Verantwoord parafraseren en bronnen vermelden | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 自分の言い換えが出典に近すぎたままになっているのではないかと心配です。

   Ik maak me zorgen dat mijn parafrases te dicht bij de bronnen blijven.

   自分の

   mijn eigen

   言い換え

   parafrase

   出典

   bron

   近すぎた

   te dichtbij was

   ままになっている

   zo blijven

   のではないかと

   of het misschien zo is dat …

   心配です

   ik maak me zorgen

   Uitgebreide uitleg

   自分の betekent hier “mijn eigen”. 自分 kan “zelf” of “eigen” betekenen; の legt de bezitsrelatie uit. Een herbruikbaar patroon is AのB: “B van A” of “A’s B”. De vaste vertaling maakt hier duidelijk dat het om de parafrases van de spreker gaat. 言い換え is een zelfstandig naamwoord voor een herformulering of parafrase. Het hangt samen met 言い換える (“herformuleren”), maar de vorm in deze zin is het naamwoord. Voorbeeld: この言い換えは自然です。 — “Deze herformulering is natuurlijk.” 出典 betekent “bron”, vooral de bron waaruit informatie of tekst afkomstig is. In 出典に近い markeert に de bron als het punt waar iets dichtbij is. Voorbeeld: 原文に近い。 — “Het ligt dicht bij de oorspronkelijke tekst.” 近すぎた is gevormd uit 近い (“dichtbij zijn”) en すぎる (“te veel; te …”). 近すぎる betekent “te dichtbij zijn”; 近すぎた is daarvan de verleden vorm. Hier wordt die toestand met まま voortgezet. Een contrast is 遠い (“ver weg”): 駅はここから遠いです。 — “Het station is hiervandaan ver weg.” ままになっている drukt uit dat een toestand zo is gebleven of voortduurt. まま betekent “in dezelfde toestand”, en なっている geeft de voortgezette toestand van なる (“worden; in een toestand raken”) weer. Hier betekent 近すぎたままになっている dat iets in de toestand blijft waarin het te dichtbij was. Een bruikbaar patroon is Vたままになっている: “in de toestand blijven waarin iets is gedaan of geraakt”; met een bijvoeglijke vorm kan ook een toestand worden beschreven. のではないかと maakt de voorafgaande bewering tot de inhoud van een vermoeden of zorg: “of het misschien zo is dat …”. の nominaliseert de bewering, ではないか drukt onzekerheid uit en と markeert die bewering als inhoud van het volgende woord. Dit is hier geen directe vraag aan de gesprekspartner. 心配です betekent hier “ik maak me zorgen”. 心配 is hier een zelfstandig naamwoord of een na-bijvoeglijke uitdrukking; です maakt de formulering beleefd. Het verwante werkwoord 心配する betekent “zich zorgen maken”, maar is niet de basisvorm van 心配です. Voorbeeld: 結果が心配です。 — “Ik maak me zorgen over het resultaat.” De zin begint met 自分の言い換え (“mijn eigen parafrases”). が markeert dit geheel als onderwerp van de beschreven zorg. Daarna beschrijft 出典に近すぎたままになっている de toestand: de parafrases blijven te dicht bij de bron. Die volledige bewering wordt met のではないかと de inhoud van de zorg, en 心配です sluit de beleefde zin af. De vaste betekenis is: “Ik maak me zorgen dat mijn parafrases te dicht bij de bronnen blijven.”

2. 文の構造が変わっているかどうかを確認するのが有効です。

   Een nuttige test is of de zinsbouw is veranderd.

   文

   zin

   構造

   structuur

   変わっている

   veranderd zijn

   かどうか

   of ... of niet

   確認する

   controleren

   有効です

   nuttig zijn

   Uitgebreide uitleg

   文 betekent hier “zin” in de betekenis van een taalkundige zin. Het woord kan in andere contexten ook naar een tekstzin verwijzen; de vertaling maakt hier de koppeling met zinsbouw duidelijk. 構造 betekent “structuur” of “opbouw”. Samen met 文 vormt het 文の構造: “de structuur van de zin”. の verbindt het eerste zelfstandig naamwoord met het volgende, vergelijkbaar met “van” in het Nederlands. 変わっている komt van 変わる (“veranderen”) en heeft hier de vorm 変わっている. In deze context beschrijft die vorm de toestand die het resultaat van een verandering is: “veranderd zijn” of “anders zijn geworden”. Het is dus niet dezelfde vorm als de eenvoudige vorm 変わる. Voorbeeld: 文の構造が変わった。 — “De zinsbouw is veranderd.” かどうか maakt van de voorafgaande inhoud een indirecte ja-of-neevraag: “of … of niet”. Hier gaat het om de vraag of de zinsstructuur veranderd is. かどうか is als geheel de constructie die beide mogelijkheden openlaat; どうか moet hier dus niet als een los onderdeel met die afzonderlijke functie worden uitgelegd. 確認する betekent “controleren”, “nagaan” of “verifiëren”. 確認 is het zelfstandig naamwoord “controle/verificatie”, en する vormt hier het werkwoord dat die handeling uitdrukt. In combinatie met かどうか betekent het: nagaan of iets het geval is. 有効です betekent “is nuttig” of “is effectief”. 有効 is een な-adjectiefachtige nominale beschrijving; です geeft de beleefde predicatie. De vorm zegt hier dat de handeling nuttig is, niet dat zij verplicht is. De delen worden als volgt gecombineerd: 文の構造が markeert de zinsstructuur als datgene waarover de vraag gaat; 変わっているかどうか betekent “of die veranderd is of niet”; 確認する betekent “controleren”; en のが有効です presenteert die controle als nuttig. Het geheel betekent: “Het is nuttig om te controleren of de zinsbouw veranderd is.”

3. 語彙は変えても、元の論理を保ってしまうことがあります。

   Soms verander ik de woordkeus, maar houd ik de oorspronkelijke logica aan.

   語彙

   woordkeus

   変えても

   ook als ik verander

   元の

   oorspronkelijke

   論理

   logica

   保ってしまう

   toch blijven aanhouden

   ことがあります

   soms komt het voor dat

   Uitgebreide uitleg

   語彙 betekent hier “woordkeus” en verwijst naar de gekozen woorden, niet noodzakelijk naar een volledige woordenschat. Het zelfstandig naamwoord kan ook algemener “woordenschat” betekenen. In 語彙は markeert は dit onderwerp als het uitgangspunt van de zin. 変えても komt van het werkwoord 変える (“veranderen”). De vorm 変えて is deて-vorm; met も krijgt zij de betekenis “ook als …” of “zelfs wanneer …”. In deze zin is de niet-uitgesproken handelende persoon volgens de vaste vertaling “ik”: “ook als ik de woordkeus verander”. De vorm zelf geeft die persoon niet aan; het Japans laat het onderwerp hier weg. 元の betekent “oorspronkelijke” of “van het origineel”. 元 betekent hier het oorspronkelijke uitgangspunt, en の verbindt dit woord met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. In 元の論理 beschrijft het dus 論理. 論理 betekent “logica” of “redenering”. Het is een zelfstandig naamwoord. Samen met 元の vormt het 元の論理: “de oorspronkelijke logica”. 保ってしまう betekent hier “toch aanhouden” of “onbedoeld behouden”. Het basiswerkwoord is 保つ (“behouden, handhaven”); daarvan is 保って deて-vorm. しまう volgt als hulpwerkwoord en benadrukt dat het resultaat ondanks een andere bedoeling tot stand komt. Dat hoeft niet altijd sterke spijt te betekenen; hier past het bij het behoud van dezelfde logica ondanks de gewijzigde woordkeus. ことがあります is een beleefde vorm van de constructie V-ることがある, waarmee je zegt dat iets soms voorkomt. あります is de beleefde vorm van ある (“bestaan, voorkomen”). Na 保ってしまう maakt deze constructie er geen eenmalige bewering van, maar een algemene mogelijkheid of terugkerend geval van: “het komt soms voor dat …”. De zin bouwt zo op: 語彙は変えても — “ook als ik de woordkeus verander” — gevolgd door 元の論理を保ってしまう — “toch de oorspronkelijke logica aanhoud” — en ten slotte ことがあります — “dat komt soms voor”. De volledige betekenis is daarom: “Soms verander ik de woordkeus, maar houd ik de oorspronkelijke logica aan.”

4. それでは、その言い換えはまだ出典に頼りすぎている可能性があります。

   Dan kan de parafrase nog steeds te sterk van de bron afhangen.

   それでは

   dan; in dat geval

   その

   die/dat

   言い換え

   parafrase; herformulering

   まだ

   nog; nog steeds

   出典

   bron

   頼りすぎている

   te sterk afhankelijk zijn van

   可能性

   mogelijkheid; kans

   あります

   er is; bestaat

   Uitgebreide uitleg

   それでは betekent hier “dan” of “in dat geval” en sluit aan op wat eraan voorafgaat. Het is een bruikbare overgang naar een gevolgtrekking of beoordeling. その staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “die”. In その言い換え bepaalt het het volgende woord; volgens de vaste vertaling gaat het om “die parafrase”. その kan bijvoorbeeld ook verwijzen naar iets dat al ter sprake is gekomen: その本 — “dat boek”. 言い換え is het zelfstandig naamwoord “parafrase” of “herformulering”. Het hangt samen met het werkwoord 言い換える — “anders formuleren”. De vorm 言い換え kan dus als zelfstandig naamwoord worden gebruikt, zoals in deze zin. まだ betekent hier “nog steeds”. Het geeft aan dat de beschreven toestand op dit moment voortduurt. Bijvoorbeeld: まだ終わっていません。 — “Het is nog niet afgelopen.” 出典 betekent “bron”, in deze context de bron waarnaar een tekst verwijst of waarop hij steunt. 出典に gebruikt に om de bron aan te wijzen waarop men zich richt of verlaat. 頼りすぎている komt van 頼る — “steunen op” of “afhankelijk zijn van”. In deze vorm staat すぎる na de stam en betekent het “te veel”: 頼りすぎる — “te sterk op iets steunen”. ている laat hier de voortdurende toestand zien, zodat 頼りすぎている betekent dat iets “te sterk afhankelijk is” of “te veel steunt op” de bron. Het is niet 出典 dat deze vorm draagt; de verbale vorm is gebaseerd op 頼る. 可能性 betekent “mogelijkheid” of “kans”. In 可能性があります wordt een mogelijkheid als bestaand voorgesteld: “er is een mogelijkheid dat …”. Het patroon ～可能性があります is een voorzichtige manier om te zeggen dat iets mogelijk is, zonder het als zeker te stellen. Bijvoorbeeld: 明日、雨が降る可能性があります。 — “Morgen bestaat de mogelijkheid dat het regent.” あります is de beleefde vorm van ある, “bestaan” of “er zijn”. Hier vormt het samen met 可能性 de uitdrukking 可能性があります; het betekent dus niet op zichzelf dat er ergens een concreet voorwerp aanwezig is. De beleefde vorm past bij een neutrale, zakelijke formulering. Samen bouwen de delen de zin als volgt op: それでは geeft “dan/in dat geval”; その言い換え is “die parafrase”; は markeert die parafrase als onderwerp van de beoordeling; まだ geeft “nog steeds”; 出典に頼りすぎている betekent “te sterk van de bron afhangen”; en 可能性があります maakt daarvan een voorzichtige mogelijkheid. De volledige betekenis is daarom: “Dan kan die parafrase nog steeds te sterk van de bron afhangen.”

5. 下書きを始める前に、記事を閉じたほうがよさそうです。

   Ik zou het artikel waarschijnlijk moeten sluiten voordat ik een eerste versie schrijf.

   下書き

   eerste versie; klad

   始める

   beginnen

   前に

   voordat

   記事

   artikel

   閉じたほうがよさそうです

   het lijkt beter om te sluiten

   Uitgebreide uitleg

   下書き betekent hier een eerste, nog niet definitieve versie. Het is een zelfstandig naamwoord; 下書きを始める betekent “aan een eerste versie beginnen”. In andere contexten kan 下書き ook “klad” betekenen. 始める is de woordenboekvorm van “beginnen” en neemt hier 下書き als object. Het verschil met 始まる is nuttig: 始める beschrijft dat iemand iets begint, terwijl 始まる beschrijft dat iets begint. Bijvoorbeeld: 仕事を始める betekent “werk beginnen”, terwijl 仕事が始まる betekent “het werk begint”. 前に betekent “voordat”. Na een werkwoord staat vóór 前に de woordenboekvorm: 下書きを始める前に betekent “voordat ik aan een eerste versie begin”. Deze hele voorzin markeert de eerdere handeling: het artikel sluiten gebeurt vóór het beginnen van de eerste versie. 記事 betekent “artikel”. In 記事を閉じる is het artikel het object van 閉じる, dus volgt を. De vaste zin specificeert niet welk soort artikel of document het is. 閉じたほうがよさそうです is een beleefde aanbevelingsuitdrukking. 閉じた is de verleden vorm van 閉じる, “sluiten”. De vorm Vたほうがいい betekent “het is beter om V te doen”; ほう hoort hier bij de keuze of handelwijze. よさそう komt van よい/いい en geeft de indruk “het lijkt goed/beter”. です maakt de uiting beleefd. Samen betekent dit hier: “het lijkt beter om het te sluiten”, passend bij de vaste vertaling “ik zou het waarschijnlijk moeten sluiten”. De structuur is 下書きを始める前に (“voordat ik aan een eerste versie begin”) + 記事を閉じたほうがよさそうです (“het lijkt beter om het artikel te sluiten”). De onderwerpsvorm voor de handelende persoon staat niet letterlijk in het Japans; de vaste Nederlandse vertaling maakt de spreker degene die het artikel waarschijnlijk moet sluiten. De volledige betekenis is: “Ik zou het artikel waarschijnlijk moeten sluiten voordat ik een eerste versie schrijf.”

6. そうすると、自分の言葉でその考えを組み立て直さざるを得なくなります。

   Dat kan je ertoe dwingen het idee in je eigen woorden te reconstrueren.

   そうすると

   dan; als dat gebeurt

   自分

   zelf

   言葉

   woorden; bewoording

   その

   dat; die

   考え

   idee; gedachte

   組み立て直さ

   opnieuw opbouwen

   ざるを得なくなります

   komt ertoe geen andere keuze te hebben dan …

   Uitgebreide uitleg

   そうすると betekent hier “als dat gebeurt, dan …” of kortweg “dan”. Het leidt een gevolg in dat voortkomt uit een voorafgaande handeling of situatie. Voorbeeld: そうすると、分かります。 — “Dan begrijp je het.” 自分 betekent hier “zelf” en krijgt in 自分の de betekenis “van jezelf/eigen”. の verbindt dit met het volgende zelfstandig naamwoord. 言葉 betekent “woorden” of “bewoording”. In 自分の言葉で geeft で de manier of het middel aan: “in/met je eigen woorden”. Voorbeeld: 自分の言葉で説明してください。 — “Leg het in je eigen woorden uit.” その is een aanwijzend woord dat vóór een zelfstandig naamwoord staat. Hier bepaalt het 考え, samen “dat idee”. 考え betekent hier “idee” of “gedachte”. In andere contexten kan het ook een opvatting betekenen; hier gaat het om het idee dat opnieuw wordt opgebouwd. 組み立て直さ komt van 組み立て直す, “opnieuw opbouwen” of “reconstrueren”. 直す voegt aan 組み立てる het idee toe dat iets opnieuw wordt gedaan of hersteld. De vorm 組み立て直さ is de 未然形, de vorm die hier vóór ざるを得ない staat; het is dus niet de woordenboekvorm. Voorbeeld: 計画を組み立て直す。 — “Een plan opnieuw opbouwen.” ざるを得ない is het patroon “geen andere keuze hebben dan …” of “wel … moeten”, met de 未然形 van het werkwoord ervoor. Bij する is de speciale vorm せざるを得ない. In deze zin wordt dit patroon gecombineerd met なる: ざるを得ない wordt vóór なる ざるを得なくなる. In de waargenomen vorm zijn なく en なります dus respectievelijk de verbindende vorm van ない en de beleefde vorm van なる. Zo ontstaat de betekenis dat die noodzaak ontstaat. Samen betekent 組み立て直さざるを得なくなります: “je komt ertoe het opnieuw te moeten opbouwen” of natuurlijker “je wordt ertoe gedwongen het te reconstrueren”. 自分の言葉で geeft aan dat dit in je eigen woorden gebeurt, en その考えを markeert het idee als object van de handeling. De volledige zin betekent daarom: “Dan kan dat je ertoe dwingen het idee in je eigen woorden te reconstrueren.”

7. 表現が違っていても、主張についても出典を示すべきです。

   Ik zou beweringen ook moeten citeren, zelfs als de formulering anders is.

   表現

   formulering

   違っていても

   ook als het anders is

   主張

   bewering

   についても

   ook met betrekking tot

   出典

   bron

   示す

   aangeven; vermelden

   べきです

   zou moeten

   Uitgebreide uitleg

   表現 betekent hier ‘formulering’: de manier waarop iets wordt uitgedrukt. Voorbeeld: この表現は自然です。 — ‘Deze formulering is natuurlijk.’ 違っていても komt van 違う (‘anders zijn’ of ‘verschillen’). 違っている beschrijft hier een toestand, en 〜ても maakt daarvan een concessieve bijzin met de betekenis ‘ook al …’ of ‘zelfs als …’. 表現が違っていても betekent dus ‘ook al verschilt de formulering’. Voorbeeld: 表現が違っていても、意味は同じです。 — ‘Ook al verschilt de formulering, de betekenis is hetzelfde.’ 主張 betekent hier ‘bewering’ of ‘stelling’: een uitspraak die iemand naar voren brengt. Het is een zelfstandig naamwoord. Het verwante werkwoord 主張する betekent ‘beweren’ of ‘stellen’. Voorbeeld: その主張には根拠があります。 — ‘Die bewering heeft een onderbouwing.’ についても bestaat uit について (‘over’ of ‘met betrekking tot’) en も (‘ook’). In 主張についても markeert het も dat dezelfde verplichting ook voor beweringen geldt. 出典 betekent ‘bron’. In deze zin gaat het, volgens de vaste vertaling, om de bron die bij een bewering hoort en die je daarbij vermeldt of citeert. Voorbeeld: 出典を確認します。 — ‘Ik controleer de bron.’ 示す is de woordenboekvorm van het werkwoord en kan onder meer ‘aangeven’, ‘tonen’ of ‘vermelden’ betekenen. Met 出典を betekent het hier dat je de bron aangeeft, dus de bron vermeldt of citeert. Voorbeeld: 出典を示してください。 — ‘Vermeld alstublieft de bron.’ べきです drukt uit dat iets hoort te gebeuren of als norm wordt voorgesteld: ‘zou moeten’. べき sluit hier aan op de woordenboekvorm 示す: 示すべきです betekent ‘zou moeten vermelden’. べきだ is de minder beleefde variant; べきです is beleefder. De constructie drukt geen loutere mogelijkheid uit, maar een plicht, norm of aanbeveling. De volledige opbouw is 表現が違っていても (‘ook al verschilt de formulering’) + 主張についても (‘ook met betrekking tot beweringen’) + 出典を示すべきです (‘zou de bron moeten vermelden’). Samen betekent de uiting: ‘Ik zou ook bij beweringen de bron moeten vermelden, zelfs als de formulering anders is.’ De ik-persoon volgt hier uit de vaste Nederlandse vertaling; het Japans laat het onderwerp zelf weg.

8. それは不可欠です。アイデアにも出典を示す必要があるからです。

   Dat is essentieel, omdat ook ideeën bronvermelding nodig hebben.

   それは

   dat

   不可欠です

   essentieel zijn

   アイデア

   ideeën

   にも

   ook voor …

   出典

   bronvermelding

   示す

   aangeven

   必要がある

   nodig zijn

   からです

   omdat …

   Uitgebreide uitleg

   それは betekent hier “dat” als onderwerp/topic: それ is een aanwijzend voornaamwoord voor iets dat al in de context is geïdentificeerd, en は markeert het als gespreksonderwerp. De vorm zelf geeft niet aan naar welke specifieke zaak het verwijst. 不可欠です betekent hier “is essentieel”. 不可欠 is een な-woord met de betekenis “onmisbaar, essentieel”; vóór een zelfstandig naamwoord verschijnt de vorm 不可欠な, terwijl です hier een beleefde predicatieve afsluiting vormt. Bijvoorbeeld: これは不可欠です。 — “Dit is essentieel.” アイデア betekent “idee”. Dit is een leenwoord dat in het Japans als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. In deze zin staat het zonder meervoudsuitgang; de vertaling maakt duidelijk dat het om ideeën in algemene zin gaat. にも bestaat uit に en het toevoegende partikel も. に markeert hier het domein of de ontvanger waarop de handeling betrekking heeft, en も voegt dat domein toe: “ook bij/voor ideeën”. Het patroon Xにも is bruikbaar wanneer X naast iets eerder genoemds eveneens wordt meegenomen. 出典 betekent “bron” of, in deze context, “bronvermelding”. Het verwijst naar de bron waarop informatie of een bewering berust. Bijvoorbeeld: 出典を確認します。 — “Ik controleer de bron.” 示す betekent “tonen” of “aangeven”. In 出典を示す is 出典 het lijdend voorwerp en betekent de combinatie “de bron aangeven/vermelden”. 示す is de woordenboekvorm; in een beleefde tegenwoordige formulering kan het bijvoorbeeld 示します worden. 必要がある drukt uit dat iets nodig is of moet gebeuren. Letterlijk bevat de constructie 必要 (“noodzaak”) en ある (“bestaan”): V-woordenboekvorm + 必要がある betekent dat er noodzaak is om V te doen. Hier vormt 出典を示す必要がある dus “het is nodig om de bron te vermelden”. Dit is geen bevelsvorm; de noodzakelijkheid wordt als een toestand beschreven. からです geeft de reden voor de voorafgaande uitspraak: “omdat …”. De reden staat ervoor en からです sluit de volledige reden beleefd af. In deze zin is de reden dat ook voor ideeën bronvermelding nodig is. Samen gelezen: それは不可欠です betekent “Dat is essentieel”. Daarna verklaart アイデアにも出典を示す必要があるからです waarom: “omdat ook voor ideeën de bron moet worden vermeld”. De volledige utterance betekent daarom: “Dat is essentieel, omdat ook ideeën bronvermelding nodig hebben.”