Een stillere tafel regelen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 静かな席を予約していましたが、この場所は思っていたよりずっと騒がしいです。

   We hadden een rustige tafel gereserveerd, maar het is hier veel lawaaiiger dan we hadden verwacht.

   静かな

   rustig

   席

   zitplaats; tafel

   予約していました

   hadden gereserveerd

   この

   deze

   場所

   plek

   思っていた

   hadden gedacht; hadden verwacht

   より

   dan

   ずっと

   veel; aanzienlijk

   騒がしい

   lawaaiig

   Uitgebreide uitleg

   静かな betekent hier “rustig” en staat vóór het zelfstandig naamwoord 席. Het is de attributieve vorm van het な-bijvoeglijk naamwoord 静かだ (“rustig”): 静かだ als predicaat, maar 静かな vóór een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 静かな部屋 — “een rustige kamer”. 席 betekent in deze context een zitplaats of, bij een reservering, een tafel/plaats in een restaurant. Het woord kan ook naar een zitplaats in bijvoorbeeld een zaal verwijzen; de vertaling maakt hier de restaurantlezing “tafel” passend. 予約していました komt van 予約する (“reserveren”). Het deel して is de て-vorm van する, en いました is de beleefde verleden vorm van いる. Samen geeft deze vorm hier een reservering aan die op dat eerdere moment al bestond: “hadden gereserveerd”. Voorbeeld: ホテルを予約していました。 — “We hadden een hotel gereserveerd.” Het onderwerp wordt in het Japans niet uitgesproken; de vaste vertaling maakt hier “we” tot de bedoelde handelende groep. この is een aanwijzend woord vóór een zelfstandig naamwoord en betekent “deze”. In この場所 verwijst het naar de bedoelde plek vanuit het perspectief van de spreker; de vorm zelf zegt niet meer over de precieze referent dan “deze plek”. 場所 betekent “plaats” of “plek”. In deze zin vormt het samen met この de nominale groep この場所, “deze plek”. Voorbeeld: この場所は静かです。 — “Deze plek is rustig.” 思っていた komt van 思う (“denken, vinden”) met ていた: de spreker beschrijft wat men eerder dacht of verwachtte. Hier gaat het, in combinatie met de daaropvolgende vergelijking, om de eerdere verwachting “wat we hadden verwacht”. Het is niet hetzelfde als een expliciet werkwoord voor reserveren of plannen. Voorbeeld: もっと近いと思っていました。 — “Ik had gedacht dat het dichterbij was.” より markeert in deze constructie het vergelijkingspunt: wat erna komt, wordt vergeleken met wat ervoor staat. Het patroon is AはBより... — “A is ... dan B”. Hier is de volledige vergelijking 思っていたよりずっと騒がしい: deze plek is lawaaieriger dan men eerder dacht/verwachtte. ずっと versterkt hier een vergelijking en betekent “veel” of “aanzienlijk”, niet “de hele tijd”. In het patroon よりずっと + bijvoeglijk naamwoord maakt het het verschil groter: “veel ...er dan”. Voorbeeld: 昨日よりずっと暖かいです。 — “Het is veel warmer dan gisteren.” 騒がしい betekent “lawaaiig” of “rumoerig”. Het is een い-bijvoeglijk naamwoord; de vorm 騒がしい kan vóór een zelfstandig naamwoord staan, terwijl 騒がしいです een beleefde predicatie vormt. In deze zin beschrijft het de plek als duidelijk lawaaiiger dan verwacht. Voorbeeld: この部屋は騒がしいです。 — “Deze kamer is lawaaiig.” De zin wordt opgebouwd als 静かな席を予約していましたが (“we hadden een rustige tafel gereserveerd, maar”) gevolgd door この場所は (“deze plek”) en de vergelijking 思っていたよりずっと騒がしいです (“is veel lawaaiiger dan we hadden verwacht”). が verbindt de twee delen met een tegenstelling. Het geheel betekent dus: “We hadden een rustige tafel gereserveerd, maar het is hier veel lawaaiiger dan we hadden verwacht.”

2. 申し訳ありませんが、そのエリアは私たちが予想していたより早く埋まってしまいました。

   Het spijt me; dat gedeelte liep eerder vol dan we hadden verwacht.

   申し訳ありませんが

   Het spijt me, maar

   その

   dat

   エリア

   gedeelte

   私たち

   wij / ons

   予想していた

   hadden verwacht

   より

   dan

   早く

   eerder

   埋まってしまいました

   liep vol

   Uitgebreide uitleg

   申し訳ありませんが is een vaste beleefde verontschuldiging gevolgd door が, dat hier een overgang naar de mededeling vormt: “het spijt me, maar …”. 申し訳ありません is beleefder en sterker dan een gewone, informele verontschuldiging zoals ごめん. その is een aanwijzend woord dat vóór een zelfstandig naamwoord staat. Hier bepaalt het エリア, dus “dat gedeelte/deze zone” in de bedoelde context. Het woord zelf drukt geen meervoud uit en verandert niet naar geslacht. エリア is een leenwoord en betekent “gebied”, “zone” of “gedeelte”. In deze zin gaat het om het bedoelde gedeelte van de locatie. Als voorbeeld: 禁煙エリア betekent “rookvrije zone”. 私たち betekent “wij” of “ons”: 私 (“ik”) met たち, een vorm die een groep rond de genoemde persoon aanduidt. Het heeft geen grammaticaal geslacht. Hier verwijst het, volgens de vaste vertaling, naar de groep van de spreker; dezelfde groep is ook het bedoelde onderwerp van 予想していた. 予想していた komt van 予想する, “verwachten” of “voorspellen”. 予想して is de te-vorm van 予想する; いた is de verleden vorm van いる in deze constructie. Samen geeft 予想していた hier de eerdere verwachting weer: “hadden verwacht”. Een voorbeeld: 雨が降ると予想していた。 — “Ik had verwacht dat het zou regenen.” より markeert in een vergelijking het punt waarmee iets wordt vergeleken: patroon AよりB = “B dan A” of “B vergeleken met A”. In 予想していたより早く is de eerdere verwachting het vergelijkingspunt. 早く is de bijwoordelijke vorm van het bijvoeglijk naamwoord 早い, “vroeg” of “snel”. Hier betekent het “eerder”, omdat het de tijd vergelijkt met de verwachting. De vormen zijn 早い (basisvorm), 早く (bijwoordelijk) en 早かった (verleden vorm van het bijvoeglijk naamwoord). Voorbeeld: 予定より早く来ました。 — “Ik kwam eerder dan gepland.” 埋まってしまいました komt van het intransitieve werkwoord 埋まる, “vol raken” of “gevuld raken”. 埋まって is de te-vorm, しまいました is de beleefde verleden vorm van しまう in combinatie met een ander werkwoord. Deze combinatie geeft aan dat het vollopen voltooid is en, in deze verontschuldigende context, als ongunstig wordt voorgesteld. Er wordt geen handelende persoon genoemd: het gedeelte is vol geraakt. Voorbeeld: 席が全部埋まってしまいました。 — “Alle plaatsen zijn helaas vol geraakt.” De zin bouwt dus op als: verontschuldiging + そのエリア als onderwerp + 予想していたより早く (“eerder dan wij hadden verwacht”) + 埋まってしまいました (“is vol geraakt”). Als geheel betekent hij: “Het spijt me, maar dat gedeelte liep eerder vol dan we hadden verwacht.”

3. このテーブルでは、私たちのグループはお互いの声が聞き取りにくくなります。

   Aan deze tafel zal het voor onze groep moeilijk zijn om elkaar te verstaan.

   このテーブルでは

   aan deze tafel

   私たちのグループ

   onze groep

   お互いの声

   elkaars stemmen

   聞き取りにくくなります

   wordt moeilijk te verstaan

   Uitgebreide uitleg

   このテーブルでは betekent hier “aan deze tafel”. この is een aanwijzend woord voor iets dat als nabij wordt voorgesteld; テーブル is “tafel”. では markeert de tafel als de plaats of situatie waarover de uitspraak gaat. Het patroon [plaats]では kan dus een plaatsgebonden situatie introduceren. 私たちのグループ betekent “onze groep”. 私たち is “wij/ons”, en の verbindt dit met het volgende zelfstandig naamwoord: letterlijk “de groep van ons”. In het Japans kan の zo bezit of een andere relatie tussen twee naamwoordgroepen aangeven. お互いの声 betekent “elkaars stemmen”. お互い verwijst naar de betrokken partijen wederzijds; の verbindt die wederzijdse relatie met 声 (“stem” of “stemgeluid”). Het meervoud “stemmen” komt hier uit de betekenis van de groep en de context, niet uit een aparte meervoudsvorm van 声. 聞き取りにくくなります beschrijft dat iets moeilijk te verstaan wordt. 聞き取る betekent “duidelijk horen en verstaan”; de vorm 聞き取り is hier de verbindingsvorm vóór een volgende uitdrukking. 〜にくい wordt aan zo’n verbindingsvorm toegevoegd om aan te geven dat iets moeilijk is: 聞き取りにくい = “moeilijk te verstaan”. なる betekent “worden”; なります is de beleefde vorm in de niet-verleden tijd. Daardoor geeft 聞き取りにくくなります het patroon 〜にくくなる: “moeilijker worden om …”. Voorbeeld: この部屋では声が聞き取りにくいです。 — “In deze kamer zijn stemmen moeilijk te verstaan.” Dit gebruikt 聞き取りにくい zonder なる en beschrijft dus de toestand zelf; met 聞き取りにくくなる ligt de nadruk op het ontstaan van die toestand. Samengevoegd geeft このテーブルでは de situatie aan, 私たちのグループ de groep die het betreft, en お互いの声が聞き取りにくくなります aan dat de groepsleden elkaars stemmen moeilijk zullen verstaan. De vaste Nederlandse vertaling maakt de toekomstige lezing hier expliciet met “zal”.

4. 周りにもっと余裕のある角のテーブルへご案内できます。

   Ik kan u naar een tafel in de hoek verplaatsen met meer ruimte eromheen.

   周りに

   eromheen; rondom

   もっと

   meer

   余裕のある

   met ruimte

   角

   hoek

   テーブル

   tafel

   ご案内できます

   kan begeleiden

   Uitgebreide uitleg

   周りに betekent hier “eromheen”: het geeft de omgeving aan waarin de ruimte aanwezig is. In combinatie met 余裕のある ontstaat het patroon X に 余裕がある — er is ruimte of marge in/rond X. In deze zin wordt de bedoelde omgeving niet als zelfstandig naamwoord herhaald; 周り verwijst hier naar de omgeving rond de bedoelde tafel. もっと betekent “meer” en vergelijkt de voorgestelde optie met de huidige tafel. Het woord verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. Een eenvoudig voorbeeld is もっと大きい部屋 — “een grotere kamer”. 余裕のある betekent hier “ruimte hebbend” of natuurlijker “met ruimte”. 余裕 is een zelfstandig naamwoord voor beschikbare ruimte of marge; ある is de vorm die bij niet-levende zaken wordt gebruikt. ある staat hier binnen de bepaling 余裕のある, die vóór het zelfstandig naamwoord staat. Bijvoorbeeld: 時間に余裕のある計画 — “een planning met voldoende tijdsmarge”. Samen met het voorafgaande もっと betekent dit “met meer ruimte”. 角 betekent “hoek”. In 角のテーブル bepaalt 角の welk soort tafel wordt bedoeld: een tafel bij/in de hoek. Het partikel の verbindt hier een zelfstandig naamwoord met het zelfstandig naamwoord dat erop volgt. Bijvoorbeeld: 窓のテーブル kan “een tafel bij het raam” betekenen, afhankelijk van de context. テーブル betekent “tafel”. Het is een zelfstandig naamwoord; het krijgt in deze zin geen zichtbare meervoudsvorm. De volledige nominale groep is 周りにもっと余裕のある角のテーブル: een tafel in de hoek met meer ruimte eromheen. ご案内できます betekent hier “kan u begeleiden” of, in deze restaurantsituatie, “kan u naar een andere tafel brengen”. 案内する is de basisvorm voor “begeleiden, de weg wijzen of ergens naartoe brengen”. できます drukt mogelijkheid of vermogen uit; samen met ご案内 vormt het een beleefde uitdrukking waarmee de spreker de gast een dienst aanbiedt. Het beleefde ます staat aan het einde. Bijvoorbeeld: お席までご案内できます。 — “Ik kan u naar uw plaats begeleiden.” Samen vormt 周りにもっと余裕のある een bepaling bij 角のテーブル: de tafel heeft meer vrije ruimte rondom zich. へ geeft de bestemming aan, en ご案内できます zegt dat de spreker de gast daarheen kan begeleiden. De vaste betekenis is dus: “Ik kan u naar een tafel in de hoek brengen waar er meer ruimte omheen is.”

5. 担当のスタッフが私たちにまだ対応しきれるなら、それで助かります。

   Dat zou helpen, zolang onze ober ons nog goed kan bijhouden.

   担当

   verantwoordelijke; toegewezen

   スタッフ

   medewerker

   私たち

   ons

   まだ

   nog

   対応しきれる

   volledig kunnen afhandelen

   なら

   als

   それで

   daarmee; dat

   助かります

   dat helpt

   Uitgebreide uitleg

   担当 betekent hier de verantwoordelijkheid of toewijzing voor een taak. In 担当のスタッフ verbindt の dit zelfstandig naamwoord met スタッフ: de medewerker die hiervoor verantwoordelijk of toegewezen is. 担当 kan ook als werkwoordelijk zelfstandig naamwoord voorkomen in combinaties zoals 担当する (verantwoordelijk zijn voor; behandelen). スタッフ betekent hier medewerker; in de vaste Nederlandse vertaling wordt deze medewerker als ober opgevat. Het woord zelf specificeert niet noodzakelijk een beroep buiten deze context. 私たち betekent ‘ons’ in deze zin. Het is de vorm voor de spreker samen met andere personen wanneer die groep het doel of de betrokken partij is. Voorbeeld: 私たちを待ってください。 — ‘Wacht alstublieft op ons.’ まだ betekent ‘nog’ en geeft hier aan dat de mogelijkheid om de groep goed te bedienen nog steeds bestaat. Het staat vóór de uitdrukking waarop het betrekking heeft. Voorbeeld: まだ間に合います。 — ‘Het is nog op tijd.’ 対応しきれる bestaat uit 対応する (‘reageren op iemand of iets; iemand bedienen of helpen’), しきる (‘volledig afmaken’) en de mogelijke vorm しきれる (‘volledig kunnen afhandelen’). Het gaat hier dus niet alleen om kunnen reageren, maar om de groep volledig te kunnen blijven bedienen. しきる kan na de stam van een werkwoord staan om voltooiing of volledigheid uit te drukken; de vorm しきれる maakt daarvan een mogelijkheid. Voorbeeld: 一人で仕事をしきれます。 — ‘Ik kan het werk helemaal alleen afmaken.’ なら maakt van de voorafgaande inhoud een voorwaarde. Na 対応しきれる betekent het hier ‘als’ of, passend bij de vaste vertaling, ‘zolang als de medewerker ons nog volledig kan bijhouden’. De voorwaardelijke bijzin staat vóór het gevolg. それで verwijst hier naar die voorwaarde als geheel en betekent ‘daarmee’ of ‘als dat zo is’. Het is dus geen los nieuw onderwerp: het gevolg wordt verbonden met de mogelijkheid dat de medewerker de groep volledig kan blijven bedienen. 助かります is de beleefde niet-verleden vorm van 助かる, letterlijk ‘geholpen worden’ of ‘baat hebben bij iets’. In deze context drukt het uit dat de genoemde situatie de spreker zou helpen. De vorm is beleefd; het woord zelf draagt hier niet de betekenis ‘redden’ in een dramatische zin. Voorbeeld: 手伝ってもらえると助かります。 — ‘Het zou helpen als u me zou kunnen helpen.’ Samen betekent 担当のスタッフが ‘de verantwoordelijke/toegewezen medewerker’, waarna 私たちに de groep aanduidt die wordt bediend. まだ対応しきれるなら geeft de voorwaarde: als die medewerker ons nog volledig kan blijven bedienen. それで助かります geeft vervolgens het gevolg en de houding van de spreker: dat zou helpen. De volledige betekenis is daarom: ‘Dat zou helpen, zolang onze ober ons nog goed kan bijhouden.’

6. 同じスタッフがそのコーナーを担当しますので、対応も滞りなく進むはずです。

   Dezelfde ober bedient die hoek, dus de bediening zou goed moeten blijven verlopen.

   同じ

   dezelfde

   スタッフ

   ober

   その

   die

   コーナー

   hoek

   担当します

   bedient

   ので

   dus

   対応

   bediening

   も

   ook

   滞りなく

   zonder problemen

   進む

   verlopen

   はずです

   zou moeten

   Uitgebreide uitleg

   同じ betekent hier “dezelfde” en bepaalt スタッフ: het gaat om dezelfde medewerker als in de relevante context. De vorm verandert niet voor geslacht of meervoud. Een bruikbaar patroon is 同じ + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld 同じ店 — “dezelfde winkel”. スタッフ betekent “personeelslid” of “medewerker”. In deze vaste vertaling wordt die medewerker als ober weergegeven, maar het Japanse leenwoord zelf betekent niet specifiek “ober”; de functie volgt hier uit de context. Voorbeeld: スタッフに聞きます。 — “Ik vraag het aan een medewerker.” その is een aanwijzend woord vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “die”. Het bepaalt コーナー; samen betekent そのコーナー “die hoek”. この en その kunnen respectievelijk “deze” en “die” betekenen, afhankelijk van de gesprekssituatie. コーナー betekent “hoek” of “gedeelte”. Het kan een afgebakende zone in een zaak aanduiden, niet alleen de hoek van twee muren. Hier gaat het om de door de medewerker bediende hoek of zone. 担当します betekent hier dat de medewerker voor die zone verantwoordelijk is en daar de bediening verzorgt. De beleefde niet-verleden vorm 担当します hoort bij 担当する. In deze zin gaat het om wat de medewerker in de relevante situatie zal doen of doet, niet om een verleden feit. Voorbeeld: 私が担当します。 — “Ik neem dit voor mijn rekening.” ので verbindt een grond met wat volgt: “dus” of “omdat”. Het patroon Aので、B betekent bijvoorbeeld “omdat A, dus B”. Hier is het feit dat dezelfde medewerker die hoek bedient de grond voor de verwachting over de bediening. 対応 betekent hier “bediening” of “afhandeling”. In andere contexten kan het ook slaan op reageren, hulp bieden of een verzoek behandelen. In 対応する is hetzelfde woord een werkwoordelijk element met de betekenis “reageren” of “een verzoek afhandelen”. も voegt 対応 toe met de betekenis “ook”. Het markeert hier dat naast de genoemde verantwoordelijkheid ook de voortgang van de bediening relevant is. も betekent op zichzelf niet “blijven”. 滞りなく betekent “zonder oponthoud” of “zonder problemen”. Het is opgebouwd uit 滞り (“stagnatie”, “vertraging”) en なく (“zonder”, de ontkennende vorm die hier bijwoordelijk wordt gebruikt); het is dus niet de bijwoordelijke vorm van een basisvorm 滞りない. Het beschrijft hoe 進む verloopt. Voorbeeld: 仕事が滞りなく進みました。 — “Het werk verliep zonder problemen.” 進む betekent “vooruitgaan” of “verlopen”. Met 対応 beschrijft het dat de afhandeling voortgaat, niet dat de bediening letterlijk ergens naartoe loopt. De woordenboekvorm 進む kan in deze hoofdzin als niet-verleden vorm functioneren. Voorbeeld: 計画が進む。 — “Het plan vordert.” はずです drukt een verwachting uit die de spreker op grond van de voorafgaande informatie redelijk vindt: “zou moeten” of “naar verwachting”. De vorm はずです is de beleefde variant van はずだ; dit is geen bevel en geen absolute garantie. In 進むはずです wordt dus verwacht dat de bediening zonder problemen verloopt. Samen vormen 同じスタッフがそのコーナーを担当します de mededeling dat dezelfde medewerker die hoek zal bedienen. ので geeft daarvan de grond. Daarna zegt 対応も滞りなく進むはずです dat ook de bediening naar verwachting zonder problemen zal verlopen. De volledige betekenis is: “Dezelfde ober bedient die hoek, dus de bediening zou goed moeten blijven verlopen.”

7. では、みんなが座る前に移動しましょう。

   Laten we dan van tafel wisselen voordat iedereen gaat zitten.

   では

   dan

   みんな

   iedereen

   座る

   gaan zitten

   前に

   voordat

   移動しましょう

   laten we verplaatsen

   Uitgebreide uitleg

   では markeert hier een overgang naar een voorstel: “dan” of “goed, dan”. Het betekent zelf niet “laten we verplaatsen”, maar verbindt het volgende voorstel met de voorafgaande context. みんな betekent hier “iedereen” en krijgt met が de rol van onderwerp: iedereen is degene die gaat zitten. Het woord kan ook “allemaal” betekenen wanneer het naar een groep verwijst. が markeert in deze zin het onderwerp van de bijzin. 座る betekent “gaan zitten” of “zitten”. Dit is de basisvorm van het werkwoord. In みんなが座る前に staat die vorm vóór 前に om een handeling aan te duiden die eerst moet plaatsvinden: V-woordenboekvorm + 前に = “voordat …”. De vorm 座る verandert hier niet door het onderwerp みんな; het Japans kent hier geen persoons- of getalsvervoeging. Tijds- en beleefdheidsinformatie van de hoofdzin staat elders. 前に betekent hier “voordat”. De uitdrukking gebruikt 前 (“ervoor/vóór”) met に; na een werkwoord in de basisvorm vormt ze een tijdspatroon. Bijvoorbeeld: 寝る前に歯を磨きます。 — “Ik poets mijn tanden voordat ik ga slapen.” 移動しましょう komt van 移動する, “zich verplaatsen” of “van plaats wisselen”. しましょう is de beleefde voorstelvorm van する: in deze zin stelt de spreker voor dat hij/zij en de aangesprokene(n) de handeling samen uitvoeren. Volgens de vaste vertaling betekent 移動 hier van tafel wisselen, niet simpelweg een willekeurig object verplaatsen. Vergelijk 移動します (“ik/wij verplaats(en) mij/ons” in beleefde stijl) met 移動しましょう (“laten we verplaatsen”). Samen betekent では、みんなが座る前に移動しましょう。: “Laten we dan van tafel wisselen voordat iedereen gaat zitten.” De volgorde is: eerst de overgangsmarkeerder では, daarna de tijdsbepaling みんなが座る前に, en ten slotte het gezamenlijke voorstel 移動しましょう.

8. テーブルをすぐに整え直します。

   Ik laat de tafel nu opnieuw klaarmaken.

   テーブル

   tafel

   すぐに

   meteen

   整え直します

   opnieuw klaarmaken

   Uitgebreide uitleg

   テーブル betekent hier “tafel”. Het is een zelfstandig naamwoord, ontleend aan een buitenlands woord, en kan bijvoorbeeld als onderwerp of object worden gebruikt. In deze zin wordt het als object gemarkeerd door を. すぐに betekent “meteen” of “onmiddellijk”. Het is een bijwoord en geeft aan dat de handeling direct wordt uitgevoerd; het zegt op zichzelf niet hoeveel tijd de handeling duurt. 整え直します betekent hier “opnieuw klaarmaken” of “opnieuw in orde brengen”. De vorm bestaat uit 整える (“in orde brengen, klaarmaken”) en 直す (“opnieuw doen/herstellen”) in een samengestelde werkwoordsvorm: 整え直す. Het slot ます maakt de vorm beleefd en niet-verleden; Japans markeert in deze vorm niet expliciet of de uitvoerder “ik” of iemand anders is. De vaste Nederlandse vertaling geeft hier de lezing met “ik” en een opnieuw laten klaarmaken. In het patroon 名詞をすぐに動詞 is 名詞を het object, すぐに de tijdsbepaling en het werkwoord de handeling. Samen betekent テーブルをすぐに整え直します: “Ik laat de tafel nu opnieuw klaarmaken.”