Omgaan met gereserveerde fitnessapparaten in een drukke sportschool | Leer japans in het…

Uitleg van de zinnen

1. 何台ものマシンが、長時間タオルで場所取りされていることに気づきました。

   Ik merkte dat verschillende apparaten lange tijd met handdoeken bezet werden gehouden.

   何台もの

   meerdere

   マシン

   apparaat

   長時間

   lange tijd

   タオル

   handdoek

   で

   met, als middel

   場所取りされている

   bezet worden gehouden

   ことに気づきました

   merkte dat

   Uitgebreide uitleg

   何台もの geeft hier een niet-exacte hoeveelheid aan: meerdere of verschillende. 台 is de Japanse telmaat voor machines en apparaten. 何台ものマシン betekent dus “meerdere apparaten”, zonder een exact aantal vast te leggen. も benadrukt hier de hoeveelheid, en の verbindt de teluitdrukking met マシン. マシン betekent hier “machine” of “apparaat”. Het is het getelde zelfstandig naamwoord in 何台ものマシン. Een voorbeeld is 三台のマシン — “drie machines”. 長時間 betekent “lange tijd” en geeft de duur aan. Het kan als tijdsbepaling voor een handeling of toestand staan. Voorbeeld: 長時間働きました。 — “Ik heb lange tijd gewerkt.” タオル betekent “handdoek”. Het Japanse zelfstandig naamwoord legt op zichzelf geen enkelvoud of meervoud vast; de vertaling gebruikt hier “handdoeken”. で markeert hier het middel of materiaal: タオルで betekent “met een handdoek” of, afhankelijk van de context, “met handdoeken”. Voorbeeld: タオルで拭きます。 — “Ik veeg met een handdoek.” 場所取りされている is de passieve vorm van 場所取りする, “een plaats claimen of reserveren”, samen met 〜ている, dat hier een voortgaande of ontstane toestand uitdrukt. In deze zin worden de machines met handdoeken als bezet gehouden of gereserveerd voorgesteld. Wie dat doet, wordt door deze passieve vorm niet genoemd. Voorbeeld: 席が予約されています。 — “De zitplaatsen zijn gereserveerd.” ことに気づきました maakt van de voorafgaande inhoud datgene wat de spreker opmerkte. 気づく betekent “merken” of “zich realiseren” en 気づきました is de beleefde verleden vorm: het opmerken heeft al plaatsgevonden. Voorbeeld: 間違いに気づきました。 — “Ik merkte de fout op.” Samen is 何台ものマシンが het onderwerp: meerdere apparaten. 長時間 geeft de duur aan, タオルで het middel, en 場所取りされている de toestand waarin de apparaten bezet of gereserveerd worden gehouden. Met ことに気づきました zegt de spreker: “Ik merkte dat verschillende apparaten lange tijd met handdoeken bezet werden gehouden.”

2. それは、特にジムが混んでいるときには、困りますね。

   Dat kan frustrerend zijn, vooral wanneer het druk is in de sportschool.

   それは

   Dat …

   特に

   vooral

   ジム

   sportschool

   混んでいる

   druk zijn

   ときには

   wanneer

   困ります

   lastig zijn

   ね

   hè

   Uitgebreide uitleg

   それは betekent hier “dat” en maakt van die verwijzing het gespreksthema. In deze context verwijst het naar de eerder genoemde situatie; は markeert het thema, niet noodzakelijk het grammaticale onderwerp. Het vergelijkbare patroon これは… betekent “wat dit betreft…”, terwijl あれは… naar iets verder weg kan verwijzen. 特に is een bijwoord met de betekenis “vooral” of “in het bijzonder”. Het benadrukt hier de omstandigheid die daarna in de zin wordt genoemd: vooral wanneer de sportschool druk is. ジム is het zelfstandig naamwoord voor “sportschool” of “gym”. Japans gebruikt hier geen apart lidwoord; uit de context blijkt of het om een bepaalde of algemene sportschool gaat. 混んでいる betekent hier “druk zijn” in de zin van “vol zijn met mensen”. De basisvorm is 混む, “druk worden” of “vol raken”. 混んでいる beschrijft de daaruit ontstane toestand die nu voortduurt. Een bruikbaar contrast is 空いている, “niet druk zijn” of “ruimte hebben”. Voorbeeld: 今日はジムが空いている。 — “Vandaag is het rustig in de sportschool.” In ときには betekent とき “tijd” of “moment”. In deze combinatie betekent het, samen met de voorafgaande bepaling, “wanneer” of “op het moment dat”. ジムが混んでいるとき betekent dus “wanneer de sportschool druk is”. De は aan het einde maakt die omstandigheid tot een nadrukkelijk aandachtspunt; samen met 特に ontstaat de betekenis “vooral wanneer…”. 困ります is de beleefde niet-verleden vorm van 困る, “lastig zijn”, “een probleem zijn” of “in moeilijkheden brengen”. Hier beoordeelt de spreker de genoemde situatie als lastig; de vaste vertaling geeft dat weer als “frustrerend kunnen zijn”. De vorm op -ます is beleefd en kan een huidige of algemeen geldende situatie uitdrukken. Voorbeeld: それは困ります。 — “Dat is lastig.” ね is een eindpartikel dat de uitspraak verzacht en de gesprekspartner uitnodigt de beoordeling te delen, ongeveer “hè” of “nietwaar”. Het maakt de zin niet noodzakelijk tot een echte vraag. In de zichtbare volgorde staat eerst それは (“dat”). Daarna volgt de nadruk 特に en de omstandigheidsbepaling ジムが混んでいるときには (“vooral wanneer de sportschool druk is”), en vervolgens het hoofdwerkwoord 困ります (“is lastig”), met ね als afsluiting. Samen betekent de hele uiting: “Dat is lastig, vooral wanneer het druk is in de sportschool.”

3. 直接誰かに声をかけて注意したくはありませんでした。

   Ik wilde niemand rechtstreeks aanspreken.

   直接

   rechtstreeks

   誰か

   iemand

   声をかけて

   aanspreken

   注意したくはありませんでした

   wilde niet waarschuwen

   Uitgebreide uitleg

   直接 betekent hier “rechtstreeks” of “direct”: de handeling is zonder omweg op een persoon gericht. Het is een bijwoord dat beschrijft hoe de handeling gebeurt. Voorbeeld: 直接話します。 — “Ik praat rechtstreeks.” 誰か betekent hier “iemand”. Het duidt op een niet nader genoemde persoon. In combinatie met de ontkenning van de wens ontstaat in de volledige zin de natuurlijke Nederlandse betekenis “niemand”. 声をかけて hoort bij de uitdrukking 声をかける en betekent hier “aanspreken”. かけて is de te-vorm van かける; die verbindt dit werkwoord met de daaropvolgende handeling. Voorbeeld: 店員に声をかけました。 — “Ik sprak een winkelmedewerker aan.” 注意したくはありませんでした bevat 注意する (“waarschuwen” of “iemand op iets attenderen”) en de wensvorm 注意したい (“willen waarschuwen”). したく is hier de adverbiale vorm op -く van したい; het is niet de te-vorm. In したくはない wordt de wens ontkend: “niet willen waarschuwen”. は geeft daarbij een licht contrastief accent. ありませんでした maakt de ontkenning beleefd en verleden tijd: “wilde niet”. Samen betekent 直接誰かに声をかけて注意したくはありませんでした: “Ik wilde niemand rechtstreeks aanspreken.” 直接 beschrijft de manier van aanspreken, 誰かに markeert de persoon tot wie het aanspreken gericht zou zijn, en 声をかけて verbindt het aanspreken met 注意する. Het onderwerp is niet in het Japans uitgedrukt; de vaste Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat het om “ik” gaat. De zin beschrijft een in het verleden niet gewenste handeling en zegt niet dat die handeling werkelijk is uitgevoerd.

4. スタッフは特定の誰かを名指しせずに、全体に向けて注意を促せます。

   Het personeel kan een algemene oproep doen zonder iemand eruit te pikken.

   スタッフ

   het personeel

   特定の

   specifiek; een bepaalde

   誰か

   iemand

   名指しせずに

   zonder bij naam te noemen

   全体に向けて

   gericht op het geheel

   注意

   aandacht; waarschuwing

   促せます

   kan aansporen

   Uitgebreide uitleg

   スタッフ betekent hier “het personeel” of “de medewerkers”. Het is een zelfstandig naamwoord; Japanse zelfstandige naamwoorden veranderen hier niet voor getal of geslacht. 特定の betekent “specifiek” of “een bepaalde”. In 特定の誰か maakt het duidelijk dat het om een bepaalde persoon gaat. Het staat vóór het woord dat het nader bepaalt. 誰か betekent “iemand”. Het element か maakt de persoon onbepaald. Voorbeeld: 誰かが来ました。 — “Er is iemand gekomen.” 名指しせずに betekent “zonder bij naam te noemen”. De basisvorm is 名指しする, “iemand expliciet bij naam noemen”. せずに is een formele negatieve verbinding met de betekenis “zonder te doen”; een gebruikelijker alternatief in veel situaties is 〜ないで, bijvoorbeeld 名指ししないで. 全体に向けて betekent “gericht op het geheel”. 全体 is “het geheel”, en に向けて geeft aan waarop iets wordt gericht. 向けて komt hier van 向ける, “richten”. Voorbeeld: 参加者全体に向けて説明します。 — “Ik geef uitleg aan alle deelnemers als groep.” 注意 betekent hier “aandacht” of “waarschuwing” in de verbinding 注意を促す: de aandacht ergens op vestigen of tot voorzichtigheid aansporen. Het zelfstandig naamwoord 注意 is niet zelf het werkwoord “aansporen”. 促せます betekent “kan aansporen” of in deze context “kan een waarschuwing laten uitgaan”. De basisvorm is 促す (“aansporen, oproepen”). De potentialis is 促せる (“kunnen aansporen”), en 促せます is daarvan de beleefde vorm. ます maakt de formulering beleefd. In 注意を促せます is 注意 het object van 促す. スタッフは markeert het personeel als onderwerp. 特定の誰かを名指しせずに geeft de manier aan: zonder een bepaalde persoon bij naam te noemen. 全体に向けて geeft de richting van de boodschap aan, en 注意を促せます zegt dat het personeel dat kan doen. Samen betekent de zin: het personeel kan een algemene oproep of waarschuwing aan het geheel richten zonder een specifieke persoon eruit te pikken. De beleefde potentialis maakt dit een neutrale formulering van wat het personeel kan doen.

5. そのほうが威圧的に感じられないと思います。

   Dat zou minder agressief overkomen.

   そのほうが

   die optie / zo

   威圧的に

   intimiderend

   感じられない

   niet overkomen

   思います

   ik denk

   Uitgebreide uitleg

   そのほうが verwijst naar de eerder besproken optie of aanpak en presenteert die als de gunstigere keuze: “die manier zou …”. ほう betekent hier “kant/manier” in een vergelijking; その wijst naar iets dat al in de context bekend is. Het partikel が markeert deze manier als datgene waarop de beoordeling betrekking heeft. Voorbeeld: こちらのほうが簡単です。 — “Deze manier is eenvoudiger.” 威圧的に betekent hier “op een intimiderende of agressief overkomende manier”. De vorm 威圧的に is de bijwoordelijke vorm van 威圧的な; zij beschrijft hoe iets wordt ervaren of overkomt. Vergelijk 威圧的な態度 — “een intimiderende houding” — met 威圧的に話す — “op een intimiderende manier praten”. 感じられない geeft weer dat iets niet als zodanig aanvoelt of overkomt. Het sluit aan bij het werkwoord 感じる (“voelen, ervaren”): 感じられる betekent in deze context “als … ervaren kunnen worden / overkomen”, en de negatieve vorm 感じられない betekent “niet als … overkomen”. Dit is niet hetzelfde als 感じない, dat letterlijker kan betekenen “niet voelen” vanuit de spreker. Voorbeeld: この言い方は冷たく感じられない。 — “Deze formulering komt niet kil over.” 思います is de beleefde vorm van 思う (“denken, vinden”). Het maakt de uitspraak tot een persoonlijke inschatting: “ik denk dat …”. In deze zin staat het na de inhoud die de spreker beoordeelt. Voorbeeld: それがよいと思います。 — “Ik denk dat dat goed is.” Samen betekent そのほうが “die manier zou”, 威圧的に感じられない “niet intimiderend overkomen”, en と思います “denk ik”. De volledige strekking is daarom: “Ik denk dat die manier minder agressief zou overkomen.”

6. 私がアナウンスをして、ジム内をもっと頻繁に見回れます。

   Ik kan een mededeling doen en de sportruimte vaker in de gaten houden.

   私が

   ik (als uitvoerder)

   アナウンス

   mededeling

   して

   doen en verbinden

   ジム内

   in de sportschool

   もっと

   meer

   頻繁に

   vaak; frequent

   見回れます

   kan rondgaan en controleren

   Uitgebreide uitleg

   私が geeft aan wie de handelingen uitvoert; de vaste vertaling maakt dat hier “ik”. が markeert het onderwerp of de persoon die bij de beschreven mogelijkheid centraal staat. Hetzelfde onderwerp geldt voor de twee verbonden handelingen. アナウンス betekent hier “mededeling” of “aankondiging”. Als zelfstandig naamwoord combineert het met する: アナウンスをする betekent “een mededeling doen”. Voorbeeld: 店員がアナウンスをする。 — “Een medewerker doet een mededeling.” して is de te-vorm van する in アナウンスをする. De te-vorm verbindt deze handeling met de volgende; in deze zin geeft de verbinding de combinatie “een mededeling doen en rondgaan”. De vorm beweert op zichzelf niet dat de eerste handeling eerst of in het verleden plaatsvond. ジム内 betekent “binnen de sportschool” of “in de sportruimte”. 内 voegt het idee “binnen” toe aan een plaatsaanduiding; vergelijk 店内 voor “binnen de winkel”. In ジム内を見回る markeert を het gebied waarbinnen men rondgaat en controleert. もっと betekent “meer” en verhoogt hier de genoemde mate of frequentie ten opzichte van een eerdere of huidige maatstaf. Het noemt geen bepaald aantal keer. 頻繁に betekent “vaak” of “frequent”. In deze zin wordt de frequentie samen met もっと verhoogd: もっと頻繁に betekent “vaker”. 頻繁 kan ook vóór een zelfstandig naamwoord staan met な, zoals in 頻繁な点検 — “frequente controle”. 見回れます is de beleefde potentiële vorm van 見回る, “rondgaan en controleren”. De reeks is 見回る → 見回れる → 見回れます: de eerste vorm is de basisvorm, de tweede drukt mogelijkheid uit en ます maakt die vorm beleefd. 見回ります betekent “ik ga rond en controleer”, terwijl 見回れます betekent “ik kan rondgaan en controleren”. Samen betekent もっと頻繁に見回れます “kan vaker rondgaan en controleren”. Verbonden met アナウンスをして ontstaat de volledige betekenis: “Ik kan een mededeling doen en de sportruimte vaker in de gaten houden.”

7. それで、緊張を生まずにマシンを利用しやすくなるはずです。

   Dat zou de toegang tot de apparaten moeten verbeteren zonder spanning te veroorzaken.

   それで

   daardoor

   緊張

   spanning

   生まずに

   zonder te veroorzaken

   マシン

   apparaat

   利用

   gebruik

   しやすくなる

   gemakkelijker worden

   はずです

   zou moeten

   Uitgebreide uitleg

   それで verbindt dit met wat eraan voorafgaat en betekent hier ongeveer “daardoor” of “op die manier”. Het wijst op een gevolg van de eerder genoemde handeling, zonder de oorzaak opnieuw te noemen. 緊張 betekent hier “spanning” of “gespannenheid”. Het is een zelfstandig naamwoord; met を wordt het aangewezen als datgene wat door de handeling wordt veroorzaakt. Een veelgebruikte combinatie is 緊張する: “gespannen zijn” of “gespannen raken”. 生まずに komt van 生む, “veroorzaken” of letterlijk “voortbrengen”. De vorm 生まず is de ontkennende verbindingsvorm, en 〜ずに betekent “zonder te …”. Hier gaat het dus om iets doen zonder spanning te veroorzaken. 生まずに is niet de vorm van het zelfstandig naamwoord 緊張; het werkwoord 生む draagt deze ontkenning. マシン is een leenwoord voor “apparaat” of “machine”. In deze zin verwijst het volgens de vaste vertaling naar de apparaten die gebruikt worden; het woord zelf geeft niet aan hoeveel apparaten het zijn. 利用 betekent hier “gebruik” of “gebruikmaking”. In 利用する vormt het samen met する een werkwoordelijke uitdrukking met de betekenis “gebruiken” of “gebruikmaken van”. 利用 is dus hier het zelfstandige deel van die uitdrukking en niet op zichzelf de volledige werkwoordsvorm. しやすくなる bevat し, de stam van する, gevolgd door やすい (“gemakkelijk”) en なる (“worden”). Het patroon werkwoordstam + やすい betekent “gemakkelijk om te …”; met 〜くなる wordt dat “gemakkelijker worden” of “gemakkelijk worden om te …”. Daarom betekent 利用しやすくなる “gemakkelijker te gebruiken worden”. Voorbeeld: このボタンは押しやすい。 — “Deze knop is gemakkelijk in te drukken.” はずです drukt een verwachting of redelijke gevolgtrekking uit: “zou moeten” of “naar verwachting”. はず is een zelfstandig naamwoord voor wat men verwacht, en です maakt de formulering beleefd. Het zegt hier niet dat het resultaat absoluut zeker is. Samen betekent de zin: それで (“daardoor/op die manier”) zal het, 緊張を生まずに (“zonder spanning te veroorzaken”), gemakkelijker worden om de マシン te 利用 (“gebruiken”), met はずです als verwachting: “Daardoor zouden de apparaten gemakkelijker te gebruiken moeten worden zonder spanning te veroorzaken.”

8. 同じことが続くようでしたら、もう一度報告してください。

   Meld het alstublieft opnieuw als hetzelfde blijft gebeuren.

   同じこと

   hetzelfde

   続く

   doorgaan; voortduren

   ようでしたら

   als het zo lijkt te zijn

   もう一度

   opnieuw; nog een keer

   報告してください

   meld het alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   同じこと betekent hier “hetzelfde” of letterlijk “dezelfde zaak/hetzelfde gebeuren”. 同じ is een woord dat gelijkheid uitdrukt; こと is een zelfstandig naamwoord voor een zaak, gebeurtenis of handeling. In deze zin verwijst het volgens de vertaling naar hetzelfde gebeuren als eerder bedoeld, zonder dat we een specifieker zelfstandig naamwoord hoeven in te vullen. 続く betekent “voortduren” of “blijven gebeuren”. Het is de woordenboekvorm; de vorm verandert hier niet omdat hij vóór ようだ staat. Een bruikbaar contrast is 続く “voortduren” tegenover 終わる “eindigen”. Voorbeeld: 雨が続く。 — “De regen houdt aan.” 同じことが続く vormt samen “hetzelfde blijft gebeuren”. が markeert hier wat voortduurt: 同じこと is dus het gebeuren dat aanhoudt. De vorm 続くようでしたら maakt daar een voorwaardelijke, beleefde formulering van. ようだ drukt uit dat iets zo lijkt of zich zo voordoet; でしたら is de beleefde voorwaardelijke vorm, met de betekenis “als dat zo is” of “als het zo lijkt”. In deze context gaat het natuurlijk om de voorwaarde dat hetzelfde blijft gebeuren, niet om twijfel over een concreet persoon. もう一度 betekent “opnieuw” of “nog een keer”. Het is een vaste tijds- of herhalingsuitdrukking: もう geeft hier “nogmaals” aan en 一度 “één keer”, maar de hele uitdrukking moet als “opnieuw” worden geleerd. Voorbeeld: もう一度お願いします。 — “Nog een keer, alstublieft.” 報告してください betekent “meld het alstublieft”. 報告する is de woordenboekvorm van het werkwoord “rapporteren/melden”; 報告 is hier verbonden met する om een werkwoord te vormen. 報告して is de て-vorm, en ください maakt daarvan een beleefd verzoek. De vorm richt zich tot de aangesprokene; het onderwerp “u” hoeft in het Japans niet uitgedrukt te worden. Voorbeeld: 結果を報告してください。 — “Meld de resultaten alstublieft.” De volledige opbouw is: 同じことが続くようでしたら — “als hetzelfde blijft gebeuren”, gevolgd door もう一度報告してください — “meld het dan opnieuw alstublieft”. Samen betekent de zin: “Meld het alstublieft opnieuw als hetzelfde blijft gebeuren.” De voorwaarde staat voorop; het verzoek volgt daarna. ください maakt het verzoek beleefd, maar verandert niet wie de handeling moet uitvoeren.