Wachten in de rij en omgaan met vertraging | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私の番はまだ先のようです。

   Mijn beurt lijkt nog ver weg.

   私の番

   mijn beurt

   まだ

   nog

   先

   ver weg

   ようです

   lijkt

   Uitgebreide uitleg

   私の番 betekent hier “mijn beurt”. 私 is “ik/mijn” en の verbindt dit met het volgende zelfstandig naamwoord: 私の番 = “de beurt van mij”, natuurlijk vertaald als “mijn beurt”. 番 betekent in deze vaste combinatie “beurt” of “aan de beurt zijn”. Voorbeeld: 次は私の番です。 — “Daarna ben ik aan de beurt.” まだ betekent “nog” of “nog steeds” en geeft aan dat de genoemde toestand op dit moment voortduurt. In deze zin versterkt het de betekenis dat de beurt nog niet dichtbij is. Voorbeeld: まだです。 — “Nog niet.” 先 betekent hier niet een persoon, maar “verder vooruit” in een volgorde of tijd. Bij 私の番はまだ先 staat de beurt dus nog verderop: de spreker is nog niet bijna aan de beurt. 先 kan in andere contexten ook “vooruit”, “verderop” of “de toekomst” betekenen; de precieze betekenis komt uit de relatie of volgorde die wordt besproken. ようです drukt een indruk of gevolgtrekking uit: “het lijkt erop dat …”. よう draagt de betekenis van “schijn/indruk” en です maakt de uitdrukking beleefd. In 先のようです presenteert de spreker “nog verder weg” dus als een inschatting, niet als een absoluut vastgesteld feit. Een herbruikbaar patroon is Nのようです — “het lijkt erop dat het N is” of “het lijkt N te zijn”, afhankelijk van wat N is. Voorbeeld: 雨のようです。 — “Het lijkt regen te zijn.” Samen vormen de delen: 私の番 (“mijn beurt”) + は (het onderwerp markeren) + まだ先 (“nog verder vooruit/ver weg”) + のようです (“het lijkt erop”). De volledige betekenis is: “Mijn beurt lijkt nog ver weg.”

2. 私はもうすぐ別の場所に行かなければなりません。

   Ik moet binnenkort ergens anders zijn.

   私は

   ik (als onderwerp/thema)

   もうすぐ

   binnenkort

   別の

   een andere

   場所

   plaats

   行かなければなりません

   moet gaan

   Uitgebreide uitleg

   私は betekent hier “ik” als onderwerp of thema. 私 betekent “ik”; は markeert het onderwerp of thema en wordt uitgesproken als wa. Het is dus niet は zelf dat “ik” betekent. Voorbeeld: 私は学生です。— “Ik ben student.” もうすぐ geeft aan dat iets over korte tijd gebeurt: “binnenkort” of “zo meteen”. Hier is het een tijdsbepaling. Voorbeeld: もうすぐ始まります。— “Het begint binnenkort.” 別の betekent hier “een andere”, namelijk anders dan de eerder bedoelde plaats. 別 kan ook zelfstandig “anders” of “afzonderlijk” betekenen; met の staat het vóór een zelfstandig naamwoord als bepaling. Voorbeeld: 別の方法を試します。— “Ik probeer een andere methode.” 場所 betekent “plaats” of “locatie”. Het is een zelfstandig naamwoord. Samen met 別の vormt het 別の場所: “een andere plaats”. Voorbeeld: 静かな場所です。— “Het is een rustige plaats.” 行かなければなりません drukt noodzakelijkheid uit: “moet gaan”. Het werkwoord is 行く, “gaan”. In deze constructie wordt 行く eerst 行か-, waarna なければなりません volgt. Het patroon 行かなければならない betekent “moeten gaan”; de beleefde vorm gebruikt ません in 行かなければなりません. Ondanks ません betekent de volledige vaste constructie hier niet “mag niet gaan”, maar juist dat gaan noodzakelijk is. De informele variant is 行かなければならない. Voorbeeld: 明日、早く起きなければなりません。— “Morgen moet ik vroeg opstaan.” Samen vormen 私は (“ik”), もうすぐ (“binnenkort”), 別の場所に (“naar een andere plaats”; に markeert hier de bestemming) en 行かなければなりません (“moet gaan”) de volledige zin. De betekenis is: “Ik moet binnenkort naar een andere plaats gaan.” Dat is compatibel met de vaste vertaling “Ik moet binnenkort ergens anders zijn”; het Japans benadrukt daarbij de beweging naar die andere plaats. De formulering is beleefd en neutraal.

3. ここに残るか決める前に、列の進み方を説明します。

   Laat me uitleggen hoe de rij vordert voordat je beslist of je wilt blijven.

   ここに

   hier

   残る

   blijven

   か

   of

   決める

   beslissen

   前に

   voordat

   列

   rij

   進み方

   manier waarop iets vordert

   説明します

   uitleggen

   Uitgebreide uitleg

   ここに betekent hier. ここ is “hier”, en に markeert de plaats waar iemand blijft. Het is dus een plaatsaanduiding, geen aanwijzing over wie er blijft. 残る betekent hier blijven of achterblijven. Dit is de woordenboekvorm. In ここに残るか staat die vorm vóór か om een ingebedde ja/nee-vraag te maken: “of je hier blijft”. De persoon is in het Japans weggelaten; in de vaste vertaling is die persoon “je”. か maakt van het voorafgaande deel een keuzevraag of onzekere kwestie: 残るか = “of je blijft”. Het is hier niet zelfstandig het Nederlandse “of”, maar een grammaticaal vraagpartikel binnen de zin. 決める betekent beslissen. De woordenboekvorm kan vóór een ander grammaticaal element staan; hier volgt 前に, zodat 残るか決める前に letterlijk “vóór het beslissen of je blijft” betekent. 決める is niet de vorm voor “beslissing” als zelfstandig naamwoord; dat zou bijvoorbeeld 決定 zijn, met een ander gebruik. 前に betekent voordat of vóór. Na een werkwoord in de woordenboekvorm geeft het een eerdere tijdsrelatie aan: V-前に = “voordat je V doet”. In deze zin gebeurt het uitleggen vóór het beslissen. Het onderwerp van 決める is niet uitgedrukt in het Japans, maar de vaste vertaling maakt “je” expliciet. 列 betekent rij, in de zin van mensen of zaken die achter elkaar staan. Een veelgebruikte constructie is 列に並ぶ (“in de rij gaan staan”); dat is een andere constructie dan de hier genoemde rij zelf. 進み方 betekent de manier waarop iets vordert of vooruitgaat. 進む betekent vorderen of vooruitgaan, en 方 maakt hier een zelfstandig naamwoord voor de manier of wijze: 進み方 = “manier van vorderen”. Voorbeeld: 仕事の進み方 betekent “de manier waarop het werk vordert”. 説明します betekent uitleggen. De beleefde vorm hoort bij het werkwoord 説明する (“uitleggen”): in de niet-verleden beleefde vorm wordt dit 説明します. Daarin is します de beleefde niet-verleden vorm van する; het is dus niet correct om 説明します te analyseren alsof 説明する en een apart します naast elkaar staan. In deze zin kan de vorm, afhankelijk van de situatie, een huidige toezegging of nabije toekomstige handeling uitdrukken: “ik zal uitleggen” of natuurlijker “laat me uitleggen”. Samen vormt 列の進み方 een zelfstandig naamwoordelijk geheel: “de manier waarop de rij vordert” of natuurlijk “hoe de rij vooruitgaat”. De volledige structuur is ここに残るか決める前に、列の進み方を説明します: “Voordat je beslist of je hier wilt blijven, leg ik uit hoe de rij vordert.” De komma markeert de voorafgaande tijdsbepaling; を markeert 列の進み方 als datgene wat wordt uitgelegd. De beleefde formulering klinkt als een beleefde aankondiging of aanbod om die uitleg te geven.

4. 列は一定のペースで進んでいますか。

   Gaat de rij in een gelijkmatig tempo vooruit?

   列

   rij

   一定の

   gelijkmatig; constant

   ペース

   tempo

   進んでいます

   gaat vooruit; vordert

   Uitgebreide uitleg

   列 betekent hier “rij” of “wachtrij”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar voorbeeld is 列に並びます。 — “Ik ga in de rij staan.” 一定の beschrijft het daaropvolgende zelfstandig naamwoord en betekent hier “gelijkmatig” of “constant”. 一定 is een な-bijvoeglijk woord; vóór een zelfstandig naamwoord verschijnt de vorm 一定の. Bijvoorbeeld: 一定の速さ — “een constante snelheid”. ペース is een leenwoord voor “tempo”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan bijvoorbeeld in 自分のペースで進みます。 staan: “Ik ga in mijn eigen tempo vooruit.” 進んでいます komt van het werkwoord 進む (“vooruitgaan”, “vorderen”). De vorm 進んで is de te-vorm, en います maakt hier een beleefde uitdrukking voor een voortdurende huidige toestand of ontwikkeling: “is aan het vorderen” of natuurlijker “gaat vooruit”. De vorm 進んでいます drukt hier niet een bevel uit. か aan het einde maakt de volledige uiting tot een vraag. Samen vormen 列は (“wat de rij betreft”), 一定のペースで (“in een gelijkmatig tempo”) en 進んでいますか (“gaat zij vooruit?”) de vraag: “Gaat de rij in een gelijkmatig tempo vooruit?” Het partikel は markeert 列 als onderwerp van bespreking, terwijl で het tempo aanduidt waarin de voortgang plaatsvindt.

5. 今日は進むペースが一定ではありません。予想より時間がかかっている依頼もあります。

   Het tempo is vandaag wisselend. Sommige aanvragen duren langer dan verwacht.

   今日

   vandaag

   進む

   vooruitgaan

   ペース

   tempo

   一定ではありません

   niet constant zijn

   予想より

   dan verwacht

   時間がかかっている

   tijd kosten

   依頼

   aanvraag

   もあります

   er zijn ook

   Uitgebreide uitleg

   今日 betekent hier “vandaag”. Het is een zelfstandig naamwoord; met は in 今日は wordt “vandaag” als thema van de mededeling gemarkeerd, niet noodzakelijk als grammaticaal onderwerp. Voorbeeld: 今日は休みです。 — “Vandaag is het een vrije dag.” 進む betekent hier “vooruitgaan” of “vorderen”. In 進むペース staat het werkwoord vóór het zelfstandig naamwoord en beschrijft het welk tempo bedoeld is: het tempo waarin iets vooruitgaat. De vorm 進む is hier de attributieve vorm; die is in deze constructie niet verleden tijd. Voorbeeld: 計画が進む。 — “Het plan vordert.” ペース is een leenwoord voor “tempo”. In deze zin vormt het met 進む de herbruikbare combinatie 進むペース: “het tempo waarin iets vordert”. Het is niet zelf de handeling van vooruitgaan; 進む beschrijft die handeling. 一定ではありません betekent “is niet constant” of “is niet gelijkmatig”. 一定 betekent “constant/vast”; ではありません is de beleefde ontkenning van de koppelwerkwoordconstructie, dus letterlijk: “is niet”. De ontkenning hoort bij 一定, niet bij 進む. Een bevestigende variant is 一定です — “het is constant”. 予想より betekent “dan verwacht” en geeft de maatstaf voor een vergelijking. より markeert waarmee iets wordt vergeleken: 予想より長い betekent “langer dan verwacht”. 予想 is “verwachting” of “voorspelling”; in deze zin gaat het om de vooraf gevormde verwachting, niet om een afzonderlijke voorspelling die nader wordt beschreven. 時間がかかっている betekent hier “tijd aan het kosten zijn” of natuurlijker “langer duren”. かかる is de basisvorm van かかっている en wordt gebruikt voor tijd die nodig is: 時間がかかる — “tijd kosten”. De vorm かかっている geeft de huidige, nog relevante toestand of het lopende verloop aan. Het onderwerp van が is 時間; de constructie zegt dus niet dat iemand actief tijd “neemt”. Voorbeeld: 修理に時間がかかっています。 — “De reparatie duurt lang.” 依頼 betekent hier “aanvraag” of “verzoek”; in deze context kan het ook een opgedragen taak of opdracht zijn. Het woord benoemt de verzoeken zelf, niet de mensen die ze indienen. Voorbeeld: 新しい依頼を受けました。 — “Ik heb een nieuw verzoek ontvangen.” もあります betekent hier “er zijn ook” of, binnen de hele zin, “sommige ... doen dat ook”. ある is de basisvorm voor het bestaan of aanwezig zijn van niet-levende zaken; あります is de beleefde vorm. も voegt deze groep toe aan wat al als algemene situatie is genoemd. De combinatie betekent hier niet op zichzelf “ook bestaan” als los feit, maar sluit aan bij 時間がかかっている依頼: er zijn eveneens verzoeken waarvoor dat geldt. Samen beschrijft 今日は進むペースが一定ではありません het tempo van de voortgang vandaag als niet-gelijkmatig. Daarna specificeert 予想より時間がかかっている依頼もあります dat er ook verzoeken zijn die meer tijd kosten dan verwacht. De volledige betekenis is daarom: “Het tempo is vandaag wisselend. Sommige aanvragen duren langer dan verwacht.”

6. 少し離れたら、同じ場所に戻れますか。

   Als ik even wegga, kan ik dan op dezelfde plek terugkomen?

   少し

   een beetje; even

   離れたら

   als ik wegga

   同じ

   dezelfde

   場所

   plek; plaats

   戻れますか

   kan ik terugkomen?

   Uitgebreide uitleg

   少し betekent hier “een beetje” of, in deze vertaling, “even”. Het beperkt de mate waarin iemand weggaat; het zegt niet op zichzelf dat de handeling kort duurt. Voorbeeld: 少し待ってください。 = “Wacht u even, alstublieft.” 離れたら komt van 離れる (“weggaan”, “zich verwijderen”). De vorm bestaat uit 離れた plus ら; samen geeft dit een voorwaarde of een tijdstip: “als/wanneer [ik] wegga”. In de vaste vertaling is “ik” de actor. Voorbeeld: ここを離れたら、連絡します。 = “Als ik hier wegga, neem ik contact op.” 同じ betekent “dezelfde”. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt. Deze vorm verandert in het Japans niet voor persoon of getal. Samen met 場所 vormt het 同じ場所, “dezelfde plek”. 場所 betekent “plek” of “plaats”. Voorbeeld: 安全な場所 = “een veilige plek.” 戻れますか komt van 戻る (“teruggaan”, “terugkomen”). 戻れる is de potentiële vorm en betekent “kunnen terugkomen”; 戻れます is de beleefde vorm daarvan. か is een vraagpartikel en maakt er een vraag van. De vorm vraagt naar de mogelijkheid van terugkeer, niet naar een zekere terugkeer. Voorbeeld: ここに戻れますか。 = “Kan ik hier terugkomen?” De volledige structuur is 少し離れたら、同じ場所に戻れますか。: “Als ik even wegga, kan ik dan op dezelfde plek terugkomen?” 少し離れたら geeft de voorwaarde of het moment aan, 同じ場所に noemt de plek waarnaar men terugkeert, en 戻れますか vraagt beleefd of die terugkeer mogelijk is.

7. 列の近くにいれば、今の位置を保てます。

   Je kunt je plek alleen behouden als je dicht bij de rij blijft.

   列

   rij

   近く

   buurt; nabijheid

   いれば

   als je er bent of blijft

   今

   nu; huidig

   位置

   positie; plek

   保てます

   kunt behouden

   Uitgebreide uitleg

   列 betekent hier “rij”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 列の近く geeft の aan dat 近く betrekking heeft op de rij: “in de buurt van de rij”. Voorbeeld: 列に並びます。 = “Ik ga in de rij staan.” 近く betekent hier “in de buurt” en staat met に als plaatsaanduiding. Het hangt samen met het bijvoeglijk naamwoord 近い (“dichtbij”): 近く is de vorm die in deze plaatsuitdrukking wordt gebruikt. 列の近くに betekent dus “dicht bij de rij”. いれば komt van het werkwoord いる, dat voor levende wezens “zijn” of “blijven” betekent. De voorwaardelijke vorm いれば betekent “als iemand er is” of, in deze context, “als je er blijft”. Het onderwerp staat in het Japans niet letterlijk in de zin; de vaste Nederlandse vertaling maakt hier duidelijk dat het om “je” gaat. Voorbeeld: ここにいれば、見えます。 = “Als je hier blijft, kun je het zien.” 今 betekent “nu”. In 今の位置 heeft het de functie “huidig”: 今の位置 betekent “de huidige positie”. Het is dus niet op zichzelf een bewering dat er precies op dit moment een handeling plaatsvindt; het bepaalt welk soort positie bedoeld wordt. 位置 is het zelfstandig naamwoord “positie” of “plek”. In deze zin is het de positie die behouden moet blijven. Het verschilt van 場所, dat algemener “plaats” of “locatie” betekent; 位置 legt meer nadruk op de positie. 保てます betekent “kunt behouden”. De basisvorm is 保つ (“behouden”, “in stand houden”). 保てる is de mogelijke vorm van dat werkwoord, dus “kunnen behouden”; 保てます is daarvan de beleefde niet-verleden vorm. De vorm drukt hier uit dat het behouden van de positie mogelijk is, niet dat het al zeker gebeurd is. De delen worden van links naar rechts samengevoegd als: 列の近くに (“dicht bij de rij”) + いれば (“als je blijft”) en daarna 今の位置を (“je huidige positie”, als lijdend voorwerp) + 保てます (“kunt behouden”). De volledige betekenis is daarom: “Als je dicht bij de rij blijft, kun je je huidige plek behouden.”

8. では、これが待てるかどうか決める必要があります。

   Dan moet ik beslissen of dit kan wachten.

   では

   dan

   これ

   dit

   待てる

   kunnen wachten

   かどうか

   of … of niet

   決める

   beslissen

   必要があります

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   では staat hier aan het begin als verbindende uitdrukking met de betekenis “dan” of “welnu”. Het sluit aan bij de voorafgaande situatie en leidt de volgende beslissing in. Een voorbeeld: では、始めましょう。 — Dan zullen we beginnen. これ betekent hier “dit”. Het is een aanwijzend voornaamwoord; de precieze zaak waarnaar het verwijst wordt door de vaste zin en vertaling niet nader benoemd. Een nuttig contrast is これ “dit” tegenover それ “dat” bij de gesprekspartner of iets dat al ter sprake is, en あれ “dat daar”. 待てる is de vorm van het werkwoord 待つ (“wachten”). 待てる is de mogelijkeheidsvorm en betekent hier “kunnen wachten”: “dit kan wachten”. De vorm drukt dus mogelijkheid of geschiktheid uit, niet dat iemand actief op iets wacht. Voorbeeld: ここで待てる。 — Ik kan hier wachten. かどうか maakt van de voorafgaande gewone werkwoordsvorm een indirecte ja-of-neevraag: “of … of niet”. Het staat hier na 待てる, dus [待てるかどうか] betekent “of dit kan wachten”. Voorbeeld: 彼が来るかどうか分かりません。 — Ik weet niet of hij komt. 決める betekent “beslissen” en is de woordenboekvorm van het werkwoord. Hier is het de handeling waarover de noodzaak wordt uitgedrukt. In een andere tijd kan bijvoorbeeld 決めた “besliste/heeft beslist” betekenen. 必要があります vormt met 必要 (“noodzaak; noodzakelijk”) en de beleefde niet-verleden vorm あります van ある (“bestaan/zijn”) de uitdrukking “nodig zijn”. In deze zin staat de voorafgaande かどうか-clausule vóór 決める必要があります: er is een noodzaak om te beslissen. De Japanse vorm noemt het onderwerp van die noodzaak niet; de vaste Nederlandse vertaling maakt de spreker tot degene die moet beslissen: “moet ik beslissen”. あります is beleefd, niet-verleden; het gaat hier dus om een huidige noodzaak. Samen betekent では、これが待てるかどうか決める必要があります。: “Dan moet ik beslissen of dit kan wachten.” De structuur is では + onderwerp これ + mogelijkeheidsvorm 待てる + indirecte vraag かどうか + 決める必要があります (“het is nodig om te beslissen”).

9. このサービスが今日重要なら、近くにいるほうが安全な選択です。

   Als deze service vandaag belangrijk is, is dichtbij blijven de veiligere keuze.

   この

   deze

   サービス

   service

   今日

   vandaag

   重要

   belangrijk

   なら

   als

   近く

   dichtbij

   いる

   zijn; zich bevinden

   ほうが

   de ...-optie is

   安全

   veilig

   選択

   keuze

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór サービス en betekent “deze”, dus het wijst naar de service die in deze uiting wordt genoemd. Als aanwijzend woord krijgt het hier een zelfstandig naamwoord achter zich: このサービス = “deze service”. サービス is een zelfstandig naamwoord voor een service of dienst. Japanse leenwoorden zoals dit worden vaak in katakana geschreven; het woord zelf krijgt hier geen zichtbare meervoudsvorm. 今日 betekent “vandaag” en bepaalt wanneer de daaropvolgende toestand geldt. Voorbeeld: 今日は休みです。 — “Vandaag ben ik vrij.” 重要 betekent hier “belangrijk”. Het is een na-bijvoeglijk naamwoord: vóór een zelfstandig naamwoord verschijnt de verbindingsvorm 重要な, zoals in 重要な情報 — “belangrijke informatie”. In deze zin staat het vóór なら, niet vóór een zelfstandig naamwoord. なら maakt van de voorgaande toestand een voorwaarde: 重要なら = “als het belangrijk is”. Het stelt dus de voorwaarde “als deze service vandaag belangrijk is” vast; het zegt niet op zichzelf dat de service belangrijk ís. 近く betekent “dichtbij” of “in de buurt”. In 近くにいる geeft het samen met に de plaats aan waar iemand of iets zich bevindt. Voorbeeld: 駅の近くにいます。 — “Ik ben in de buurt van het station.” いる is de vorm voor “zich bevinden/zijn” bij levende wezens. In combinatie met 近くに betekent het hier dat men zich dichtbij bevindt; in de vertaling wordt dat natuurlijk weergegeven als “dichtbij blijven”. De vorm いる drukt hier geen aparte beleefdheid uit. ほうが hoort bij het patroon AほうがB: “de optie om A te doen is B” of, in een vergelijking, “A is B-er”. Hier is 近くにいるほうが de optie “dichtbij zijn”. が markeert die optie als datgene waarover 安全 wordt gezegd. ほう is dus niet het woord voor “veilig” en ook niet zelf een vervoeging van いる. 安全 betekent “veilig”. In 安全な選択 verbindt het na-bijvoeglijk naamwoord zich met het zelfstandig naamwoord via な: 安全な = “veilige”. Het woord wordt hier niet als een werkwoord gebruikt. 選択 betekent “keuze” of “selectie”. 安全な選択 is dus “een veilige keuze”. Voorbeeld: これは安全な選択です。 — “Dit is een veilige keuze.” です sluit de naamwoordelijke predicatie beleefd af. Het maakt van 安全な選択 de beleefde mededeling “is een veilige keuze”. De hele structuur is: このサービスが今日重要なら (“als deze service vandaag belangrijk is”) + 近くにいるほうが (“dichtbij zijn is de optie die...”) + 安全な選択です (“een veilige keuze”). Samen betekent de zin: “Als deze service vandaag belangrijk is, is dichtbij blijven de veiligere keuze.”

10. 相手にメッセージを送って、遅れを説明できます。

    Ik kan de andere persoon een bericht sturen en de vertraging uitleggen.

    相手に

    aan de andere persoon

    メッセージ

    bericht

    送って

    sturen en verbinden

    遅れ

    vertraging

    説明できます

    kunnen uitleggen

    Uitgebreide uitleg

    相手に geeft hier de ontvanger aan: “aan de andere persoon”. に markeert bij 送る degene naar wie iets wordt gestuurd. 相手 kan een tegenpartij, gesprekspartner of andere betrokken persoon betekenen; hier past de door de vertaling bedoelde andere persoon. Voorbeeld: 友だちに送る — “naar een vriend sturen”. メッセージ is het zelfstandige naamwoord “bericht”. Het is een leenwoord dat in katakana wordt geschreven. Het kan met verschillende werkwoorden worden gecombineerd, bijvoorbeeld メッセージを書く — “een bericht schrijven”; hier staat het bij 送る — “sturen”. 送って is de te-vorm van 送る (“sturen”). Deze vorm verbindt de handeling met wat daarna komt: メッセージを送って、遅れを説明できます betekent “een bericht sturen en de vertraging uitleggen”. In deze zin geeft 送って op zichzelf niet aan dat het sturen voltooid is; het koppelt de twee handelingen. Voorbeeld: 名前を書いて、送ってください — “Schrijf je naam en stuur het alstublieft.” 遅れ betekent hier “vertraging”. Het is een zelfstandig naamwoord dat samenhangt met 遅れる (“te laat komen” of “vertraging oplopen”); juist 遅れ benoemt hier de zaak waarover uitleg wordt gegeven. Voorbeeld: 電車の遅れ — “de vertraging van de trein”. 説明できます betekent “kan uitleggen”. Hier bestaat het uit 説明 (“uitleg”) plus できる (“kunnen”); できます is de beleefde vorm van できる. De vorm drukt dus uit dat de spreker de uitleg kan geven. 説明する is de overeenkomstige werkwoordsvorm “uitleggen”, maar in deze zin staat de mogelijkheid uitgedrukt met 説明できる. Voorbeeld: 理由を説明できます — “Ik kan de reden uitleggen.” Samen betekent 相手にメッセージを送って、遅れを説明できます。: “Ik kan de andere persoon een bericht sturen en de vertraging uitleggen.” 相手に noemt de ontvanger, メッセージを送って is de eerste verbonden handeling, en 遅れを説明できます is de daaropvolgende handeling met de beleefde mogelijkheid できます.

11. それで、相手はあなたが遅れている理由を理解しやすくなるはずです。

    Dat zou de andere persoon moeten helpen begrijpen waarom je te laat bent.

    それで

    daardoor; en dus

    相手

    de andere persoon

    遅れている

    te laat zijn

    理由

    reden

    理解しやすくなる

    gemakkelijker gaan begrijpen

    はずです

    zou ... moeten

    Uitgebreide uitleg

    それで verbindt deze zin met wat eraan voorafgaat. In de gegeven context verwijst het naar het sturen van een bericht en het uitleggen van de vertraging: “daardoor” of “en dus”. 相手 betekent hier “de andere persoon”, dus de persoon die de uitleg ontvangt. Het woord kan algemener ook “de andere partij” of “tegenpartij” betekenen. In 相手は markeert は 相手 als het onderwerp van gesprek (het topic); de vorm は bewijst op zichzelf niet dat 相手 grammaticaal het subject is. 遅れている betekent hier “te laat zijn”. De basisvorm is 遅れる (“te laat komen”, “vertraging oplopen”); 遅れている gebruikt de vorm -ている om de op dat moment bestaande toestand weer te geven. Voorbeeld: 電車が遅れている。 — “De trein heeft vertraging.” 理由 betekent “reden”. In あなたが遅れている理由 is de hele voorafgaande bijzin een bepaling bij 理由: “de reden waarom je te laat bent”. あなたが maakt あなた (“je/jij”) tot het onderwerp binnen die bijzin; het is niet het topic van de hoofdgedachte over 相手. 理解しやすくなる bestaat uit 理解する (“begrijpen”), -やすい (“gemakkelijk om te ...”) en なる (“worden”). 理解しやすい betekent “gemakkelijk te begrijpen”, en 理解しやすくなる betekent “gemakkelijker te begrijpen worden”. Samen met 相手は ontstaat de betekenis dat het voor de andere persoon gemakkelijker wordt om de reden te begrijpen. Voorbeeld: この説明で内容が理解しやすくなる。 — “Door deze uitleg wordt de inhoud gemakkelijker te begrijpen.” はずです drukt een verwachting of gegronde veronderstelling uit en heeft hier de beleefde vorm です. Na de voorafgaande inhoud betekent het ongeveer “zou ... moeten” of “naar verwachting zal ...”. Het stelt niet op zichzelf een bevel of absolute zekerheid uit. はず volgt hier op de voorafgaande zininhoud; です maakt de formulering beleefd. Samen betekent それで、相手はあなたが遅れている理由を理解しやすくなるはずです。: “En daardoor zou het voor de andere persoon gemakkelijker moeten worden om te begrijpen waarom je te laat bent.”