Flexibel plannen tijdens een hittegolf | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 熱波は続くと予想されています。

   De hittegolf zal naar verwachting aanhouden.

   熱波

   hittegolf

   続く

   aanhouden; voortduren

   と予想されています

   naar verwachting; er wordt verwacht dat

   Uitgebreide uitleg

   熱波 betekent hier “hittegolf”. Het is een zelfstandig naamwoord: 熱 is “hitte” en 波 is “golf”, maar samen vormen ze het vaste woord “hittegolf”. 続く betekent hier “aanhouden” of “voortduren”. Dit is de woordenboekvorm; de vorm verandert niet omdat 熱波 het onderwerp is. De niet-verleden vorm kan in een voorspelling naar de toekomst verwijzen. Bijvoorbeeld: 雨が続く。 — “De regen houdt aan.” と予想されています geeft aan dat iets als verwachting of voorspelling geldt. と markeert hier de inhoud van de voorspelling: 続くと is “dat het aanhoudt”. 予想する betekent “voorspellen” of “verwachten”; 予想される is de passieve vorm, “verwacht worden”. In 予想されています staat die vorm bovendien in 〜ている, waardoor de huidige geldigheid van de verwachting wordt uitgedrukt. De beleefde vorm 〜ます maakt dit passend voor een neutrale, beleefde mededeling. Samen vormt 熱波は続くと予想されています de betekenis: “De hittegolf zal naar verwachting aanhouden.” 熱波は stelt de hittegolf als onderwerp of gespreksthema voor; 続く beschrijft dat zij voortduurt; en と予想されています presenteert dat voortduren als de huidige verwachting. De zin is neutraal en geschikt voor een informatieve mededeling.

2. それなら、外ですることは、一日のうち涼しい時間帯に計画するべきです。

   Dan moeten we alles wat we buiten doen voor het koelere deel van de dag plannen.

   それなら

   dan; in dat geval

   外で

   buiten

   する

   doen

   こと

   het doen; handeling

   一日のうち

   gedurende een deel van de dag

   涼しい

   koel

   時間帯

   tijdstip; tijdsperiode

   計画する

   plannen

   べきです

   zou moeten

   Uitgebreide uitleg

   それなら verwijst naar de voorafgaande voorwaarde of situatie en betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het is een herbruikbaar patroon om een gevolg aan te kondigen: それなら、始めましょう。— “Dan beginnen we.” 外で betekent “buiten”. De vorm で markeert hier de plaats waar de handeling plaatsvindt. In 外でする betekent het geheel dus “buiten doen”; 外で op zichzelf voegt nog niet de betekenis van する toe. する is de basisvorm “doen”. Deze vorm kan in een zelfstandig naamwoordachtige constructie staan, zoals 外ですること: “het doen van iets buiten” of natuurlijker “wat we buiten doen”. De Japanse zin noemt het onderwerp van する niet afzonderlijk; de Nederlandse vertaling geeft daarvoor “we” als de bedoelde actor. こと maakt van een handeling of gebeurtenis een zelfstandig naamwoordachtige eenheid. In 外ですること bundelt het de hele voorafgaande handeling: “wat men buiten doet” / “buitenactiviteiten”. Het staat dus niet alleen voor een concreet voorwerp. 一日のうち betekent “binnen één dag” of “een deel van de dag”. うち geeft hier een afgebakend deel binnen een geheel aan. Het patroon Aのうち kan ook worden gebruikt voor “binnen A” of “uit de groep A”, afhankelijk van wat A aanduidt. 涼しい is de basisvorm van het i-adjectief “koel”. Voor een zelfstandig naamwoord staat deze vorm direct ervoor: 涼しい時間帯 — “een koele tijdsperiode”. In deze zin wordt niet door een afzonderlijke Japanse vergelijkingsvorm beweerd dat deze periode koeler is dan een andere; de vertaling “het koelere deel” maakt de bedoelde keuze binnen de dag natuurlijk duidelijk. 時間帯 betekent een tijdsblok of tijdsperiode, niet slechts een enkel moment. Samen met 涼しい vormt het 涼しい時間帯: “de koele tijdsperiode”. 計画する is een werkwoord op basisvorm en betekent “plannen”. De vorm eindigt op する, een veelvoorkomende manier waarop Japanse werkwoorden gevormd zijn bij woorden die een activiteit of plan aanduiden. Een eenvoudig voorbeeld is 旅行を計画する — “een reis plannen”. べきです drukt uit dat iets volgens de spreker gedaan hoort te worden of de juiste handelwijze is. In 計画するべきです volgt het na de basisvorm 計画する; samen betekent dit “zou moeten plannen” of “hoort te plannen”. べき staat dus niet voor een zelfstandig concreet ding, maar voor normatieve gepastheid. De beleefde vorm です maakt de uitdrukking beleefd; de kern van de aanbeveling blijft べき. De opbouw is: それなら (“dan”), 外ですること (“wat we buiten doen”), は als onderwerpsthema, 一日のうち涼しい時間帯に (“naar/binnen de koele tijdsperiode van de dag”) en 計画するべきです (“hoort te plannen”). Als geheel betekent de zin: “Dan moeten we alles wat we buiten doen voor het koelere deel van de dag plannen.”

3. 私は市場に行きたかったのですが、人混みで難しくなるかもしれません。

   Ik wilde naar de markt gaan, maar door de drukte kan het lastiger worden.

   私は

   ik

   市場

   markt

   行きたかった

   wilde gaan

   のですが

   maar

   人混み

   drukte

   難しくなる

   moeilijker worden

   かもしれません

   kan misschien

   Uitgebreide uitleg

   私は markeert 私 als gespreksonderwerp: hier is dat “ik”. は is een topicmarkeerder; in deze zin valt het gespreksonderwerp samen met de handelende persoon, maar は is niet op zichzelf een subjectmarkeerder. De vorm 私 verandert niet naar persoon of getal. Voorbeeld: 私は学生です。— “Ik ben student.” 市場 betekent hier “markt”. Met に kan het een bestemming aanduiden: 市場に betekent “naar de markt”. Voorbeeld: 市場に行きます。— “Ik ga naar de markt.” 行きたかった drukt een verlangen in het verleden uit: “wilde gaan”. De basisvorm is 行く “gaan”; 行きたい betekent “willen gaan”, en de verleden vorm daarvan is 行きたかった. Voorbeeld: 映画を見たかった。— “Ik wilde een film zien.” のですが verbindt de eerste mededeling met wat erop volgt en geeft hier een overgang met contrast, ongeveer “maar”. のです／のだ kan ook een verklarende toon geven; in deze vorm zorgt が voor de aansluiting op het volgende deel. 人混み is een zelfstandig naamwoord voor “drukte” of “een mensenmenigte”. Met で duidt 人混み hier de omstandigheid aan die het moeilijker kan maken: 人混みで betekent “door de drukte”. Voorbeeld: 人混みで歩きにくいです。— “Door de drukte is het moeilijk lopen.” 難しくなる betekent “moeilijker worden”. 難しい is het bijvoeglijk naamwoord “moeilijk”; vóór なる krijgt een i-bijvoeglijk naamwoord de vorm op く: 難しく + なる. なる betekent “worden”. De constructie [bijvoeglijk naamwoord in く-vorm] + なる drukt een verandering naar een toestand uit. Voorbeeld: 道が狭くなる。— “De weg wordt smaller.” かもしれません drukt mogelijkheid uit: “misschien” of “kan mogelijk”. かもしれない is de niet-verleden vorm; かもしれません is de beleefde variant. Hier gaat het om de mogelijkheid dat iets moeilijker wordt, niet om een vaststaand resultaat. Voorbeeld: 明日は雨かもしれません。— “Morgen regent het misschien.” Samen vormen 市場に行きたかった de betekenis “naar de markt wilde gaan”. 人混みで beschrijft de omstandigheid, en 難しくなるかもしれません geeft aan dat het daardoor mogelijk moeilijker wordt. のですが verbindt beide delen met een contrast. De hele zin betekent: “Ik wilde naar de markt gaan, maar door de drukte kan het lastiger worden.”

4. その暑さでは、人の少ない時間を選び、立ったまま待つのは避けるべきです。

   Met die hitte moeten we een rustigere tijd kiezen en vermijden dat we onnodig blijven staan.

   その

   die/dat

   暑さ

   hitte

   人

   persoon; mensen

   少ない

   weinig zijn

   時間

   tijd; tijdstip

   選び

   kiezen

   立ったまま

   blijven staan; staand blijven

   待つ

   wachten

   避けるべきです

   zou moeten vermijden

   Uitgebreide uitleg

   その betekent hier “die/dat” en verwijst naar hitte die in de situatie als bepaald of bekend wordt opgevat. Het is een aanwijzend woord; het zegt op zichzelf niet hoeveel of welke soort hitte. 暑さ betekent hier “hitte”. Het is een zelfstandig naamwoord dat samenhangt met 暑い “heet”; het achtervoegsel -さ maakt van een eigenschap een naam voor die eigenschap. Vergelijk 暑い日 “een hete dag” met 暑さ “de hitte”. 人 betekent hier “mensen” in de uitdrukking 人の少ない時間. Het woord kan ook “persoon” betekenen; de context ondersteunt hier de meervoudige lezing. In 人の少ない verbindt の het eerste zelfstandig naamwoord met de daaropvolgende beschrijving: letterlijk is dit een tijd waarin er weinig mensen zijn. 少ない betekent “weinig zijn”. Dit is de vorm die vóór 時間 staat: 人の少ない時間 betekent “een tijd met weinig mensen” of natuurlijker “een rustigere tijd”. Het is niet hetzelfde als 少し “een beetje; een kleine hoeveelheid”, dat meestal een hoeveelheid aanduidt. 時間 betekent “tijd” of “tijdstip”. Hier gaat het om een geschikt tijdstip of een periode waarin men iets kan doen. Samen met 人の少ない vormt het de tijd die gekozen wordt. 選び komt van 選ぶ, “kiezen”. 選び is de verbindende vorm van dit werkwoord en koppelt het kiezen aan het volgende deel: 人の少ない時間を選び、… = “een rustigere tijd kiezen en …”. Het object wordt met を gemarkeerd; 人の少ない時間 is dus wat gekozen wordt. 立ったまま betekent “blijvend staan” of “terwijl men blijft staan”. Het bestaat uit 立つ “staan” en まま, dat aangeeft dat een toestand onveranderd blijft. 立った is de vorm van 立つ die hier vóór まま staat; dit betekent niet noodzakelijk dat het hele staan al vóór het wachten is afgelopen. Voorbeeld: 座ったまま話す betekent “praten terwijl je blijft zitten”. 待つ betekent “wachten”. In 立ったまま待つ is het wachten de handeling die men uitvoert terwijl men in staande toestand blijft. 待つ is de woordenboekvorm en staat hier vóór の, waarmee de hele handeling als een benoembare activiteit wordt behandeld. 避けるべきです betekent “zou moeten vermijden” of “moet vermijden”. 避ける betekent “vermijden”; べきだ drukt uit dat iets volgens de situatie de juiste of aanbevolen keuze is, en です maakt de formulering beleefd. Hier is 避ける het werkwoord waarop べき betrekking heeft. Het bruikbare patroon V-るべきです betekent ongeveer “men zou V moeten doen”. In その暑さでは geeft では de omstandigheden aan: “met die hitte” of “onder die hitte”. Daarna volgt 人の少ない時間を選び: men kiest een tijd waarin weinig mensen zijn. De komma verbindt dit met het tweede advies. In 立ったまま待つのは避けるべきです maakt の de voorafgaande handeling tot een zelfstandig benoembare eenheid, en は maakt die eenheid het onderwerp van bespreking of oordeel: blijven staan terwijl men wacht, moet men vermijden. Het niet uitgedrukte onderwerp wordt in de vaste vertaling als “we” opgevat. De volledige betekenis is dus: “Met die hitte moeten we een rustigere tijd kiezen en vermijden dat we onnodig blijven staan.”

5. 私たちは日陰のある通りを通り、必要なら屋内で休めます。

   We kunnen straten met schaduw nemen en binnen rusten als dat nodig is.

   私たちは

   wij

   日陰

   schaduw

   ある

   aanwezig zijn / er zijn

   通り

   straat

   通り

   erdoorheen gaan

   必要なら

   als dat nodig is

   屋内

   binnen / binnenshuis

   休めます

   kunnen rusten

   Uitgebreide uitleg

   私たちは betekent hier “wij” en markeert de spreker met de andere betrokken personen als onderwerp of thema. 私たち is de eerste persoon meervoud; は markeert het thema. Voorbeeld: 私たちは歩きます。 — “Wij lopen.” 日陰 betekent “schaduw” of “een schaduwrijke plek”, hier als bescherming tegen direct zonlicht. Een bruikbaar contrast is 日なた — “een zonnige plek”. ある drukt bij niet-levende zaken uit dat iets aanwezig is of zich ergens bevindt. In 日陰のある通り betekent het dat er schaduw in de straat aanwezig is. Het patroon X のある Y betekent hier “een Y waarin X aanwezig is”; voor mensen en dieren wordt doorgaans いる gebruikt. De eerste 通り is het zelfstandig naamwoord “straat”. In 日陰のある通り is het de straat waarin schaduw aanwezig is, en を markeert die straat als object van de volgende handeling. Het aantal wordt in deze vorm niet afzonderlijk gemarkeerd; de vaste Nederlandse vertaling gebruikt het meervoud “straten”. De tweede 通り is de continuatieve vorm van 通る, “door een plaats gaan” of “passeren”. 通り、 verbindt deze handeling met het vervolg. Dit is dus niet hetzelfde woordgebruik als de voorafgaande 通り (“straat”), ook al hebben beide vormen dezelfde spelling. Voorbeeld: 道を通る。 — “Door de straat gaan.” 必要なら betekent “als dat nodig is” of “indien nodig”. 必要 betekent “nodig/noodzaak”, en なら maakt er hier een voorwaarde van: X なら betekent ongeveer “als X het geval is”. Voorbeeld: 必要なら連絡してください。 — “Neem contact op als dat nodig is.” 屋内 betekent “binnen” of “binnenshuis”. In 屋内で markeert で de plaats waar 休む gebeurt; het betekent dus “binnen rusten”, niet “naar binnen gaan”. 屋外 betekent “buiten” of “buitenshuis”. 休めます betekent hier “kunnen rusten”. De basisvorm is 休む (“rusten”); 休める is de mogelijkheidvorm, en de beleefde vorm daarvan is 休めます. Deze vorm drukt uit dat de betrokken personen de mogelijkheid hebben om te rusten, niet dat ze zeker daadwerkelijk rusten. Voorbeeld: ここで休めます。 — “We kunnen hier rusten.” Samengevoegd betekent 日陰のある通りを通り “door straten gaan die schaduw hebben”. 必要なら voegt de voorwaarde “als dat nodig is” toe, en 屋内で休めます betekent “we kunnen binnen rusten”. De hele uiting betekent: “Wij kunnen straten met schaduw nemen en binnen rusten als dat nodig is.”

6. そうすれば、暑さがひどくなっても、私たちはもっと柔軟に対応できます。

   Daardoor kunnen we flexibeler reageren als de hitte erger wordt.

   そうすれば

   daardoor

   暑さ

   hitte

   ひどくなっても

   zelfs als het erger wordt

   私たち

   wij

   もっと

   meer

   柔軟に

   flexibel

   対応できます

   kunnen reageren

   Uitgebreide uitleg

   そうすれば verwijst naar een gevolg van de vooraf genoemde handeling of voorwaarde en betekent hier “daardoor” of “als dat gebeurt”. Het patroon そうすれば、… kan opnieuw worden gebruikt om een gevolg in te leiden. Voorbeeld: そうすれば、間に合います。 — “Dan zijn we op tijd.” 暑さ betekent hier “de hitte”. Het is een zelfstandig naamwoord, gevormd uit 暑い (“heet”) met -さ, een vorm die van een eigenschap een naam maakt. Vergelijk 暑い voor “heet” en 暑さ voor “hitte”. Voorbeeld: 暑さに気をつけてください。 — “Let op de hitte.” ひどくなっても betekent hier “zelfs als het erger wordt”. De basisvorm is ひどい (“erg”, “hevig”); ひどくなる betekent “erger worden”, waarbij -くなる een verandering naar een eigenschap uitdrukt. In なっても voegt -ても de betekenis “zelfs als” of “ook wanneer” toe. De vorm verwijst hier naar het erger worden van de hitte, niet naar een apart genoemde persoon. Voorbeeld: 雨が強くなっても、出かけます。 — “Zelfs als de regen heviger wordt, ga ik eropuit.” 私たち betekent “wij” en verwijst naar de groep waartoe de spreker behoort. Deze vorm blijft hetzelfde voor onderwerp- en objectrollen; de rol blijkt uit de zin. Voorbeeld: 私たちは歩きます。 — “Wij lopen.” もっと betekent “meer” of “nog meer” en versterkt hier 柔軟に: de manier van reageren wordt flexibeler dan voorheen of dan een eerder genoemd niveau. Voorbeeld: もっとゆっくり話してください。 — “Spreek alstublieft langzamer.” 柔軟に betekent “flexibel”. Het is de bijwoordelijke vorm van het な-bijvoeglijke woord 柔軟な (“flexibel”); vóór een werkwoord krijgt het de vorm 柔軟に. Zo beschrijft het niet de groep zelf, maar de manier waarop zij reageert. Voorbeeld: 柔軟に考えます。 — “Ik denk flexibel.” 対応できます betekent hier “kunnen reageren” of “het hoofd kunnen bieden aan”. De basisvorm is 対応する (“reageren op”, “omgaan met”); 対応できる drukt het vermogen of de mogelijkheid uit, en 対応できます is daarvan de beleefde vorm. Het onderwerp van dit werkwoord is hier 私たち, dus “wij kunnen reageren”. Voorbeeld: 問題に対応できます。 — “Wij kunnen met het probleem omgaan.” Samen vormt そうすれば de voorwaarde of het gevolgkader, gevolgd door 暑さがひどくなっても, “zelfs als de hitte erger wordt”. Daarna geeft 私たちは aan wie handelt, terwijl もっと柔軟に de gewenste manier van handelen beschrijft. 対応できます sluit af met de mogelijkheid: “kunnen reageren/omgaan met de situatie”. De hele zin betekent daarom: “Daardoor kunnen we flexibeler reageren als de hitte erger wordt.”

7. 帽子と追加の水があれば、役に立ちますか。

   Zouden een hoed en extra water helpen?

   帽子

   hoed

   追加の

   extra

   水

   water

   があれば

   als er is/zijn

   役に立ちますか

   helpen?

   Uitgebreide uitleg

   帽子 betekent hier “hoed”. Dit is een zelfstandig naamwoord. In een andere zin kan het bijvoorbeeld onderwerp of object zijn: 帽子を買います。 = “Ik koop een hoed.” 追加の betekent “extra” of “aanvullend”. 追加 is het zelfstandig naamwoord “toevoeging/extra hoeveelheid”; met の vormt het een bepaling bij het volgende zelfstandig naamwoord. Het beschrijft hier dus 水, niet 帽子. 水 betekent “water” en is een zelfstandig naamwoord. Het Japanse woord specificeert op zichzelf niet een bepaalde hoeveelheid; de context kan wel maken dat men extra water bedoelt. があれば drukt de voorwaarde “als er is/zijn” of “als men heeft” uit. ある is de basisvorm voor het bestaan of aanwezig zijn van niet-levende zaken, zoals water of een hoed. あれば is de voorwaardelijke vorm: ある → あれば. Het partikel が markeert hier wat aanwezig is: samen met de voorafgaande woorden gaat het om een hoed en extra water. Voor levende wezens gebruikt het Japans doorgaans いる in plaats van ある. 役に立ちますか betekent “helpt het?” of “zouden ze helpen?”. De basisvorm is 役に立つ, letterlijk “van nut zijn”; 立ちます is de beleefde vorm in de niet-verleden tijd. か maakt de zin tot een vraag. Het onderwerp van deze uitdrukking kan uit de context worden begrepen; hier gaat het om de genoemde hoed en het extra water als mogelijke hulpmiddelen. Samen betekent 帽子と追加の水があれば、役に立ちますか。: “Zouden een hoed en extra water helpen?” と verbindt 帽子 en 追加の水 als twee genoemde zaken. De voorwaardelijke bijzin zegt “als er een hoed en extra water zijn/als men die heeft”; daarna vraagt 役に立ちますか of dat nuttig zou zijn. De beleefde vorm maakt de vraag geschikt voor een neutrale, beleefde conversatie.

8. 帽子があると助かりますし、薄手の服なら歩きやすくなります。

   Een hoed helpt, en luchtige kleding zou de wandeling gemakkelijker maken.

   帽子

   hoed

   あると助かりますし

   als er ... is, helpt het bovendien

   薄手

   licht en dun, voor kleding

   服

   kleding

   なら

   als het om ... gaat

   歩きやすくなります

   wordt gemakkelijker om te lopen

   Uitgebreide uitleg

   帽子 betekent hier “hoed”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar voorbeeld is 帽子をかぶります。 — “Ik zet een hoed op.”; かぶる is het werkwoord voor iets zoals een hoed op het hoofd zetten. あると助かりますし combineert ある (“er zijn” voor niet-levende zaken), de voorwaardelijke vorm met と, 助かります (“het helpt / dat komt goed van pas”) en し (“en bovendien”). あると drukt hier een gevolg uit dat vanzelf of normaal volgt: “als er een hoed is”. De vorm 助かります is de beleefde tegenwoordige vorm van 助かる; het betekent in deze context niet letterlijk dat iemand wordt gered, maar dat iets hulp biedt. し voegt dit punt toe aan het volgende punt. 薄手 betekent hier “licht en dun van materiaal”, in het bijzonder als beschrijving van kleding. Het kan vóór een zelfstandig naamwoord staan, zoals in 薄手の服 — “lichte, dunne kleding”. Het is dus niet hetzelfde als alleen “klein” of “weinig”. 服 betekent “kleding” of “een kledingstuk”. In 薄手の服 verbindt の de beschrijving 薄手 met het zelfstandig naamwoord 服: letterlijk “kleding van dun/licht materiaal”. Een voorbeeld met een ander, nieuw zelfstandig naamwoord is 薄手のシャツ — “een dun, licht shirt”. Dit voorbeeld is geen onderdeel van de gegeven uitwisseling. なら markeert het geval of onderwerp waarover men spreekt: “als het om ... gaat” of “als het ... is”. In 薄手の服なら wordt dus het scenario “als het om lichte, dunne kleding gaat” vooropgesteld. なら is niet zelf een meervouds- of telvorm; het kiest hier een voorwaarde of kader voor de daaropvolgende uitspraak. 歩きやすくなります bestaat uit 歩く (“lopen”), 歩きやすい (“gemakkelijk om te lopen”) en なります (“wordt”) in beleefde vorm. やすい wordt aan de stam van een werkwoord toegevoegd om aan te geven dat de handeling gemakkelijk is: 歩きやすい betekent niet “gemakkelijk” in het algemeen, maar specifiek “gemakkelijk om te lopen”. Bij なります verandert het einde van 歩きやすい in 歩きやすく, omdat やすい vóór なる als bijwoordelijke vorm staat. Zo betekent 歩きやすくなります: “het wordt gemakkelijker om te lopen”. Een voorbeeld is この靴は歩きやすいです。 — “Deze schoenen zijn gemakkelijk om op te lopen.” Samen betekent de zin: 帽子があると助かりますし — “Een hoed helpt bovendien”, en 薄手の服なら歩きやすくなります — “als het om lichte, dunne kleding gaat, wordt lopen gemakkelijker.” De volledige betekenis is daarmee: “Een hoed helpt, en met luchtige kleding wordt lopen gemakkelijker.”

9. それなら、暑すぎると感じたら、予定を変えられます。

   Dan kunnen we het plan aanpassen als het te warm aanvoelt.

   それなら

   dan; in dat geval

   暑すぎる

   te warm zijn

   と感じたら

   als men het zo ervaart

   予定

   plan; planning

   変えられます

   kunnen aanpassen

   Uitgebreide uitleg

   それなら betekent “als dat zo is” of “dan, in dat geval”. Het sluit aan op een voorafgaande situatie en leidt hier de voorwaardelijke gevolgtrekking in. Een bruikbaar patroon is それなら、… = “Als dat zo is, …”. 暑すぎる betekent hier “te warm zijn”. 暑い is de basisvorm voor warm weer of een warme omgeving; 〜すぎる voegt de betekenis “te veel” of “overdreven” toe. Dus 暑い → 暑すぎる: “warm” → “te warm”. 暑い verschilt bijvoorbeeld van 熱い, dat vaak iets aanduidt dat als voorwerp of vloeistof heet aanvoelt. と感じたら betekent hier “als men het zo ervaart” of, met de voorafgaande inhoud erbij, “als het te warm aanvoelt”. と markeert de inhoud van de ervaring, en 感じる betekent “voelen” of “ervaren”. 感じたら bestaat uit de verleden vorm 感じた plus ら; 〜たら vormt een voorwaarde met de betekenis “als” of “wanneer”. Het Japans noemt hier geen afzonderlijk onderwerp; de Nederlandse vertaling geeft evenmin een specifieke persoon als ervaarder aan. 予定 betekent “plan”, “planning” of iets dat gepland is. In deze zin gaat het om het plan dat aangepast kan worden. Het is een zelfstandig naamwoord; を in de volgende bouwsteen markeert het als datgene waarop de handeling gericht is. 変えられます betekent “kunnen veranderen” of, met 予定 als object, “kunnen aanpassen”. De vorm is de beleefde niet-verleden vorm van de potentiële vorm 変えられる, gebaseerd op het werkwoord 変える “veranderen; aanpassen”: 変える → 変えられる → 変えられます. Hier drukt de potentiële vorm mogelijkheid uit. Volgens de vaste vertaling is “we” de uitvoerder van die mogelijke aanpassing, hoewel het Japanse werkwoord dat onderwerp niet uitdrukt. 変えます betekent “veranderen” of “aanpassen”, zonder de expliciete betekenis “kunnen”. Samen vormt 暑すぎると感じたら de voorwaarde “als het te warm aanvoelt”. In 予定を変えられます markeert を het plan als object van 変える; de potentiële vorm maakt daarvan “we kunnen het plan aanpassen”. De hele zin betekent daardoor: “Dan kunnen we het plan aanpassen als het te warm aanvoelt.”

10. それなら、暑い日にも十分柔軟に対応できそうです。

    Dat klinkt flexibel genoeg voor een warme dag.

    それなら

    dan; in dat geval

    暑い

    warm

    日

    dag

    にも

    ook op; zelfs op

    十分

    voldoende; genoeg

    柔軟に

    flexibel; op flexibele wijze

    対応

    omgaan met; reageren op

    できそうです

    lijkt te kunnen

    Uitgebreide uitleg

    それなら betekent hier “als dat zo is / dan”. Het verwijst naar de voorafgaande voorwaarde en leidt de gevolgtrekking in. Het is een vaste overgangsuitdrukking; vergelijk それなら、行きましょう。 — “Als dat zo is, laten we gaan.” 暑い betekent hier “warm” en staat vóór 日 om “een warme dag” te vormen. Dit is de woordenboekvorm van het i-adjectief en blijft in deze positie 暑い, zoals in 暑い夏 — “een warme zomer”. 日 betekent hier “dag”. In 暑い日 specificeert 暑い welk soort dag bedoeld wordt. De lezing “warme dag” wordt ook door de vaste Nederlandse vertaling ondersteund. にも bestaat hier uit に plus も. Samen betekent het “ook op” of, met nadruk, “zelfs op”. に markeert hier de situatie waarin iets geldt; も voegt die situatie toe aan andere mogelijke situaties. In 暑い日にも betekent het dus “ook op een warme dag” of “zelfs op een warme dag”. 十分 is een bijwoord met de betekenis “voldoende” of “genoeg”. Het bepaalt hier de mate van 柔軟に対応できそうです: iets lijkt in voldoende mate flexibel te kunnen reageren. Bijvoorbeeld: 十分わかります。 — “Ik begrijp het goed genoeg.” 柔軟に betekent “flexibel” of “op flexibele wijze”. Het bijvoeglijke woord is 柔軟な; に maakt hiervan in deze combinatie een bijwoordelijke vorm. 柔軟に対応する betekent “flexibel reageren” of “flexibel met iets omgaan”. 対応 betekent “reageren op” of “omgaan met” een situatie. Het wordt vaak gebruikt in de verbinding 対応する, waarbij する de werkwoordelijke vorm maakt. Bijvoorbeeld: 問題に対応する — “met een probleem omgaan”. できそうです betekent hier “lijkt te kunnen” of “lijkt mogelijk”. できる is de woordenboekvorm met de betekenis “kunnen / mogelijk zijn”. In deze vorm staat de stam でき vóór そうです: できそうです drukt uit dat iets eruitziet alsof het mogelijk zal zijn. です maakt de uitdrukking beleefd. Bijvoorbeeld: 明日できそうです。 — “Het lijkt morgen te kunnen.” Samen vormen 柔軟に対応できそうです en 十分 de betekenis “lijkt voldoende flexibel te kunnen reageren”. 暑い日にも voegt de situatie toe: dit geldt ook op een warme dag. それなら verbindt de uitspraak als gevolg met de voorafgaande voorwaarde. De hele zin betekent daarom: “Als dat zo is, lijkt het erop dat [het] zelfs op een warme dag flexibel genoeg kan reageren.” In natuurlijk Nederlands wordt dat weergegeven als: “Dat klinkt flexibel genoeg voor een warme dag.”