Omgaan met kritiek op het werk | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 評価の面談中、あなたがいら立っているように見えました。

   Ik merkte dat je tijdens de evaluatie gefrustreerd leek.

   評価

   evaluatie

   面談

   gesprek / interview

   中

   tijdens; midden in

   あなた

   jij

   いら立っている

   gefrustreerd zijn

   ように見えました

   leek

   Uitgebreide uitleg

   評価 betekent hier “evaluatie” of “beoordeling”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 評価の面談 verbindt の dit woord met 面談: het gesprek houdt verband met de evaluatie. Een bruikbaar patroon is XのY voor “Y van/met betrekking tot X”. 面談 betekent een formeel gesprek of interview, vaak een gesprek waarin iemand prestaties of een situatie bespreekt. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin vormt het samen met 評価 de context van het gesprek. 中 staat hier na 面談 als 面談中 en wordt in deze betekenis gelezen als ちゅう: “tijdens” of “gedurende”. Het geeft aan dat iets plaatsvond terwijl het gesprek bezig was. Vergelijk bijvoorbeeld 会議中 = “tijdens een vergadering”. あなた is het persoonlijk voornaamwoord “jij”. Het verwijst hier naar de aangesprokene, zoals ook uit de vaste vertaling blijkt. In het Japans wordt あなた vaak weggelaten wanneer de gesprekspartner al duidelijk is, maar hier staat het expliciet. いら立っている betekent hier “gefrustreerd zijn” of “geïrriteerd zijn”. De vorm komt van het werkwoord いら立つ, “geïrriteerd raken/ongeduldig worden”. いら立っている bestaat uit de te-vorm plus いる; hier beschrijft die combinatie een toestand die op dat moment voortduurt, niet alleen het begin van irritatie. Een voorbeeld is 彼はいら立っている。 — “Hij is geïrriteerd.” ように見えました betekent “leek” of “zag eruit alsof”. ように見える is een patroon waarmee de spreker een indruk beschrijft op basis van wat hij of zij waarneemt; het stelt die indruk niet noodzakelijk voor als rechtstreeks vastgestelde innerlijke toestand. 見えました is de beleefde verleden vorm van 見える, “zichtbaar zijn / eruitzien”. In いら立っているように見えました staat de hele voorafgaande beschrijving vóór ように見える en wordt die als indruk gepresenteerd. Samen betekent 評価の面談中 “tijdens het evaluatiegesprek”, en あなたがいら立っているように見えました “het leek mij dat jij gefrustreerd was”. De volledige uiting is dus: “Tijdens het evaluatiegesprek leek je gefrustreerd.”

2. 確かにそうでしたが、いら立ちに支配されないようにしていました。

   Dat was inderdaad zo, hoewel ik probeerde de frustratie niet de overhand te laten krijgen.

   確かに

   inderdaad; zeker

   そうでした

   was zo

   いら立ち

   frustratie; irritatie

   支配されないようにしていました

   probeerde niet beheerst te worden

   Uitgebreide uitleg

   確かに betekent hier “inderdaad” of “zeker”: het bevestigt de voorafgaande bewering. Het is een bijwoord en staat vóór そうでした. Voorbeeld: 確かに難しいです。 — “Het is inderdaad moeilijk.” そうでした bestaat uit そう (“zo”, verwijzend naar een eerder genoemde inhoud) en でした, de beleefde verleden vorm van de koppelvorm です. Op zichzelf betekent het “was zo”; samen met 確かに betekent de eerste helft van de zin “het was inderdaad zo”. そう verwijst hier naar de eerder besproken situatie, niet naar een zelfstandig genoemd voorwerp. Het daaropvolgende が vormt de overgang naar een tegenstelling: “maar” of “hoewel”. いら立ち is een zelfstandig naamwoord voor irritatie of frustratie. In いら立ちに markeert に bij deze passieve vorm de bron of oorzaak van de beheersing: de frustratie is datgene waardoor iemand beheerst kan worden. Voorbeeld: いら立ちを抑えました。 — “Ik hield mijn irritatie in.” Hier is いら立ち juist het object van 抑えました. 支配されないようにしていました bevat de passieve vorm 支配される (“beheerst worden”), de ontkenning 支配されない (“niet beheerst worden”) en de constructie ようにする (“ervoor zorgen dat …” of, in deze context, “proberen … te”). していました is de beleefde verleden vorm van している; hier beschrijft die een gedurende die situatie aangehouden inspanning. De combinatie betekent dus “probeerde niet beheerst te worden”. Volgens de vaste vertaling is de spreker degene die niet door de frustratie beheerst wilde worden. Voorbeeld: 怒らないようにしています。 — “Ik probeer niet boos te worden.” Samen zegt de zin: “Dat was inderdaad zo, hoewel ik probeerde de frustratie niet de overhand te laten krijgen.” 確かにそうでした bevestigt de eerdere inhoud; が verbindt die bevestiging met de daaropvolgende tegenstelling; en いら立ちに支配されないようにしていました beschrijft de voortdurende poging van de spreker om niet door frustratie beheerst te worden.

3. コメントは率直でしたが、仕事そのものに向けられたものでした。

   De opmerkingen waren direct, maar ze waren op het werk zelf gericht.

   コメント

   opmerking(en)

   率直でした

   was direct / eerlijk

   仕事

   werk

   そのもの

   zelf

   向けられた

   gericht

   Uitgebreide uitleg

   コメント betekent hier “opmerkingen” of “commentaar”. Het is een zelfstandig naamwoord; het kan naar één of meer opmerkingen verwijzen, afhankelijk van de context. Een bruikbaar voorbeeld is コメントを書きました。 — “Ik heb een opmerking geschreven.” 率直でした betekent hier “waren direct/eerlijk”. 率直 is een な-bijvoeglijk woord; でした maakt de formulering beleefd en plaatst de toestand in het verleden. De vorm 率直です betekent “is/zijn direct”, terwijl 率直ではありません “is/zijn niet direct” betekent. In deze zin beschrijft 率直でした de opmerkingen uit コメント. 仕事 betekent “werk” of “het werk”. Het is een zelfstandig naamwoord. In combinaties kan het bijvoorbeeld 仕事をする vormen, “werken” of letterlijk “werk doen”. そのもの betekent “zelf” of “op zichzelf”. Achter een zelfstandig naamwoord benadrukt het precies die zaak: 仕事そのもの is “het werk zelf”, niet bijvoorbeeld een persoon of een omstandigheid die ermee verband houdt. Het element その verwijst hier binnen deze vaste combinatie niet zelfstandig naar een afzonderlijk geïdentificeerd ding; そのもの werkt als de nadrukkelijke uitdrukking “zelf”. 向けられた betekent hier “gericht”. Het komt van 向ける, “richten” of “naar iets richten”. 向けられた is de verleden vorm van de passieve vorm 向けられる: iets werd op een doel gericht. Het doel staat met に, zoals in 仕事に向けられた — “op het werk gericht”. De vorm 仕事そのものに combineert “het werk zelf” met に, dat hier het doel van de gerichtheid markeert. 向けられたものでした zegt vervolgens dat de opmerkingen op dat doel gericht waren; ものでした presenteert dit als de aard of het karakter van die opmerkingen. Samen met コメントは率直でしたが ontstaat de betekenis: “De opmerkingen waren direct, maar ze waren op het werk zelf gericht.”

4. 今はそれを理解していますが、そのタイミングには不意を突かれました。

   Dat begrijp ik nu, maar door de timing was ik er niet op voorbereid.

   今は

   nu

   それを

   dat

   理解しています

   begrijp het

   が

   maar

   そのタイミング

   die timing

   不意を突かれました

   werd overvallen

   Uitgebreide uitleg

   今は betekent hier “nu”: 今 is het tijdswoord “nu” en は maakt dit het besproken tijdskader. Voorbeeld: 今は忙しいです。 — “Nu ben ik druk.” それを betekent hier “dat” en markeert dit als wat begrepen wordt. それ is een aanwijzend voornaamwoord; を markeert het directe object. Het concrete antecedent van それ wordt in deze zin niet nader genoemd. 理解しています komt van 理解する (“begrijpen”). De vorm bestaat uit 理解して plus います; -ている geeft hier een huidige toestand weer, dus “ik begrijp het”. 理解しました verwijst eerder naar een begrip dat in het verleden tot stand kwam of als afgerond wordt gepresenteerd; het betekent niet in elke context uitsluitend een voltooide handeling. Voorbeeld: この説明を理解しています。 — “Ik begrijp deze uitleg.” が verbindt de twee zinsdelen met een tegenstelling, hier natuurlijk vertaald als “maar”. Het voorafgaande begrip wordt zo tegenover de onverwachte ervaring in het volgende deel geplaatst. Voorbeeld: 分かりますが、難しいです。 — “Ik begrijp het, maar het is moeilijk.” そのタイミング betekent “die timing” of “dat moment”. その staat vóór het zelfstandig naamwoord タイミング en verwijst naar een in de context aangeduid moment; de zin specificeert niet verder welk moment dat is. タイミング is een leenwoord voor de timing of het moment waarop iets gebeurt. 不意を突かれました is de passieve, beleefde verleden vorm van de uitdrukking 不意を突く, die idiomatisch betekent “iemand overvallen” of “iemand verrassen”. In 突かれました draagt 突く de passieve vorm -かれ- en de beleefde verleden uitgang ました; de vertaling maakt duidelijk dat de spreker zelf werd overvallen. Dit verschilt van de actieve vorm 不意を突きました, waarin de handelende persoon iemand anders onverwacht overvalt. In het geheel betekent 今はそれを理解していますが “Dat begrijp ik nu, maar”. In そのタイミングには markeert に het moment waarop de ervaring plaatsvond en geeft は daar een contrasterende nadruk aan. 不意を突かれました zegt vervolgens dat de spreker op dat moment werd overvallen. Samen: “Dat begrijp ik nu, maar door de timing was ik er niet op voorbereid.”

5. デリケートなフィードバックが予想されるときは、あなたにもっと前もってお知らせできます。

   We kunnen het je eerder laten weten wanneer we gevoelige feedback verwachten.

   デリケートな

   gevoelig

   フィードバック

   feedback

   予想される

   verwacht worden

   ときは

   wanneer

   あなたに

   aan jou

   もっと

   meer

   前もって

   vooraf

   お知らせできます

   kunnen laten weten

   Uitgebreide uitleg

   デリケートな beschrijft hier feedback als gevoelig of delicaat. デリケート is een leenwoord dat als な-bijvoeglijk naamwoord wordt gebruikt: vóór een zelfstandig naamwoord krijgt het な, zoals in デリケートな話 — “een gevoelig onderwerp”. Het betekent hier niet noodzakelijk “breekbaar” in fysieke zin. フィードバック betekent feedback en is een zelfstandig naamwoord. Het is hier het onderwerp van de verwachting; dat wordt verderop gemarkeerd door が. Bijvoorbeeld: 具体的なフィードバック — “concrete feedback”. 予想される betekent hier “verwacht worden”. De basisvorm is 予想する — “voorspellen/verwachten”; 予想される is de passieve vorm en presenteert de feedback als datgene wat naar verwachting zal komen. In deze zin is het geen bevel en ook geen vaststelling dat de feedback al gegeven is. ときは betekent “wanneer” of “als”. とき is het woord voor “moment/tijdstip”, en は maakt die tijds- of voorwaardelijke situatie tot het kader van de zin. Het patroon V-ときは kan bijvoorbeeld betekenen “wanneer iemand V doet”: 出かけるときは連絡してください — “Laat het weten wanneer je weggaat.” Samen vormen デリケートなフィードバックが予想されるときは de voorwaardelijke tijdsbepaling: “wanneer gevoelige feedback wordt verwacht”. が laat zien dat フィードバック het onderwerp is van 予想される. あなたに betekent “aan jou”. あなた is “jij/u” en に markeert hier de ontvanger van het informeren. De vorm zegt dus aan wie de informatie wordt meegedeeld; op zichzelf specificeert zij niet hoe formeel de relatie is. もっと betekent “meer” of “nog”. Het versterkt de vergelijking met een eerder of normaal tijdstip: hier “nog eerder”. Het staat bij de daaropvolgende tijdsbepaling en niet bij あなたに. 前もって betekent “van tevoren” of “vooraf”. Het beschrijft dat het informeren vóór het relevante moment gebeurt. Samen met もっと ontstaat もっと前もって: “nog meer van tevoren” / natuurlijker in het Nederlands: “nog eerder”. お知らせできます betekent “kunnen laten weten” of “kunnen informeren”. De basis van de handeling is 知らせる — “laten weten”; お知らせする is de formele vorm met お, en できます geeft mogelijkheid of vermogen aan: “kunnen”. In deze context gaat het om de mogelijkheid om de ontvanger vooraf te informeren, niet om een reeds uitgevoerde mededeling. De hele zin wordt zo opgebouwd: デリケートなフィードバックが予想されるときは geeft de situatie aan, あなたに de ontvanger, もっと前もって het vroegere tijdstip, en お知らせできます de mogelijke handeling. De betekenis is: “Wanneer gevoelige feedback wordt verwacht, kunnen we het je nog eerder laten weten.”

6. そうしてもらえれば、その場でもっとよく考えて対応できます。

   Dat zou me helpen om op dat moment bedachtzamer te reageren.

   そうしてもらえれば

   als je dat voor me zou kunnen doen

   その場

   dat moment of die situatie

   もっとよく

   beter, zorgvuldiger

   考えて

   nadenkend; na te denken

   対応できます

   kan reageren

   Uitgebreide uitleg

   そうしてもらえれば betekent hier: als jij dat zo voor mij zou kunnen doen. そうして is de て-vorm van そうする (“het zo doen”). もらう betekent letterlijk dat de spreker iets ontvangt, maar in deze constructie gaat het om het ontvangen van een gunst: iemand anders doet iets voor de spreker. もらえれば is de voorwaardelijke vorm van de potentiële vorm もらえる en geeft hier een voorwaarde weer. De Nederlandse vertaling maakt de bedoeling natuurlijker als “als je dat voor me zou kunnen doen”. その場 betekent hier “dat moment” of “die situatie”. その wijst iets aan dat als bekend of eerder genoemd wordt aangewezen; het hoeft niet naar een fysieke plaats te verwijzen. 場 kan onder andere “plaats”, “situatie” of “gelegenheid” betekenen. In deze zin geeft で aan waar of in welke situatie de handeling plaatsvindt, zodat その場で hier “op dat moment/in die situatie” betekent. Voorbeeld: その場で決めます — “Ik beslis het ter plaatse/in die situatie.” もっとよく betekent hier “beter” of “zorgvuldiger”. もっと betekent “meer” en verhoogt het niveau; よく is de bijwoordelijke vorm van よい/いい en betekent hier “goed”. Samen beschrijven ze hoe er gedacht wordt. Een nuttig contrast is よく考える — “goed nadenken” — tegenover あまり考えない — “niet veel nadenken”. 考えて betekent hier “nadenkend” en is de て-vorm van 考える (“denken, overwegen”). De て-vorm verbindt deze handeling met het volgende werkwoord: de spreker denkt zorgvuldiger en reageert vervolgens. Ze geeft hier dus niet zelfstandig de volledige verleden tijd aan. Voorbeeld: 考えてから答えます。 — “Ik antwoord nadat ik heb nagedacht.” 対応できます betekent hier “kan reageren” of “kan ermee omgaan”. Het basiswerkwoord is 対応する (“reageren op; omgaan met; een situatie behandelen”); できます is de beleefde vorm van できる en drukt mogelijkheid of bekwaamheid uit. Het onderwerp wordt in het Japans niet uitgedrukt; in deze zin gaat het om de spreker, zoals ook uit de Nederlandse vertaling blijkt. 対応します zou een gewone mededeling over reageren of handelen zijn, terwijl 対応できます de mogelijkheid benadrukt. Samen vormt de zin de voorwaardelijke structuur そうしてもらえれば + その場で + もっとよく考えて + 対応できます: “Als je dat voor me zou kunnen doen, kan ik op dat moment beter nadenken en reageren.” De beleefde vorm できます maakt de formulering geschikt voor een beleefd verzoek of voorstel.

7. あなたの分析は、修正が必要な部分も含めて価値がありました。

   Je analyse was waardevol, ook op de punten waar aanpassingen nodig waren.

   あなたの

   jouw

   分析

   analyse

   修正

   aanpassing

   必要

   nodig

   部分

   deel; punt

   含めて

   inclusief

   価値

   waarde

   ありました

   was er

   Uitgebreide uitleg

   あなたの betekent hier “jouw”: あなた is “jij/jou” en の maakt daarvan een bezits- of relatiebepaling vóór een zelfstandig naamwoord. Het zegt hier dus dat de analyse van de aangesprokene is. Voorbeeld: 私の本 = “mijn boek”. 分析 betekent “analyse”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan, zoals hier, met は als onderwerp van gesprek worden gemarkeerd: 分析は… = “wat de analyse betreft…”. Voorbeeld: 分析をします。 = “Ik maak een analyse.” 修正 betekent “correctie” of “aanpassing”. Het is hier geen werkwoordsvorm, maar een zelfstandig naamwoord in de uitdrukking 修正が必要 = “correctie is nodig” of natuurlijker “aanpassing nodig hebben”. Voorbeeld: 修正が必要です。 = “Er is een aanpassing nodig.” 必要 betekent “nodig” of “noodzakelijk”. In 修正が必要な部分 staat het vóór 部分 met な, omdat het de daaropvolgende nominale groep beschrijft. De hele bepaling betekent “het deel waarvoor een aanpassing nodig is”. Voorbeeld: 確認が必要な項目 = “een punt dat gecontroleerd moet worden”. 部分 betekent “deel” of, in deze context, “punt/onderdeel”. Het wordt hier voorafgegaan door de bepaling 修正が必要な, waardoor het niet zomaar elk deel aanduidt, maar een onderdeel waar aanpassing nodig is. 含めて betekent hier “inclusief” of “met inbegrip van”. Het komt van het werkwoord 含める (“iets insluiten/meerekenen”) en is de vorm die een verbinding met de rest van de zin mogelijk maakt. De combinatie 修正が必要な部分も含めて betekent “ook de onderdelen waarvoor aanpassing nodig is inbegrepen”. も voegt nadruk toe in de zin van “ook”. Voorbeeld: 子どもも含めて全員です。 = “Het is iedereen, inclusief de kinderen.” 価値 betekent “waarde”. In 価値がある wordt letterlijk gezegd dat er waarde is; idiomatisch betekent dit “waardevol zijn”. Voorbeeld: この経験には価値があります。 = “Deze ervaring is waardevol.” ありました is de beleefde verleden vorm van ある, “zijn/bestaan” of “er zijn”. Hier vormt het met 価値が de uitdrukking 価値がありました = “was waardevol” / “had waarde”. De verleden tijd past bij de Nederlandse vorm “was”. Samen opgebouwd: あなたの分析は betekent “jouw analyse wat betreft”. Daarna specificeert 修正が必要な部分も含めて dat ook de onderdelen waarvoor aanpassing nodig is worden meegerekend. Ten slotte zegt 価値がありました dat de analyse als geheel waardevol was. De volledige betekenis is dus: “Je analyse was waardevol, ook op de punten waar aanpassingen nodig waren.”

8. その区別を評価しています。批判をどう受け止めるかが変わるからです。

   Ik waardeer dat onderscheid, omdat het de manier verandert waarop ik kritiek opvat.

   その

   dat

   区別

   onderscheid

   評価しています

   waardeer

   批判

   kritiek

   どう

   hoe

   受け止める

   opvatten

   変わる

   veranderen

   からです

   omdat

   Uitgebreide uitleg

   その verwijst hier naar iets dat al in de context is aangeduid en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt. Het is een aanwijzend woord met de betekenis “dat” of “die”. In het Japans verandert deze vorm niet naar geslacht of getal. 区別 is een zelfstandig naamwoord voor een onderscheid of verschil dat men maakt. Samen met その betekent その区別 hier “dat onderscheid”. Voorbeeld: 区別が必要です。 — “Er is een onderscheid nodig.” 評価しています komt van 評価する, “waarderen” of “beoordelen”. 評価して is de verbindingsvorm van 評価する. In 評価している geeft いる een voortdurende of geldende toestand weer; 評価しています is daarvan de beleefde vorm. In deze zin is de bedoelde betekenis “ik waardeer”. Voorbeeld: この提案を評価しています。 — “Ik waardeer dit voorstel.” 批判 is een zelfstandig naamwoord voor kritiek. In 批判を受け止める krijgt het met を de rol van object: “kritiek opvatten” of “kritiek ter harte nemen”. Voorbeeld: 批判を聞きます。 — “Ik luister naar kritiek.” どう vraagt naar de manier waarop iets gebeurt: “hoe”. In どう受け止めるか hoort het bij het hele werkwoordelijke deel, niet alleen bij 批判. 受け止める betekent hier kritiek opvatten, verwerken of ter harte nemen. Het is een samengesteld werkwoord en staat in de woordenboekvorm 受け止める. De vorm zelf markeert hier geen verleden tijd of beleefdheid. Voorbeeld: 意見を前向きに受け止めます。 — “Ik vat de mening op een constructieve manier op.” どう受け止めるか is een ingebedde vraag: letterlijk “hoe [ik] het opvat”. Het partikel か sluit deze vraagachtige inhoud af, zodat die als onderdeel van een grotere zin kan functioneren. Het onderwerp van 受け止める wordt in het Japans niet uitgesproken; in de vaste vertaling is dat hier “ik”. 変わる betekent “veranderen” en is een intransitief werkwoord: de verandering wordt voorgesteld als iets dat verandert, niet als iets dat een expliciet object verandert. Hier verandert dus de manier waarop ik kritiek opvat. De woordenboekvorm is 変わる; een beleefde vorm is 変わります. Voorbeeld: 考え方が変わりました。 — “Mijn manier van denken is veranderd.” からです geeft de reden voor de voorafgaande uitspraak: “omdat” of letterlijk “het is omdat”. から volgt de redengevende bijzin, en です maakt het slot beleefd. In de tweede zin staat de reden vóór からです: どう受け止めるかが変わるからです — “omdat de manier waarop ik het opvat verandert”. Samen betekent その区別を評価しています “Ik waardeer dat onderscheid”. Daarna geeft 批判をどう受け止めるかが変わるからです de reden: “omdat de manier verandert waarop ik kritiek opvat.” De volledige uiting is dus: “Ik waardeer dat onderscheid, omdat het de manier verandert waarop ik kritiek opvat.”