Voedselbeheer in de gedeelde koelkast | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. また共有の冷蔵庫に賞味期限が切れた食べ物があります。

   Er ligt weer voedsel over de houdbaarheidsdatum in de gedeelde koelkast.

   また

   weer

   共有の

   gedeeld

   冷蔵庫

   koelkast

   賞味期限

   houdbaarheidsdatum

   切れた

   verstreken zijn

   食べ物

   voedsel

   あります

   er is / bevindt zich

   Uitgebreide uitleg

   また betekent hier “weer” of “opnieuw”: de situatie wordt als een herhaling gepresenteerd. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon of aantal. 共有の staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft en betekent hier “gedeeld”. 共有 is een zelfstandig naamwoord in deze verbinding; の koppelt het aan het volgende zelfstandig naamwoord. Het patroon AのB kan vaak worden hergebruikt als “B van/met betrekking tot A”, waarbij de precieze relatie van de context afhangt. 冷蔵庫 betekent “koelkast”. Het is het concrete, inanimatieve zelfstandig naamwoord dat in deze zin met 共有の wordt verbonden: 共有の冷蔵庫 = “de gedeelde koelkast”. 賞味期限 betekent “houdbaarheidsdatum” of specifieker de datum tot waarop voedsel volgens de aangegeven kwaliteit het best gegeten kan worden. Het is een zelfstandig naamwoord. Het is niet hetzelfde als een algemene kalenderdatum: in deze context gaat het om de datum die bij voedsel hoort. 切れた is de attributieve vorm van 切れる, hier in de betekenis “verstrijken” of “aflopen”. De vorm 切れた is de verleden vorm en staat vóór 食べ物; daardoor beschrijft zij voedsel waarvan de houdbaarheidsdatum al verstreken is. Het gaat hier dus niet om de letterlijke betekenis “gesneden”. Een bruikbaar contrast is 期限が切れる “de termijn verstrijkt” tegenover 期限が切れた “de termijn is verstreken”. 食べ物 betekent “voedsel” of “eten”. In 賞味期限が切れた食べ物 is het de kern van de naamwoordgroep: 賞味期限が切れた beschrijft welk voedsel bedoeld wordt. 食べ物 is gevormd met 食べ en 物, maar in deze zin functioneert het als één zelfstandig naamwoord; het betekent niet dat er afzonderlijk een handeling “eten” wordt uitgedrukt. あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, gebruikt voor het bestaan of zich bevinden van iets niet-menselijks. Hier zegt het dat er voedsel in de koelkast aanwezig is. De beleefde vorm あります contrasteert bijvoorbeeld met de gewone vorm ある; de keuze voor de beleefde vorm betreft het register, niet een andere locatie of een ander soort voedsel. De zin bouwt van links naar rechts op als また (“weer”) + 共有の冷蔵庫に (“in de gedeelde koelkast”) + 賞味期限が切れた食べ物 (“voedsel waarvan de houdbaarheidsdatum verstreken is”) + あります (“is aanwezig”). に markeert hier de plaats waar iets zich bevindt. Samen betekent de uiting: “Er ligt weer voedsel over de houdbaarheidsdatum in de gedeelde koelkast.”

2. そこにこれ以上長く置いておくと、衛生上の問題になるかもしれません。

   Het kan een hygiëneprobleem worden als het daar nog veel langer blijft liggen.

   そこに

   daar

   これ以上

   nog meer; verder dan dit

   長く

   lang; gedurende lange tijd

   置いておくと

   als het blijft liggen

   衛生上

   vanuit hygiënisch oogpunt

   問題

   probleem

   なるかもしれません

   kan worden

   Uitgebreide uitleg

   そこに betekent hier “daar” en bestaat uit そこ (“daar”, een plaats die uit de context bekend is) plus に, de partikel die de plaats van het blijven of neerzetten markeert. Het verwijst in deze zin naar die plaats; de precieze plaats wordt door de vaste zin niet nader benoemd. これ以上 betekent “nog meer” of “verder dan dit”. これ betekent letterlijk “dit”, en 以上 markeert een grens. In combinatie met 長く verwijst これ以上 naar een verdere verlenging van de duur: “nog langer dan nu”. Een bruikbaar patroon is これ以上 + bijwoord/adjectief: “niet verder/nog meer dan dit”. 長く is de bijwoordelijke vorm van het i-adjectief 長い (“lang”). Hier gaat het om duur: iets daar gedurende langere tijd laten liggen. De vormketen is 長い → 長く; de uitgang -く maakt van dit type adjectief een bepaling bij een werkwoord. Bijvoorbeeld: 長く待つ betekent “lang wachten”. Samen met これ以上 betekent これ以上長く “nog langer dan nu”. 置いておくと bevat de werkwoordelijke constructie 置いておく en de voorwaardelijke vorm と. 置く betekent “neerzetten” of “leggen”; 置いておく betekent dat iets op een plaats blijft staan of liggen, met de nadruk op het laten voortbestaan van die toestand. In deze zin blijft het bedoelde voorwerp daar liggen. と maakt van de voorafgaande handeling een voorwaarde of aanleiding: “als men het zo laat liggen”. Het onderwerp en voorwerp zijn hier niet expliciet genoemd; de vaste vertaling ondersteunt alleen dat het daar blijft liggen, zonder een specifieke eigenaar of ander referent vast te leggen. 衛生上 betekent “vanuit hygiënisch oogpunt” of “op het gebied van hygiëne”. 衛生 betekent “hygiëne” en 上 kan hier als achtervoegsel een gezichtspunt of beoordelingsgebied aangeven. Vergelijkbaar is het patroon 安全上 (“uit veiligheidsoogpunt”), maar 衛生上 zelf zegt niets over veiligheid. 問題 betekent “probleem”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan bijvoorbeeld in 問題になる staan: letterlijk “een probleem worden” of “tot een probleem uitgroeien”. なるかもしれません betekent “kan worden” of “zou kunnen worden”. なる is het werkwoord “worden”; かもしれない drukt mogelijkheid uit, niet zekerheid. かもしれません is de beleefde vorm van die mogelijkheid. De vorm なる staat hier na 問題 in de combinatie 問題になる, dus de betekenis is “een probleem worden”, niet alleen “worden” in het algemeen. Bijvoorbeeld: 遅れるかもしれません。 — “Het kan zijn dat ik te laat kom.” Geheel opgebouwd: そこに (“daar”) + これ以上長く (“nog langer dan nu”) + 置いておくと (“als het daar blijft liggen”) geeft de voorwaarde. 衛生上の問題 betekent “een hygiëneprobleem” en なるかもしれません voegt de mogelijkheid toe. De volledige betekenis is daarom: “Als het daar nog veel langer blijft liggen, kan het een hygiëneprobleem worden.”

3. 名前が書かれていない容器もあるので、誰のものか誰も分かりません。

   Op sommige bakjes staat geen naam, dus niemand weet van wie ze zijn.

   名前

   naam

   書かれていない

   staat niet geschreven

   容器

   bakje; container

   もある

   er zijn ook

   ので

   omdat; dus

   誰のものか

   van wie het is

   誰も

   niemand

   分かりません

   weet het niet

   Uitgebreide uitleg

   名前 betekent hier “naam”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een nuttige combinatie is 名前を書く = “een naam schrijven”; in de volgende zin uit de context staat 名前と日付を書いてもらう, “iemand vragen naam en datum te schrijven”. 書かれていない beschrijft hier iets waarop geen naam staat: “niet geschreven zijn”. De basisvorm is 書く (“schrijven”). 書かれる is de passieve vorm (“geschreven worden”), en 書かれていない combineert die vorm met 〜ていない om een toestand aan te geven die niet het geval is: “is niet geschreven”. Het onderwerp van deze toestand is niet de schrijver, maar de naam die op de container zou moeten staan. 容器 betekent “container” of, in deze context, “bakje”. Het is een zelfstandig naamwoord. Voor een concreet voorbeeld: この容器は大きい。 = “Deze container is groot.” もある betekent hier “er zijn ook”. ある wordt gebruikt voor het bestaan of aanwezig zijn van niet-levende dingen. も voegt de betekenis “ook” toe. Samen met 名前が書かれていない容器 ontstaat dus: “er zijn ook containers waarop geen naam staat”. ので verbindt een reden met wat erop volgt. Het maakt van het voorafgaande de reden: “omdat ...” of, in deze zin natuurlijker, “dus ...”. Het patroon Aので、B betekent dat A de aanleiding of reden voor B is. Hier is het ontbreken van namen de reden voor het feit dat niemand weet van wie de bakjes zijn. 誰のものか betekent “van wie het is”. 誰 is de vraagterm “wie”, のもの betekent letterlijk “iets van ...” of “het bezit van ...”, en か maakt hiervan een ingebedde vraag. In plaats van een directe vraag als 誰のものですか (“Van wie is het?”), staat deze vorm binnen een grotere zin: 誰のものか分かりません = “Ik weet niet van wie het is.” De precieze eigenaar wordt in de aangeleverde zin niet genoemd. 誰も betekent in combinatie met een negatieve vorm “niemand”. Op zichzelf betekent 誰 “wie”; も kan in een negatieve zin de volledige groep uitsluiten. Dit verschilt van een bevestigende combinatie zoals 誰か (“iemand”). 分かりません is de beleefde negatieve vorm van 分かる, “begrijpen” of “weten”. De vorm 分かりません betekent hier “weet het niet”. Het onderwerp is in het Japans niet uitgedrukt; samen met 誰も betekent de hele uitdrukking dat niemand het weet. De beleefde vorm maakt de zin geschikt voor een neutrale mededeling. De onderdelen worden van links naar rechts opgebouwd: 名前が書かれていない beschrijft de 容器, もある zegt dat zulke bakjes er ook zijn, en ので geeft dat als reden. Daarna specificeert 誰のものか wat men niet kan vaststellen, en 誰も分かりません zegt dat niemand dit weet. De volledige betekenis is daarom: “Omdat er ook bakjes zijn waarop geen naam staat, weet niemand van wie ze zijn.”

4. 名前と日付を書いてもらうように、みんなにお願いするお知らせを貼りましょう。

   We zouden een briefje moeten ophangen waarin we iedereen vragen hun naam en de datum toe te voegen.

   名前

   naam

   日付

   datum

   書いてもらう

   iemand vragen te schrijven

   ように

   zodat; om ervoor te zorgen dat

   みんなに

   aan iedereen

   お願いする

   verzoeken

   お知らせ

   mededeling; briefje

   貼りましょう

   laten we ophangen

   Uitgebreide uitleg

   名前 betekent hier “naam”. Het is een zelfstandig naamwoord; in combinatie met 日付 wordt het met と verbonden: 名前と日付 = “naam en datum”. 日付 betekent “datum”. De twee zelfstandige naamwoorden vormen samen het gevraagde paar; を na dit paar markeert wat geschreven moet worden. 書いてもらう bestaat uit de te-vorm 書いて van 書く (“schrijven”) plus もらう (“ontvangen”). In V-てもらう ontvangt de spreker een handeling van iemand anders: hier wil men dat anderen hun naam en datum schrijven. Een bruikbaar patroon is bijvoorbeeld 友達に手伝ってもらう — “hulp van een vriend krijgen / een vriend laten helpen”. ように geeft hier het doel of de gewenste uitkomst aan. V-てもらうようにお願いする betekent dus: “vragen dat iemand V doet” of “vragen om ervoor te zorgen dat iemand V doet”. Het drukt hier niet simpelweg een los gevolg uit, maar hoort bij de manier waarop het verzoek wordt geformuleerd. みんなに markeert de ontvangers van het verzoek: “aan iedereen”. に wijst hier de persoon of groep aan aan wie men iets vraagt; みんな betekent “iedereen” of “alle mensen” in de relevante groep. お願いする is お願い (“verzoek”) met する (“doen”): “verzoeken” of “vragen”. In dit zinsverband vraagt men iedereen om de naam en datum te schrijven. Het patroon 人にお願いする betekent “iemand verzoeken”. お知らせ is een zelfstandig naamwoord voor een “mededeling” of “briefje”. De voorafgaande reeks 名前と日付を書いてもらうように、みんなにお願いする beschrijft welk soort mededeling bedoeld is: een mededeling waarmee men iedereen vraagt die gegevens te schrijven. 貼りましょう is de beleefde aansporingsvorm van 貼る (“ophangen”, “opplakken” of “bevestigen”). ましょう maakt er een voorstel van: “laten we ...” of, passend bij de vaste vertaling, “we zouden ... moeten”. Het gaat hier om het plaatsen van het briefje, niet om het schrijven zelf. Samen is de structuur 名前と日付を書いてもらうように、みんなにお願いするお知らせを貼りましょう: “Laten we een mededeling ophangen waarin we iedereen vragen hun naam en de datum te schrijven.” In het Japans staat de beschrijvende reeks vóór お知らせ, en お知らせを貼りましょう vormt de hoofdzin: “laten we de mededeling ophangen”.

5. 1週間より古いものは捨てたほうがいいですか。

   Zullen we alles wat ouder is dan een week weggooien?

   1週間

   één week

   より古い

   ouder dan

   もの

   dingen; datgene

   捨てた

   weggegooid

   ほうがいいですか

   is het beter om …?

   Uitgebreide uitleg

   1週間 betekent hier “één week”. 週間 is de tijdseenheid voor een aantal weken; bijvoorbeeld 2週間 betekent “twee weken”. In deze zin is het de maat waarmee de leeftijd van de dingen wordt vergeleken. より古い betekent “ouder dan”. 古い is het bijvoeglijk naamwoord “oud”; in より古い staat het in zijn basisvorm en krijgt het met より de vergelijkende betekenis. Het patroon Aより古い betekent “ouder dan A”. Hier staat 1週間 vóór より, dus 1週間より古い betekent “ouder dan één week”. もの betekent “dingen” of “datgene”. Het maakt van de voorafgaande beschrijving een zelfstandig naamwoord: 1週間より古いもの is “dingen die ouder zijn dan één week”. Het woord geeft hier geen specifiek enkelvoudig voorwerp aan; de precieze referent wordt door de context bepaald. 捨てた is de verleden vorm van 捨てる, “weggooien”. In 捨てたほうがいい is die verleden vorm onderdeel van een vaste adviesconstructie, niet noodzakelijk een bewering dat het weggooien al gebeurd is. Het patroon V-たほうがいい betekent “het is beter om V te doen” of “je kunt beter V doen”. Voorbeeld: 早く寝たほうがいいです。 — “Je kunt beter vroeg gaan slapen.” ほうがいいですか maakt van dat advies een vraag: “is het beter om …?” of natuurlijker “zullen we …?” In combinatie met het voorafgaande 捨てた wordt het voorstel hier: “zullen we ze weggooien?” De vraagvorm maakt de keuze of aanbeveling bespreekbaar. Samen vormen 1週間より古いもの en 捨てたほうがいいですか de vraag: “Is het beter om de dingen die ouder zijn dan één week weg te gooien?” In de gegeven Nederlandse vertaling wordt dat natuurlijk weergegeven als: “Zullen we alles wat ouder is dan een week weggooien?”

6. みんなにはっきりした期限を伝えてからにしましょう。

   Dat doen we pas nadat we iedereen een duidelijke deadline hebben gegeven.

   みんなに

   aan iedereen

   はっきりした

   duidelijk

   期限

   deadline

   伝えて

   meedelen

   からにしましょう

   laten we het daarna doen

   Uitgebreide uitleg

   みんなに betekent hier “aan iedereen”. に markeert bij 伝える de persoon aan wie iets wordt meegedeeld. みんな betekent “iedereen” of “alle mensen” in de relevante groep; het zegt op zichzelf niet hoeveel mensen dat zijn. はっきりした staat vóór het zelfstandig naamwoord en betekent hier “duidelijk” of “duidelijk vastgelegd”. Het is de attributieve vorm van はっきりする (“duidelijk worden/zijn”): はっきりした期限 = “een duidelijke deadline”. De vorm した is hier dus niet de verleden tijd van een apart werkwoord met de betekenis “doen” in deze woordgroep. 期限 betekent “deadline” of “tijdslimiet”: het afgesproken uiterste moment waarop iets moet gebeuren. Een bruikbaar patroon is 期限を決める (“een deadline bepalen”) of 期限を伝える (“een deadline meedelen”). 伝えて is de te-vorm van 伝える (“meedelen”, “overbrengen”). De te-vorm verbindt dit werkwoord met wat erop volgt. In combinatie met から vormt zij het patroon V-てから = “nadat men V heeft gedaan” of “pas nadat men V heeft gedaan”. Bijvoorbeeld: 予定を伝えてから始めます。 — “Ik begin nadat ik het plan heb meegedeeld.” からにしましょう drukt hier uit dat men iets uitstelt tot na de voorafgaande handeling. から betekent in dit patroon “nadat”, en しましょう is de uitnodigende vorm van する, ongeveer “laten we doen/besluiten”. Het concrete vervolg na に is niet uitgesproken; de vertaling maakt duidelijk dat het gaat om de eerder bedoelde actie: die pas daarna uitvoeren. Het vaste patroon V-てからにしましょう kan zo worden gebruikt voor “laten we het pas doen nadat we V hebben gedaan”. Samen betekent みんなにはっきりした期限を伝えてからにしましょう。: “Laten we dat pas doen nadat we iedereen een duidelijke deadline hebben meegedeeld.” De volgorde is eerst de deadline aan iedereen meedelen, en daarna de niet opnieuw uitgesproken actie uitvoeren. De context over het weggooien van oude dingen ondersteunt die lezing, zonder dat de Japanse zin de latere actie zelf opnieuw noemt.

7. グループチャットで、毎週の片付けを提案してもいいかもしれません。

   Misschien kunnen we in de groepschat een wekelijkse opruimactie voorstellen.

   グループチャット

   groepschat

   毎週の

   wekelijkse

   片付け

   opruiming

   提案して

   voorstellen

   てもいいかもしれません

   misschien kan het

   Uitgebreide uitleg

   グループチャット betekent hier “groepschat”. Het is een zelfstandig naamwoord; in combinatie met で geeft het de plaats of het kanaal aan waar de handeling plaatsvindt. Voorbeeld: オンラインで話します。 — “Ik praat online.” 毎週の betekent “wekelijkse”. 毎週 betekent “elke week”, en の verbindt dit met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 毎週の片付け = “de wekelijkse opruiming”. Het gaat hier om een activiteit die elke week plaatsvindt, niet om een expliciet genoemd aantal. 片付け betekent hier “opruiming” of “opruimactie”. Het is een zelfstandig naamwoord dat samenhangt met opruimen; het kan in andere contexten ook naar het opruimen zelf verwijzen. Voorbeeld: 部屋の片付けをします。 — “Ik ruim de kamer op.” 提案して is de te-vorm van 提案する, “voorstellen”. De te-vorm verbindt dit werkwoord met het volgende patroon. In deze zin betekent 提案して dus niet alleen “voorstellen” als los woord, maar vormt het samen met てもいい de constructie “het is toegestaan/het is oké om voor te stellen”. Voorbeeld: 新しい案を提案してもいいです。 — “Het is oké om een nieuw voorstel te doen.” てもいいかもしれません drukt een mogelijke aanvaardbaarheid uit: “misschien is het goed/toegestaan” of, in deze zin, “misschien kunnen we”. てもいい geeft toestemming of aanvaardbaarheid aan; かもしれません maakt dat onzeker en voorzichtig. Het betekent daarom niet dat de mogelijkheid zeker is. Het patroon is: werkwoord in de te-vorm + もいいかもしれません = “misschien kan/mag men …”. Samen geeft グループチャットで het kanaal aan, 毎週の片付け wat men wil voorstellen, en 提案してもいいかもしれません de voorzichtige mogelijkheid: “Misschien kunnen we in de groepschat een wekelijkse opruimactie voorstellen.”

8. そうすれば、毎週の片付けが突然ではなく、予定されたものになります。

   Daardoor wordt de wekelijkse opruimactie voorspelbaar in plaats van plotseling.

   そうすれば

   daardoor

   毎週の

   wekelijks

   片付け

   opruimactie

   突然ではなく

   niet plotseling

   予定されたもの

   iets dat gepland is

   になります

   wordt

   Uitgebreide uitleg

   そうすれば betekent hier “daardoor” of letterlijk “als dat gebeurt”. Het is een vaste voorwaardelijke constructie: そう (“zo, op die manier”) + すれば, de voorwaardelijke vorm van する (“doen”). Voorbeeld: そうすれば、間に合います。— “Dan komen we op tijd.” 毎週の bestaat uit 毎週 (“elke week”) en の, dat 毎週 met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord verbindt. 毎週の片付け betekent dus “de wekelijkse opruimactie”. De vorm 毎週 op zichzelf kan ook als tijdsbepaling staan: 毎週片付けます。— “Ik ruim elke week op.” 片付け betekent “opruimen” of “opruimactie”. Het kan als zelfstandig naamwoord worden gebruikt en ook in het werkwoord 片付ける (“opruimen”) voorkomen. Voorbeeld: 部屋を片付けます。— “Ik ruim de kamer op.” 突然ではなく betekent “niet plotseling”. 突然 betekent “plotseling” en ではなく is de ontkennende verbindingsvorm van だ, gebruikt om een tegenstelling of alternatief in te leiden. Het ontkende element is hier 突然: de opruimactie gebeurt dus niet onverwacht of plotseling. 予定されたもの betekent “iets dat gepland is” of hier “een geplande gebeurtenis”. 予定された is de attributieve vorm van 予定される (“gepland worden”); 予定する betekent “plannen” en 予定される is de passieve vorm daarvan. もの maakt de voorafgaande beschrijving zelfstandig: 予定されたもの, “iets dat gepland is”. Voorbeeld: 予定された会議です。— “Het is een geplande vergadering.” になります betekent “wordt”. に markeert de toestand of status die het resultaat is, en なります is de beleefde vorm van なる (“worden”). De vorm なる wordt niet alleen voor fysieke verandering gebruikt, maar ook voor een verandering van planning of status. Voorbeeld: 毎週の予定になります。— “Het wordt een wekelijkse planning.” Samen geeft 毎週の片付けが aan wat verandert. 突然ではなく stelt de eerste toestand tegenover 予定されたもの: de opruimactie is niet langer iets plotselings, maar wordt iets dat gepland is. Met そうすれば en になります luidt de hele zin: “Daardoor wordt de wekelijkse opruimactie voorspelbaar in plaats van plotseling.”

9. みんなは掃除の日の前に、自分の棚を空にできます。

   Mensen kunnen hun planken vóór de schoonmaakdag leegmaken.

   みんなは

   iedereen (als onderwerp)

   掃除

   schoonmaak

   日

   dag

   前に

   vóór

   自分の

   eigen

   棚

   plank

   空に

   leegmaken

   できます

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   みんなは introduceert みんな als het onderwerp of gespreksonderwerp: hier gaat het om de mensen in kwestie, weergegeven als “iedereen” of “de mensen”. は markeert het onderwerp/thema; het is niet zelf een deel van de betekenis “iedereen”. 掃除 betekent hier “schoonmaak”. Het kan ook algemener naar schoonmaken verwijzen. In 掃除の日 verbindt の dit zelfstandig naamwoord met 日: letterlijk “de dag van de schoonmaak”. 日 betekent hier “dag”; Japans markeert daarbij niet vanzelf enkelvoud of meervoud, zodat de context bepaalt of het om één concrete dag of een soort dag gaat. 前に betekent “vóór” in een tijdsaanduiding. Het patroon Xの前に betekent “vóór X”. Daarom staat 掃除の日の前に voor “vóór de schoonmaakdag”. 前 is het woord voor “voorkant/ervoor”, en に markeert hier het tijdstip of de tijdsgrens. 自分の betekent “eigen”. 自分 verwijst naar de relevante persoon/personen zelf en の verbindt dit met wat van hen is. In deze zin ondersteunt de vertaling de lezing “hun eigen”: de bedoelde mensen maken hun eigen planken leeg. Het precieze bereik van 自分 wordt door de context bepaald; deze vorm drukt in elk geval eigendom of verbondenheid met de betrokken persoon/personen uit. 棚 betekent “plank” of, afhankelijk van de context, “rek/kastvak”. De vorm zelf markeert geen grammaticaal enkelvoud of meervoud; de vertaling maakt hier “planken” ervan. Samen met 自分の betekent 自分の棚 dus “hun eigen planken”. 空に hoort bij het werkwoordelijke patroon 空にする: “leegmaken” of “leeg maken”. 空 betekent “leeg”; in deze constructie krijgt het met にする de betekenis dat iets leeg wordt gemaakt. 空に alleen is dus nog niet de volledige handeling. Voorbeeld: 箱を空にする betekent “een doos leegmaken”. できます geeft hier mogelijkheid of vermogen weer. In combinatie met 空に vormt het 空にできます, “kan leegmaken”. De beleefde vorm できます is de vorm van できる; na に voltooit zij het patroon Xにできる: “X kunnen maken”. De vorm できます betekent in andere zinnen ook dat iets mogelijk is of lukt, maar hier gaat het volgens de vaste vertaling om de mogelijkheid om de planken leeg te maken. De delen worden in deze volgorde samengevoegd: みんなは (“iedereen/de mensen” als onderwerp) + 掃除の日の前に (“vóór de schoonmaakdag”) + 自分の棚を (“hun eigen planken” als lijdend voorwerp) + 空にできます (“kunnen leegmaken”). De volledige betekenis is: “Mensen kunnen hun planken vóór de schoonmaakdag leegmaken.” De beleefde werkwoordsvorm maakt de formulering geschikt voor een neutrale, beleefde mededeling.

10. そうすれば、冷蔵庫をみんなが公平かつ安全に使えるようになります。

    Dat zou het gebruik van de koelkast eerlijk en veilig maken voor iedereen.

    そうすれば

    als dat gebeurt; dan

    冷蔵庫

    koelkast

    みんな

    iedereen

    公平

    eerlijk

    安全に

    veilig

    使えるようになります

    bruikbaar worden; kunnen gebruiken

    Uitgebreide uitleg

    そうすれば betekent hier “als dat gebeurt, dan” en verwijst naar de voorwaarde of maatregel die al in de context staat. Het is een voorwaardelijke verbinding: そうする (“dat doen”) + -ば (“als”). Het is niet zelf een tijdsvorm. 冷蔵庫 betekent “koelkast”. Het is een zelfstandig naamwoord; を erna markeert de koelkast als het object van het gebruik. Een herbruikbaar patroon is Nを使う: “N gebruiken”. みんな betekent hier “iedereen” als groep. Met が wordt deze groep als grammaticaal onderwerp van 使える gemarkeerd. De vorm zelf drukt niet uit hoeveel personen er precies zijn. 公平 betekent “eerlijk” of “rechtvaardig”. In deze zin beschrijft het samen met de volgende bijwoordelijke uitdrukking hoe het gebruik plaatsvindt. 公平 is hier geen verbogen werkwoord; de vorm blijft in deze constructie gelijk. 安全に betekent “veilig” in de bijwoordelijke vorm. 安全 betekent “veiligheid/veilig”, en に maakt deze beschrijving geschikt om een handeling te beschrijven: “op een veilige manier”. Samen met 公平 ontstaat 公平かつ安全に: “eerlijk en veilig”. かつ is een eerder formele verbinding met de betekenis “en”, en verbindt hier twee kenmerken van dezelfde handeling. 使えるようになります drukt uit dat het mogelijk wordt om te gebruiken. 使える is de mogelijke vorm van 使う (“gebruiken”): “kunnen gebruiken”. ようになる betekent dat een bepaalde toestand of mogelijkheid ontstaat; なります is daarvan de beleefde vorm. In deze zin is het de groep みんな die de mogelijkheid krijgt om de koelkast te gebruiken, niet de bewering dat de koelkast zelf van toestand verandert. Vergelijk als oefenpatroon: 読めるようになります — “het wordt mogelijk om te lezen”. De opbouw is dus: そうすれば (“als dat gebeurt”), 冷蔵庫を (“de koelkast” als object), みんなが (“iedereen” als onderwerp), 公平かつ安全に (“eerlijk en veilig”), en 使えるようになります (“zal kunnen gebruiken / het wordt mogelijk om te gebruiken”). Samen betekent de zin: “Als dat gebeurt, zal iedereen de koelkast eerlijk en veilig kunnen gebruiken.”