Een presentatie structureren ondanks zenuwen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 内容は分かっていますが、発表すると考えがまとまらなくなります。

   Ik ken de stof, maar tijdens het presenteren raakt mijn denken versnipperd.

   内容

   inhoud; leerstof

   分かっています

   ik begrijp het; ik ken het

   発表

   presentatie

   すると

   bij het doen; wanneer men doet

   考え

   gedachte; denkbeeld

   まとまらなくなります

   raakt ongeordend

   Uitgebreide uitleg

   内容 betekent hier de inhoud of leerstof waarover de spreker presenteert. Het is een zelfstandig naamwoord en kan ook voor de inhoud van bijvoorbeeld een tekst, uitleg of cursus worden gebruikt. Voorbeeld: 内容を確認します。= Ik controleer de inhoud. 分かっています komt van 分かる (begrijpen, weten) en staat in de vorm die een bestaande toestand uitdrukt: “ik weet/begrijp het”. います is hier dus geen zelfstandig “zijn” naast 分かる; samen geeft de vorm aan dat het begrip al aanwezig is. De spreker wordt in het Japans niet apart genoemd, maar de vertaling maakt duidelijk dat het om de spreker gaat. 発表 is een zelfstandig naamwoord voor een presentatie of het presenteren van informatie. Met する wordt het werkwoord 発表する: presenteren. Voorbeeld: 内容を発表します。= Ik presenteer de inhoud. すると is de vorm van する met と. In de combinatie 発表すると geeft die aan wat er gebeurt wanneer of zodra de spreker presenteert. Het is geen losse vertaling van alleen “doen” in deze zin; het sluit aan op 発表 ervoor. Voorbeeld: 発表すると、緊張します。= Wanneer ik presenteer, word ik zenuwachtig. 考え betekent hier “gedachte(n)” of de inhoud van iemands denken. Het is de zelfstandig gebruikte vorm van 考える (denken; overwegen). Voorbeeld: 考えを整理します。= Ik orden mijn gedachten. まとまらなくなります bestaat uit まとまる (samenhangend of geordend worden), de ontkenning まとまらない, en なる (worden). De vorm zegt dus niet alleen dat de gedachten niet geordend zijn, maar dat ze ongeordend raken: er is een verandering naar die toestand. なります is de beleefde niet-verleden vorm van なる. In 考えがまとまらなくなります is 考え het onderwerp van die verandering; が markeert dat onderwerp. Samen geeft de zin eerst een tegenstelling: de spreker kent de inhoud, maar tijdens het presenteren verandert de toestand van diens gedachten. 内容は分かっていますが betekent “ik ken de inhoud, maar”, en 発表すると plaatst de volgende gebeurtenis bij het presenteren. Het geheel is daarom: “Ik ken de stof, maar tijdens het presenteren raakt mijn denken versnipperd.”

2. 不安があると、十分に準備していても、発表の構成が崩れることがあります。

   Angst kan de structuur van een presentatie verstoren, zelfs als je goed bent voorbereid.

   不安があると

   als er angst is

   十分に

   voldoende; grondig

   準備していても

   ook als je voorbereid bent

   発表

   presentatie

   構成

   structuur

   崩れる

   uiteenvallen; verstoord raken

   ことがあります

   kan gebeuren

   Uitgebreide uitleg

   不安があると betekent hier: wanneer er angst of onzekerheid is. ある is de basisvorm voor “er zijn” of “aanwezig zijn”; in あると maakt と van de voorafgaande toestand een voorwaarde: “als/wanneer er … is”. Deze vorm beschrijft een natuurlijk of voorspelbaar gevolg. Voorbeeld: 時間があると、ゆっくりできます。 — “Als er tijd is, kun je het rustig aan doen.” 十分に betekent “voldoende” of “grondig”. Het is de bijwoordelijke vorm van 十分な en versterkt hier de mate waarin de voorbereiding gebeurt. Voorbeeld: 十分に確認します。 — “Ik controleer het grondig.” 準備していても betekent “ook als je voorbereid bent”. 準備する is de basisvorm “zich voorbereiden”; 準備している geeft een toestand of lopende handeling weer, en ても voegt de tegenstelling toe: “ook al …”. In deze zin blijft de mogelijkheid van een verstoorde structuur bestaan ondanks de voorbereiding. Voorbeeld: 練習していても、緊張することがあります。 — “Ook als je geoefend hebt, kun je soms zenuwachtig worden.” 発表 is het zelfstandig naamwoord “presentatie” of “presenteren”, afhankelijk van de context. In deze zin verwijst het naar de presentatie als activiteit. Het kan ook met する worden gebruikt: 発表する — “presenteren”. 構成 betekent “structuur” of “opbouw”. Het verwijst hier naar de manier waarop de onderdelen van de presentatie geordend zijn. 構成 is dus niet hetzelfde als de volledige presentatie zelf; het benoemt de opbouw ervan. Voorbeeld: 発表の構成を考えます。 — “Ik denk na over de structuur van de presentatie.” 崩れる betekent hier dat de structuur “verstoord raakt” of “uiteenvalt”. Dit is een intransitief werkwoord: de structuur ondergaat de verandering. De basisvorm is al 崩れる; de bijbehorende transitieve vorm 崩す betekent “iets verstoren of laten instorten”. Voorbeeld: 計画が崩れました。 — “Het plan viel uiteen.” ことがあります maakt van de voorafgaande gebeurtenis een mogelijkheid of iets dat soms voorkomt: “het kan gebeuren dat …”. こと maakt de gebeurtenis als geheel tot een zelfstandig benoembare zaak, en あります drukt het bestaan daarvan uit. In 崩れることがあります betekent het dus niet dat dit altijd gebeurt, maar dat het kan voorkomen. Voorbeeld: 予定が変わることがあります。 — “Het kan gebeuren dat de planning verandert.” Samen vormt 不安があると de voorwaarde “wanneer er angst is”. 十分に準備していても geeft de tegenstellende omstandigheid “ook als je goed voorbereid bent”. Daarna benoemt 発表の構成 de structuur van de presentatie, en 崩れることがあります zegt dat die structuur soms verstoord raakt. De volledige betekenis is daarom: “Als er angst is, kan de structuur van een presentatie verstoord raken, zelfs als je goed bent voorbereid.”

3. 複雑な話の切り替えを急いでしまいがちです。

   Ik heb de neiging om snel door ingewikkelde overgangen heen te gaan.

   複雑な

   ingewikkeld

   話

   gesprek; uiteenzetting; onderwerp

   切り替え

   overgang; wisseling

   急いで

   zich haasten

   しまいがちです

   de neiging hebben om ... te

   Uitgebreide uitleg

   複雑な betekent “ingewikkeld” en is de vorm van het な-bijvoeglijk naamwoord 複雑だ die vóór een zelfstandig naamwoord staat. In de zichtbare volgorde staat het vóór 話; の verbindt 話 vervolgens met 切り替え. De vaste vertaling geeft de volledige woordgroep weer als “ingewikkelde overgangen”, maar zeg niet dat 複雑な rechtstreeks vóór 切り替え staat. Een bruikbaar contrast is 簡単な (“eenvoudig”) tegenover 複雑な (“ingewikkeld”). 話 betekent hier, in combinatie met de rest en de context, een gesprek of uiteenzetting. 話の切り替え gebruikt の om de relatie tussen 話 en 切り替え te verbinden: ongeveer “een overgang in een uiteenzetting”. In andere contexten kan 話 ook “verhaal” of “onderwerp” betekenen. 切り替え is een zelfstandig naamwoord voor een overgang of wisseling van het ene naar het andere. Het hangt samen met het werkwoord 切り替える (“iets omschakelen, iets veranderen”); het zelfstandig naamwoord benoemt de omschakeling zelf. Voorbeeld: 場面の切り替えが速い。 — “De overgangen tussen scènes zijn snel.” 急いで is de te-vorm van 急ぐ (“zich haasten; iets snel doen”). Hier verbindt de te-vorm dit werkwoord met het daaropvolgende しまう; hij is dus niet alleen een los eindwerkwoord met de betekenis “en dan”. Voorbeeld: 急いで話します。 — “Ik spreek haastig.” しまいがちです vormt samen met 急いで de combinatie 急いでしまいがちです. しまう als hulpwerkwoord kan voltooiing of een onbedoeld of ongunstig resultaat uitdrukken; met がち krijgt de combinatie hier de betekenis “de neiging hebben om iets te doen”. がち wordt gebruikt voor iets dat relatief vaak gebeurt, vaak met een ongewenste tendens. です maakt de uitspraak beleefd; het drukt de neiging niet zelfstandig uit. Het herbruikbare patroon is: werkwoord in te-vorm + しまいがちだ/です → “de neiging hebben om het toch te doen”. Samen vormt 複雑な話の切り替えを het object: “ingewikkelde overgangen in een uiteenzetting”. 急いでしまいがちです betekent “de neiging hebben om er snel doorheen te gaan”. De volledige zin betekent dus: “Ik heb de neiging om snel door ingewikkelde overgangen heen te gaan.”

4. ノートで話の切り替えを目立たせると、役に立つかもしれません。

   De overgangen in je aantekeningen markeren kan helpen.

   ノート

   aantekeningen

   話の切り替え

   overgang in het verhaal

   目立たせる

   doen opvallen

   役に立つ

   helpen; nuttig zijn

   かもしれません

   misschien

   Uitgebreide uitleg

   ノート betekent hier aantekeningen of een notitieboek. Het is een zelfstandig naamwoord; in ノートで geeft で het middel of de plaats aan: iets gebeurt in of met de aantekeningen. Voorbeeld: ノートに書きます。 — Ik schrijf het in mijn aantekeningen. 話の切り替え betekent hier een overgang in het verhaal of onderwerp. 話 is “verhaal, gesprek of onderwerp”, en の verbindt dat woord met 切り替え, dat “wisseling” of “overgang” betekent. De precieze invulling van 話 volgt hier uit de vertaling als overgangen in de aantekeningen; de uitdrukking zelf kan afhankelijk van de context ook een overgang tussen gespreksonderwerpen aanduiden. 目立たせる betekent “iets doen opvallen” of “iets opvallender maken”. De basisvorm 目立つ betekent “opvallen” en wordt gebruikt voor iets dat zelf opvalt; 目立たせる is de vorm waarbij iemand iets anders opvallend maakt. Daarom staat het gemarkeerde element met を: 話の切り替えを目立たせる. Voorbeeld: 重要な部分を目立たせます。 — Ik laat het belangrijke gedeelte opvallen. In 目立たせると geeft と een voorwaarde of voorspelbaar gevolg aan: “als je het doet” of “door het te doen”. Het onderwerp van deze handeling wordt in de Japanse zin niet uitgedrukt; de vertaling maakt daar begrijpelijk “in je aantekeningen markeren” van. 役に立つ betekent “nuttig zijn” en kan in deze context natuurlijk worden vertaald als “helpen”. De vaste uitdrukking gebruikt 役に立つ, niet alleen het werkwoord 立つ in de algemene betekenis “staan”. In 役に立つかもしれません blijft 役に立つ in de gewone vorm staan vóór かもしれません. かもしれません drukt onzekerheid uit: “misschien”, “wellicht” of “kan mogelijk”. Het staat hier na 役に立つ, dus de spreker zegt niet dat het zeker helpt, maar dat het mogelijk nuttig is. De vorm is beleefd; een minder beleefde variant is かもしれない. Samen betekent ノートで話の切り替えを目立たせると ongeveer “als je de overgangen in je aantekeningen laat opvallen” en 役に立つかもしれません “kan dat misschien helpen”. De volledige, natuurlijke betekenis is daarom: “De overgangen in je aantekeningen markeren kan helpen.”

5. 難しい部分だけを練習することもできます。

   Ik zou ook alleen de moeilijke gedeelten kunnen oefenen.

   難しい

   moeilijk

   部分

   gedeelte

   だけを

   alleen …

   練習する

   oefenen

   こともできます

   kan ook

   Uitgebreide uitleg

   難しい betekent hier ‘moeilijk’ en beschrijft 部分: moeilijke gedeelten. Het is de gewone attributieve vorm van het i-adjectief; vóór een zelfstandig naamwoord staat deze vorm direct, zoals in 新しい本 (‘een nieuw boek’). 部分 betekent ‘gedeelte’ of ‘onderdeel’. Het zelfstandig naamwoord kan met een bepaling worden gecombineerd, bijvoorbeeld 重要な部分 (‘een belangrijk onderdeel’). Het meervoud wordt in het Japans hier niet afzonderlijk gemarkeerd; de vertaling ‘gedeelten’ volgt uit de context en betekenis. だけを beperkt het object tot ‘alleen …’. を markeert hier wat geoefend wordt, terwijl だけ de beperking uitdrukt. Het patroon NだけをV betekent bijvoorbeeld この部分だけを読む: ‘alleen dit gedeelte lezen’. 練習する is de woordenboekvorm van het werkwoord ‘oefenen’. In deze zin staat het vóór こと, waardoor de handeling als iets waarover men kan beschikken wordt uitgedrukt: 練習すること betekent ‘oefenen’ als activiteit. De vorm 練習します is de beleefde tegenwoordige/niet-verleden vorm; 練習した is de verleden vorm. こともできます voegt ‘ook kunnen’ toe. こと maakt van de voorafgaande handeling een nominale eenheid, も betekent hier ‘ook’, en できます is de beleefde vorm van できる, ‘kunnen’ of ‘in staat zijn’. Het patroon V-woordenboekvorm + ことができます betekent ‘kunnen V’; met も wordt dat ‘ook kunnen V’. Bijvoorbeeld: ここで勉強することもできます。 — ‘Je kunt hier ook studeren.’ Samen vormen de delen 難しい部分だけを練習する (‘alleen de moeilijke gedeelten oefenen’) en こともできます (‘dat ook kunnen’). De hele zin betekent daarom: ‘Ik zou ook alleen de moeilijke gedeelten kunnen oefenen.’ In de Japanse zin staat geen afzonderlijk woord dat letterlijk ‘ik’ uitdrukt; de handelende persoon wordt uit de gesprekssituatie begrepen.

6. それは効率的です。すべての部分を同じ程度に練習する必要はありませんから。

   Dat is efficiënt, want niet elk onderdeel hoeft evenveel geoefend te worden.

   それは

   dat

   効率的

   efficiënt

   すべて

   alle

   部分

   onderdeel

   同じ程度に

   in dezelfde mate

   練習する

   oefenen

   必要はありません

   is niet nodig

   から

   want

   Uitgebreide uitleg

   それは betekent hier “dat” en verwijst naar de zojuist genoemde aanpak of het idee. それ is een aanwijzend voornaamwoord; de vorm zelf geeft niet aan welk zelfstandig naamwoord het vervangt. は markeert het onderwerp of gespreksthema. 効率的 betekent hier “efficiënt”. Het is een beschrijvend woord dat vaak met です wordt gebruikt: 効率的です = “is efficiënt”. Een bruikbare tegenstelling is 非効率的 (“inefficiënt”), maar die staat niet in de vaste zin. すべて betekent “alles” of “alle”. In すべての部分 bepaalt の de relatie met het volgende zelfstandig naamwoord: “alle onderdelen”. Het woord すべて zelf drukt volledigheid uit; het betekent hier niet noodzakelijk dat elk onderdeel even lang of even vaak wordt behandeld. 部分 betekent “onderdeel” of “gedeelte”. De vorm is hier meervoudig te vertalen als “onderdelen”, hoewel Japans zelfstandige naamwoorden doorgaans geen aparte meervoudsvorm nodig hebben. In 部分を markeert を het object van de handeling. 同じ程度に betekent “in dezelfde mate” of natuurlijker “evenveel”. 同じ betekent “hetzelfde” en 程度 “mate” of “graad”; に maakt deze uitdrukking geschikt om de manier of mate van de handeling aan te geven. Samen met 練習する zegt de uitdrukking dat de oefenintensiteit gelijk wordt genomen. 練習する betekent “oefenen”. Dit is de woordenboekvorm: 練習 (“oefening”) plus する (“doen”). In een andere tijd of beleefdheidsvorm verandert vooral する, bijvoorbeeld 練習します = “oefent/oefen” in beleefde stijl. Hier staat het in de constructie 練習する必要はありません. 必要はありません betekent “is niet nodig”. In combinatie met een werkwoord ervoor vormt het patroon werkwoord in woordenboekvorm + 必要はありません: “het is niet nodig om …”. 必要 betekent “noodzaak” of “nodig zijn”; ありません is de beleefde ontkenning van あります (“er is/heeft”). Het partikel は geeft in deze constructie een lichte afbakening of tegenstelling: die noodzaak bestaat niet. Het betekent niet op zichzelf dat de handeling verboden is. から betekent aan het einde van deze zin “want” of “omdat”. Het geeft de reden voor de voorafgaande uitspraak aan. De reden is dus: niet alle onderdelen hoeven in dezelfde mate geoefend te worden. De zin kan stap voor stap worden samengevoegd als: それは効率的です (“Dat is efficiënt”) + すべての部分を同じ程度に練習する必要はありません (“het is niet nodig om alle onderdelen evenveel te oefenen”) + から (“want”). Het geheel betekent: “Dat is efficiënt, want niet elk onderdeel hoeft evenveel geoefend te worden.”

7. 準備してきたように聞こえたいですが、丸暗記したようには思われたくありません。

   Ik wil voorbereid klinken zonder ingestudeerd over te komen.

   準備してきた

   voorbereid zijn

   ように聞こえたい

   willen klinken alsof …

   ですが

   maar

   丸暗記した

   uit het hoofd geleerd

   ようには思われたくありません

   niet als … willen overkomen

   Uitgebreide uitleg

   準備してきた betekent hier dat de spreker voorbereid is en die voorbereiding tot het huidige moment heeft meegenomen of opgebouwd. De basis is 準備する (“voorbereiden”): 準備して is de te-vorm, gevolgd door きた, de verleden vorm van くる (“komen”). In 〜てくる kan くる aangeven dat een handeling of toestand tot aan een relevant moment voortduurt of dat het resultaat naar het huidige moment wordt meegenomen. Hier betekent het dus niet simpelweg alleen “voorbereidde”. ように聞こえたい betekent “voorbereid willen klinken”. 聞こえる betekent dat iets hoorbaar is of op een bepaalde manier klinkt; het is niet hetzelfde als 聞く (“horen” of “luisteren”). De vorm 聞こえたい drukt de wens uit om zo te klinken. In Aように聞こえる geeft ように de vergelijking of indruk weer: “klinken alsof A”. ですが verbindt de twee delen met een tegenstelling en betekent hier “maar”. Het bestaat uit het beleefde です met が als verbindend element. Het bepaalt niet zelf wat de spreker wil; het verbindt de twee wensen op een beleefde manier. 丸暗記した betekent hier “uit het hoofd geleerd”. De bruikbare basisuitdrukking is 丸暗記する, “iets volledig of letterlijk memoriseren”; した is de verleden vorm van する. In deze combinatie versterkt 丸 het idee van volledig en letterlijk uit het hoofd leren. Het verwijst hier dus naar ingestudeerde memorisatie, niet naar een ronde vorm. ようには思われたくありません betekent “niet als … willen overkomen”. 思われる is hier de vorm waarmee wordt uitgedrukt dat iemand of iets op een bepaalde manier wordt opgevat of gezien; de zin specificeert niet wie die indruk krijgt. 思われたい betekent “als … gezien willen worden”, en 思われたくありません is daarvan de beleefde ontkenning: “niet als … willen worden gezien”. In 〜ように思われる geeft ように de indruk “als/alsof” aan; は legt contrastieve nadruk op juist deze ongewenste indruk. Samen vormt de zin de structuur Aように聞こえたいですが、Bようには思われたくありません: “Ik wil klinken alsof A, maar ik wil niet als B worden gezien.” Hier is A 準備してきた (“voorbereid zijn”) en B 丸暗記した (“uit het hoofd geleerd hebben”). De volledige betekenis is: “Ik wil voorbereid klinken zonder ingestudeerd over te komen.”

8. 決まった文章より、柔軟な目印となる表現を目指しましょう。

   Gebruik liever flexibele signaalzinnen dan vaste zinnen.

   決まった

   vastgelegde

   文章

   zin; tekst

   柔軟な

   flexibel

   目印

   signaal; herkenningsteken

   となる

   worden; dienen als

   表現

   uitdrukking

   目指しましょう

   laten we nastreven

   Uitgebreide uitleg

   決まった betekent hier “vastgelegd” of “vast”. Het is de attributieve vorm van 決まる (“beslist raken; vast komen te staan”) en beschrijft het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Vergelijk bijvoorbeeld 決まった予定 (“een vaststaande planning”). Het gaat hier dus niet om een vorm van een ander werkwoord zoals 決める (“iets beslissen”); dat is transitief. 文章 betekent “zin” of “tekst”. In deze context verwijst het, volgens de vertaling, naar vaste zinnen die je als geheel zou kunnen gebruiken. Het woord kan afhankelijk van de context zowel een afzonderlijke zin als een geschreven tekst aanduiden. 柔軟な betekent “flexibel”. 柔軟 is een な-adjectief: vóór een zelfstandig naamwoord krijgt het な, zoals in 柔軟な表現 (“een flexibele uitdrukking”). De vorm 柔軟に wordt gebruikt wanneer het woord een werkwoord bijwoordelijk beschrijft, bijvoorbeeld 柔軟に対応する (“flexibel reageren”). 目印 betekent “signaal”, “markering” of “herkenningsteken”: iets waaraan je iets kunt herkennen of je kunt oriënteren. In deze zin wordt het figuurlijk gebruikt voor een uitdrukking die als herkenbaar houvast dient. Een eenvoudig voorbeeld is 駅の目印 — “een herkenningspunt bij het station”. となる bestaat hier uit と en なる (“worden; dienen als”). Na 目印 geeft 目印となる aan dat iets de functie van een signaal of herkenningsteken krijgt: “als signaal dienen”. となる staat vóór 表現 en vormt daarmee de beschrijving 目印となる表現, “een uitdrukking die als signaal dient”. 表現 betekent “uitdrukking” of “formulering”. Het is hier het doel waarnaar gestreefd wordt, en samen met de voorafgaande woorden betekent het 柔軟な目印となる表現: “een flexibele uitdrukking die als signaal dient”. 目指しましょう betekent “laten we nastreven” of natuurlijker “laten we mikken op”. De basisvorm is 目指す (“nastreven; zich richten op”), met 表現を als object. 〜ましょう is de beleefde voorstelvorm: de spreker stelt voor dat de spreker en de aangesprokene samen iets doen. Het zegt hier dus “laten we ... nastreven”, niet alleen “ik streef ... na”. 決まった文章より gebruikt より om een vergelijking of voorkeur aan te geven: “liever dan vaste zinnen” of letterlijk “vergeleken met vaste zinnen”. Daarna volgt het doel met を: 柔軟な目印となる表現を目指しましょう. Samen ontstaat de betekenis: “Laten we liever streven naar flexibele uitdrukkingen die als signalen dienen dan naar vaste zinnen.” In natuurlijk Nederlands: “Gebruik liever flexibele signaalzinnen dan vaste zinnen.”