Omboeken na een mogelijke gemiste aansluiting | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. この遅延のせいで、乗り継ぎに間に合わないかもしれません。

   Door deze vertraging mis ik misschien mijn aansluiting.

   この

   deze

   遅延

   vertraging

   のせいで

   door; vanwege

   乗り継ぎ

   aansluiting

   間に合わない

   niet op tijd zijn

   かもしれません

   misschien; het kan zijn dat

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst en betekent hier “deze”. Het woord drukt nabijheid vanuit het perspectief van de spreker uit; het verandert niet om getal of grammaticaal geslacht aan te geven. 遅延 betekent hier “vertraging”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar contrast is 遅延が確認される — “de vertraging wordt bevestigd”; in de context is dat precies het onderwerp van de volgende zin. のせいで maakt van het voorafgaande zelfstandig naamwoord een oorzaak, meestal met een ongunstig gevolg: “door ...” of “vanwege ...”. Het patroon AのせいでB betekent dus dat A verantwoordelijk wordt voorgesteld voor het ongewenste gevolg B. Voor een neutrale oorzaak gebruikt Japans vaak AのためにB, maar のせいで legt hier de nadruk op het nadelige effect van de vertraging. 乗り継ぎ betekent “aansluiting” of “overstap”. Het hangt samen met 乗り継ぐ, “overstappen en verder reizen”; 乗り継ぎ is hier de zelfstandige naamwoordelijke vorm. In combinatie met に間に合う is het de aansluiting waarvoor men op tijd moet zijn. 間に合わない betekent hier “niet op tijd zijn voor” of “missen”. De basisvorm is 間に合う, “op tijd zijn / op tijd komen”; 間に合わない is daarvan de ontkenning. In het patroon Aに間に合う geeft に het doel of de gebeurtenis aan waarvoor iemand op tijd moet zijn: 電車に間に合う betekent bijvoorbeeld “de trein halen”. Het negatieve Aに間に合わない betekent dan “A niet halen”. かもしれません voegt voorzichtige onzekerheid toe: “misschien” of “het kan zijn dat”. Het staat na de gewone vorm van de voorafgaande uitdrukking; hier staat dus de negatieve gewone vorm 間に合わない vóór かもしれません. かもしれない is de minder beleefde overeenkomstige vorm, terwijl かもしれません beleefd klinkt. Samen vormt この遅延のせいで de oorzaak “door deze vertraging”. Daarna geeft 乗り継ぎに間に合わない aan dat de aansluiting niet op tijd wordt gehaald, en かもしれません maakt dit onzeker. De volledige betekenis is daarom: “Door deze vertraging mis ik misschien mijn aansluiting.”

2. 遅延が確認されたら、サービスカウンターで別の経路を調べられます。

   Zodra de vertraging is bevestigd, kan de servicebalie andere routes controleren.

   遅延

   vertraging

   確認されたら

   zodra het bevestigd is

   サービスカウンター

   servicebalie

   別の

   andere

   経路

   route

   調べられます

   kan controleren

   Uitgebreide uitleg

   遅延 betekent hier “vertraging”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 遅延が markeert が dit woord als datgene waarvan wordt vastgesteld dat het bevestigd is. Japanse zelfstandige naamwoorden krijgen vaak geen aparte meervoudsvorm, dus 遅延 kan afhankelijk van de context een vertraging of vertraging als verschijnsel aanduiden. 確認されたら betekent “zodra het bevestigd is”. De vorm 確認された komt van 確認する (“bevestigen, controleren”) in de passieve vorm 確認される (“bevestigd worden”); たら maakt hiervan een voorwaarde of tijdspunt: “als/zodra ...”. Het passieve deel noemt de uitvoerder van de bevestiging niet. In deze zin gaat het om het moment waarop de vertraging bevestigd is. サービスカウンター is de servicebalie. Dit is een samenstelling van een leenwoord voor “service” en カウンター (“balie”). 別の betekent “andere” of “een andere”. 別 drukt verschil of een alternatief uit; の verbindt het met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Het patroon 別の + zelfstandig naamwoord is herbruikbaar, bijvoorbeeld 別の方法 — “een andere manier”. 経路 betekent “route” of “traject”. Het is hier het object dat wordt onderzocht. Japanse zelfstandige naamwoorden krijgen niet automatisch een aparte meervoudsvorm, zodat 経路 in deze zin één of meer routes kan omvatten; de vaste vertaling geeft dit weer als “routes”. 調べられます betekent “kan controleren” of “kan onderzoeken”. De vorm komt van 調べる (“onderzoeken, nagaan”) en gebruikt de potentiële vorm 調べられる; ます maakt die vorm beleefd in de niet-verleden tijd. Het is dus hier niet de passieve vorm: het gaat om de mogelijkheid om iets te onderzoeken. Voorbeeld: 時刻を調べられます。 — “Ik kan de vertrektijd controleren.” Samen vormt 遅延が確認されたら de tijdsvoorwaarde “zodra de vertraging is bevestigd”. In サービスカウンターで markeert で de plaats waar de handeling gebeurt: “bij de servicebalie”. 別の経路を調べられます betekent vervolgens dat andere routes kunnen worden gecontroleerd. In overeenstemming met de vaste vertaling wordt de servicebalie daarbij als uitvoerder weergegeven, hoewel het Japans de uitvoerder van 調べられます niet expliciet met een apart onderwerp noemt. De volledige betekenis is: “Zodra de vertraging is bevestigd, kan de servicebalie andere routes controleren.”

3. 後で慌てるより、今のうちに計画を立てたいです。

   Ik maak liever nu een plan dan dat ik me later moet haasten.

   後で

   later

   慌てる

   zich haasten

   より

   dan; in plaats van

   今のうちに

   nu, zolang het nog kan

   計画

   plan

   立てたいです

   wil opstellen

   Uitgebreide uitleg

   後で betekent hier “later” en geeft het moment van de handeling aan. Voorbeeld: 後で確認します — “Ik controleer het later.” 慌てる betekent hier “zich haasten”. Het is de woordenboekvorm van het werkwoord. In 後で慌てる betekent het “later zich haasten”; 後で is de tijdsbepaling. De vorm 慌てる staat niet door een speciale regel na で. より markeert hier het vergelijkingspunt: “dan” of “in plaats van”. De structuur Aより、Bたい kan betekenen: “liever B dan A”. In deze zin vormt het latere haasten het alternatief waartegen de gewenste handeling wordt afgezet. 今のうちに betekent “nu, zolang het nog kan” of “nu, voordat de omstandigheden veranderen”. 今 betekent “nu”; in de uitdrukking verwijst うち naar de nog geldige periode en markeert に het moment waarop iets gebeurt. Voorbeeld: 明るいうちに帰ります — “Ik ga naar huis zolang het nog licht is.” 計画 betekent “plan”. Met を立てる vormt het de gebruikelijke combinatie 計画を立てる, in natuurlijk Nederlands “een plan maken” of “een plan opstellen”. 立てたいです bevat het werkwoord 立てる in zijn stamvorm 立て, gevolgd door たい, en het beleefde です. たい drukt de wens van de spreker uit; 立てたいです betekent hier “ik wil opstellen”. Het object 計画を staat ervoor: samen betekent 計画を立てたいです “ik wil een plan opstellen”. Voorbeeld: 予定を立てたいです — “Ik wil een planning maken.” Samen betekent 後で慌てるより、今のうちに計画を立てたいです: “Ik maak liever nu een plan dan dat ik me later moet haasten.” です maakt de uitspraak beleefd.

4. では、選択肢を比べましょう。ただし、変わる可能性があることは覚えておいてください。

   Laten we dan de opties vergelijken, maar houd er rekening mee dat ze kunnen veranderen.

   では

   dan; welnu

   選択肢

   optie; keuzemogelijkheid

   比べましょう

   laten we vergelijken

   ただし

   maar; echter

   変わる

   veranderen

   可能性

   mogelijkheid

   覚えておいてください

   houd er rekening mee

   Uitgebreide uitleg

   では opent hier met de betekenis “dan” of “welnu”: het verbindt deze stap met de voorafgaande situatie. In andere contexten kan het ook een overgang naar een onderwerp markeren. 選択肢 betekent “keuzemogelijkheid” of “optie”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 選択肢を markeert を dit woord als het directe object van de vergelijking. 比べましょう komt van 比べる, “vergelijken”. De vorm 〜ましょう is de beleefde aansporing: “laten we …”. Het onderwerp is hier niet uitgedrukt; de zin stelt voor om samen de opties te vergelijken. Voorbeeld: 二つの案を比べましょう。 — “Laten we twee plannen vergelijken.” ただし betekent “maar” of “echter” en leidt een beperking of belangrijke aanvulling in. Het verzacht of vervangt de eerste uitspraak niet; het voegt er een voorwaarde of waarschuwing aan toe. 変わる betekent hier “veranderen”. Dit is de onovergankelijke vorm: iets verandert, zonder dat er een uitgedrukt object nodig is. De vorm is de woordenboekvorm en staat hier vóór 可能性, zodat de hele bepaling 変わる可能性 “de mogelijkheid dat [iets] verandert” betekent. Volgens de vaste vertaling gaat het hier om de opties: zij kunnen veranderen. 可能性 betekent “mogelijkheid” of “kans”. In 変わる可能性がある staat が bij het onderwerp van ある, en betekent de constructie letterlijk dat er een mogelijkheid bestaat dat iets verandert. ある is de vorm voor het bestaan van niet-levende zaken; samen wordt dit natuurlijk vertaald als “kunnen veranderen” of “er is een mogelijkheid dat ze veranderen”. こと maakt de voorafgaande inhoud tot een zelfstandig naamwoordachtige eenheid: 変わる可能性があること is “het feit/de omstandigheid dat er een mogelijkheid is dat ze veranderen”. Dit helpt om de volledige mededeling als inhoud van 覚えておいてください te gebruiken. 覚えておいてください betekent “houd er rekening mee” of “onthoud dit”. Het bestaat uit 覚える, “onthouden”, de て-vorm 覚えて, en おく in 〜ておく; die constructie drukt uit dat men iets met het oog op de verdere situatie in die toestand houdt. ください maakt het verzoek beleefd. Hier is het dus geen los verzoek om alleen op dit moment iets te memoriseren, maar een verzoek om deze mogelijkheid in gedachten te houden. Voorbeeld: この番号を覚えておいてください。 — “Houd dit nummer in gedachten.” De zin bouwt zo op: では zet de overgang in; 選択肢を比べましょう betekent “laten we de opties vergelijken”. ただし voegt de beperking toe. Daarna zegt 変わる可能性があること dat de opties mogelijk veranderen, en 覚えておいてください vraagt de luisteraar om daar rekening mee te houden. De volledige betekenis is: “Laten we dan de opties vergelijken, maar houd er rekening mee dat ze kunnen veranderen.”

5. ここで柔軟に再予約できるか、確認してもらえますか。

   Kun je controleren of flexibel omboeken hier mogelijk is?

   ここで

   hier

   柔軟に

   flexibel

   再予約

   opnieuw boeken

   できる

   kunnen; mogelijk zijn

   確認してもらえますか。

   Kunt u het controleren?

   Uitgebreide uitleg

   ここで betekent hier, met で als plaatsaanduiding voor de handeling. Het zegt dus dat de controle of de mogelijkheid op deze plaats, in deze omgeving of via dit kanaal wordt bekeken. Voorbeeld: ここで待ってください。 — Wacht hier. 柔軟に betekent flexibel of soepel. Dit is de bijwoordelijke vorm van het な-bijvoeglijk naamwoord 柔軟な; に maakt er een bepaling van de handeling van. Hier beschrijft het hoe het opnieuw boeken mogelijk zou zijn. Voorbeeld: 予定を柔軟に変更できます。 — Je kunt de planning flexibel wijzigen. 再予約 is een zelfstandig naamwoord met de betekenis opnieuw boeken of een nieuwe reservering maken. Met する wordt het een werkwoord: 再予約する — opnieuw boeken. In deze zin staat het vóór できる, waardoor 再予約できる uitdrukt dat opnieuw boeken mogelijk is of kan worden gedaan. できる betekent hier kunnen of mogelijk zijn. In combinatie met een handeling geeft het aan dat die handeling uitvoerbaar is; het beweert op zichzelf niet dat de handeling ook daadwerkelijk zal gebeuren. Voorbeeld: 明日、再予約できます。 — Morgen kun je opnieuw boeken. De combinatie 再予約できるか maakt van 再予約できる een ingebedde ja-neevraag: of opnieuw boeken mogelijk is. か markeert hier niet een los vraagwoord, maar de vraag die door 確認する wordt gecontroleerd. 確認してもらえますか。 is een beleefde manier om iemand te vragen iets te controleren. 確認する betekent controleren of nagaan. De vorm 確認して is de te-vorm, die hier vóór もらう staat. もらえますか is de beleefde vraagvorm van もらう en geeft de constructie V-て + もらえますか — Kunt u/kun je mij de dienst bewijzen om V te doen? De grammaticale vorm maakt het een verzoek; zij zegt niet dat de spreker al gecontroleerd heeft. Alles samen betekent ここで柔軟に再予約できるか、確認してもらえますか。: Kun je controleren of flexibel omboeken hier mogelijk is? Eerst wordt de mogelijkheid van 柔軟に再予約できる als ja-neevraag ingebed met か; daarna vraagt 確認してもらえますか de gesprekspartner om die mogelijkheid te controleren. De komma markeert alleen de grens tussen de ingebedde vraag en het verzoek.

6. 聞いてみますが、運行会社が承認しなければなりません。

   Ik kan het navragen, maar de vervoerder moet het goedkeuren.

   聞いてみます

   ik zal het navragen

   運行会社

   vervoerder

   承認しなければなりません

   moet goedkeuren

   Uitgebreide uitleg

   聞いてみます betekent hier dat de spreker iets zal navragen. Het bestaat uit 聞く (vragen, navragen) plus 〜てみる, letterlijk “proberen en zien”, een patroon voor iets proberen te doen. みます is de beleefde vorm van みる; in deze zin geeft de vorm een voorgenomen actie weer: “ik zal het navragen”. Bijvoorbeeld: 食べてみます。 — “Ik zal het proberen te eten.” 運行会社 betekent “de vervoerder” of “de exploitatiemaatschappij”. Het is een samenstelling van 運行 (“het uitvoeren van een dienst, bijvoorbeeld een vervoersdienst”) en 会社 (“bedrijf”). In deze zin gaat het om de partij die de vervoersdienst exploiteert, niet zomaar om een willekeurig bedrijf. 承認しなければなりません betekent dat iets moet worden goedgekeurd. De zelfstandige werkwoordsvorm is 承認する (“goedkeuren”); in de zin staat de beleefde vorm van het patroon 〜なければなりません. Dat patroon drukt verplichting uit: “moeten ...”. De vorm しなければ is hier de negatieve voorwaardelijke vorm van する, gevolgd door なりません; samen betekent dit niet een gewone ontkenning, maar een noodzakelijke voorwaarde. Bijvoorbeeld: 確認しなければなりません。 — “We moeten het controleren.” De twee delen worden verbonden door が, dat hier een tegenstelling inleidt: eerst kan de spreker het navragen, maar daarna volgt de voorwaarde dat de vervoerder het moet goedkeuren. Het onderwerp van 聞いてみます is in de vertaling de spreker (“ik”); het onderwerp van 承認しなければなりません is volgens de vaste vertaling de vervoerder. Het goed te keuren object is in het Japans niet uitgedrukt en wordt in de Nederlandse vertaling weergegeven als “het”. Samen betekent de hele zin: “Ik kan het navragen, maar de vervoerder moet het goedkeuren.”

7. 乗り換えの間に十分な時間がある経路を探してください。

   Zoek alstublieft naar routes met genoeg tijd tussen de overstappen.

   乗り換え

   overstap

   間

   tijdspanne; tussenperiode

   十分な

   voldoende

   時間

   tijd

   ある

   er zijn; aanwezig zijn

   経路

   route

   探してください

   zoek alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   乗り換え betekent hier ‘overstap’. Het is een zelfstandig naamwoord, gevormd bij het werkwoord 乗り換える (‘overstappen’). In combinaties zoals 乗り換えの時間 betekent het ‘tijd voor een overstap’. 間 betekent ‘tussenperiode’ of ‘interval’. De constructie Aの間 kan een periode ‘tijdens A’ aanduiden; hier specificeert 乗り換えの間 de tijd tussen overstappen. Het partikel の verbindt de eerste naamwoordgroep met 間. 十分な betekent hier ‘voldoende’. Dit is de な-vorm van het beschrijvende woord 十分, wanneer het direct vóór een zelfstandig naamwoord staat: 十分な時間 = ‘voldoende tijd’. Na een zelfstandig naamwoord kan dezelfde betekenis bijvoorbeeld als 時間が十分だ worden uitgedrukt. 時間 betekent ‘tijd’ en kan ook een tijdsduur betekenen. In 十分な時間 is het de beschikbare tijdsduur, niet een specifiek kloktijdstip. ある betekent hier ‘er zijn’ of ‘aanwezig zijn’ voor iets levenloos. De vorm ある is de niet-verleden, neutrale vorm van dit bestaanswerkwoord. In 時間がある staat 時間 als datgene waarvan het bestaan of de beschikbaarheid wordt vastgesteld. Voor levende wezens wordt doorgaans いる gebruikt, niet ある. 経路 betekent ‘route’ of ‘traject’. Het is een zelfstandig naamwoord en klinkt vrij neutraal of formeel. In deze zin is een 経路 een route waarvoor de genoemde tijd tussen overstappen beschikbaar is. 探してください betekent ‘zoek alstublieft’. Dit bestaat uit 探す (‘zoeken’), de verbindingsvorm 探して, en ください (‘geef alstublieft’ in deze verzoekconstructie). Het patroon werkwoord in -て-vorm + ください is een beleefd verzoek, bijvoorbeeld: 確認してください。 — ‘Controleer het alstublieft.’ Het verzoek richt zich hier op het zoeken naar routes; de beleefdheid zit in ください. Samen vormt 乗り換えの間に de bepaling ‘tussen de overstappen’ of ‘gedurende de tijd tussen overstappen’. Het partikel に markeert hier het tijdsinterval waarin de toestand geldt. 十分な時間がある betekent ‘er is voldoende tijd’. 経路を markeert de routes als datgene wat gezocht moet worden, waarbij を het directe object van 探す aanduidt. De volledige zin betekent daarom: ‘Zoek alstublieft naar routes met genoeg tijd tussen de overstappen.’ De zin is een beleefd, direct verzoek; 経路 is het gevraagde zoekobject en 十分な時間がある beschrijft welke routes gewenst zijn.

8. それらを最優先にします。

   Ik zet die bovenaan.

   それら

   die (meervoudige groep)

   最優先にします

   op de hoogste prioriteit zetten

   Uitgebreide uitleg

   それら betekent hier “die” en verwijst naar een meervoudige of als groep opgevatte verzameling. De vorm zelf zegt niet of het om dingen, personen of andere zaken gaat; de precieze referent wordt hier niet benoemd. ら draagt de meervoudige of groepsbetekenis. それ is de overeenkomstige niet-meervoudige aanwijzende vorm, maar Japans drukt hiermee niet automatisch een exact telbare “één zaak” uit. 最優先にします betekent hier “op de hoogste prioriteit zetten”. 最優先 is een zelfstandig naamwoord voor “hoogste prioriteit”; に geeft in deze constructie de status aan die iets krijgt. します is de beleefde niet-verleden vorm van する (“doen”). Een herbruikbaar patroon is Xを最優先にする: “X de hoogste prioriteit geven”. Voorbeeld: これを最優先にします。 — “Ik zet dit bovenaan.” Hier vervangt これ het object それら, terwijl de constructie hetzelfde blijft. In de volledige zin markeert を それら als het object: それらを. Daarna geeft 最優先にします aan welke prioriteit de spreker aan die groep geeft. Samen betekent それらを最優先にします。 dus: “Ik zet die bovenaan.” De beleefde vorm past bij een nette, zakelijke of dienstverlenende formulering.

9. これなら、次の列車に向かって走らなくて済みます。

   Dan hoeven we niet naar de volgende trein te rennen.

   これなら

   hiermee; in dat geval

   次の

   volgende

   列車

   trein

   向かって

   naar ... toe

   走らなくて済みます

   hoeven niet te rennen

   Uitgebreide uitleg

   これなら betekent hier: “als het zo is / hiermee”. これ is een aanwijzend woord voor iets dat als nabij bij de spreker wordt behandeld; なら markeert de voorwaarde of het uitgangspunt. Het is dus niet zomaar een los “dit”, maar “als het om dit gaat”. Voorbeeld: これなら大丈夫です。 — “Als het zo is, is het in orde.” 次の betekent “volgende”. 次 is het zelfstandig naamwoord “de volgende / het volgende”, en の verbindt het met het zelfstandig naamwoord erna: 次の列車 = “de volgende trein”. Het bepaalde begrip “volgende” wordt hier dus vóór 列車 geplaatst. 列車 betekent “trein”, in een wat neutralere of formelere woordkeuze dan sommige alledaagse alternatieven. In deze zin is het het doel waarheen men zich beweegt. 向かって is de te-vorm van 向かう, “zich naar ... begeven” of “richting ... gaan”. De te-vorm verbindt dit werkwoord met het daaropvolgende werkwoord: 列車に向かって走る betekent “naar de trein toe rennen”. Het partikel に staat hier bij het doel of de richting; het hoort bij de combinatie met 向かう, ook al staat het niet in de geselecteerde quote. 走らなくて済みます drukt uit dat iets niet hoeft te gebeuren en dat men die handeling dus kan vermijden. 走らなくて komt van de negatieve vorm 走らない (“niet rennen”): de vorm ない wordt hier なくて. 済む betekent in deze constructie dat men ermee klaar is of zonder iets kan; 済みます is de beleefde vorm. Het patroon V-なくて済む betekent “zonder V te hoeven doen / V niet hoeven doen”. Voorbeeld: 予約しなくて済みました。 — “We hoefden niet te reserveren.” Samen vormen de delen これなら + 次の列車に向かって + 走らなくて済みます de betekenis: “Dan hoeven we niet naar de volgende trein te rennen.” Het onderwerp van 走らなくて済みます wordt in het Japans niet uitgesproken; de vaste Nederlandse vertaling maakt hier duidelijk dat het om “we” gaat. De beleefde vorm 済みます maakt de uiting beleefd, zonder de inhoudelijke betekenis van het vermijden van rennen te veranderen.