Hoestklachten beschrijven voordat je de kliniek belt | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. せきがよくなっていないので、クリニックに電話しなければなりません。

   Ik moet de kliniek bellen omdat mijn hoest niet beter wordt.

   せき

   hoest

   よくなっていない

   niet beter worden

   ので

   omdat

   クリニック

   kliniek

   電話しなければなりません

   moet bellen

   Uitgebreide uitleg

   せき betekent hier “hoest”. Het is een zelfstandig naamwoord; het kan bijvoorbeeld het onderwerp zijn in せきがあります (“Ik heb hoest” / “Ik hoest”). Het woord zegt op zichzelf niets over de oorzaak of de duur. よくなっていない betekent dat de hoest niet beter is geworden. De basisvorm is よくなる, “beter worden” of “verbeteren”. In よくなっていない geeft 〜ている een voortdurende toestand aan, terwijl 〜ていない die toestand ontkent: de verbetering is niet opgetreden of is nog niet bereikt. Voorbeeld: 熱がまだよくなっていません。 — “De koorts is nog niet beter.” ので verbindt een reden met een gevolg en betekent hier “omdat”. Het deel vóór ので is de reden voor het deel erna. Deze vorm klinkt vaak iets verklarender en zachter dan een kale oorzaak-gevolgmededeling. Voorbeeld: 具合が悪いので、休みます。 — “Omdat ik me niet goed voel, rust ik uit.” クリニック is het zelfstandig naamwoord “kliniek”. Het is een leenwoord dat in het Japans als één woord wordt gebruikt. In deze zin is het de bestemming of gesprekspartner die bij 電話する hoort: er moet naar de kliniek worden gebeld. 電話しなければなりません betekent “moet bellen”. De basisvorm is 電話する, “bellen”; 電話し is de stam die hier wordt gecombineerd met なければなりません. De constructie 〜なければなりません drukt een verplichting uit: letterlijk ongeveer “als men het niet doet, kan het niet”, maar natuurlijk vertaald als “moeten”. Voorbeeld: 明日、病院に電話しなければなりません。 — “Morgen moet ik het ziekenhuis bellen.” Samen vormen de delen: せきがよくなっていないので — “omdat mijn hoest niet beter wordt” — en クリニックに電話しなければなりません — “moet ik de kliniek bellen”. Het onderwerp van de verplichting is in het Japans niet uitgedrukt; de vaste Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat dit hier “ik” is. De hele zin betekent dus: “Ik moet de kliniek bellen omdat mijn hoest niet beter wordt.”

2. クリニックの人に、何が変わったのか、そして何を一番心配しているのかを伝えてください。

   Vertel hen wat er is veranderd en waar je je het meest zorgen over maakt.

   クリニック

   kliniek

   人

   persoon; medewerker

   何が

   wat (als onderwerp)

   変わった

   veranderd

   そして

   en vervolgens

   何を

   wat (als lijdend voorwerp)

   一番

   het meest

   心配している

   zich zorgen maken

   伝えてください

   vertel alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   クリニック betekent hier “kliniek”. Het is een leenwoord; in de broncontext gaat het om de kliniek waarover ook in de vorige en volgende zin wordt gesproken. 人 betekent “persoon” of, in deze context, “medewerker”. Met クリニックの人に betekent het geheel “aan de persoon/personen van de kliniek” of natuurlijker “aan iemand van de kliniek”. の verbindt クリニック met 人, en に markeert de ontvanger van de mededeling. Het aantal medewerkers wordt hiermee niet gespecificeerd. 何が betekent “wat” als onderwerp. 何 is het vraagwoord “wat”; が markeert wat veranderd is. In 何が変わったのか vraagt de spreker dus naar de inhoud van de verandering, niet naar de persoon die handelt. 変わった is de verleden vorm van 変わる, “veranderen”. Hier beschrijft de vorm een verandering die al heeft plaatsgevonden: “is veranderd”. Het is niet de vorm van 変える (“iets veranderen”), waarbij iemand een ander ding actief verandert. Voorbeeld: 予定が変わった。 — “De planning is veranderd.” そして verbindt de twee inhoudelijke punten en betekent hier “en vervolgens” of eenvoudig “en”. Het markeert dat er naast de verandering nog een tweede onderwerp moet worden meegedeeld. 何を betekent “wat” als lijdend voorwerp. を markeert hier datgene waarover iemand zich zorgen maakt. Het verschilt dus grammaticaal van 何が eerder, waar 何 het onderwerp is. 一番 versterkt de vergelijking en betekent hier “het meest”. Het maakt van 心配している de sterkste zorg binnen de relevante zorgen. Voorbeeld: これが一番大切です。 — “Dit is het belangrijkst.” 心配している komt van 心配する, “zich zorgen maken”. している bestaat uit de te-vorm van する plus いる; hier beschrijft het een huidige toestand of aanhoudende bezorgdheid: “je maakt je het meest zorgen”. Het is dus niet alleen een eenmalige handeling in het verleden. Voorbeeld: 私は結果を心配しています。 — “Ik maak me zorgen over het resultaat.” 伝えてください komt van 伝える, “meedelen” of “vertellen”. 伝えて is de te-vorm, gevolgd door ください, waarmee een beleefd verzoek wordt gevormd: “vertel alstublieft” of “geef alstublieft door”. De vorm zegt niet op zichzelf hoeveel personen de informatie zullen ontvangen. Samen vormt クリニックの人に、何が変わったのか、そして何を一番心配しているのかを伝えてください。 een beleefd verzoek aan iemand om aan een medewerker van de kliniek mee te delen wat er veranderd is en waar de aangesprokene zich het meest zorgen over maakt. De twee のか-delen maken van beide vragen inhoud die als één mededeling kan worden doorgegeven.

3. せきがひどくなって、熱っぽくて疲れています。

   Mijn hoest is erger geworden en ik voel me koortsig en moe.

   せき

   hoest

   ひどくなって

   erger geworden en

   熱っぽくて

   koortsig en

   疲れています

   moe zijn

   Uitgebreide uitleg

   せき betekent hier “hoest” en is een zelfstandig naamwoord. Het kan in een zin als onderwerp of als onderwerp van een verandering staan. Voorbeeld: せきがあります。— “Ik heb hoest.” ひどくなって komt van het bijvoeglijk naamwoord ひどい (“erg, hevig”) en het werkwoord なる (“worden”). De vorm ひどくなる betekent “erger/heviger worden”; ひどくなって is de verbindingsvorm en koppelt deze verandering aan het volgende deel. Het is dus niet alleen “erg”, maar “erger geworden”. Voorbeeld: いたみがひどくなりました。— “De pijn is erger geworden.” 熱っぽくて komt van 熱っぽい (“koortsig aanvoelen”) en staat in de verbindingsvorm op -くて. Bij een zogenoemd い-bijvoeglijk naamwoord vervangt い in deze vorm door くて. Hier verbindt het de koortsige toestand met de vermoeidheid. 熱 op zichzelf betekent “warmte” of “koorts”, maar 熱っぽい beschrijft het koortsige gevoel of de koortsige toestand. 疲れています komt van 疲れる (“moe worden, vermoeid raken”). 疲れています is de beleefde vorm met -ています; in deze zin beschrijft die de toestand “moe zijn” op het moment van spreken. De vorm 疲れます betekent eerder “word moe” of “wordt moe” als algemene of toekomstige mededeling, terwijl 疲れています de huidige toestand weergeeft. Voorbeeld: 今日は疲れています。— “Vandaag ben ik moe.” Samen vormt de zin: せきがひどくなって (“de hoest is erger geworden”), 熱っぽくて (“ik voel me koortsig en…”) en 疲れています (“ben ik moe”). De verbindingsvormen maken één opsomming van de gemelde klachten: “Mijn hoest is erger geworden en ik voel me koortsig en moe.”

4. いつ始まったのか、何か効果があったのかを伝えてください。

   Noem wanneer het is begonnen en of iets heeft geholpen.

   いつ

   wanneer

   始まった

   begonnen

   のか

   of ...

   何か

   iets; enig

   効果

   effect; werking

   あった

   geweest zijn; gehad hebben

   伝えてください

   vertel het alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   いつ betekent hier “wanneer” en vraagt naar het tijdstip van een gebeurtenis. Vergelijk いつ始まった？ — “Wanneer is het begonnen?” — met いつ in een mededelende zin; de vraag blijft inhoudelijk een tijdsvraag. 始まった is de verleden vorm van 始まる (“beginnen”). Het werkwoord is intransitief: iets begint zelf, zonder dat hier een expliciete veroorzaker als object wordt genoemd. De vorm 始まった past bij een gebeurtenis die al begonnen is. Voor een nog niet begonnen gebeurtenis staat bijvoorbeeld 始まる (“beginnen”) of 始まります in beleefde stijl. のか maakt het voorafgaande deel tot een indirecte vraag of een punt waarover informatie wordt gevraagd. いつ始まったのか betekent dus “wanneer het is begonnen”, niet een letterlijk los woord voor “of”. Hetzelfde patroon kan bijvoorbeeld in 何をするのか分かりません staan: “Ik weet niet wat ik moet doen.” 何か betekent hier “iets” of “enig”. 何 is “wat”, en か maakt er in deze combinatie een onbepaald woord van: “iets”, niet “wat?” als directe vraag. In 何か食べましたか betekent 何か bijvoorbeeld “iets” in de vraag “Heb je iets gegeten?” 効果 betekent “effect” of “werking”. In deze zin wordt gevraagd of er enig effect was; de zin specificeert niet waardoor dat effect eventueel ontstond. Een bruikbare combinatie is 効果がある (“effect hebben” / “werkzaam zijn”). あった is de verleden vorm van ある, dat het bestaan of aanwezig zijn van iets aanduidt. In 効果があった wordt dat idiomatisch “effect hebben gehad” of “geholpen hebben”: er was enig effect. Het onderwerp van あった is hier 効果, gemarkeerd door が; あった is dus niet de vorm van 効果 zelf. De niet-verleden vorm is ある, zoals in 効果がある — “het heeft effect”. De tweede indirecte vraag is 何か効果があったのか: “of er enig effect is geweest” / “of iets heeft geholpen”. Samen met het eerste deel worden twee informatiepunten naast elkaar gezet: いつ始まったのか en 何か効果があったのか. De komma markeert de scheiding tussen deze twee delen; het slotobjectteken を geldt voor de volledige samengestelde inhoud. 伝えてください is een beleefd verzoek: 伝える betekent “meedelen”, “vertellen” of “doorgeven”, en 伝えてください is de て-vorm met ください (“doe alstublieft ...”). Het verzoek richt zich op het overbrengen van de twee genoemde informatiepunten. Het onderwerp van “vertellen” wordt in het Japans vaak niet uitgesproken wanneer dat uit de situatie duidelijk is. Als geheel betekent いつ始まったのか、何か効果があったのかを伝えてください。: “Noem wanneer het is begonnen en of iets heeft geholpen.” De twee indirecte vragen vormen samen wat er moet worden meegedeeld, en 伝えてください maakt daarvan een beleefd verzoek.

5. 今夜せきがさらにひどくなったら、どうすればいいかも知っておく必要があります。

   Ik moet ook weten wat ik moet doen als mijn hoest vanavond erger wordt.

   今夜

   vanavond

   せき

   hoest

   さらに

   nog verder; nog meer

   ひどくなったら

   als het erger wordt

   どうすればいいか

   wat je moet doen

   も

   ook

   知っておく

   vooraf weten

   必要があります

   nodig zijn; moeten

   Uitgebreide uitleg

   今夜 betekent hier “vanavond”. Het is een tijdsbepaling en staat vooraan om aan te geven wanneer de beschreven verandering plaatsvindt. Voorbeeld: 今夜、休みます。 — “Vanavond rust ik.” せき betekent “hoest” en is hier het zelfstandige naamwoord dat als onderwerp van de verandering fungeert. Het is in deze zin niet het werkwoord “hoesten”. Voorbeeld: せきがあります。 — “Ik heb hoest.” さらに betekent “nog verder” of “nog meer”. Het versterkt de daaropvolgende verandering: de hoest wordt erger dan hij al is. Een vergelijkbaar versterkend woord is もっと (“meer”), maar さらに benadrukt vaak een verdere stap. ひどくなったら bestaat uit ひどい (“erg, hevig”) en なる (“worden”), gevolgd door de voorwaardelijke vorm たら. De vorm ひどく is de verbindingsvorm van het bijvoeglijk naamwoord ひどい; なった is de verleden vorm van なる. In combinatie met たら betekent dit hier “als het erger wordt”. Het patroon Aくなったら kan worden hergebruikt voor “als iets A-er wordt”. Voorbeeld: 寒くなったら、窓を閉めます。 — “Als het koud wordt, doe ik het raam dicht.” どうすればいいか is een ingebedde vraag: “wat men moet doen” of natuurlijker in deze vertaling “wat ik moet doen”. どう vraagt naar de manier (“hoe/wat voor manier”), すれば is de voorwaardelijke vorm van する (“doen”), en いい betekent hier “goed/passend”. Het patroon どうすればいいですか is een directe vraag “Wat moet ik doen?”, terwijl どうすればいいか die vraag binnen een grotere zin plaatst. Voorbeeld: どうすればいいか分かりません。 — “Ik weet niet wat ik moet doen.” も betekent “ook”. Het voegt deze kennis toe aan wat al eerder genoemd of verondersteld is; het maakt niet zelf duidelijk wie nog meer iets moet weten. In deze zin hoort het bij de inhoud “wat ik moet doen”. 知っておく betekent “vooraf weten” of “ervoor zorgen dat je het weet”. Het bestaat uit 知る (“weten/te weten komen”) in de vorm 知って, plus おく, dat bij een andere handeling kan aangeven dat iets vooraf wordt gedaan en later nuttig is. Hier gaat het dus om die informatie van tevoren kennen, niet alleen om haar op dit moment toevallig te kennen. Voorbeeld: 住所を知っておきます。 — “Ik zorg dat ik het adres vooraf weet.” 必要があります betekent “nodig zijn” en geeft in deze zin de noodzaak weer: “moeten”. 必要 is het zelfstandige naamwoord “noodzaak/noodzakelijk”, が markeert wat noodzakelijk is, en あります is de beleefde vorm van ある (“er zijn/heersen”). Het patroon V-ておく必要があります betekent “het is nodig om V vooraf te doen/te weten”. Samen vormt de zin: 今夜 (“vanavond”) + せきがさらにひどくなったら (“als de hoest nog erger wordt”) + どうすればいいかも知っておく必要があります (“is het ook nodig om vooraf te weten wat ik moet doen”). De vaste betekenis is daarom: “Ik moet ook weten wat ik moet doen als mijn hoest vanavond erger wordt.” De beleefde slotvorm maakt de mededeling passend voor een formele of zorggerelateerde situatie.

6. すぐに助けが必要になったら、どこへ行けばいいか聞いてください。

   Vraag waar je heen moet als je snel hulp nodig hebt.

   すぐに

   snel

   助け

   hulp

   必要になったら

   als het nodig wordt

   どこへ

   waarheen

   行けばいい

   moet gaan

   聞いてください

   vraag alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   すぐに betekent hier “snel” of “meteen”. Het is de bijwoordelijke vorm van すぐ en kan bijvoorbeeld ook “onmiddellijk” betekenen: すぐに来てください。 = “Kom alstublieft meteen.” 助け betekent “hulp”. Het is een zelfstandig naamwoord; het werkwoord 助ける betekent “helpen” of “redden”, maar dat werkwoord staat niet in deze zin. In 助けが必要 is 助け datgene wat nodig is: “hulp is nodig”. 必要になったら betekent “als het nodig wordt” of natuurlijker “als je hulp nodig hebt”. De basisvorm van 必要になる is 必要になる, “nodig worden”. なった is de verleden vorm van なる, en -たら maakt hier een voorwaarde of tijdsvoorwaarde: Aになったら = “als/wanneer A wordt”. In deze zin verbindt het de voorwaarde met het verzoek dat erop volgt. どこへ betekent “waarheen”. どこ vraagt naar een plaats en へ markeert de richting van een beweging. Een vergelijkbare vraag is どこへ行きますか。 = “Waar ga je heen?”; へ legt daarbij de nadruk op de bestemming. 行けばいい betekent hier “waar je heen moet gaan” of letterlijker “het is goed als je gaat”. De basisvorm is 行く, “gaan”. 行けば is de -ば-voorwaardevorm van 行く; samen met いい drukt V-ばいい vaak uit wat iemand het beste kan of moet doen: どうすればいいですか。 = “Wat moet ik doen?” In deze zin staat die constructie binnen de vraag naar de bestemming: “waar moet je heen?” 聞いてください is een beleefd verzoek: “vraag alstublieft”. De basisvorm is 聞く, dat in deze context “vragen” betekent; hetzelfde werkwoord kan in andere contexten ook “horen” of “luisteren” betekenen. 聞いて is de te-vorm, gevolgd door ください (“geef alstublieft” in deze verzoekconstructie): V-てください = “doe alstublieft V”. De hele zin bouwt zo op: すぐに (“snel”) + 助けが必要になったら (“als je hulp nodig hebt”) geeft de voorwaarde. Daarna vraagt どこへ行けばいいか naar de juiste bestemming, en 聞いてください maakt daarvan een beleefd verzoek: “Vraag waar je heen moet als je snel hulp nodig hebt.”

7. 電話する前に、主な点を書き留めます。

   Ik zal de belangrijkste punten opschrijven voordat ik bel.

   電話する

   bellen

   前に

   voordat

   主な

   belangrijkste

   点

   punt; hier: punt(en)

   書き留めます

   opschrijven

   Uitgebreide uitleg

   電話する betekent hier “bellen”. Het is een werkwoordelijke combinatie van 電話 (“telefoon; telefoongesprek”) en する (“doen”), samen “bellen”. Voor een handeling die vóór een andere handeling plaatsvindt, staat hier de gewone vorm 電話する vóór 前に; bijvoorbeeld: 寝る前に、本を読みます。 — “Voordat ik ga slapen, lees ik een boek.” 前に betekent hier “voordat”. 前 betekent letterlijk “ervoor; de voorkant”, en に markeert hier het tijdspunt of de tijdsrelatie. In het patroon werkwoord + 前に betekent het geheel “voordat …”. Eerst worden de punten opgeschreven en daarna wordt er gebeld. 主な betekent hier “belangrijkste” en staat vóór 点. 主な is een vaste attributieve vorm die een zelfstandig naamwoord nader bepaalt; ze verschijnt dus hier direct voor het naamwoord. Het beschrijft welke punten bedoeld zijn: de voornaamste of kernpunten. Voorbeeld: 主な問題を説明します。 — “Ik leg de belangrijkste problemen uit.” 点 betekent hier “punt” in de betekenis van een inhoudelijk punt of aandachtspunt. In deze zin wordt het meervoud niet door een aparte vorm gemarkeerd; de vertaling maakt duidelijk dat het om meerdere punten gaat. 点 kan in andere contexten ook “punt”, “score” of “stip” betekenen, maar hier gaat het om punten die men wil noteren. 書き留めます betekent hier “opschrijven” of “noteren”. De basisvorm is 書き留める; 書き留めます is de beleefde niet-verleden vorm. De vorm op -ます kan in context naar een toekomstige of voorgenomen handeling verwijzen, zoals in de vaste vertaling “Ik zal opschrijven”. Voorbeeld: 名前を書き留めます。 — “Ik schrijf de naam op.” Samen vormt 主な点を書き留めます de hoofdhandeling: de spreker zal de belangrijkste punten opschrijven. 電話する前に plaatst die handeling vóór het bellen. De volledige betekenis is daarom: “Ik zal de belangrijkste punten opschrijven voordat ik bel.”

8. そうすれば、二人にとって電話の内容がもっと明確になるはずです。

   Dat zou het gesprek voor jullie allebei duidelijker moeten maken.

   そうすれば

   als dat zo gebeurt

   二人

   jullie allebei

   にとって

   voor ...

   電話

   telefoongesprek

   内容

   inhoud

   もっと

   meer

   明確

   duidelijk

   なる

   worden

   はずです

   zou ... moeten

   Uitgebreide uitleg

   そうすれば betekent hier “als dat zo gebeurt” of “als je dat doet”. そう verwijst naar een voorafgaande manier of handeling; -ば maakt daarvan een voorwaarde. In de gegeven context sluit dit aan bij de vooraf genoemde handeling vóór het bellen. 二人 betekent “twee personen”. In combinatie met de vaste vertaling gaat het hier om “jullie allebei”. Het getalwoord zelf drukt dus twee personen uit; het Japanse zelfstandig naamwoord verandert niet naar een aparte meervoudsvorm. にとって markeert voor wie iets geldt of vanuit wiens standpunt het wordt beoordeeld. Het patroon Xにとって betekent “voor X” in die betekenis. Hier vormt 二人にとって samen “voor jullie allebei”. 電話 betekent “telefoon” en kan in samenstellingen ook naar telefonisch contact verwijzen. In 電話の内容 staat het vóór の; の verbindt het eerste zelfstandig naamwoord met het tweede: “de inhoud van het telefoongesprek”. 内容 betekent “inhoud”: datgene wat in een gesprek of andere mededeling wordt gezegd. もっと betekent “meer” en maakt de daaropvolgende eigenschap sterker in vergelijking met de huidige of een andere toestand. Het is hier geen zelfstandig “meer” object, maar versterkt 明確. 明確 betekent “duidelijk” of “helder”. Dit is een zogenoemd na-bijvoeglijk naamwoord: vóór een zelfstandig naamwoord verschijnt bijvoorbeeld 明確な説明 (“een duidelijke uitleg”), terwijl voor een verandering 明確になる wordt gebruikt. なる betekent “worden” of “worden tot een bepaalde toestand”. In 明確になる draagt なる de verandering; 明確 beschrijft de toestand die ontstaat. Samen betekent もっと明確になる “duidelijker worden”. はずです drukt een verwachting of sterke veronderstelling uit: “zou ... moeten” of “naar verwachting ...”. Het patroon werkwoord + はずです kan bijvoorbeeld 来るはずです zijn: “Hij/zij zou moeten komen” of “naar verwachting komt hij/zij”. Hier staat なる vóór はずです, waardoor de verwachte uitkomst wordt uitgedrukt. Samen opgebouwd: そうすれば (“als dat zo gebeurt”) + 二人にとって (“voor jullie allebei”) + 電話の内容 (“de inhoud van het telefoongesprek”) + もっと明確になる (“duidelijker worden”) + はずです (“zou ... moeten”). De volledige betekenis is dus: “Als dat zo gebeurt, zou de inhoud van het telefoongesprek voor jullie allebei duidelijker moeten worden.”