefde vorm 入りました; de stamverandering hoort bij dit werkwoord, niet bij 液体. Omdat 入る intransitief is, is 液体が het binnenkomende element en niet een door iemand rechtstreeks naar binnen gebracht object. Voorbeeld: 水が箱の中に入りました。 — “Er is water in de doos gekomen.” Samen vormt ノートパソコンの近くにコーヒーをこぼして het eerste deel: bij de laptop is koffie gemorst. De te-vorm こぼして koppelt dat voorval aan het volgende deel. キーボードの下に液体が少し入りました betekent vervolgens dat een kleine hoeveelheid vloeistof onder het toetsenbord naar binnen is gekomen. De volledige betekenis is dus: “Ik heb koffie bij mijn laptop gemorst en er is wat vloeistof onder het toetsenbord gekomen.” De beleefde stijl wordt vooral zichtbaar in 入りました.

2. すぐにコンセントを抜いて、まだ電源が入っているなら電源を切ってください。

   Trek de stekker er meteen uit en zet hem uit als hij nog aanstaat.

   すぐに

   meteen

   コンセント

   stekker

   抜いて

   eruit trekken

   まだ

   nog

   電源

   stroomvoorziening

   入っている

   aanstaan

   なら

   als

   切ってください

   zet uit, alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   すぐに geeft aan dat de handeling zonder uitstel moet gebeuren: “meteen”. Het is een bijwoord en verandert niet naar persoon of aantal. Voorbeeld: すぐに来てください。 — “Kom alstublieft meteen.” コンセント verwijst hier naar de elektrische aansluiting of stekkerverbinding. In combinatie met 抜く betekent het praktisch: de stekker uit het stopcontact halen. Het woord zelf is een zelfstandig naamwoord; het is niet het werkwoord “uittrekken”. 抜いて is de te-vorm van 抜く (“eruit trekken, verwijderen”). De te-vorm kan handelingen met elkaar verbinden: Aして、Bしてください betekent “doe A en doe daarna B, alstublieft”. Hier verbindt 抜いて het onmiddellijk uittrekken van de stekker met de daaropvolgende instructie. まだ betekent “nog” en geeft aan dat een toestand tot dit moment voortduurt. Het staat hier bij de toestand 電源が入っている: de stroomvoorziening staat nog aan. 電源 betekent “stroomvoorziening” of, in deze combinatie, de aan-/uitstand van een apparaat. Het is het zelfstandig naamwoord dat met が als onderwerp van de toestand optreedt: 電源が入っている. Voorbeeld: 電源を入れます。 — “Ik zet de stroom aan.” 入っている is de vorm van 入る (“binnengaan, erin gaan”) met ている. Bij 電源が入っている beschrijft dit niet letterlijk beweging, maar de voortgezette toestand “aanstaan”. Het relevante patroon is 電源が入っている tegenover 電源が切れている (“uit zijn”). なら maakt van de voorafgaande toestand een voorwaarde: “als dat zo is” of hier natuurlijker “als hij nog aanstaat”. De voorwaarde is dus niet alleen まだ, maar de hele toestand まだ電源が入っている. 切ってください bestaat uit de te-vorm 切って van 切る (“afzetten, uitschakelen”) plus ください, een beleefde vraag of instructie. In 電源を切ってください betekent het “zet de stroom uit, alstublieft”. 切る kan in andere contexten ook “snijden” betekenen; hier wordt de betekenis “uitschakelen” bepaald door 電源を. Samen ontstaat de instructie: すぐにコンセントを抜いて — trek de stekker meteen uit de aansluiting — en まだ電源が入っているなら電源を切ってください — zet de stroom uit als die nog aanstaat. De eerste handeling wordt met de te-vorm aan de tweede gekoppeld; de voorwaarde bepaalt wanneer de tweede handeling nodig is.

3. ドライヤーで乾かしてみたほうがいいですか。

   Zal ik proberen het met een föhn te drogen?

   ドライヤー

   föhn

   で

   met (een middel)

   乾かして

   drogen

   みたほうがいいですか

   is het beter om het te proberen?

   Uitgebreide uitleg

   ドライヤー betekent hier “föhn”. Het is een leenwoord en verwijst naar het apparaat waarmee je haar of een ander voorwerp droogt. Voor een ander apparaat is ヘアドライヤー ook mogelijk, maar in deze zin is de korte vorm voldoende. で geeft hier het middel aan: iets doen met of door middel van een bepaald instrument. Het patroon AでB kan dus worden gebruikt voor “B met A”. Voorbeeld: ナイフで切ります。 — “Ik snijd het met een mes.” 乾かして is de te-vorm van 乾かす (“iets drogen”). De te-vorm verbindt dit werkwoord met het volgende element in 乾かしてみる. 乾かす is transitief: het betekent dat iemand iets anders droog maakt. Het intransitieve werkwoord 乾く betekent daarentegen “droog worden”. Voorbeeld: タオルを乾かします。 — “Ik droog de handdoek.” みたほうがいいですか vormt samen met het voorafgaande 乾かして de constructie 〜てみたほうがいいですか. 〜てみる betekent “proberen om … te doen”; みる betekent hier dus niet letterlijk “zien”. ほうがいい geeft aan dat een keuze beter of raadzaam wordt gevonden, en ですか maakt er een beleefde vraag van. In deze zin vraagt de spreker of het beter is dat die zelf probeert het voorwerp te drogen. De vorm みた is hier de verleden vorm van みる binnen deze vaste constructie; dat maakt de uitdrukking niet simpelweg verleden tijd voor de hele handeling. Samen ontstaat: ドライヤーで (“met een föhn”) + 乾かしてみたほうがいいですか (“is het beter als ik probeer het te drogen?”). De vertaling is daarom: “Zal ik proberen het met een föhn te drogen?” Het voorwerp dat gedroogd moet worden wordt in het Japans niet uitgesproken; de vaste vertaling maakt duidelijk dat de spreker naar het drogen van dat eerder besproken voorwerp verwijst. In deze situatie is de vraag beleefd geformuleerd.

4. 熱でさらに壊れることがあります。技術者に点検してもらいましょう。

   Door de hitte kan de schade erger worden. Laat een technicus ernaar kijken.

   熱

   hitte

   さらに

   verder; nog erger

   壊れる

   kapotgaan; beschadigd raken

   ことがあります

   het kan gebeuren dat

   技術者

   technicus

   点検してもらいましょう

   laten inspecteren

   Uitgebreide uitleg

   熱 betekent hier “hitte” en is een zelfstandig naamwoord. In 熱で markeert で de oorzaak of het middel: door de hitte. Een bruikbaar patroon is Aで B: “door/met A gebeurt B”. さらに betekent “verder” of “nog meer” en versterkt hier de verandering: de schade kan door de hitte erger worden. Het staat vóór 壊れる en wijst dus op een verdere mate van beschadiging, niet op een extra afzonderlijke handeling. 壊れる is de intransitieve vorm “kapotgaan” of “beschadigd raken”. De vorm eindigt hier op る; de woordenboekvorm is eveneens 壊れる. De intransitieve vorm beschrijft wat er met iets gebeurt. De transitieve vorm 壊す betekent “iets kapotmaken” en heeft een veroorzaker als handelend subject. ことがあります bestaat uit こと (“gebeurtenis/geval”) en あります (“er is/het bestaat”). Na een werkwoord in de gewone vorm geeft V-ことがあります aan dat het kan voorkomen dat V gebeurt. Hier betekent 壊れることがあります: “het kan gebeuren dat het beschadigd raakt”. Samen met 熱でさらに wordt dat “door de hitte kan het nog verder beschadigd raken”. 技術者 betekent “technicus” en is een zelfstandig naamwoord voor de persoon die de inspectie uitvoert. In 技術者に markeert に de persoon die de handeling namens of ten behoeve van de spreker uitvoert in de constructie met もらう. 点検してもらいましょう bevat 点検する, “inspecteren of controleren”, gevolgd door してもらう: de spreker laat iemand iets doen of ontvangt die hulp. ましょう is de vorm voor een voorstel of gezamenlijke aansporing. De volledige vorm betekent hier daarom: “laten we een technicus ernaar laten kijken” of natuurlijker: “laat een technicus het inspecteren”. De twee zinnen bouwen zo op elkaar voort: 熱でさらに壊れることがあります zegt dat de hitte de beschadiging nog erger kan maken. 技術者に点検してもらいましょう stelt vervolgens voor om een technicus de situatie te laten controleren. Samen betekent de uiting: “Door de hitte kan de schade erger worden. Laat een technicus ernaar kijken.”

5. 私のプロジェクトファイルがノートパソコンに入っているので、心配です。

   Ik maak me zorgen, omdat mijn projectbestanden erop staan.

   私の

   mijn

   プロジェクトファイル

   projectbestand

   ノートパソコン

   laptop

   入っている

   erin zitten

   ので

   omdat

   心配です

   ik maak me zorgen

   Uitgebreide uitleg

   私の betekent hier “mijn”. 私 is de eerste-persoonsvorm voor “ik/mij”; の verbindt die persoon met wat bezit of erbij hoort. Het patroon AのB betekent dus “B van A” of “A’s B”. Het aantal wordt in het Japans niet in deze vorm gemarkeerd. プロジェクトファイル is een samengesteld leenwoord voor “projectbestand”. De vorm geeft op zichzelf geen enkelvoud of meervoud aan; de vaste vertaling maakt hier “mijn projectbestanden” de bedoelde lezing. Het partikel が na deze woordgroep markeert de bestanden als datgene waarover de volgende toestand wordt beschreven. ノートパソコン betekent “laptop”. Met に wordt hier de plaats of het opslagmedium aangewezen: de bestanden bevinden zich op/in de laptop. Bijvoorbeeld: 写真がスマートフォンに入っています。 — “De foto’s staan op de smartphone.” 入っている komt van het werkwoord 入る (“binnengaan”, “erin komen”). 入っている beschrijft hier de bestaande toestand dat iets erin zit of opgeslagen is; het gaat niet noodzakelijk om het moment waarop het erin kwam. De vorm 〜ている kan afhankelijk van het werkwoord een voortgaande handeling of een resultaattoestand uitdrukken. ので maakt van het voorafgaande een reden: 入っているので betekent hier “omdat het/de bestanden erin staan”. Het sluit aan op de gewone vorm 入っている en klinkt vaak wat zachter of verklarender dan een kortere redenverbinding. 心配です betekent “ik maak me zorgen” of “ik ben bezorgd”. 心配 is hier het woord voor bezorgdheid; です maakt de uitdrukking beleefd. Een bruikbaar contrast is 安心しています — “ik ben gerustgesteld”; dat is een andere toestand, niet een vorm van 心配です. Samen vormt 私のプロジェクトファイルがノートパソコンに入っているので de reden: “omdat mijn projectbestanden op/in de laptop staan”. Daarna geeft 心配です de reactie van de spreker: “maak ik me zorgen”. De volledige betekenis is daarom: “Ik maak me zorgen, omdat mijn projectbestanden erop staan.”

6. もう一度ノートパソコンに触る前に、別の端末からクラウドのバックアップを確認してください。

   Controleer je cloudback-up op een ander apparaat voordat je de laptop weer aanraakt.

   もう一度

   nog een keer

   ノートパソコン

   laptop

   に触る

   aanraken

   前に

   voordat

   別の

   ander

   端末

   apparaat

   から

   vanaf

   クラウド

   cloud

   バックアップ

   back-up

   確認してください

   controleer alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   もう一度 betekent hier “opnieuw” of “nog een keer”. Het geeft aan dat het aanraken opnieuw zou gebeuren; het zegt niet hoeveel eerdere keren er precies waren. ノートパソコン betekent “laptop”. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin wordt het verbonden met に, omdat 触る het aangeraakte object met に markeert. に触る betekent “aanraken”. De basisvorm van het werkwoord is 触る (さわる); in deze zin staat het in de niet-verleden vorm. Bij dit gebruik staat het aangeraakte object met に: 画面に触る = “het scherm aanraken”. Het is niet hetzelfde als 見る (“kijken”) of 使う (“gebruiken”). 前に betekent in deze constructie “voordat”. Een werkwoord in de gewone niet-verleden vorm kan voor 前に staan: 寝る前に = “voordat je gaat slapen”. Hier vormt ノートパソコンに触る前に samen de tijdsbijzin “voordat je de laptop weer aanraakt”. 別の betekent “een ander” of “een verschillend”. 別 wordt met の aan een zelfstandig naamwoord gekoppeld, zoals in 別の方法 (“een andere methode”). In deze zin beschrijft het 端末, niet de cloudback-up. 端末 betekent “apparaat” of, afhankelijk van de context, “terminal”. Hier is de bedoelde betekenis het andere apparaat van waaruit je de handeling uitvoert. 別の端末 betekent dus “een ander apparaat”. から markeert hier de bron of het apparaat van waaruit iets wordt gecontroleerd: 端末から = “vanaf een apparaat”. Het hoeft hier geen vertrekplaats voor een persoon te betekenen. クラウド betekent “cloud” en バックアップ betekent “back-up”. Samen is クラウドのバックアップ een cloudback-up; の verbindt het eerste zelfstandig naamwoord met het tweede en geeft de relatie ertussen aan. Een vergelijkbaar patroon is 会社のファイル = “de bestanden van het bedrijf”. 確認してください is een beleefd verzoek: “controleer alstublieft” of natuurlijker “controleer”. De basisvorm is 確認する (“controleren/verifiëren”). してください bestaat hier uit して, de verbindingsvorm van する, plus ください, en vraagt de luisteraar om de handeling uit te voeren. Een voorbeeld is 名前を確認してください。 = “Controleer alstublieft de naam.” De zin bouwt zo op: もう一度 geeft “opnieuw” aan; ノートパソコンに触る前に betekent “voordat je de laptop weer aanraakt”; 別の端末から geeft het andere apparaat als bron aan; en クラウドのバックアップを確認してください vraagt om de cloudback-up te controleren. Samen betekent de hele uiting: “Controleer je cloudback-up op een ander apparaat voordat je de laptop weer aanraakt.”

7. ほとんどのファイルはすでに同期されていました。

   De meeste bestanden waren al gesynchroniseerd.

   ほとんどの

   de meeste

   ファイル

   bestand

   すでに

   al

   同期されていました

   waren gesynchroniseerd

   Uitgebreide uitleg

   ほとんどの betekent hier “de meeste”. ほとんど geeft een groot deel aan, maar niet noodzakelijk alle exemplaren; の verbindt deze aanduiding van een deel met het zelfstandig naamwoord dat erop volgt. Herbruikbaar patroon: ほとんどの + zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: ほとんどの学生が来ました。 — “De meeste studenten zijn gekomen.” ファイル is het zelfstandig naamwoord “bestand”. Het is een leenwoord; het Japans markeert hier geen meervoudsvorm aan het woord zelf. Dat het om meerdere bestanden gaat, blijkt in deze zin uit ほとんどの. すでに betekent “al” of “reeds” en plaatst de beschreven toestand vóór een relevant tijdstip. Voorbeeld: すでに終わっています。 — “Het is al afgelopen.” 同期されていました betekent hier “waren gesynchroniseerd”. De basisvorm is 同期する (“synchroniseren”). In de waargenomen vorm staat 同期される, de passieve vorm: de bestanden worden niet als uitvoerders voorgesteld, maar als datgene waarop het synchroniseren betrekking heeft. 〜ている kan een voortdurende of bereikte toestand uitdrukken; in het verleden wordt dat 〜ていた. De beleefde verleden vorm daarvan is 〜ていました. Hier beschrijft die vorm dus een bestaande toestand in het verleden, niet eenvoudigweg een losse handeling “synchroniseerde”. Samen vormt ほとんどのファイル het onderwerp: “de meeste bestanden”. すでに voegt “al” toe, en 同期されていました zegt dat die bestanden toen in de gesynchroniseerde toestand waren. De volledige betekenis is: ほとんどのファイルはすでに同期されていました。 — “De meeste bestanden waren al gesynchroniseerd.”

8. ノートパソコンの電源は切ったままにして、すぐに起動しようとしないでください。

   Laat de laptop uitstaan en probeer hem niet te snel aan te zetten.

   ノートパソコン

   laptop

   電源

   stroomvoorziening

   切った

   uitgezet

   ままにして

   zo laten

   すぐに

   meteen

   起動しようとしないでください

   probeer hem niet op te starten

   Uitgebreide uitleg

   ノートパソコン betekent hier “laptop”. Het is een zelfstandig naamwoord; in een nieuwe zin kan het bijvoorbeeld onderwerp of lijdend voorwerp zijn: ノートパソコンを使います。— “Ik gebruik een laptop.” 電源 betekent “stroomvoorziening” en verwijst in deze zin naar de aan/uitstatus van de laptop. Samen met の vormt ノートパソコンの電源 een zelfstandig naamwoordelijk geheel: “de stroomvoorziening van de laptop”. 切った is de verleden vorm van het werkwoord 切る. In deze context betekent 切る “uitzetten”, dus 切った is “uitgezet”. De vorm op -た geeft hier een voorafgaande toestand aan in de constructie die erop volgt; het betekent niet dat 切る hier “snijden” betekent. ままにして gebruikt de herbruikbare constructie Vたままにする: iets in de toestand van de voltooide handeling laten. 切ったままにして betekent daarom “laat hem uitstaan” of letterlijker “laat hem in uitgezette toestand”. して is de te-vorm van する en verbindt dit eerste deel met het daaropvolgende verzoek. Het beleefde ください staat pas aan het einde van de daaropvolgende verbodsvorm; het staat dus niet direct na して. すぐに betekent “meteen” of “direct”. Het geeft aan dat iets zonder uitstel gebeurt. Bijvoorbeeld: すぐに来てください。— “Kom alstublieft meteen.” 起動しようとしないでください bevat een tweede belangrijke constructie. 起動する betekent “opstarten”; de volitieve vorm 起動しよう combineert met とする om “proberen op te starten” te vormen. De vorm しないでください is een beleefd verzoek om iets niet te doen: “probeer alstublieft niet …”. In deze zin is de bedoelde handeling het opstarten van de laptop, zoals ook in de vaste vertaling. De zin bouwt dus eerst het verzoek op om de stroomvoorziening van de laptop in de uitgezette toestand te laten: ノートパソコンの電源は切ったままにして. Daarna volgt het aanvullende verzoek om niet meteen te proberen hem op te starten: すぐに起動しようとしないでください. Samen betekent dit: “Laat de laptop uitstaan en probeer hem niet te snel aan te zetten.”

9. 私はノートパソコンを技術者のところへ持って行って、次に何をすればいいか聞きます。

   Ik breng hem naar een technicus en vraag wat de volgende stap is.

   私は

   ik (als onderwerp/topic)

   ノートパソコン

   laptop

   技術者

   technicus

   のところへ

   naar de plek van … toe

   持って行って

   brengen/meenemen en …

   次に

   vervolgens

   何をすればいいか

   wat ik moet doen

   聞きます

   vragen

   Uitgebreide uitleg

   私は markeert 私 als onderwerp of gespreksthema: de spreker. 私 is de zelfstandige vorm “ik”; は is de topicmarkeerder. Het onderwerp van volgende delen kan in het Japans onuitgesproken blijven wanneer de context duidelijk maakt dat het om dezelfde spreker gaat. ノートパソコン betekent hier “laptop”. Het woord staat met を als object van de handeling: de laptop is wat naar de technicus wordt gebracht. Een bruikbaar patroon is Xを持って行く: X ergens naartoe brengen of meenemen. In de context verwijst het Nederlandse “hem” dus naar deze laptop, niet naar een grammaticaal mannelijk persoon. 技術者 betekent “technicus” of “technisch deskundige”. In 技術者のところ geeft の een relatie aan: letterlijk de plaats of het werkadres van de technicus. ところ betekent “plaats” of “plek”. Samen met へ vormt dit een richting: 技術者のところへ betekent “naar de plek van de technicus toe”, hier natuurlijk opgevat als naar de technicus. 持って行って is de verbindende vorm van 持って行く, “brengen/meenemen”. Het deel 持って is de te-vorm van 持つ, “dragen/vasthouden”, en 行って is de te-vorm van 行く, “gaan”. In deze vaste combinatie beschrijft 持って行く het meenemen van iets weg van de huidige plaats naar een andere plaats. De te-vorm verbindt deze handeling met de volgende handeling: eerst brengt de spreker de laptop weg, daarna vraagt die iets. De te-vorm is hier dus niet op zichzelf een verleden tijd. 次に betekent “vervolgens” of “als volgende stap”. Het maakt de volgorde expliciet en hoort bij wat daarna wordt gevraagd of gedaan. 何をすればいいか is een ingebedde vraag: “wat ik moet doen” of “wat de volgende stap is”. 何 is “wat” en krijgt を als object van する, “doen”. すれば is de conditionele vorm van する; いい betekent hier “goed/juist”. Het patroon V-ばいい vraagt welke handeling passend is, vergelijkbaar met “wat moet ik doen?” か sluit deze inhoudsvraag af wanneer zij onderdeel is van een grotere zin. Het weggelaten onderwerp wordt hier vanuit de zin als de spreker begrepen, zonder dat Japans dat onderwerp opnieuw hoeft te noemen. 聞きます betekent in deze context “vragen”. De basisvorm is 聞く; 聞きます is de beleefde niet-verleden vorm. 聞く kan ook “horen” of “luisteren” betekenen, maar met een inhoudsvraag als 何をすればいいか betekent het hier “vragen wat …”. Een nuttig patroon is XにYを聞く: aan X naar Y vragen. In deze zin is de technicus de persoon aan wie de vraag gericht is, terwijl de inhoud van de vraag ervoor staat. De volledige structuur is: 私は (ik als onderwerp/thema) + ノートパソコンを (de laptop als object) + 技術者のところへ (naar de technicus toe) + 持って行って (brengen en vervolgens) + 次に何をすればいいか (wat de volgende stap is) + 聞きます (vraag). De betekenis is daarom: “Ik breng de laptop naar een technicus en vraag wat de volgende stap is.” De beleefde vorm 聞きます maakt de uiting geschikt voor een neutrale of beleefde situatie.

10. 技術者なら、損傷を悪化させずにノートパソコンを点検できます。

    Een technicus kan hem controleren zonder de schade erger te maken.

    技術者

    technicus

    なら

    als …

    損傷

    schade

    悪化させずに

    zonder erger te maken

    ノートパソコン

    laptop

    点検できます

    kan controleren

    Uitgebreide uitleg

    技術者 betekent hier “technicus”. Het is een zelfstandig naamwoord. In combinatie met なら vormt het de voorwaarde: 技術者なら = “als iemand een technicus is” of, in deze vertaalde lezing, “als het om een technicus gaat”. なら kan ook na andere zelfstandige naamwoorden staan, bijvoorbeeld 学生なら (“als iemand student is”). なら maakt van het voorafgaande naamwoord een voorwaarde of uitgangspunt. De vorm zelf geeft niet aan wie precies de technicus is; de vaste vertaling gebruikt hier een technicus als degene die de handeling kan uitvoeren. 損傷 betekent “schade” of “beschadiging”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 損傷を is het gemarkeerd als datgene waarop de volgende handeling gericht is: de schade wordt erger gemaakt. Een bruikbaar verwant woord is 傷 (“wond” of “beschadiging”), maar 損傷 is hier de meer formele term voor schade. 悪化させずに betekent hier “zonder erger te maken”. Het bevat 悪化させる, “erger maken / laten verslechteren”, en ずに, “zonder … te doen”. De vorm させる laat zien dat het onderwerp een verslechtering veroorzaakt; 悪化する betekent daarentegen “erger worden” zonder zo’n veroorzaker te benadrukken. Voorbeeld: 状況を悪化させずに話し合う。 — “Overleggen zonder de situatie erger te maken.” ノートパソコン betekent “laptop”. Dit zelfstandig naamwoord is in de zin het object van de controlehandeling. In de vaste vertaling verwijst “hem” naar deze laptop; het Nederlandse voornaamwoord maakt het Japanse object dus expliciet in de betekenis. 点検できます betekent “kan controleren” of “kan inspecteren”. De basisvorm is 点検する, “controleren/inspecteren”; 点検できる is de mogelijkheid-vorm, “kunnen controleren”, en 点検できます is daarvan de beleefde niet-verleden vorm. ます maakt de formulering beleefd. Voorbeeld: 専門家が機械を点検できます。 — “Een deskundige kan de machine inspecteren.” Samen geeft 技術者なら de voorwaarde “als het om een technicus gaat”, 損傷を悪化させずに de manier waarop de handeling gebeurt — zonder de schade erger te maken — en ノートパソコンを点検できます de hoofdhandeling: de technicus kan de laptop inspecteren. De volledige betekenis is daarom: “Een technicus kan hem controleren zonder de schade erger te maken.”