Een onhoudbaar werktempo begrenzen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. これまで生産的に働いてきましたが、このペースは持続できません。

   Ik ben productief geweest, maar het tempo wordt onhoudbaar.

   これまで

   tot nu toe

   生産的に

   productief

   働いてきました

   heb tot nu toe gewerkt

   この

   dit/deze

   ペース

   tempo

   持続できません

   kan niet voortduren

   Uitgebreide uitleg

   これまで betekent hier “tot nu toe” en verwijst naar de periode die tot het huidige moment loopt. Het kan bijvoorbeeld een handeling aanduiden die tot nu heeft voortgeduurd. Voorbeeld: これまで頑張りました。 — “Ik heb tot nu toe mijn best gedaan.” 生産的に betekent hier “productief” of “op een productieve manier”. Het woord 生産的 krijgt に wanneer het als bijwoord een werkwoord bepaalt: 生産的に働く betekent “productief werken”. Het zelfstandige naamwoord 生産性 betekent “productiviteit” en is een andere vorm. 働いてきました betekent hier “heb tot nu toe gewerkt”. Het basiswerkwoord is 働く, “werken”. 働いて is de te-vorm; samen met くる kan 〜てくる aangeven dat een handeling of toestand vanaf eerder tot het huidige moment voortduurt. In deze beleefde verleden vorm verschijnt dat als きました. Het geheel legt dus nadruk op voortzetting tot nu, niet alleen op een afgesloten verleden handeling. この betekent “dit/deze” en staat vóór een zelfstandig naamwoord. Hier bepaalt het ペース. Japanse vormen zoals この veranderen niet naar grammaticaal geslacht of getal van het zelfstandig naamwoord. ペース betekent “tempo” en is in het Japans een zelfstandig naamwoord. Samen met この vormt het このペース, “dit tempo”. 持続できません betekent hier “kan niet voortduren” of, natuurlijker in deze context, “kan niet worden volgehouden”. Het basiswerkwoord is 持続する, “voortduren” of “in stand blijven”. 持続できる drukt de mogelijkheid uit: “kunnen voortduren”; ません maakt dit beleefd negatief. De vorm zegt dus dat dit tempo niet kan blijven voortduren, niet eenvoudigweg dat het nu niet bestaat. Samen vormen これまで生産的に働いてきました en が de betekenis “Ik heb tot nu toe productief gewerkt, maar”. Daarna volgt このペースは持続できません: “dit tempo kan niet voortduren” of natuurlijker: “dit tempo wordt onhoudbaar”. は markeert このペース als het gespreksonderwerp van de tweede mededeling; het is niet op zichzelf een bewijs dat dit zinsdeel grammaticaal het onderwerp is. De beleefde vormen ました en ません geven de volledige uiting een formele of professionele toon.

2. パフォーマンスが低下する前に、話してくれてありがたいです。

   Ik waardeer het dat je dit aankaart voordat je prestaties achteruitgaan.

   パフォーマンス

   prestaties

   低下する

   achteruitgaan; dalen

   前に

   voordat

   話してくれて

   dat je het aankaart

   ありがたいです

   ik waardeer het

   Uitgebreide uitleg

   パフォーマンス betekent hier “prestaties” en is een zelfstandig naamwoord. De vaste vertaling maakt duidelijk dat het om de prestaties van de aangesprokene gaat; het Japanse woord zelf geeft niet aan wie de prestaties levert. 低下する betekent “achteruitgaan” of “dalen”. 低下 is het zelfstandige naamwoord “achteruitgang/daling”, en する vormt hier samen met dat woord het werkwoord 低下する; noem 低下 dus niet de werkwoordsvorm zelf. Voorbeeld: 品質が低下する。 — “De kwaliteit gaat achteruit.” 前に betekent hier “voordat”. 前 betekent “ervoor” of “eerder”, en に markeert het relevante tijdspunt. Het patroon [werkwoord in de gewone vorm] 前に betekent “voordat [iets gebeurt]”. Voorbeeld: 出かける前に連絡します。 — “Ik neem contact op voordat ik vertrek.” In deze zin staat 低下する前に: “voordat de prestaties achteruitgaan”. 話してくれて komt van 話す (“spreken; iets vertellen”). 話して is de て-vorm van 話す, gevolgd door くれて, de verbindende vorm van くれる. In deze constructie wordt het vertellen voorgesteld als een handeling die de spreker ten goede komt. Volgens de vaste vertaling betekent het hier dat de aangesprokene dit aankaart of erover vertelt. De verbindende vorm sluit aan op ありがたいです; het is hier dus geen losse opeenvolging van handelingen. ありがたいです betekent hier “ik waardeer het” of “daar ben ik dankbaar voor”. ありがたい is een i-adjectief; です geeft de formulering een beleefde stijl. Het patroon 〜てくれてありがたいです is bruikbaar voor “ik waardeer het dat je …”. Voorbeeld: 教えてくれてありがたいです。 — “Ik waardeer het dat je het me uitlegt.” Samen vormen パフォーマンスが低下する前に en 話してくれてありがたいです de betekenis “Ik waardeer het dat je dit aankaart voordat je prestaties achteruitgaan.” De vaste vertaling bevestigt hierbij zowel de aangesprokene als de bedoelde relatie tussen het aankaarten en het eerdere tijdstip. De beleefde formulering drukt waardering uit voor het tijdig aankaarten ervan.

3. 優先事項を減らせれば、成果を出し続けられます。

   Ik kan resultaten blijven leveren, op voorwaarde dat we de prioriteiten verminderen.

   優先事項

   prioriteiten

   減らせれば

   als we kunnen verminderen

   成果

   resultaten

   出し続けられます

   kan blijven leveren

   Uitgebreide uitleg

   優先事項 betekent hier “prioriteiten”. Het is een zelfstandig naamwoord: 優先 betekent “voorrang” en 事項 “punt/aangelegenheid”, maar leer de volledige combinatie als het bruikbare woord voor “prioriteit”. Met を wordt het de zaak waarop 減らす (“verminderen”) gericht is. 減らせれば betekent “als we kunnen verminderen”. De basisvorm is 減らす, “verminderen”; 減らせる is de mogelijkheidvorm (“kunnen verminderen”), en 減らせれば voegt de voorwaardelijke vorm ば toe. De vertaling maakt het onderwerp van deze voorwaarde expliciet als “we”; het Japans laat dat onderwerp hier weg. Een vergelijkbaar patroon is 参加できれば、知らせてください。— “Laat het weten als je kunt deelnemen.” 成果 betekent “resultaten” in de zin van bereikte opbrengsten of resultaten. Het is een zelfstandig naamwoord en niet het werkwoord “leveren”. In deze zin staat het met を als object van 出す. Een natuurlijke combinatie is 成果を出す, “resultaten behalen/leveren”. 出し続けられます betekent hier “kan blijven leveren”. De vorm bestaat uit 出し, de verbindingsvorm van 出す (“naar buiten brengen; leveren/behalen”), plus 続ける (“doorgaan met”) en de mogelijkheidvorm られる, met de beleefde uitgang ます. In deze combinatie betekent 出し続ける “blijven leveren”; 出し続けられる betekent “dat kunnen blijven doen”. Het is dus niet alleen een losse mogelijkheid van 出す, maar een mogelijkheid die op de hele doorgaande handeling betrekking heeft. Een voorbeeld is この方法なら、安定して成果を出し続けられます。— “Met deze methode kunnen we stabiel resultaten blijven leveren.” Samen vormt de zin: 優先事項を減らせれば (“als we de prioriteiten kunnen verminderen”) + 成果を出し続けられます (“kan ik resultaten blijven leveren”). In overeenstemming met de vaste vertaling is de spreker degene die daarna resultaten kan blijven leveren, terwijl “we” in de voorwaarde de prioriteiten vermindert. De komma markeert de voorwaarde vóór het gevolg. De beleefde vorm ます maakt de uiting geschikt voor een professionele of beleefde context.

4. 緊急の仕事と、主に周囲に見せるための仕事を区別する必要があります。

   We moeten dringend werk onderscheiden van werk dat vooral voor de zichtbaarheid wordt gedaan.

   緊急

   dringend

   仕事

   werk; taak

   主に

   voornamelijk

   周囲

   de omgeving

   見せる

   laten zien

   ための

   met het doel om

   区別する

   onderscheiden

   必要があります

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   緊急 betekent hier “dringend” en staat vóór の om het volgende zelfstandig naamwoord te beschrijven. De vorm 緊急のN is een herbruikbaar patroon voor “dringende N”; の is hier een verbindend element, niet het Nederlandse bezitswoord. 仕事 betekent hier “werk” of “taak”. Het komt twee keer voor: eerst in 緊急の仕事 (“dringend werk”) en later in ための仕事 (“werk met het doel …”). Het woord blijft in beide gevallen hetzelfde; de omliggende bepalingen geven de precieze omschrijving. 主に is een bijwoord met de betekenis “voornamelijk”. Het beperkt hier de bedoeling van 見せるため: het werk is vooral bedoeld om iets aan anderen zichtbaar te maken, niet noodzakelijk uitsluitend daarvoor. 周囲 betekent “de omgeving” of “de mensen rondom”. In 周囲に見せる markeert に de partij aan wie of voor wie iets wordt getoond. De exacte personen worden niet verder gespecificeerd; de uitdrukking verwijst naar de omgeving in brede zin. 見せる is de werkwoordsvorm voor “laten zien” of “tonen”. Het is een overgankelijk werkwoord: wat getoond wordt, kan als object met を worden genoemd. In dit fragment staat het in de basisvorm vóór ための, omdat die vorm een doelbepaling vormt. Bijvoorbeeld: 人に写真を見せる = “iemand een foto laten zien”. ための maakt samen met de voorafgaande werkwoordelijke bepaling een doelomschrijving: V-ためのN betekent “N om V te doen” of “N met het doel om V te doen”. Daarom is 周囲に見せるための仕事 letterlijk werk “om aan de omgeving te laten zien”, hier natuurlijk weergegeven als werk dat vooral voor de zichtbaarheid wordt gedaan. ため kan ook andere betekenissen hebben, maar in deze constructie gaat het om doel. 区別する betekent “onderscheiden” of “een onderscheid maken”. Het is een overgankelijk werkwoord. De twee met と verbonden categorieën vormen samen wat onderscheiden wordt: AとBを区別する = “A van B onderscheiden”. Hier zijn dat 緊急の仕事 en 主に周囲に見せるための仕事. 必要があります drukt uit dat iets nodig is: V-る必要がある betekent “het is nodig om V te doen” of “men moet V doen”. 必要 is een zelfstandig naamwoord (“noodzaak”), en あります is de beleefde vorm van ある (“er is”). In deze zin staat 区別する vóór 必要があります, waardoor de volledige vorm 区別する必要があります ontstaat: “het is nodig om te onderscheiden” / “we moeten onderscheiden”. De volledige opbouw is: 緊急の仕事と — “dringend werk en …”; 主に周囲に見せるための仕事を — “werk dat vooral bedoeld is om aan de omgeving te worden getoond”; 区別する必要があります — “moeten onderscheiden”. Samen betekent de zin: “We moeten dringend werk onderscheiden van werk dat vooral voor de zichtbaarheid wordt gedaan.”

5. 結果は変わらないのに、エネルギーを消耗する目立つ仕事もあります。

   Sommige zichtbare taken kosten energie zonder de resultaten te veranderen.

   結果

   resultaat, resultaten

   変わらない

   verandert niet

   のに

   hoewel, ondanks dat

   エネルギー

   energie

   消耗する

   verbruiken, uitputten

   目立つ

   opvallen, opvallend zijn

   仕事

   werk, taak

   もあります

   er zijn ook

   Uitgebreide uitleg

   結果 betekent hier “resultaat” of “resultaten”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 結果は wordt het als gespreksonderwerp gemarkeerd door は. Een bruikbaar contrast is 結果が変わる (“de resultaten veranderen”) tegenover 結果が変わらない (“de resultaten veranderen niet”). 変わらない is de ontkennende niet-verleden vorm van 変わる (“veranderen”). Bij dit werkwoord is 変わら de vorm waaraan ない wordt toegevoegd; 変わらない betekent hier dat de resultaten niet veranderen. De niet-verleden vorm kan in het Japans ook een algemene of huidige toestand uitdrukken. のに verbindt de voorafgaande inhoud met een tegenstelling: “hoewel” of “ondanks het feit dat”. Hier ontstaat de betekenis “hoewel de resultaten niet veranderen” tegenover wat daarna gebeurt. Het is een verbindingsvorm, geen onderdeel van 変わらない. エネルギー is het zelfstandige naamwoord “energie”. De vorm is een leenwoord in katakana. In エネルギーを markeert を dat energie het directe object is van wat volgt. 消耗する betekent “verbruiken” of “uitputten”. Het is een werkwoord in de niet-verleden vorm en neemt hier エネルギーを als object: iets verbruikt energie. Voorbeeld: 長い会議はエネルギーを消耗する。 — “Een lange vergadering verbruikt energie.” 目立つ betekent “opvallen” of “zichtbaar zijn”. In 目立つ仕事 staat het vóór 仕事 en beschrijft het werk dat opvalt of zichtbaar is. Het is niet hetzelfde als 見せる (“laten zien”): 目立つ beschrijft dat iets zelf in het oog springt. 仕事 betekent afhankelijk van de context “werk” of “taak”. Hier gaat het om taken die zichtbaar of opvallend zijn en energie verbruiken. 目立つ仕事 vormt samen één naamwoordgroep: “opvallende of zichtbare taken”. もあります betekent hier “er zijn ook”. ある wordt beleefd als あります en drukt hier het bestaan van dit soort werk uit; も voegt “ook” toe. Samen vormt 結果は変わらないのに de bijzin “hoewel de resultaten niet veranderen”. Daarna volgt エネルギーを消耗する目立つ仕事 — “opvallende taken die energie verbruiken”. Met もあります wordt de hele mededeling: “Er zijn ook zichtbare taken die energie verbruiken, hoewel de resultaten niet veranderen.”

6. では、それらは意識的に削るか、他の人に任せるべきです。

   Dan moeten we ze bewust schrappen of delegeren.

   では

   dan; dus

   それら

   die dingen; ze

   意識的に

   bewust

   削る

   schrappen; wegsnijden

   他の人

   andere mensen

   任せる

   aan iemand overlaten; delegeren

   べきです

   zou moeten

   Uitgebreide uitleg

   では betekent hier “dan” of “in dat geval” en markeert de stap die uit de voorafgaande situatie volgt. Het is een vaste overgangsvorm: で + は, maar in deze uiting is de nuttige betekenis als geheel belangrijker dan een letterlijke opsplitsing. それら verwijst naar meerdere eerder genoemde zaken; de vertaling maakt duidelijk dat het hier om “ze” gaat. それ is de aanwijzende vorm voor iets dat niet als dichtbij de spreker wordt voorgesteld, en それら maakt daar een meervoudige verwijzing van. Het woord zelf geeft niet aan welke zaken het precies zijn zonder de context. 意識的に betekent “bewust” en beschrijft hoe de handeling gebeurt. De vorm is gebaseerd op 意識的, “bewust/opzettelijk”, met に om er een bijwoord van te maken. Vergelijk bijvoorbeeld 意識的に選ぶ — “bewust kiezen”. 削る is de woordenboekvorm van het werkwoord voor “inkorten, verminderen of schrappen”. In deze zin gaat het volgens de vertaling om werk of taken bewust schrappen, niet noodzakelijk om letterlijk snijden. Voorbeeld: 不要な作業を削る。— “Overbodig werk schrappen.” か verbindt hier twee alternatieven: 削るか … 任せる, “of … overlaten”. Het is dus geen vraagteken in deze zin; het markeert een keuze tussen de twee werkwoordelijke mogelijkheden. 他の人 betekent “een andere persoon” of “andere mensen”. Japans geeft in deze vorm niet zelfstandig aan of het om één of meer personen gaat. De に na deze woordgroep hoort bij 任せる en markeert degene aan wie iets wordt toevertrouwd. 任せる is de woordenboekvorm van “aan iemand overlaten” of “delegeren”. Het onderwerp laat de taak bij een andere persoon uitvoeren of vertrouwt die taak aan die persoon toe. Voorbeeld: この仕事を田中さんに任せる。— “Ik laat dit werk aan Tanaka over.” べきです drukt uit dat iets volgens de spreker de juiste of aangewezen keuze is: “zou moeten”. べき wordt hier verbonden met de woordenboekvormen 削る en 任せる; です maakt de uiting beleefder. In de constructie XかYべきです geldt de aanbeveling voor de keuze tussen X en Y, niet alleen voor 任せる. Samen ontstaat de betekenis: “Dan zouden we ze bewust moeten schrappen of aan andere mensen moeten overlaten.” De twee opties zijn dus enerzijds de zaken zelf bewust verminderen en anderzijds de uitvoering aan iemand anders toevertrouwen. De Nederlandse vertaling gebruikt “we moeten”; de Japanse vorm specificeert hier vooral wat als aangewezen handelwijze geldt, zonder in de zichtbare zin een aparte vorm te geven die het aantal personen bij 他の人 vastlegt.

7. 作業を止めるタイミングがもっと明確だと、私も助かります。

   Ik zou ook baat hebben bij duidelijkere momenten om te stoppen.

   作業

   werk

   止める

   stoppen

   タイミング

   moment

   もっと

   nog / meer

   明確だと

   als het duidelijk is

   私も

   ik ook

   助かります

   dat zou me helpen

   Uitgebreide uitleg

   作業 betekent hier ‘werk’ of ‘taak’. In 作業を markeert を dit zelfstandig naamwoord als het directe object. 作業を止める betekent dus ‘het werk stoppen’. 止める is de woordenboekvorm van een transitief werkwoord: iemand stopt iets. Dat verschilt van 止まる, ‘stoppen’ of ‘tot stilstand komen’, waarbij het onderwerp zelf tot stilstand komt. Voorbeeld: 音楽を止める。 — ‘Ik stop de muziek.’ タイミング betekent ‘moment’ of ‘timing’. In 作業を止めるタイミング staat de beschrijving vóór het zelfstandig naamwoord: ‘het moment om het werk te stoppen’. Dit is een algemeen Japans patroon. もっと betekent hier ‘nog’ of ‘meer’ en maakt de vergelijking sterker: de momenten zouden duidelijker moeten zijn dan op het huidige of eerder bedoelde niveau. Het is geen zelfstandig naamwoord voor een hoeveelheid. 明確だと bestaat uit 明確だ, ‘duidelijk zijn’, en と, dat hier een voorwaarde of een voorspelbaar gevolg inleidt. Samen betekent het ‘als het duidelijk is’. In een bepalende woordgroep staat de vorm 明確な, bijvoorbeeld in 明確な条件 — ‘duidelijke voorwaarden’. De vorm 明確だ staat hier juist als predicaat vóór と. 私も betekent ‘ik ook’. 私 is een eerste-persoonspronomen voor de spreker; de vorm zelf markeert hier niet zelfstandig een grammaticaal meervoud. も voegt de spreker toe aan iemand of iets dat al als vergelijkingspunt aanwezig is en betekent hier ‘ook’. 助かります is de beleefde niet-verleden vorm van 助かる. In deze zin betekent het niet letterlijk alleen ‘gered worden’, maar ‘goed uitkomen’, ‘een last verlichten’ of ‘me helpen’. Door de voorwaardelijke context kan het natuurlijk als ‘dat zou me helpen’ worden vertaald. Voorbeeld: 手伝ってくれると助かります。 — ‘Als je helpt, zou dat me helpen.’ Samen vormt 作業を止めるタイミングがもっと明確だと de voorwaardelijke woordgroep ‘als de momenten om het werk te stoppen duidelijker zijn’. が markeert deze woordgroep als datgene waarvan het gevolg wordt beschreven. 私も助かります zegt dat dit ook voor de spreker gunstig zou zijn. De volledige betekenis is: ‘Ik zou ook baat hebben bij duidelijkere momenten om te stoppen.’

8. それぞれの進行中のタスクについて、完了条件を定められます。

   Ik kan voor elke lopende taak duidelijke criteria voor voltooiing vaststellen.

   それぞれの

   voor elk(e) afzonderlijk

   進行中の

   lopend

   タスク

   taak

   について

   met betrekking tot

   完了条件

   voltooiingscriteria

   定められます

   kan vaststellen

   Uitgebreide uitleg

   それぞれの betekent hier “voor elk afzonderlijk”. それぞれ verwijst naar de afzonderlijke leden van een al begrepen groep; の verbindt die uitdrukking met het volgende zelfstandig naamwoord. Herbruikbaar patroon: それぞれの + zelfstandig naamwoord = “elk(e) afzonderlijk(e) ...”. Voorbeeld: それぞれの学生に本があります。 — “Elke student heeft een boek.” 進行中の beschrijft iets dat momenteel gaande is. 進行中 betekent “in uitvoering” of “lopend”, en の maakt er een bepaling bij het volgende zelfstandig naamwoord van. Het is dus niet de taak zelf die de vorm 進行中 draagt; 進行中 beschrijft タスク. Voorbeeld: 進行中の計画を確認します。 — “Ik controleer het lopende plan.” タスク is het leenwoord voor “taak”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan rechtstreeks door の worden gevolgd in een bezit- of beschrijvingsrelatie, bijvoorbeeld タスクの一覧 — “een takenlijst”. について betekent “met betrekking tot” of “over” en markeert waarover de uitspraak gaat. Het volgt hier de volledige groep それぞれの進行中のタスク en niet alleen het direct voorafgaande woord. Patroon: Nについて、... = “Wat N betreft, ...”. Voorbeeld: この問題について話します。 — “Ik praat over dit probleem.” 完了条件 betekent “voltooiingscriteria” of letterlijk “voorwaarden voor voltooiing”. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: 完了 betekent “voltooiing” en 条件 “voorwaarde” of “criterium”. In deze zin gaat het om de criteria waaraan voldaan moet zijn voordat iets als voltooid geldt. Voorbeeld: 完了条件を確認します。 — “Ik controleer de voltooiingscriteria.” 定められます betekent hier “kan vaststellen” of “kan bepalen”. De basisvorm is 定める (“vaststellen, bepalen”); 定められる is de mogelijke vorm (“kunnen vaststellen”), en 定められます is daarvan de beleefde niet-verleden vorm. を markeert 完了条件 als datgene wat wordt vastgesteld. De vorm 定められる kan in andere contexten ook een passieve betekenis hebben, maar de vaste vertaling geeft hier de mogelijke betekenis: de spreker kan de criteria vaststellen. Voorbeeld: ここで期限を定められます。 — “Hier kan ik een deadline vaststellen.” Samen betekent それぞれの進行中のタスクについて “voor elke lopende taak afzonderlijk” of “wat elke lopende taak betreft”. Daarna maakt 完了条件を duidelijk dat de voltooiingscriteria het object zijn, en 定められます zegt dat de spreker die criteria kan vaststellen. De volledige betekenis is daarom: “Ik kan voor elke lopende taak duidelijke criteria voor voltooiing vaststellen.”