Klachten objectief beschrijven bij de receptie | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 不快感は軽いですが、いつもより長く続いています。

   Het ongemak is mild, maar het houdt al langer aan dan normaal.

   不快感

   ongemak

   軽い

   mild; licht

   いつもより

   dan normaal

   長く

   lang; langdurig

   続いています

   houdt aan

   Uitgebreide uitleg

   不快感 betekent hier “ongemak” en is een zelfstandig naamwoord: 不快 (onaangenaam) + 感 (gevoel/ervaring). は markeert hier het onderwerp van gesprek als thema: 不快感は betekent “wat het ongemak betreft”. Voorbeeld: 不快感があります。 — “Ik heb ongemak.” 軽い is het bijvoeglijk naamwoord “mild” of “licht”; hier beschrijft het de ernst van het ongemak. Dit is de basisvorm van een zogenoemd i-adjectief. De ontkennende vorm is 軽くない — “niet mild/licht”. In 軽いですが blijft 軽い staan; ですが voegt de beleefde tegenstelling “maar” toe. いつもより geeft de vergelijkingsstandaard aan: いつも betekent hier “normaal”, en より markeert waarmee iets wordt vergeleken. Samen betekent dit “dan normaal”. Voorbeeld: 今日はいつもより早いです。 — “Vandaag is het vroeger dan normaal.” 長く is de bijwoordelijke vorm van het i-adjectief 長い (“lang”). Op zichzelf betekent 長く hier “lang” of “gedurende lange tijd”; samen met いつもより krijgt het de betekenis “langer dan normaal”. De vormketen is 長い → 長く vóór een werkwoord. Voorbeeld: 雨が長く続きました。 — “De regen hield lang aan.” 続いています komt van het werkwoord 続く (“voortduren, doorgaan”). 続いて plus います beschrijft hier een toestand die nog voortduurt; de beleefde vorm betekent “houdt aan” of “duurt voort”. Voorbeeld: 痛みが続いています。 — “De pijn houdt aan.” Samen vormt 不快感は軽いですが de betekenis “het ongemak is mild, maar”. Daarna geeft いつもより長く続いています aan dat dit ongemak langer dan normaal aanhoudt. De volledige zin betekent daarom: “Het ongemak is mild, maar het houdt al langer aan dan normaal.”

2. 活動したとき、休んでいるとき、または食事のときに変化しますか。

   Verandert het bij activiteit, rust of maaltijden?

   活動したとき

   tijdens activiteit

   休んでいるとき

   tijdens het rusten

   食事のとき

   tijdens een maaltijd

   変化しますか

   verandert het?

   Uitgebreide uitleg

   活動したとき betekent hier “tijdens activiteit”. 活動する is “actief zijn/activiteiten verrichten”; 活動した is de verleden vorm vóór とき. In deze combinatie markeert die vorm het tijdstip: “wanneer er activiteit is”, niet noodzakelijk een activiteit die al volledig voorbij is. とき betekent “wanneer/tijdens het moment dat” en kan ook na andere vormen staan, bijvoorbeeld 寝るとき = “wanneer ik ga slapen”. 休んでいるとき betekent “tijdens het rusten”. 休む betekent “rusten” of “pauzeren”; 休んでいる bestaat uit de ている-vorm en drukt hier een voortdurende toestand of activiteit uit: “aan het rusten zijn”. Een voorbeeld is 今、休んでいます。 — “Ik rust nu.” 食事のとき betekent “tijdens een maaltijd” of “bij het eten”. 食事 is het zelfstandig naamwoord “maaltijd/eten”. の verbindt dit zelfstandig naamwoord met とき: letterlijk “het moment van de maaltijd”. Dit patroon is herbruikbaar, bijvoorbeeld 仕事のとき = “tijdens het werk”. 変化しますか betekent “verandert het?”. 変化する is het werkwoord “veranderen een verandering ondergaan”; 変化します is de beleefde vorm, en か maakt er een vraag van. Het onderwerp wordt in het Japans vaak weggelaten. In deze vertaling verwijst het naar het besproken ongemak of verschijnsel; de vorm 変化します verandert hier niet om dat weggelaten onderwerp aan te geven. Een voorbeeld is 天気が変化しますか。 — “Verandert het weer?” Samen noemt de zin drie omstandigheden: 活動したとき (“bij activiteit”), 休んでいるとき (“bij rust”) en 食事のとき (“bij maaltijden”). または tussen de opsomming betekent “of”. Daarna vraagt 変化しますか of het besproken verschijnsel onder een van die omstandigheden verandert. De vaste vertaling is daarom: “Verandert het bij activiteit, rust of maaltijden?”

3. 長時間座っていると、よりはっきり感じます。

   Ik merk het duidelijker wanneer ik lang zit.

   長時間

   lange tijd

   座っている

   zitten

   より

   meer

   はっきり

   duidelijk

   感じます

   merken; voelen

   Uitgebreide uitleg

   長時間 betekent hier “lange tijd” of “gedurende lange tijd”. Het benoemt de duur. Voorbeeld: 長時間歩きます。— “Ik loop lange tijd.” 座っている komt van 座る “gaan zitten/zitten” met ている. In deze context beschrijft het de toestand “zitten” die gedurende een bepaalde tijd aanhoudt. Voorbeeld: 彼は椅子に座っている。— “Hij zit op een stoel.” Na dit deel staat と: 長時間座っていると betekent “wanneer/als je lange tijd zit”. と markeert hier de omstandigheid waarna het genoemde effect volgt; het is geen bevel om te gaan zitten. より markeert een vergelijking en betekent hier “meer” in combinatie met はっきり: de waarneming wordt duidelijker dan in de niet nader genoemde vergelijkingstoestand. Het vergeleken punt wordt in de Japanse zin niet afzonderlijk genoemd. はっきり is een bijwoord dat aangeeft hoe duidelijk iets wordt waargenomen. Voorbeeld: はっきり見えます。— “Het is duidelijk zichtbaar.” In deze zin maakt より de duidelijkheid relatief: “duidelijker”. 感じます is de beleefde niet-verleden vorm van 感じる “voelen, merken, ervaren”. Hier betekent het “merken” of “ervaren”, passend bij de vaste vertaling. De Japanse zin noemt het onderwerp niet uitdrukkelijk; de vaste Nederlandse vertaling identificeert de waarnemer wel als de spreker: “ik”. Samen vormt 長時間座っていると de omstandigheid “wanneer ik lange tijd zit”, en よりはっきり感じます de uitkomst “merk ik het duidelijker”. De volledige betekenis is daarom: “Ik merk het duidelijker wanneer ik lang zit.”

4. そのパターンは伝えておく価値がありますし、医療者が適切に評価できます。

   Het is de moeite waard om dat patroon te vermelden, en de zorgverlener kan het goed beoordelen.

   その

   dat; die/dat genoemde

   パターン

   patroon

   伝えておく

   vooraf melden; doorgeven

   価値

   waarde

   医療者

   zorgverlener

   適切に

   op passende wijze

   評価できます

   kan beoordelen

   Uitgebreide uitleg

   その verwijst hier, samen met パターン, naar “dat patroon”. Als aanwijzend woord staat het vóór het zelfstandig naamwoord: その + zelfstandig naamwoord. De vorm zelf geeft geen extra informatie over bijvoorbeeld aantal of nabijheid; de vertaling maakt duidelijk dat het om het genoemde patroon gaat. パターン is een zelfstandig naamwoord voor een patroon of terugkerend kenmerk. Het is een leenwoord; in deze zin wordt het gebruikt voor het patroon dat vermeld moet worden. 伝えておく bestaat uit 伝える (“meedelen, doorgeven”) en おく. De vorm 伝えて is de te-vorm van 伝える; おく voegt hier het idee toe dat men iets vooraf doet of geregeld laat zijn. Daarom betekent 伝えておく hier dat men het patroon vooraf vermeldt of doorgeeft. Vergelijk: 予約しておく = “vooraf reserveren”. Dit is niet hetzelfde als alleen 伝える, dat enkel “meedelen” beschrijft. 価値 betekent “waarde”. In 価値があります (“er is waarde aan verbonden”) vormt het met あります de uitdrukking “de moeite waard zijn”. Het is dus 伝えておく dat volgens de zin de moeite waard is: 伝えておく価値があります = “het is de moeite waard om het vooraf door te geven”. 医療者 betekent “zorgverlener” of “medisch professional”. Het woord duidt hier de persoon aan die het patroon kan beoordelen; de zin specificeert niet welk beroep deze persoon precies heeft. 適切に betekent “op passende wijze” of “naar behoren”. De uitgang に maakt van 適切 een bijwoordelijke bepaling: het beschrijft hoe de beoordeling gebeurt. 適切な staat daarentegen vóór een zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld 適切な評価 = “een passende beoordeling”. 評価できます is opgebouwd rond 評価する (“beoordelen, evalueren”) en de mogelijkheidvorm met できる (“kunnen”). できます is de beleefde vorm van できる; in combinatie met 評価する geeft het de mogelijkheid weer: “kan beoordelen”. Het onderwerp is hier volgens de vertaling de zorgverlener. De vorm zegt dat die beoordeling mogelijk is, niet dat zij al daadwerkelijk is uitgevoerd. De delen worden verbonden door し in ありますし. Deze vorm voegt een samenhangend punt toe: eerst wordt gezegd dat het de moeite waard is om dat patroon vooraf door te geven, en daarna dat de zorgverlener het op passende wijze kan beoordelen. Samen betekent de zin: “Het is de moeite waard om dat patroon te vermelden, en de zorgverlener kan het goed beoordelen.”

5. 実際より重くも軽くも聞こえないように説明しようとしています。

   Ik probeer het te beschrijven zonder het erger of minder ernstig te laten klinken dan het is.

   実際より

   dan het in werkelijkheid is

   重く

   zwaarder; ernstiger

   軽く

   lichter; minder ernstig

   聞こえないように

   zodat het niet klinkt

   説明しようとしています

   probeer te beschrijven

   Uitgebreide uitleg

   実際より geeft de maatstaf voor de vergelijking aan: “dan het in werkelijkheid is”. より markeert hier dus wat als vergelijkingspunt dient. Bijvoorbeeld: 実際より深刻に聞こえます。 — “Het klinkt ernstiger dan het in werkelijkheid is.” 重く is de bijwoordelijke vorm van het beschrijvende woord 重い (“zwaar”). In deze zin gaat het niet om fysiek gewicht, maar om ernst: iets zwaarder of ernstiger laten klinken. De vorm wordt bijwoordelijk omdat hij beschrijft hoe iets 聞こえる. 軽く is op dezelfde manier de bijwoordelijke vorm van 軽い (“licht”). Hier betekent het dat iets minder ernstig klinkt. 重く en 軽く vormen samen met も ... も een paar: 重くも軽くも betekent “noch zwaarder, noch lichter” of “niet zwaarder en ook niet lichter”. De twee も-delen horen bij elkaar; ze geven geen aantal aan. 聞こえないように bestaat uit 聞こえる (“klinken; overkomen”), de ontkenning 聞こえない en ように, dat hier een doel of voorzorg uitdrukt: “zodat het niet ... klinkt”. 聞こえる beschrijft hoe iets voor iemand overkomt, niet noodzakelijk het opzettelijk laten klinken ervan. Een herbruikbaar patroon is 〜ないように説明する: “iets uitleggen zodat 〜 niet gebeurt”. Bijvoorbeeld: 誤解されないように説明します。 — “Ik leg het uit zodat het niet verkeerd wordt begrepen.” 説明しようとしています bevat het werkwoord 説明する (“uitleggen; beschrijven”). 説明しよう is de wilsvorm daarvan, gevolgd door とする: 説明しようとする betekent “proberen uit te leggen”. しています geeft hier een op dat moment lopende poging weer; het zegt niet dat de uitleg al geslaagd is. Bijvoorbeeld: 今、状況を説明しようとしています。 — “Ik probeer de situatie nu uit te leggen.” Samen betekent de zin: de spreker probeert iets zo te beschrijven dat het niet ernstiger en ook niet minder ernstig overkomt dan het in werkelijkheid is. De structuur is 実際より + bijwoordelijke vorm + も + bijwoordelijke vorm + も + 聞こえないように + 説明しようとしています: “ik probeer het uit te leggen zodat het niet [meer dan de werkelijkheid] of [minder dan de werkelijkheid] klinkt.”

6. どのくらいの頻度で起こるか、そしてそれがあなたにどのような影響を与えるかに注目してください。

   Richt u op hoe vaak het voorkomt en welk effect het op u heeft.

   どのくらいの頻度で

   hoe vaak

   起こる

   voorkomen; gebeuren

   それが

   het

   あなたに

   op u

   どのような

   welk soort; wat voor

   影響

   effect; invloed

   与える

   geven; hebben

   注目してください

   let alstublieft op

   Uitgebreide uitleg

   どのくらいの頻度で vraagt naar de frequentie: “hoe vaak”. どのくらい betekent hier “hoe vaak” in combinatie met 頻度 (“frequentie”). Het partikel で geeft hier de frequentie of maat aan waarin iets gebeurt. Voorbeeld: どのくらいの頻度で運動しますか。 — “Hoe vaak sport u?” 起こる betekent hier “gebeuren” of “voorkomen”. Dit is de niet-verleden vorm; in deze ingebedde vraag kan die een algemene of toekomstige gebeurtenis beschrijven. De vorm verandert niet naar persoon. Voorbeeld: 何が起こるか分かりません。 — “Ik weet niet wat er zal gebeuren.” Samen met か vormt どのくらいの頻度で起こるか een indirecte vraag: “hoe vaak het voorkomt”. それが verwijst hier naar het verschijnsel dat besproken wordt en maakt daarvan het onderwerp: “het/dit”. それ is een aanwijzend voornaamwoord; が markeert het onderwerp. De vorm zegt op zichzelf niet precies welk verschijnsel bedoeld is, maar de vaste vertaling ondersteunt hier de lezing “het”. あなたに betekent “op u” of letterlijk “aan u”. あなた is “u/jij”, en に markeert hier de persoon die door een effect wordt geraakt. In deze zin hoort het bij 影響を与える, niet bij het voorafgaande どのような. どのような betekent “welk soort” of “wat voor”. Het beschrijft het volgende zelfstandig naamwoord en vraagt naar de aard of het type ervan. Het is een wat formelere variant van どんな; beide kunnen bijvoorbeeld een soort effect aanduiden. 影響 is het zelfstandig naamwoord “invloed” of “effect”. Een veelgebruikte combinatie is AがBに影響を与える: “A heeft invloed op B”. Voorbeeld: 睡眠不足は集中力に影響を与えます。 — “Slaaptekort beïnvloedt het concentratievermogen.” 与える betekent letterlijk “geven”, maar in 影響を与える betekent het “invloed uitoefenen op” of “een effect hebben op”. Hier staat de gewone, niet-verleden vorm in de ingebedde vraag vóór か; de beleefde vorm verschijnt pas in het verzoek 注目してください. 注目してください is een beleefd verzoek: “let alstublieft op”. 注目する betekent “aandacht besteden aan” of “letten op”; 〜てください maakt van de te-vorm een beleefd verzoek. Voorbeeld: この点に注目してください。 — “Let alstublieft op dit punt.” De twee inhoudelijke vragen zijn met そして (“en”) verbonden: eerst どのくらいの頻度で起こるか (“hoe vaak het voorkomt”), daarna それがあなたにどのような影響を与えるか (“welk effect het op u heeft”). Samen vormen ze datgene waarop de luisteraar volgens 注目してください moet letten. De volledige betekenis is daarom: “Richt u op hoe vaak het voorkomt en welk effect het op u heeft.” De slotvorm is beleefd en geschikt voor een duidelijke instructie.

7. 私は、それによって仕事中に集中しにくくなると説明できます。

   Ik kan uitleggen dat het daardoor moeilijker voor mij wordt om me op het werk te concentreren.

   私は

   ik

   それによって

   daardoor

   仕事中

   tijdens het werk

   集中しにくくなる

   moeilijker worden om zich te concentreren

   説明できます

   kan uitleggen

   Uitgebreide uitleg

   私は maakt de spreker tot het onderwerp van de mededeling: “ik”. は markeert hier het gespreksonderwerp; het is niet zelf de vorm die “ik” betekent. De vertaling identificeert de spreker als degene die kan uitleggen. それによって betekent hier “daardoor” of “als gevolg daarvan”. それ verwijst naar iets dat in de context al genoemd is, maar de aangeleverde zinnen bepalen niet precies waarnaar. によって geeft hier een oorzaak aan. Het patroon X によって kan, afhankelijk van de context, ook “door/met X” betekenen. 仕事中 betekent “tijdens het werk”. 中 wordt hier gelezen als ちゅう en geeft een periode aan waarin iets gebeurt. Het zegt dus wanneer de moeilijkheid optreedt; het betekent niet op zichzelf dat de locatie een kantoor is. 集中しにくくなる beschrijft dat concentreren moeilijk wordt of moeilijker wordt. 集中する is de basisvorm “zich concentreren”. De vorm 集中し is de stam waaraan にくい wordt toegevoegd; にくい betekent dat iets moeilijk is om te doen. Voor なる wordt にくい de vorm にくく: 集中しにくくなる betekent dus “moeilijk worden om zich te concentreren”. Het tegenovergestelde is V-stam + やすい, dat “gemakkelijk om te doen” betekent. Voorbeeld: この字は読みやすい = “Deze letter is gemakkelijk te lezen.” 説明できます betekent “kan uitleggen”. Dit is de beleefde vorm van 説明できる, de mogelijkheidvorm van 説明する (“uitleggen”). できる drukt hier mogelijkheid of bekwaamheid uit; het betekent niet dat de uitleg al gegeven is. Samen vormt de zin de structuur 私は [それによって 仕事中に 集中しにくくなる] と 説明できます. と markeert de inhoud die wordt uitgelegd. De volledige betekenis is: “Ik kan uitleggen dat het daardoor moeilijker voor mij wordt om me tijdens het werk te concentreren.”

8. その点も含めてください。日常生活への影響が、その後の対応を決める手がかりになることが多いからです。

   Neem dat detail mee, want de invloed op het dagelijks leven helpt vaak om de vervolgstappen te bepalen.

   その

   dat; die aanwijzing

   点

   punt; aspect

   含めてください

   neem mee, alstublieft

   日常生活

   dagelijks leven

   影響

   invloed

   その後

   daarna; vervolgens

   対応

   maatregel; aanpak

   決める

   bepalen

   手がかり

   aanwijzing; houvast

   ことが多い

   komt vaak voor

   からです

   want; omdat

   Uitgebreide uitleg

   その verwijst hier, volgens de vaste vertaling, naar het detail dat al ter sprake is. Het is een aanwijzend woord vóór een zelfstandig naamwoord: その点 betekent dus “dat punt/aspect”. De precieze referent wordt niet verder benoemd; de vorm zelf drukt vooral aanwijsbaarheid in de context uit. 点 betekent hier “punt” of “aspect”, niet een fysiek punt. Het is een zelfstandig naamwoord dat vaak een bepaald aandachtspunt in een kwestie aanduidt. Een bruikbaar patroon is Nの点 voor “het aspect/punt van N”. 含めてください is een beleefd verzoek: “neem het mee” of “sluit het erbij in”. De kern is 含める, “includeren/meenemen”. 含めて is de te-vorm, gevolgd door ください, waarmee een beleefd verzoek wordt gevormd. Vergelijk bijvoorbeeld これを含めてください。 — “Neem dit ook mee.” 日常生活 is een samenstelling met de betekenis “dagelijks leven”. 日常 betekent “alledaags/dagelijks” en 生活 betekent “leven” of “levenswijze”. In 日常生活への影響 geeft への de richting of het bereik aan: de invloed op het dagelijks leven. 影響 betekent “invloed” of “impact”. In deze zin is het onderwerp van de daaropvolgende bewering: de invloed op het dagelijks leven wordt als relevant beoordelingspunt genoemd. Het woord kan zowel een gunstige als een ongunstige invloed aanduiden; de zin specificeert hier geen richting. その後 betekent “daarna” of “vervolgens”. Het ordent gebeurtenissen in de tijd: eerst iets, en daarna een reactie of volgende stap. Het verwijst hier naar een eerder vastgestelde fase of gebeurtenis, zonder die opnieuw bij naam te noemen. 対応 betekent een “reactie”, “aanpak” of concrete “maatregel” tegenover een situatie. In その後の対応 gaat het om de aanpak in de daaropvolgende fase. Het zelfstandig naamwoord kan afhankelijk van de context zowel het reageren zelf als de genomen maatregelen aanduiden; hier past “vervolgstappen” bij de vaste vertaling. 決める is het transitieve werkwoord “bepalen” of “beslissen”. De vorm is hier woordenboekvorm en staat vóór 手がかり, omdat de werkwoordelijke bepaling dat zelfstandig naamwoord nader omschrijft: iets dat de vervolgaanpak bepaalt. Het transitieve karakter betekent dat er iets wordt bepaald, hier その後の対応. 手がかり betekent “aanwijzing”, “aanknopingspunt” of “houvast”. Het is iets waarmee men een beslissing of beoordeling kan sturen. In 対応を決める手がかり is de hele voorafgaande inhoud een aanwijzing om de aanpak te bepalen; 手がかり zelf betekent niet automatisch een bewijs. ことが多い drukt uit dat iets vaak het geval is. こと maakt de voorafgaande bewering — dat de invloed een aanwijzing wordt — tot iets waarover de frequentie wordt beoordeeld, en 多い betekent “veel”. Het patroon V-ることが多い betekent bijvoorbeeld “vaak V-en”: この道を使うことが多い。 — “Ik gebruik deze weg vaak.” からです geeft een reden voor de voorafgaande mededeling: “want het is zo dat …” of “omdat …”. から markeert de reden en です maakt de formulering beleefd en verklarend. Aan het einde van een zin sluit dit de uitleg af waarom de spreker het verzoek doet. Samen betekent その点も含めてください “Neem dat aspect ook mee”. Daarna wordt uitgelegd waarom: 日常生活への影響が is de invloed op het dagelijks leven, en die その後の対応を決める手がかりになることが多い — “is vaak een aanwijzing om de vervolgstappen te bepalen”. De hele uiting is dus: “Neem dat detail mee, want de invloed op het dagelijks leven helpt vaak om de vervolgstappen te bepalen.”